yaşında bir hasta, kronik hiperlipidemi tedavisi için atorvastatin ( mg/gün) kullanmaktadır. Üst solunum yolu enfeksiyonu nedeniyle bu hastaya eritromisin tedavisi başlanmıştır. Beş gün sonra hastada yaygın kas ağrısı, halsizlik ve idrar renginde koyulaşma saptanmış; yapılan laboratuvar incelemesinde kreatin kinaz (CK) düzeyi U/L (Normal < U/L) bulunmuştur. Bu klinik tablo ve gelişen ilaç etkileşimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Eritromisin, CYP3A4 enzimini inhibe ederek atorvastatin düzeyini artırmıştır; bu durum Tip A (artmış) bir advers reaksiyondur.Answer
- BBu reaksiyon, dozdan bağımsız gelişen ve öngörülemeyen Tip B (idiyosinkratik) bir advers reaksiyon olarak sınıflandırılır.
- CEritromisin yerine azitromisin kullanılsaydı, enzim inhibisyonu potansiyeli daha yüksek olduğu için etkileşim riski artardı.
- DEritromisin, CYP3A4 enzimini indükleyerek atorvastatinin metabolizmasını hızlandırmış ve toksik ürün oluşumuna yol açmıştır.
- EAtorvastatin yerine pravastatin kullanılması, CYP3A4 üzerinden gerçekleşen bu etkileşim riskini değiştirmezdi.
Answer
Eritromisin'in CYP3A4 enzimini inhibe ederek atorvastatin düzeyini artırması ve bunun sonucunda doza bağımlı Tip A bir advers reaksiyon gelişmesidir.
Doğru yanıt, eritromisin'in güçlü bir CYP3A4 inhibitörü olması ve atorvastatinin metabolizmasını engelleyerek plazma düzeyini artırmasıdır. Bu durum, ilacın bilinen farmakolojik etkisinin doza bağlı olarak şiddetlenmesi (rabdomiyoliz) şeklinde ortaya çıktığı için 'Tip A' (Augmented/Artmış) advers reaksiyon olarak tanımlanır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
CYP3A4 Enzim İnhibisyonu ve Tip A Advers Reaksiyonlar
Hints
1
Hangi ilaçlar Sitokrom P450 enzimlerini inhibe eder? Makrolidleri düşünün.
Practice More
Diğer güçlü CYP3A4 inhibitörlerini (itrakonazol, greyfurt suyu, ritonavir) ve bu enzimle metabolize olan diğer önemli ilaçları (siklosporin, sildenafil) gözden geçirin.
Estimated Time:45s