Question

Difficulty: MediumTüberküloz

4545 yaşında erkek hasta; 33 haftadır devam eden öksürük, iştahsızlık ve yaklaşık 44 kg kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde balgamın yayma muayenesinde asidorezistan basiller (ARB) saptanıyor. Hastaya İzoniyazid, Rifampisin, Pirazinamid ve Etambutol (HRZEHRZE) tedavisi başlanıyor. Tedavi öncesi normal olan karaciğer fonksiyon testleri, tedavinin 44. haftasındaki kontrolde aşağıdaki gibi saptanıyor:

ParametreSonuçReferans Aralığı
AST180180 U/L104010-40 U/L
ALT165165 U/L104010-40 U/L
Total Bilirubin0,90,9 mg/dL0,31,20,3-1,2 mg/dL

Hastanın herhangi bir şikayeti (bulantı, kusma, karın ağrısı, sarılık vb.) olmadığına göre, tedavi yönetimiyle ilgili en uygun yaklaşım hangisidir?

  1. A
    Tüm tüberküloz ilaçları derhal kesilmeli ve karaciğer biyopsisi planlanmalıdır.
  2. B
    Karaciğer enzimlerinde normalin 33 katının üzerinde artış olduğu için tüm ilaçlar kesilmelidir.
  3. Mevcut tedaviye aynen devam edilmeli ve hasta klinik ve laboratuvar olarak yakın izlenmelidir.Answer
  4. D
    Pirazinamid hepatotoksisite potansiyeli en yüksek ilaç olduğu için tedaviden çıkarılmalıdır.
  5. E
    İzoniyazid ve Rifampisin kesilerek sadece Etambutol ve Streptomisin ile tedaviye devam edilmelidir.

Answer

Mevcut tedaviye aynen devam edilmeli ve hasta klinik ve laboratuvar olarak yakın izlenmelidir.
Tüberküloz tedavisinde kullanılan birinci basamak ilaçlardan İzoniyazid (HH), Rifampisin (RR) ve Pirazinamid (ZZ) hepatotoksiktir. Uluslararası ve ulusal kılavuzlara göre, hepatotoksisite yönetimi şu şekildedir: 1) Eğer hastada sarılık, bulantı, kusma veya karın ağrısı gibi semptomlar VARSA, enzimler normalin üst sınırının 33 katına (3×ULN3 \times ULN) ulaştığında ilaçlar kesilir. 2) Eğer hasta ASEMPTOMATİK ise, enzimler normalin 55 katına (5×ULN5 \times ULN) ulaştığında ilaçlar kesilir. Bu vaka örneğinde hastanın ALT/AST değerleri (180/165180/165), normalin üst sınırı olan 4040 U/L'nin yaklaşık 4,54,5 katıdır ve hasta asemptomatiktir. Bu nedenle tedaviye devam edilmesi ve yakın takip (haftalık LFT kontrolü) en doğru yaklaşımdır.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik semptomlarının (bulantı, kusma, sarılık) varlığının değerlendirilmesi.
Hasta asemptomatiktir.
Hepatotoksisite yönetiminde semptomların varlığı, ilaç kesme eşik değerlerini belirler.
2
Karaciğer enzimlerinin (AST/ALT) normalin üst sınırına (ULN) oranının hesaplanması.
Enzimler normalin yaklaşık 4,54,5 katı düzeyindedir (180/40=4,5180 / 40 = 4,5).
Kılavuzlarda ilaç kesme sınırı asemptomatik hastalar için 5×ULN5 \times ULN olarak belirlenmiştir.
3
Hesaplanan değerlerin güncel rehberlerdeki (WHO/ATS/T.C. Sağlık Bakanlığı) yönetim algoritmalarıyla karşılaştırılması.
Enzim yüksekliği 5×ULN5 \times ULN sınırının altındadır ve hasta asemptomatiktir.
Bu kriterlere göre mevcut tedaviye devam edilmesi ve hastanın karaciğer fonksiyonlarının haftalık takibi en uygun yaklaşımdır.

Key Concept

Antitüberküloz tedavide hepatotoksisite yönetimi ve ilaç kesme kriterleri.
Rate this question