Question

56 yaşında erkek hasta, sık tekrarlayan karın ağrısı atakları, yağlı dışkılama ve son 6 ayda 12 kg istemsiz kilo kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Özgeçmişinde 20 yıldır düzenli alkol kullanımı olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede vücut kitle indeksi 1919 kg/m2kg/m^2 saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde açlık plazma glukozu 245245 mg/dLmg/dL, HbA1c %9,4\%9,4 ve fekal elastaz düzeyi <100<100 μg/g\mu g/g (Düşük) olarak bulunuyor. Hastaya pankreoprivik diyabet (Tip 3c) tanısı konularak bazal-bolus insülin tedavisi planlanıyor.

Bu hasta grubunda, insülin tedavisi sırasında şiddetli hipoglisemi ("brittle" diyabet) gelişme riskinin, benzer glisemik düzeydeki Tip 2 diyabetli hastalara göre belirgin yüksek olmasının temel fizyopatolojik nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Karaciğer parankim hasarına bağlı glukoneogenez kapasitesinin azalması
  2. Pankreas alfa hücre harabiyeti sonucu kontr-regülatör glukagon yanıtının kaybıAnswer
  3. C
    Ekzokrin pankreas yetmezliğine bağlı karbonhidrat malabsorpsiyonu
  4. D
    Periferik dokularda ciddi insülin direncinin varlığı
  5. E
    Otonomik nöropatiye bağlı adrenerjik uyarı semptomlarının maskelenmesi

Answer

Pankreas alfa hücre harabiyeti sonucu kontr-regülatör glukagon yanıtının kaybı
Sorudaki vaka, kronik pankreatit zemininde gelişen Tip 3c (pankreoprivik) diyabettir. Bu hastalarda pankreasın yaygın harabiyeti nedeniyle sadece beta hücreleri değil, alfa hücreleri de hasar görür. Alfa hücrelerinden salgılanan glukagon, hipoglisemiye karşı vücudun ilk ve en önemli kontr-regülatör yanıtıdır. Glukagon rezervinin kaybı, hastaların insülin tedavisi sırasında gelişen hipoglisemiye yanıt verememesine ve hipogliseminin şiddetli/uzamış seyretmesine neden olur. Buna sıklıkla 'brittle' (kırılgan) diyabet denir.

Step-by-Step Solution

1
Hastanın klinik tablosunu analiz et
Kronik alkolizm, steatore (ekzokrin yetmezlik), kilo kaybı ve diyabet tablosu 'Pankreoprivik Diyabet' (Tip 3c) ile uyumludur.
Tip 3c diyabetin doğru tanınması, fizyopatolojiyi anlamak için gereklidir.
2
Tip 3c diyabetin patolojisini Tip 1 ve Tip 2 ile karşılaştır
Tip 3c'de pankreas dokusunun yaygın fibrozisi ve harabiyeti söz konusudur. Bu durum sadece insülin üreten beta hücrelerini değil, glukagon üreten alfa hücrelerini ve pankreatik polipeptit hücrelerini de etkiler.
Hücresel tutulum farkı, klinik seyri belirler.
3
Hipoglisemi riskinin nedenini belirle
İnsülin (kan şekerini düşüren) dışarıdan verilirken, hipoglisemi anında kan şekerini yükseltecek ilk savunma mekanizması olan endojen glukagon (alfa hücre kaybı nedeniyle) üretilemez. Bu durum hipogliseminin derinleşmesine neden olur.
Bu 'çift hormon eksikliği' Tip 3c diyabeti 'brittle' (kırılgan) yapan temel faktördür.

Key Concept

Tip 3c (Pankreoprivik) Diyabet ve Glukagon Eksikliği