45 yaşında bipolar bozukluk tanısıyla lityum kullanan erkek hasta, günde yaklaşık 8 litre … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$45$ yaşında bipolar bozukluk tanısıyla lityum kullanan erkek hasta, günde yaklaşık $8$ litre idrar çıkarma ve aşırı su içme şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar tetkiklerinde plazma osmolalitesi $305$ mOsm/kg, idrar osmolalitesi $180$ mOsm/kg olarak saptanıyor. Su kısıtlama testi sonrası yapılan desmopressin ( $dDAVP$ ) enjeksiyonuna rağmen idrar osmolalitesinde anlamlı bir artış izlenmiyor. Bu hastada gelişen tablonun temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Böbrek toplama kanallarının vazopressine karşı direncidirAnswer
B
Hipotalamustan vazopressin sentezinin yetersizliğidir
C
Arka hipofizden vazopressin salınımının durmasıdır
D
Plazma vazopressin düzeyinin aşırı artışıdır
E
Vazopressini yıkan vazopressinaz enziminin aktivitesidir

Answer

Böbrek toplama kanallarının vazopressine karşı direnci (Nefrojenik Diyabetes İnsipidus)

Lityum, böbrek toplama kanallarındaki asıl (principal) hücrelere girerek

GS

-protein kenetli

V2

reseptörlerinin

cAMP

üretimini engeller ve akuaporin-

2

su kanallarının sentezini/dağılımını bozar. Bu durum, plazmada vazopressin seviyeleri normal veya yüksek olsa bile böbreğin suya yanıt verememesine (direnç) yol açar. Su kısıtlama testinde idrarın konsantre edilememesi ve desmopressin uygulamasına yanıt alınamaması nefrojenik diyabetes insipidusun karakteristik bulgusudur.

Step-by-Step Solution

Klinik verilerin ve ilaç öyküsünün değerlendirilmesi

Lityum kullanan hastada poliüri ve polidipsi varlığı, lityumun en sık neden olduğu yan etkilerden biri olan nefrojenik diyabetes insipidusu akla getirir.

Lityum, böbrekte vazopressin sinyal yolağını bozarak su geri emilimini engeller.

Laboratuvar bulgularının yorumlanması

Yüksek plazma osmolalitesi (

305

mOsm/kg) ve düşük idrar osmolalitesi (

180

mOsm/kg) diyabetes insipidus tanısını doğrular.

Plazma hiperozmolalitesine rağmen idrarın dilüe kalması vazopressin etkisinin eksikliğini gösterir.

Desmopressin test yanıtının analizi

Eksojen vazopressin (

dDAVP

) sonrası idrar osmolalitesinde artış olmaması, sorunun vazopressin eksikliği değil, böbrek yanıtında direnç olduğunu kanıtlar.

Santral diyabetes insipidus desmopressine yanıt verirken, nefrojenik tip yanıt vermez.

Key Concept

Nefrojenik Diyabetes İnsipidus Mekanizması

Practice More

Lityum kullanan hastalarda amilorid kullanımının nefrojenik diyabetes insipidus üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic