yaşında erkek hasta; son aydır giderek artan hiperpigmentasyon, proksimal kas güçsüzlüğü ve tedaviye dirençli hipertansiyon şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemelerinde; serum mEq/L, mEq/L, sabah kortizolü: g/dL (normal: ) ve ACTH: pg/mL (normal: ) olarak saptanıyor. Hastaya uygulanan yüksek doz ( mg) deksametazon supresyon testi sonucunda kortizol seviyelerinde anlamlı bir düşüş izlenmiyor. Çekilen akciğer grafisinde hiler bölgede cm çapında düzensiz sınırlı bir kitle saptanıyor.
Bu hastadaki klinik tablo ve eşlik etmesi beklenen adrenal morfolojik değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?
- APrimer adrenal kortikal adenoma bağlı Cushing sendromu; etkilenmeyen adrenal bezde atrofi izlenir.
- BPrimer hiperaldosteronizm (Conn sendromu); adrenal kortekste soluk sarı renkli, küçük ve iyi sınırlı adenom izlenir.
- CFeokromositoma; adrenal medullada kanama ve nekroz içeren, "Zellballen" paterni gösteren neoplazi izlenir.
- Ektopik ACTH salgılayan tümöre bağlı Cushing sendromu; adrenal bezlerde bilateral diffüz hiperplazi izlenir.Answer
- EHipofiz adenomuna bağlı Cushing hastalığı; yüksek doz deksametazon ile baskılanma ve bilateral hiperplazi izlenir.
Answer
Ektopik ACTH salgılayan tümöre bağlı Cushing sendromu; adrenal bezlerde bilateral diffüz hiperplazi izlenir.
Hastada saptanan yüksek kortizol ve beraberindeki yüksek ACTH seviyeleri, tablonun ACTH-bağımlı olduğunu gösterir. Yüksek doz deksametazon testinde supresyonun olmaması ve akciğerde kitle saptanması, ACTH kaynağının hipofiz dışı (ektopik) olduğunu doğrular. Sürekli ACTH uyarısı, adrenal bezlerde bilateral diffüz hiperplaziye ve pro-opiomelanokortin (POMC) türevi olan ACTH'ın melanosit uyarıcı etkisi nedeniyle hiperpigmentasyona yol açar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
ACTH-bağımlı Cushing sendromu ayırıcı tanısında ektopik ACTH üretimi, yüksek doz deksametazon testiyle baskılanmaması ve hiperpigmentasyonla karakterizedir; adrenal bezlerde bilateral hiperplaziye neden olur.