Question

Difficulty: Very hardHiperprolaktinemi

3232 yaşında kadın hasta, 66 aydır devam eden sekonder amenore, galaktore ve son 22 aydır artan şiddetli baş ağrısı şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde bilateral temporal hemianopsi saptanıyor. Kraniyal MRG incelemesinde sella içerisinde yerleşen, 3.5 cm3.5 \text{ cm} çapında, optik kiyazmaya bası yapan ve suprasellar uzanım gösteren kitle izleniyor. Laboratuvarda serum prolaktin düzeyi 120 ng/mL120 \text{ ng/mL} (normal: <25 ng/mL<25 \text{ ng/mL}) olarak raporlanıyor. Bu hastada en olası ön tanı ve yönetilmesi gereken bir sonraki en uygun adım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Non-fonksiyonel hipofiz adenomu - Transsfenoidal cerrahi
  2. Çengel etkisi (Hook effect) - Serumun dilüe edilerek testin tekrarlanmasıAnswer
  3. C
    Makroprolaktinemi - Polietilen glikol (PEG) presipitasyonu
  4. D
    Sap basısı (Stalk effect) - Dopamin agonisti (Kabergolin) tedavisi

Answer

En olası tanı çengel etkisi (hook effect) olup, bir sonraki adım serumun dilüe edilerek ölçümün tekrarlanmasıdır.
Çengel etkisi (hook effect), serumda aşırı yüksek miktarda bulunan prolaktinin hem yakalayıcı hem de sinyal antikorlarını aynı anda doyurması sonucunda 'sandviç' kompleksinin oluşamaması ve sonucun gerçek değerden çok daha düşük ölçülmesidir. Dev adenomu olan ancak prolaktin düzeyi hafif-orta derecede yüksek saptanan hastalarda bu artefaktı dışlamak için serumun dilüsyonu şarttır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve laboratuvar uyumunu değerlendir.
Dev makroadenom (>3 cm>3 \text{ cm}) ve optik kiyazma basısı olan bir hastada prolaktin düzeyinin >2000 ng/mL>2000 \text{ ng/mL} olması beklenir; 120 ng/mL120 \text{ ng/mL} değeri klinik ile uyumsuzdur.
Gerçek prolaktinoma ile non-fonksiyonel adenom ayırımı tedavi stratejisini (medikal vs cerrahi) değiştirir.
2
Laboratuvar artefaktlarını (Hook Effect) sorgula.
Sandviç tipi immünassay yöntemlerinde aşırı antijen yükü antikorları doyurur ve hatalı düşük sonuç verir.
Bu duruma 'çengel etkisi' (hook effect) denir ve dev adenomlarda sık görülür.
3
Doğrulama testi uygula.
Serum örneği 1/101/10 veya 1/1001/100 oranında dilüe edilerek tekrar çalışıldığında gerçek yüksek değer saptanır.
Antijen konsantrasyonunu düşürmek antikorların doğru şekilde bağlanmasını ve sinyal oluşmasını sağlar.

Key Concept

Hook Effect (Çengel Etkisi)
Rate this question