Feokromositoma tanısı alan 45 yaşındaki bir erkek hastada cerrahi öncesi hazırlık sürecinde, henüz alfa-adrenerjik reseptör blokajı sağlanmadan yanlışlıkla nadolol tedavisine başlanmıştır. Bu uygulama sonrası hastada kan basıncının ani ve tehlikeli şekilde yükseldiği (hipertansif kriz) gözlenmiştir.
Bu klinik tablonun ortaya çıkmasındaki temel farmakolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Damarlardaki beta-2 reseptörlerin blokajı sonucu alfa-1 aracılı vazokonstriksiyonun dengelenememesiAnswer
- BBeta-1 reseptör blokajına bağlı olarak gelişen refleks sempatik aktivasyon
- CNadololün presinaptik alfa-2 reseptörlerini antagonize ederek katekolamin salınımını artırması
- DBeta-blokörlerin etkisiyle adrenalin üzerindeki 'epinephrine reversal' fenomeninin tetiklenmesi
- Eİlacın plazma proteinlerine bağlanma yarışında katekolaminleri serbestleştirerek plazma düzeylerini artırması
Answer
Damarlardaki beta-2 reseptörlerin blokajı sonucu alfa-1 aracılı vazokonstriksiyonun dengelenememesidir.
Nadolol gibi non-selektif beta-blokörler, damarlarda bulunan ve vazodilatasyondan sorumlu olan beta-2 reseptörlerini bloke ederler. Feokromositomalı hastalarda plazmada çok yüksek düzeyde bulunan epinefrin, hem vazokonstriktör (alfa-1) hem de vazodilatatör (beta-2) reseptörleri aynı anda uyarır. Beta-2 reseptörleri bloke edildiğinde, epinefrinin vazodilatatör etkisi ortadan kalkar ve sadece şiddetli vazokonstriksiyon yapan alfa-1 etkisi kalır. Bu durum 'dengelenemeyen alfa uyarısı' olarak adlandırılır ve hastada kan basıncının fırlamasına (hipertansif kriz) yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Dengelenemeyen Alfa-1 Uyarısı (Unopposed Alpha Stimulation)
Estimated Time:1m 15s