Akciğerlerde ventilasyon (\dot{V}) ve perfüzyonun (\dot{Q}) dağılımı; yer çekimi, plevra i… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Akciğerlerde ventilasyon ( $\dot{V}$ ) ve perfüzyonun ( $\dot{Q}$ ) dağılımı; yer çekimi, plevra içi basınç gradiyenti ve pulmoner damar basınçları gibi faktörlerden etkilenir. Sağlıklı ve ayakta duran bir bireyde, akciğerin apeksinden bazaline doğru gerçekleşen fizyolojik değişimler ve ventilasyon-perfüzyon ( $V/Q$ ) ilişkisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A
Akciğer bazalinde plevra içi basınç apekse göre daha negatif olduğu için, bazaldeki alveoller apekstekilere göre daha fazla gerilmiştir ve bu durum bazaldeki istirahat hacmini artırır.
B
Akciğer apeksinde $\dot{V}/\dot{Q}$ oranının yaklaşık 3,0 olması, bu bölgenin fonksiyonel olarak 'fizyolojik şant' alanı gibi davranmasına ve pulmoner kapiller kanda oksijenasyonun yetersiz kalmasına neden olur.
Yer çekimi etkisiyle akciğerin üst kısımlarından alt kısımlarına doğru gidildikçe hem $\dot{V}$ hem de $\dot{Q}$ artış gösterir; ancak $\dot{Q}$ 'daki artış hızı $\dot{V}$ 'ye göre daha belirgin olduğu için $\dot{V}/\dot{Q}$ oranı bazalde en düşük seviyededir.Answer
D
Ventilasyonun tamamen kesildiği ancak perfüzyonun devam ettiği ( $V/Q = 0$ ) bir akciğer bölgesinde 'fizyolojik ölü boşluk' oluşur ve bu bölgedeki alveol içi gaz basınçları atmosferik havaya eşitlenir.
E
Hipoksik pulmoner vazokonstriksiyon (HPV) mekanizması, sistemik dolaşımdaki mekanizmaların aynısını kullanarak hipoksik bölgelerde vazodilatasyon yapar ve bu sayede kanın düşük oksijenli alveollerden geçişini hızlandırır.

Answer

Akciğer bazalinde yer çekimi etkisiyle hem ventilasyon hem de perfüzyon artar; ancak perfüzyondaki artış ventilasyondaki artıştan daha belirgin olduğu için V/Q oranı yukarıdan aşağıya (apeksden bazale) doğru azalır.

Doğru ifade, akciğerin alt kısımlarında yer çekimi etkisiyle hem ventilasyonun hem de perfüzyonun arttığını, ancak perfüzyondaki artışın ventilasyondaki artıştan oransal olarak daha fazla olması nedeniyle V/Q oranının bazale doğru azaldığını (V/Q eşitsizliği) belirtmektedir.

Step-by-Step Solution

Yer çekiminin akciğer dokusu ve plevra basıncı üzerindeki etkisini değerlendir.

Yer çekimi nedeniyle akciğer dokusu aşağıya doğru 'sarkar'; bu durum plevra içi basıncın bazalde daha az negatif (yaklaşık -2,5 mmHg), apekste ise daha negatif (-10 mmHg) olmasına yol açar.

V/Q dağılımının temel fiziksel nedenini (plevra içi basınç gradiyenti) belirlemek için.

Bölgesel ventilasyon ve perfüzyon miktarlarını karşılaştır.

Daha az negatif plevra basıncı olan bazaldeki alveoller istirahatte daha az gerilmiştir (yüksek kompliyans) ve inspirasyonda daha fazla havalanır. Perfüzyon da hidrostatik basınç nedeniyle bazalde en yüksektir.

Apex ve bazal arasındaki mutlak akış miktarlarını (V ve Q) ayrı ayrı belirlemek için.

V/Q oranının değişim eğilimini analiz et.

Apeksten bazale gidildikçe kan akımı (~10 kat) ventilasyondan (~3 kat) daha hızlı arttığı için V/Q oranı azalır (Apeks: ~3,3, Bazal: ~0,6).

V/Q oranının bölgesel gradiyentini ve bunun gaz değişimi üzerindeki etkisini açıklamak için.

Key Concept

Ventilasyon-perfüzyon (V/Q) oranının yer çekimine bağlı bölgesel gradiyenti

Practice More

West zonlarını etkileyen patolojik durumlar (pozitif basınçlı ventilasyon, ağır kan kaybı) ve bunların zon sınırları üzerindeki etkileri incelenebilir.

Estimated Time:1m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic