28 yaşında gebe bir hasta, şiddetli sabah bulantıları (hiperemezis gravidarum) nedeniyle tedavi altına alınıyor. Hastaya antiemetik amaçla parenteral yolla bir birinci kuşak reseptör blokörü uygulanıyor. Uygulamadan kısa bir süre sonra hastada çenede kilitlenme, boyun kaslarında istemsiz kasılmalar (akut distoni) ve kan basıncında belirgin bir düşüş ( mmHg) gözleniyor. Bu hastada gelişen yan etkilerin (distoni ve hipotansiyon) ortaya çıkmasından sorumlu olan temel farmakolojik mekanizmalar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- AMuskarinik blokaj ve beta-1 adrenerjik reseptör blokajı
- Dopamin reseptör blokajı ve alfa-1 adrenerjik reseptör blokajıAnswer
- Creseptör blokajı ve muskarinik reseptör aktivasyonu
- DSerotonin reseptör blokajı ve NMDA reseptör blokajı
- ESodyum kanal blokajı ve GABA-A reseptör aktivasyonu
Answer
Hastada görülen akut distoni ve hipotansiyon yan etkilerinin nedeni, kullanılan ilacın dopamin reseptör blokajı ve alfa-1 adrenerjik reseptör blokajı yapmasıdır.
Prometazin, yapısal olarak fenotiyazinlere (antipsikotiklere) benzeyen bir birinci kuşak reseptör blokörüdür. Bu yapısal benzerlik nedeniyle sadece histamin reseptörlerini değil, aynı zamanda dopamin reseptörlerini (akut distoniye neden olur) ve alfa-1 adrenerjik reseptörleri (hipotansiyona neden olur) de bloke eder.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Birinci kuşak antihistaminiklerden prometazin, fenotiyazin türevi olması nedeniyle antipsikotiklere benzer şekilde dopamin ve alfa-1 adrenerjik reseptörleri bloke ederek ciddi yan etkilere yol açabilir.