42 yaşında kadın hasta; son bir haftadır bacaklarda şişlik, idrar miktarında azalma ve yen… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$42$ yaşında kadın hasta; son bir haftadır bacaklarda şişlik, idrar miktarında azalma ve yeni gelişen hipertansiyon ( $165/100 \text{ mmHg}$ ) şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde pretibial $2+$ ödem saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin $1.9 \text{ mg/dL}$ , albümin $3.4 \text{ g/dL}$ olarak ölçülüyor. Tam idrar tetkikinde (TİT) saptanan bulgular aşağıdadır:

- pH: $5.5$
- Dansite: $1.022$
- Dipstick (Çubuk) Protein: $2+$
- Dipstick (Çubuk) Kan: Negatif
- Sülfosalisilik asit (SSA) testi: $3+$ çökelme pozitif
- İdrar Mikroskopisi: Her sahada $15-20$ dismorfik eritrosit ve $2-3$ adet eritrosit silindiri saptandı.

Bu hastadaki klinik tablo ve laboratuvar bulguları arasındaki uyumsuzluğu (mikroskobik hematüriye rağmen dipstick kan negatifliği) açıklayan en olası semiyolojik neden aşağıdakilerden hangisidir?

Hastanın antioksidan amaçlı yüksek doz askorbik asit (C vitamini) kullanıyor olmasıAnswer
B
İdrar pH'sının asidifikasyonu sonucunda eritrositlerin silindir yapısından ayrışarak lize olması
C
İdrarda yoğun miktarda miyoglobin bulunmasının dipstick testinde interferans yapması
D
Kanamanın glomerüler değil, alt üriner sistemdeki (ürolojik) bir patolojiye bağlı olması
E
Hastada eşlik eden ağır hipostenüri (idrar dansitesinin $1.005$ altı) durumunun bulunması

Answer

Hastanın klinik ve mikroskobik bulgularıyla kanıtlanmış hematürisi olmasına rağmen dipstick testinin negatif çıkmasının nedeni yüksek doz askorbik asit (C vitamini) kullanımıdır.

İdrar dipstick testinde kan (hemoglobin) tespiti, hemoglobinin psödoperoksidaz aktivitesine dayanır. Bu reaksiyonda idrar çubuğundaki bir peroksit ile kromojen etkileşime girerek renk değişikliği oluşturur. Ancak askorbik asit (C vitamini) gibi güçlü indirgen maddeler, bu peroksit ile erkenden tepkimeye girerek reaksiyonu inhibe eder. Sonuç olarak, mikroskopide belirgin eritrosit ve eritrosit silindirleri saptanan (glomerulonefritli) bir hastada, eğer hasta yüksek doz C vitamini alıyorsa dipstick kan testi yanıltıcı şekilde negatif sonuç verebilir.

Step-by-Step Solution

Klinik tablonun analiz edilmesi

Hipertansiyon, ödem, kreatinin yüksekliği ve eritrosit silindirleri; hastada bir 'Akut Nefritik Sendrom' tablosu olduğunu gösterir.

Eritrosit silindirleri glomerüler hasarın (glomerulonefrit) patognomonik bulgusudur.

Dipstick ve Mikroskopi arasındaki uyumsuzluğun saptanması

Mikroskopide eritrosit ve silindirler varken dipstick kan testinin 'Negatif' olması bir 'yalancı negatiflik' durumudur.

Normal şartlarda mikroskopide görülen her bir eritrosit, dipstick testinde karşılık gelen bir pozitiflik oluşturmalıdır.

Dipstick testinin çalışma prensibinin değerlendirilmesi

Dipstick kan testi, hemoglobinin peroksidaz benzeri aktivitesi ile bir kromojenin renk değiştirmesine dayanır.

Bu reaksiyon, ortamdaki güçlü indirgen maddelerden etkilenir.

Uyumsuzluğa yol açan faktörün belirlenmesi

Yüksek doz askorbik asit (C vitamini), peroksidasyon reaksiyonunu inhibe ederek hemoglobin varlığına rağmen testin negatif sonuç vermesine neden olur.

C vitamini, reaksiyondaki organik peroksit ile hemoglobinden önce etkileşime girerek renk oluşumunu engeller.

Key Concept

İdrar Dipstick (Çubuk) Testinde Yalancı Negatiflik Nedenleri

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic