Nöroanatomi

269 questions

Question 161Question

Medulla spinalis'in vasküler beslenmesi ve klinik yansımaları düşünüldüğünde; arteria spinalis anterior tıkanıklığı sonucunda gelişen "Beck sendromu" (anterior spinal arter sendromu) tablosunda aşağıdaki bulgulardan hangisinin ortaya çıkması beklenmez?

Show answer & explanation

Answer: Vibrasyon ve eklem pozisyon duyusu kaybı

Answer

Vibrasyon ve eklem pozisyon duyusu kaybı (funiculus posterior fonksiyonları korunur)
Doğru cevap olan seçenekte belirtilen vibrasyon ve eklem pozisyon duyusu kaybı, Beck sendromunda izlenmez; çünkü bu duyuları taşıyan funiculus posterior (fasciculus gracilis ve cuneatus) medulla spinalis'in arka 13\frac{1}{3}'lük bölümündedir ve arteria spinalis posterior tarafından beslenir. Arteria spinalis anterior tıkanıklığında bu bölge korunduğu için vibrasyon ve pozisyon duyuları sağlam kalır (dissosiye duyu kaybı).

Step-by-Step Solution

1
Vasküler bölgelerin belirlenmesi
Arteria spinalis anterior, medulla spinalis'in ön 23\frac{2}{3}'lük kısmını (ön ve yan kordonlar) besler.
Klinik tabloyu anlamak için hangi anatomik yapıların hangi damardan beslendiğini bilmek gerekir.
2
Fonksiyonel traktusların eşleştirilmesi
Ön ve yan kordonlarda tractus corticospinalis (motor) ve tractus spinothalamicus (ağrı-ısı) yer alır.
Tıkanıklık durumunda bu traktuslara ait fonksiyonların kaybı beklenir.
3
Arka kordonun (funiculus posterior) analizi
Vibrasyon ve propriyosepsiyon duyusunu taşıyan arka kordon, arteria spinalis posterior tarafından beslenir.
Arka kordonun arteria spinalis anterior'un besleme alanı dışında kaldığını saptamak doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Medulla spinalis vasküler bölgeleri ve dissosiye duyu kaybı
Question 162Question

Beyin anatomisinde, ventriculus lateralis’in cornu anterius’unun (ön boynuz) lateral duvarını oluşturan gri cevher kitlesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Caput nuclei caudati

Answer

Nucleus caudatus'un baş kısmı (caput nuclei caudati), lateral ventrikülün cornu anterius'unun lateral duvarını oluşturur.
Nucleus caudatus'un baş kısmı (caput nuclei caudati), ventriculus lateralis'in cornu anterius'unun (ön boynuz) lateral duvarında belirgin bir kabarıklık oluşturarak bu duvarın anatomik sınırını çizer.

Step-by-Step Solution

1
Ventriculus lateralis’in cornu anterius (ön boynuz) lokalizasyonunu belirle.
Ön boynuz, frontal lob içerisinde yer alan ventrikül bölümüdür.
Anatomik komşulukları doğru değerlendirmek için öncelikle ilgili boşluğun yeri netleştirilmelidir.
2
Ön boynuzun sınırlarını (tavan, taban, medial ve lateral) incele.
Medialde septum pellucidum, tavanda corpus callosum, lateralde ise gri cevher kitlesi bulunur.
Ventrikül boşluğunu çevreleyen yapıların birbirinden ayırt edilmesi gerekir.
3
Lateral duvarda karakteristik kabarıklık yapan yapıyı tespit et.
Bu yapı nucleus caudatus'un baş kısmıdır (caput nuclei caudati).
Bazal çekirdeklerin ventrikül sistemiyle olan en temel topografik ilişkilerinden biridir.

Key Concept

Lateral ventrikülün ön boynuz komşulukları ve bazal çekirdeklerin yerleşimi.

Hints

1
Lateral ventrikülün bu bölümü frontal lob içindedir.
2
Bu bölgenin medial duvarında septum pellucidum bulunur, lateralinde ise bir bazal çekirdek başı yer alır.
3
Striatum'un bir parçası olan ve virgül şeklinde uzanan çekirdeğin en geniş ön kısmı buradadır.

Practice More

Lateral ventrikülün diğer bölümlerinin (pars centralis, cornu inferius ve cornu posterius) komşuluklarını tekrar edin.
Estimated Time:45s
Question 163Question

Horizontal bir beyin kesitinde, capsula interna’nın crus posterius (arka bacak) bölümünün medial sınırını (iç komşuluğunu) oluşturan gri cevher kitlesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Thalamus

Answer

Thalamus
Horizontal bir beyin kesitinde, capsula interna'nın crus posterius'u (arka bacak) V şeklindeki yapının geriye uzanan parçasıdır. Bu yapı, iç tarafta (medial) thalamus ile dış tarafta (lateral) nucleus lentiformis arasında bir beyaz cevher yolu olarak uzanır.

Step-by-Step Solution

1
Horizontal beyin kesitinde capsula interna'nın bölümlerini belirle.
Capsula interna; crus anterius, genu ve crus posterius olmak üzere üç ana bölüme ayrılır.
Topografik ilişkileri doğru analiz etmek için yapının bölümlerini ayırt etmek gerekir.
2
Crus posterius'un komşuluklarını analiz et.
Crus posterius'un medialinde thalamus, lateralinde ise nucleus lentiformis bulunur.
Arka bacağın (crus posterius) gri cevher kitleleri arasındaki konumunu belirlemek cevaba götürür.

Key Concept

Capsula interna'nın bölümleri ve çevresindeki bazal çekirdeklerle olan topografik ilişkileri.
Estimated Time:50s
Question 164Question

Yutma güçlüğü ve ses kısıklığı şikayetiyle başvuran bir hastanın muayenesinde yumuşak damak paralizisi ve öğürme (gag) refleksi kaybı saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan kranial sinirlerin kafatasını birlikte terk ettiği açıklık aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Foramen jugulare

Answer

Yutma ve ses fonksiyonlarından sorumlu olan IX, X ve XI. kranial sinirlerin kafatasından birlikte çıktığı yer Foramen jugulare'dir.
Hastada görülen yutma güçlüğü (disfaji), ses kısıklığı (disfoni), yumuşak damak paralizisi ve öğürme refleksi kaybı; Nervus glossopharyngeus (IX) ve Nervus vagus (X) lezyonuna işaret eder. Bu iki sinir, Nervus accessorius (XI) ile birlikte Foramen jugulare'den geçer. Bu sinirler, farenks ve larenksin motor kontrolü için SVE (Özel Viseral Efferent) ve parasempatik fonksiyonlar için GVE (Genel Viseral Efferent) gibi lif komponentlerine sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik semptomların hangi sinirlerle ilişkili olduğunu belirle.
Yutma güçlüğü (CN IX, X), ses kısıklığı (CN X) ve yumuşak damak paralizisi (CN X) bu sinirlerin fonksiyon kaybını işaret eder.
Yutak ve larinks kaslarının motor innervasyonu bu sinirler tarafından sağlanır; özellikle yutma kasları SVE (Özel Viseral Efferent) lifler ile uyarılır.
2
Bu sinirlerin ortak anatomik geçiş noktasını saptan.
Nervus glossopharyngeus, Nervus vagus ve Nervus accessorius kafatasını Foramen jugulare'den terk eder.
Kranial sinirlerin kafatasından çıkış noktaları klinikte lezyon lokalizasyonu (Vernet sendromu gibi) için kritiktir.

Key Concept

Foramen jugulare içeriği ve klinik korelasyonu
Estimated Time:1m 0s
Question 165Question

Telencephalon’un derininde yer alan bazal çekirdeklerden (nuclei basales) nucleus caudatus ve putamen, embriyolojik ve fonksiyonel benzerlikleri nedeniyle birlikte hangi isimle adlandırılır?

Show answer & explanation

Answer: Striatum

Answer

Nucleus caudatus ve putamen'in birlikte oluşturduğu yapıya 'Striatum' adı verilir.
Striatum terimi, nucleus caudatus ve putamen'i kapsar. Bu iki yapı capsula interna'nın ön bacağı (crus anterius) tarafından birbirinden ayrılmış gibi görünse de, aralarında uzanan gri cevher bağlantıları (köprüleri) nedeniyle 'çizgili yapı' anlamına gelen striatum ismiyle anılırlar.

Step-by-Step Solution

1
Bazal çekirdeklerin anatomik gruplandırmasını hatırla.
Putamen + Globus Pallidus = Nucleus Lentiformis; Putamen + Nucleus Caudatus = Striatum.
Anatomik isimlendirme gri cevher köprülerine (striae) dayanmaktadır.
2
Soruda istenen yapıları eşleştir.
Caudatus ve putamen birleşimi Striatum olarak tanımlanır.
Bu iki yapı embriyolojik olarak aynı kökenden gelir ve benzer fonksiyonlara sahiptir.

Key Concept

Striatum (Neostriatum) bileşenleri

Practice More

Nucleus lentiformis'i oluşturan yapıları ve globus pallidus'un bölümlerini tekrar ediniz.
Estimated Time:30s
Question 166Question

6868 yaşında bir hasta, ani gelişen "kelime salatası" tarzında akıcı ancak anlamsız konuşma ve sorulan soruları anlamama şikayetiyle acil servise başvuruyor. Yapılan nörolojik muayenesinde sağ üst homonim kadrantanopsi (gökyüzünde pasta görünümü) izlenen bu hastada, vasküler tıkanıklığın aşağıdaki arterlerin hangisinde olması en muhtemeldir?

Show answer & explanation

Answer: Arteria cerebri media alt dal (inferior trunk)

Answer

Arteria cerebri media'nın alt dalı (inferior trunk), Wernicke alanı ve Meyer halkasını beslediği için bu klinik tabloya neden olur.
Hastadaki akıcı afazi (Wernicke afazisi) duyusal konuşma merkezinin etkilendiğini, sağ üst homonim kadrantanopsi ise temporal lobdan geçen Meyer halkasının (alt görme radyasyonları) hasar gördüğünü gösterir. Her iki yapı da arteria cerebri media'nın alt dalı (inferior trunk) tarafından beslenmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların anatomik karşılığını belirle.
Akıcı afazi (Wernicke) temporal lobun arka kısmını; üst kadrantanopsi ise temporal lobdaki Meyer halkasını işaret eder.
Hastanın hem konuşma hem de görme defisiti aynı lobun (temporal) fonksiyonlarıyla ilişkilidir.
2
Temporal lobun ilgili alanlarını besleyen arteriyel yapıyı tespit et.
Arteria cerebri media (ACM) iki ana trunkusa ayrılır. Alt trunkus (alt dal), temporal ve inferior parietal korteksi besler.
ACM'nin dallanma paterni kortikal fonksiyonel alanlarla doğrudan ilişkilidir.

Key Concept

Arteria cerebri media (ACM) kortikal dallanması ve klinik sendromları
Question 167Question

Radikal pelvik cerrahi geçiren bir hastada, pelvik pleksus (plexus hypogastricus inferiorplexus\ hypogastricus\ inferior) hasarına bağlı olarak mesane boşaltım fonksiyonunda bozulma saptanmıştır. Mesanenin m. detrusorm.\ detrusor kasına gelen ve bu kasın kontraksiyonu ile miksiyonu (işemeyi) başlatan preganglionik parasempatik lifler, bu pleksusa aşağıdaki sinirlerin hangisi aracılığıyla ulaşır?

Show answer & explanation

Answer: Nn. splanchnici pelviciNn.\ splanchnici\ pelvici

Answer

Mesanenin boşaltılmasını sağlayan preganglionik parasempatik lifler Nn. splanchnici pelviciNn.\ splanchnici\ pelvici aracılığıyla pelvik pleksusa ulaşır.
Mesanenin m. detrusorm.\ detrusor kasının kasılması parasempatik kontrol altındadır. Bu bölgedeki (pelvis) parasempatik lifler medulla spinalis'in S2S4S2-S4 seviyesindeki nucleus intermediolateralis (veya sacralis) benzeri gri cevherden çıkar. Bu lifler Nn. splanchnici pelviciNn.\ splanchnici\ pelvici (nervi erigentes) adını alarak plexus hypogastricus inferiorplexus\ hypogastricus\ inferior'a katılır ve burada ganglion yaparak hedef organlara dağılır.

Step-by-Step Solution

1
Mesanenin boşaltılmasından (miksiyon) sorumlu olan kası ve otonomik kontrolünü belirle.
Mesane duvarındaki m. detrusorm.\ detrusor kası parasempatik uyarı ile kasılır.
Parasempatik sistem 'dinlen ve sindir' sistemidir; mesane ve bağırsak boşaltımını aktive eder.
2
Pelvik bölgedeki organların parasempatik kaynağını analiz et.
Pelvik organların (mesane, rektum, iç üreme organları) parasempatik kaynağı S2S4S2-S4 spinal segmentleridir.
Vagus siniri sadece sol kolon fleksurasına kadar olan organları inerve eder; daha distaldeki yapılar sakral çıkışlıdır.
3
Bu segmentlerden pleksusa ulaşan spesifik siniri seç.
Nn. splanchnici pelviciNn.\ splanchnici\ pelvici (nervi erigentes) bu lifleri taşır.
İsim benzerliği olan sakral splanknik sinirler sempatik özelliktedir; ayrım kritik bir anatomik bilgidir.

Key Concept

Pelvik organların (mesane, rektum vb.) parasempatik innervasyonu S2S4S2-S4 spinal segmentlerinden köken alan Nn. splanchnici pelviciNn.\ splanchnici\ pelvici aracılığıyla sağlanır.

Hints

1
Mesane boşaltımı parasempatik bir fonksiyondur.
2
Pelvis içindeki organların parasempatik merkezi sakral bölgededir (S2S4S2-S4).
3
Sakral bölgeden çıkan sinirler arasında 'sakral splanknik' sempatik, 'pelvik splanknik' ise parasempatiktir.

Practice More

Pelvis içinde sempatik ve parasempatik liflerin birleştiği pleksus yapılarını ve ganglionların yerleşimini inceleyin.
Estimated Time:1m 0s
Question 168Question

Nöroanatomi laboratuvarında horizontal (enine) beyin kesitlerini inceleyen bir hekim; capsula interna’nın bölümlerini ve bu bölümlerin komşu yapılarla olan ilişkilerini tanımlamaktadır. Nucleus lentiformis’in hemen arkasında konumlanan, içinden radiatio optica (geniculocalcarine) liflerinin geçtiği ve lateral tarafında ventriculus lateralis’in atrium (trigonum) kısmı ile komşu olan pars retrolentiformis bölümünün medial sınırını aşağıdaki yapılardan hangisi oluşturur?

Show answer & explanation

Answer: Pulvinar thalami

Answer

Capsula interna'nın pars retrolentiformis bölümünün medial sınırını Pulvinar thalami oluşturur.
Pulvinar thalami, talamusun arka kutbunu oluşturan en büyük çekirdek grubudur. Capsula interna'nın pars retrolentiformis bölümü, nucleus lentiformis'in arkasından geçtiği için bu bölgede medial sınır talamusun bu en arka parçası olan pulvinar tarafından oluşturulur. Bu bölge aynı zamanda radiatio optica liflerini barındırması bakımından klinik öneme sahiptir.

Step-by-Step Solution

1
Capsula interna'nın bölümlerini tanımla
Capsula interna; crus anterius, genu, crus posterius, pars retrolentiformis ve pars sublentiformis olmak üzere 5 bölüme ayrılır.
Topografik ilişkileri belirlemek için önce ilgili segmentin yerini saptamak gerekir.
2
Pars retrolentiformis'in konumunu belirle
Bu bölüm, nucleus lentiformis'in (merceksi çekirdek) hemen arkasında yer alan beyaz cevher yoludur.
Retrolentiform terimi 'merceksi çekirdeğin arkası' anlamına gelir.
3
Medial ve lateral sınırları analiz et
Pars retrolentiformis'in lateralinde ventriculus lateralis'in atrium kısmı, medialinde ise talamusun arka ucu olan pulvinar thalami bulunur.
Horizontal kesitte talamusun en arka genişlemesi olan pulvinar, bu geçiş bölgesinin medial duvarını yapar.

Key Concept

Capsula Interna ve Talamus İlişkileri
Estimated Time:1m 30s
Question 169Question

Horner sendromu bulguları ile başvuran 52 yaşındaki bir kadın hastada yapılan fizik muayenede sağ gözde miyozis ve ptozis saptanmıştır. Hastanın nörolojik değerlendirmesinde yüzün sağ tarafında terleme fonksiyonunun (sudomotor fonksiyon) tamamen korunmuş olduğu gözlenmiştir. Bu klinik tabloya göre, sempatik yolaktaki hasarın anatomik lokalizasyonu ve etkilenen nöron yapısı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Hasar, ganglion cervicale superius'tan çıkan ve plexus caroticus internus yapısına katılarak seyreden postganglionik sempatik liflerdedir.

Answer

Hasar, ganglion cervicale superius'tan sonra başlayan ve arteria carotis interna boyunca uzanan postganglionik sempatik liflerdedir.
Sempatik sistemde 3. düzen nöronların gövdeleri ganglion cervicale superius'tadır. Bu gangliondan çıkan postganglionik lifler arteria carotis interna ve externa etrafında pleksuslar oluşturur. Göze giden dilatör lifler plexus caroticus internus ile seyrederken, yüzün terlemesinden sorumlu liflerin çoğu plexus caroticus externus'u takip eder. Hastada terlemenin korunmuş olması, lezyonun bu iki yolun birbirinden ayrıldığı bifurkasyon noktasından sonra, sadece oküler lifleri taşıyan plexus caroticus internus üzerinde olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların (miyozis, ptozis) sempatik sistemin hangi bileşeniyle ilişkili olduğunu belirle.
Horner sendromu; oküler sempatik innervasyon kaybı.
M. dilatator pupillae ve m. tarsalis superior (Müller kası) sempatik kontrol altındadır.
2
Sudomotor (terleme) fonksiyonunun korunmuş olmasını analiz et.
Hasarın arteria carotis communis bifurkasyonu (çatallanması) seviyesinden daha distalde olduğunu anla.
Yüzün terlemesini sağlayan lifler a. carotis externa'yı takip eder, oküler lifler ise a. carotis interna'yı takip eder.
3
Sempatik yolaktaki nöron sıralamasını hatırla.
3. düzen nöron (postganglionik) hasarı tespit edildi.
Preganglionik (2. düzen) hasarlar her iki damar sistemine giden lifleri de etkileyerek anhidrozis yapardı.

Key Concept

Sempatik yolaktaki postganglionik liflerin ayrımı (Oküler lifler plexus caroticus internus, fasiyal sudomotor lifler plexus caroticus externus ile seyreder).

Practice More

Pancoast tümörü (akciğer apeks tümörü) ile karotis disseksiyonu arasındaki Horner sendromu farklarını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:2m 30s
Question 170Question

Medulla spinalis'in substantia alba'sında (beyaz cevher) yer alan traktusların somatotopik organizasyonu ve seyri, klinik lezyonların lokalizasyonunda kritik öneme sahiptir. Buna göre, medulla spinalis'teki asendan ve desendan yolların organizasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Tractus spinothalamicus lateralis içinde ağrı ve ısı duyusunu taşıyan liflerin somatotopik diziliminde; sakral lifler en lateralde, servikal lifler ise en medialde konumlanmıştır.

Answer

Tractus spinothalamicus lateralis'te liflerin somatotopik dizilimi; en dışta (lateral) sakral, en içte (medial) servikal lifler olacak şekildedir.
Tractus spinothalamicus lateralis'te çapraz yaparak yükselen aksonlar, traktusun iç (medial) kısmına eklenirler. Bu katmanlı yapı sonucunda, en alt seviyeden (sakral) gelen lifler en dışta kalırken, en üst seviyeden (servikal) gelen lifler en içte konumlanır. Bu klinik olarak 'sacral sparing' (sakral korunma) gibi tabloların anlaşılmasında temeldir.

Step-by-Step Solution

1
Asendan yolların (duyu yolları) somatotopik dizilimini analiz et.
Arka kordon sisteminde (DCML) sakral lifler medialdedir (fasciculus gracilis). Ancak anterolateral sistemde (spinotalamik), yeni eklenen lifler medial tarafa yerleştiği için sakral lifler en lateralde kalır.
Yolların medulla spinalis boyunca lif eklenerek ilerleme mekanizmasını anlamak için gereklidir.
2
Desendan yolların (motor yollar) somatotopik dizilimini kontrol et.
Tractus corticospinalis lateralis'te sakral lifler en lateralde, servikal lifler ise en medialde yer alır.
Spinotalamik yol ile kortikospinal yolun benzer somatotopik dizilime sahip olduğunu doğrulamak için gereklidir.
3
Gri cevher (ön boynuz) motor nöron organizasyonunu değerlendir.
Gövdeyi inerve eden çekirdekler medialde, ekstremiteleri inerve edenler lateralde bulunur.
Somatotopinin sadece beyaz cevherde değil, gri cevherde de belirli bir düzene sahip olduğunu ayırt etmek için gereklidir.

Key Concept

Medulla spinalis traktuslarında sakral liflerin lateral, servikal liflerin medial yerleşimi (spinotalamik ve kortikospinal yollar için).

Hints

1
Medulla spinalis asendan yollarında 'yeni liflerin nereden eklendiğine' dikkat edin.
2
Arka kordonda (DCML) sakral liflerin medialde (F. gracilis) olduğunu, ancak yan kordondaki traktuslarda durumun tam tersi olduğunu hatırlayın.
3
Dışarıdan bası yapan (ekstramedüller) tümörlerde ilk önce sakral duyuların (ağrı-ısı) kaybolması, sakral liflerin en dışta yer almasıyla açıklanır.

Practice More

Syringomyelia (şirinkomiyeli) hastalığında neden 'pelerin tarzı' duyu kaybı olduğunu ve sakral liflerin neden korunduğunu araştırınız.

Alternative Method

Somatotopiyi ezberlemek yerine şu kuralı kullanabilirsiniz: Arka kordon hariç (Gracilis-Medial/Cuneatus-Lateral), diğer ana traktusların (kortikospinal ve spinotalamik) hepsinde sakral lifler 'S' harfi gibi en dışta (Süperfisyal/Lateral) yer alır.
Estimated Time:3m 0s
Question 171Question

68 yaşında, hipertansiyon ve diyabet öyküsü olan bir hasta; sağ tarafında ani başlayan, durdurulamayan, geniş amplitüdlü ve savurucu tarzda ekstremite hareketleri ile acil servise başvuruyor. Yapılan kranyal MR görüntülemede sol diensefalon bölgesinde, bazal ganglionların hemen inferiorunda küçük bir laküner enfarkt saptanıyor. Bu hastadaki klinik tablodan (hemiballismus) sorumlu olan çekirdek ve bu çekirdeğin bazal ganglion döngüsündeki fonksiyonel bağlantısı hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Nucleus subthalamicus; globus pallidus internus'a glutamaterjik projeksiyonlar gönderir.

Answer

Hemiballismus tablosundan sorumlu olan Nucleus subthalamicus, bazal ganglionların indirekt yolu üzerinde yer alır ve Globus pallidus internus'a (GPi) eksitatör (glutamaterjik) projeksiyonlar gönderir.
Hemiballismus, subtalamik çekirdeğin (Luys çekirdeği) vasküler veya travmatik hasarı sonucu ortaya çıkan bir hiperkinezidir. Subtalamik çekirdek, bazal ganglion döngüsü içerisinde 'indirekt yol' elemanıdır. Görevi, Globus pallidus internus (GPi) nöronlarını glutamat salgılayarak uyarmaktır. GPi ise talamusu inhibe eder. Subtalamik çekirdek hasarlandığında, GPi yeterince uyarılmaz; bu da talamusun üzerindeki inhibitör baskının kalkmasına ve kortekse giden motor uyarıların kontrolsüzce artmasına neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik belirtilerin analiz edilmesi.
Ani başlayan, tek taraflı ve savurucu (ballistik) hareketler hemiballismus olarak tanımlanır.
Vaka sorusunda tarif edilen proksimal ve geniş amplitüdlü hareketler bu patolojiye özgüdür.
2
Lezyon bölgesinin ve sorumlu çekirdeğin belirlenmesi.
Hemiballismus, kontralateral Nucleus subthalamicus (subtalamik çekirdek) lezyonlarında ortaya çıkar.
Subtalamik çekirdek, motor kontrolü baskılayan indirekt yolun kritik bir bileşenidir.
3
Fonksiyonel bağlantı ve nörotransmitterin doğrulanması.
Nucleus subthalamicus, GPi ve SNr üzerine glutamaterjik (eksitatör) uyarı gönderir.
Bu uyarının kaybı (lezyon), GPi'nin talamus üzerindeki inhibitör etkisini azaltarak aşırı motor aktiviteye yol açar.

Key Concept

Nucleus subthalamicus ve İndirekt Yol Fonksiyonu

Alternative Method

Klinik İnci: TUS sınavlarında 'savurucu hareket' veya 'ballismus' ifadesi geçtiğinde akla ilk gelmesi gereken yapı Nucleus subthalamicus, eksik olan nörotransmitter ise dolaylı olarak talamus üzerindeki GABAerjik inhibisyondur.
Estimated Time:2m 0s
Question 172Question

42 yaşında bir hasta, ani başlayan sağ taraf pitozis ve miyozis bulguları ile acil servise başvuruyor. Yapılan otonomik değerlendirmede sağ yüz yarısının alt kısımlarında terlemenin normal olduğu, ancak sağ alın bölgesinde anhidroz (terleme yokluğu) bulunduğu saptanıyor. Ayrıca sağ gözde konjonktival hiperemi gözleniyor. Pupilla ışık refleksi ve akomodasyon her iki tarafta da korunmuştur. Bu hastanın klinik tablosu ve otonom sinir sistemi anatomisi dikkate alındığında, lezyondan etkilenen nöronlar ve bunların lokalizasyonu hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Lezyon A. carotica internaA.\ carotica\ interna trasesindeki postganglionik sempatik lifleri etkilemiştir; bu liflerin hücre gövdeleri ganglion cervicale superiusganglion\ cervicale\ superius’dadır.

Answer

Lezyon A. carotica internaA.\ carotica\ interna trasesindeki postganglionik sempatik lifleri etkilemiştir; bu liflerin hücre gövdeleri ganglion cervicale superiusganglion\ cervicale\ superius’dadır.
Hastadaki pitozis (göz kapağı düşüklüğü) ve miyozis (pupilla daralması), oküler sempatik yolun felcini gösteren Horner sendromu bulgularıdır. Yüzün alt kısımlarında terlemenin korunup sadece alın bölgesinde anhidroz saptanması, lezyonun postganglionik olduğunu ve liflerin A. carotica internaA.\ carotica\ interna (İç karotis arter) boyunca seyrederken etkilendiğini kanıtlar; çünkü yüzün diğer bölgelerine giden terleme lifleri A. carotica externaA.\ carotica\ externa pleksusu ile taşınır. Bu postganglionik sempatik liflerin hücre gövdeleri ise ganglion cervicale superiusganglion\ cervicale\ superius’da yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulguların (pitozis, miyozis) otonomik sistemdeki karşılığını belirleyin.
Pitozis ve miyozis varlığı, sempatik sistemin oküler yolunun (Horner sendromu) kesintiye uğradığını gösterir.
M. dilatator pupillaeM.\ dilatator\ pupillae ve m. tarsalis superiorm.\ tarsalis\ superior sempatik inerve edilir.
2
Terleme paternini (anhidroz) analiz ederek lezyon seviyesini tespit edin.
Alın bölgesinde anhidroz varken yüzün geri kalanında terlemenin normal olması, lezyonun postganglionik ve A. carotica internaA.\ carotica\ interna trasesinde olduğunu gösterir.
Yüzün genel terleme lifleri A. carotica externaA.\ carotica\ externa, alın bölgesi lifleri ise A. carotica internaA.\ carotica\ interna boyunca seyreder.
3
Oküler sempatik yolun üçüncü nöron (postganglionik) hücre gövdelerinin yerini saptayın.
Baş bölgesine giden tüm postganglionik sempatik nöronların hücre gövdeleri ganglion cervicale superiusganglion\ cervicale\ superius'dadır.
Preganglionik lifler bu ganglionda sinaps yapar; buradan çıkan lifler arterlerin etrafında pleksuslar oluşturur.

Key Concept

Oküler sempatik yolun postganglionik seyri ve fasiyal terleme liflerinin ayrımı
Estimated Time:2m 0s
Question 173Question

Hipotalamus, homeostatik dengenin sürdürülmesinde görev alan birçok özelleşmiş çekirdek içerir. Bu çekirdeklerden birinin bilateral harabiyeti sonucunda; canlıda yeme isteğinin tamamen ortadan kalktığı (afaji), sıvı alımının durduğu (adipsi) ve buna bağlı olarak ileri derecede kilo kaybı (kaşeksi) geliştiği gözlenir. Bahsedilen klinik tablo aşağıdaki hipotalamik çekirdeklerden hangisinin lezyonu sonucunda ortaya çıkar?

Show answer & explanation

Answer: Nucleus lateralis

Answer

Nucleus lateralis (Açlık Merkezi)
Nucleus lateralis, hipotalamusun beslenme davranışını başlatan ana bölgesidir (açlık merkezi). Buradan çıkan nöronlar iştahı artırıcı (oreksijenik) etki gösterir. Bu bölgenin bilateral hasarı yeme ve içme isteğini tamamen ortadan kaldırarak afaji ve adipsiye neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Klinik semptomları (afaji, adipsi, kaşeksi) analiz et.
Belirtiler iştahın tamamen kesildiğini ve açlık hissinin ortadan kalktığını gösterir.
Soruda tanımlanan tablo 'açlık merkezi' kaybına işaret etmektedir.
2
Hipotalamusun beslenme ile ilgili merkezlerini hatırla.
Lateral bölge açlık, ventromedial bölge tokluk merkezidir.
Anatomik lokalizasyon ve fonksiyonel eşleşme için bu temel ayrım gereklidir.
3
Lezyonun sonucuna göre doğru çekirdeği belirle.
Bilateral Nucleus lateralis harabiyeti afaji ile sonuçlanır.
Stimülasyonu yemek yedirirken, harabiyeti yememeye (afaji) neden olan merkez Nucleus lateralis'tir.

Key Concept

Hipotalamik Açlık ve Tokluk Merkezleri Ayrımı

Practice More

Hipotalamusun termoregülasyon merkezlerini (anterior-soğutma, posterior-ısıtma) ve lezyon bulgularını tekrar ediniz.
Estimated Time:45s
Question 174Question

Trigeminal nevralji (tic douloureux) vakalarının patofizyolojisinde, trigeminal sinirin (CN V) beyin sapından ayrıldığı bölgede (root entry zone) vasküler bir bası saptanması oldukça yaygındır.

Anatomik komşuluklar ve beyin sapı arterlerinin seyri göz önüne alındığında, bu bölgede trigeminal sinire en sık bası yaparak nevraljiye neden olan arter aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Arteria cerebelli superior

Answer

Arteria cerebelli superior
Arteria cerebelli superior, trigeminal sinirin pons'tan çıktığı bölgede sinir köküne en yakın seyreden damardır ve trigeminal nevralji vakalarında %80-90 oranında basıdan sorumlu tutulan arterdir.

Step-by-Step Solution

1
N. trigeminus'un beyin sapından çıkış seviyesini belirle.
Sinir, pons'un orta seviyesinin lateral yüzeyinden (radix sensoria ve motoria) çıkar.
Vasküler basının hangi seviyede gerçekleştiğini anlamak için anatomik lokalizasyon kritiktir.
2
Pons ve üst serebellum seviyesindeki arteriyel yapıları hatırla.
Arteria basilaris'in uç dallarından biri olan Arteria cerebelli superior (SCA), pons'un üst kenarı boyunca ilerleyerek serebellumun üst yüzeyine ulaşır.
SCA, seyri sırasında trigeminal sinirin beyin sapından çıktığı 'root entry zone' bölgesinin hemen üzerinden geçer.
3
Klinik korelasyonu (Trigeminal nevralji) doğrula.
Mikrovasküler dekompresyon cerrahilerinde en sık SCA'nın sinire temas ettiği ve bası yaptığı saptanmıştır.
Anatomik yakınlık, pulsatif arteriyel basının sinirde demiyelinizasyona ve ağrıya yol açmasını açıklar.

Key Concept

Arteria cerebelli superior (SCA) ve N. trigeminus arasındaki yakın anatomik ilişki.
Estimated Time:45s
Question 175Question

Gözün otonomik innervasyonu ve pupilla fonksiyonlarının kontrolü, karmaşık sinirsel yollar ve ganglionik bağlantılar aracılığıyla gerçekleşir. Ganglion ciliareGanglion\ ciliare ve bu bölgedeki sinir liflerinin anatomik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: M. dilatator pupillaeM.\ dilatator\ pupillae'yi inerve eden sempatik postganglionik liflerin bir kısmı ganglion ciliareganglion\ ciliare'ye uğramadan nn. ciliares longinn.\ ciliares\ longi içinde seyrederek göze ulaşır.

Answer

Sempatik postganglionik liflerin bir kısmının nn. ciliares longinn.\ ciliares\ longi aracılığıyla ganglion ciliareganglion\ ciliare'ye uğramadan göze ulaşması doğrudur.
Sempatik liflerin göze ulaşmasında iki ana yol vardır. Birinci yol, ganglion cervicale superiusganglion\ cervicale\ superius'tan çıkan postganglionik liflerin internal karotis pleksusu üzerinden ganglion ciliareganglion\ ciliare'ye gelip, buradan sinaps yapmadan nn. ciliares brevesnn.\ ciliares\ breves içinde göze ulaşmasıdır. İkinci yol ise bu liflerin n. ophthalmicusn.\ ophthalmicus ve onun dalı olan n. nasociliarisn.\ nasociliaris'e katılarak, nn. ciliares longinn.\ ciliares\ longi içinde göze ulaşmasıdır. Dolayısıyla, sempatik liflerin bir kısmının gangliyona uğramadan uzun siliyer sinirlerle seyreder ifadesi anatomik olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Ganglion ciliareGanglion\ ciliare köklerini belirle.
Parasempatik (n. oculomotoriusn.\ oculomotorius ramus inferior), Sempatik (plexus caroticus internusplexus\ caroticus\ internus) ve Duyusal (n. nasociliarisn.\ nasociliaris) kökler.
Gangliyonun fonksiyonel içeriğini anlamak için liflerin kökenini bilmek gerekir.
2
Kısa ve uzun siliyer sinirlerin içeriğini analiz et.
Nn. ciliares brevesNn.\ ciliares\ breves mikst yapıdadır; nn. ciliares longinn.\ ciliares\ longi ise sempatik ve duyusal lif taşır.
Siliyer sinirlerin hangi lifleri taşıdığı klinik yansımalar için kritiktir.
3
Sempatik liflerin göze ulaşma yollarını ayırt et.
Lifler ya gangliyondan geçer (nn. ciliares brevesnn.\ ciliares\ breves) ya da gangliyonu baypas eder (nn. ciliares longinn.\ ciliares\ longi).
M. dilatator pupillae'nin innervasyonu her iki yolu da kullanabilir.

Key Concept

Ganglion ciliareGanglion\ ciliare bağlantıları ve göze giden otonomik yolların ayrımı.
Question 176Question

Görme yolları (viavia opticaoptica) nöroanatomik organizasyonunda; talamustaki spesifik röle çekirdeğinden çıkan aksonların bir kısmı temporal lobun derinliklerinde öne doğru bir kavis çizerek "Meyer lupusu"nu (looploop ofof MeyerMeyer) oluşturur. Bu yolağa ait 3. nöronların bulunduğu çekirdek ve bu liflerin hasarında gelişmesi beklenen görme alanı defekti aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Corpus geniculatum laterale - Kontralateral üst kadrantanopsi

Answer

3. nöronların bulunduğu yer Corpus geniculatum laterale'dir ve Meyer lupusu hasarında kontralateral üst kadrantanopsi gelişir.
Görme yollarında sinyaller talamustaki Corpus geniculatum laterale'ye ulaşır. Buradan çıkan radiatio optica liflerinden temporal loba sapan ve Meyer lupusu olarak adlandırılan lifler, retinanın alt yarısından gelen sinyalleri taşır. Retinanın alt yarısı üst görme alanına karşılık geldiği için ve lifler çaprazdan sonra (post-kiyazmatik) olduğu için, hasarlarında karşı tarafın üst kadranında görme kaybı (kontralateral üst kadrantanopsi) gelişir.

Step-by-Step Solution

1
Görme yolundaki nöron sırasını ve talamik istasyonu belirle.
Görme yolunda 1. nöron fotoreseptörler, 2. nöron bipolar hücreler, 3. nöron ganglion hücrelerinin aksonlarının (N. opticus) sonlandığı Corpus geniculatum laterale (CGL) çekirdeğidir.
CGL, görme radyasyonunun (radiatioradiatio opticaoptica) başladığı ana merkezdir.
2
Radiatio optica'nın alt ve üst lif ayrımını analiz et.
Temporal lobdan geçen alt lifler (Meyer lupusu) alt retinadan gelen superior görme alanı bilgisini; parietal lobdan geçen üst lifler ise üst retinadan gelen inferior görme alanı bilgisini taşır.
Retinadaki görüntü optik sistem tarafından ters çevrildiği için alt retina üst görme alanını temsil eder.
3
Lezyonun tarafını ve görme alanı sonucunu birleştir.
Post-kiyazmatik lezyonlar (CGL ve sonrası) kontralateral (karşı taraf) defekt yapar. Meyer lupusu sadece alt lifleri kapsadığı için sadece bir kadran (üst) etkilenir.
Sol temporal lob lezyonu, her iki gözün sol alt retinasını (sağ üst görme alanını) etkileyerek sağ üst kadrantanopsi oluşturur.

Key Concept

Radiatio optica'nın fonksiyonel anatomisi ve kadrantanopsi lokalizasyonu.
Estimated Time:1m 15s
Question 177Question

Nörolojik muayenesinde alt ekstremitelerde vibrasyon ve pozisyon duyusu kaybı (ataksi) ile birlikte spastik parezi saptanan bir hastada, yapılan tetkikler sonucunda Vitamin B12B_{12} eksikliği (subakut kombine dejenerasyon) teşhis edilmiştir. Bu hastadaki klinik bulgular, medulla spinalis'in hangi anatomik bölgelerinin bilateral tutulumuna bağlıdır?

Show answer & explanation

Answer: Funiculus posterior ve funiculus lateralis

Answer

Vibrasyon ve propriosepsiyon kaybı ile spastik parezi bulguları, medulla spinalis'in funiculus posterior ve funiculus lateralis bölgelerinin bilateral tutulumuyla karakterize olan subakut kombine dejenerasyonu işaret eder.
Subakut kombine dejenerasyonda Vitamin B12B_{12} eksikliğine bağlı olarak medulla spinalis'in beyaz cevherinde, özellikle arka kordonlar (funiculus posterior) ve lateral kordonlar (funiculus lateralis) etkilenir. Funiculus posterior tutulumu vibrasyon ve propriosepsiyon kaybına (ataksi), funiculus lateralis içindeki tractus corticospinalis lateralis tutulumu ise spastik pareziye neden olur.

Step-by-Step Solution

1
Duyusal bulguların anatomik karşılığını belirlemek.
Vibrasyon ve pozisyon duyusu kaybı (duyusal ataksi), funiculus posterior'da (arka kordon) seyreden fasciculus gracilis ve cuneatus'un tutulduğunu gösterir.
Derin duyu lifleri medulla spinalis'e girdikten sonra çapraz yapmadan arka kordonda yükselir.
2
Motor bulguların anatomik karşılığını belirlemek.
Spastik parezi ve üst motor nöron bulguları, funiculus lateralis'te yer alan tractus corticospinalis lateralis'in tutulduğunu gösterir.
Kortikospinal yolun büyük bir kısmı lateral funiculus içerisinde seyreder ve lezyonunda spastisite gelişir.
3
Klinik tabloyu anatomik bölgelerle eşleştirmek.
Hem duyusal hem motor traktusların etkilendiği bölgeler funiculus posterior ve funiculus lateralis'tir.
Vitamin B12B_{12} eksikliği tipik olarak bu iki beyaz cevher bölgesinde simetrik demiyelinizasyona neden olur.

Key Concept

Subakut kombine dejenerasyon (Vitamin B12B_{12} eksikliği) medulla spinalis'in funiculus posterior ve funiculus lateralis'indeki traktusları bilateral olarak etkiler.
Estimated Time:1m 15s
Question 178Question

Kraniyal cerrahi sırasında mesencephalon tectum’u ve corpus pineale çevresinde diseksiyon yapan bir cerrahın, üçüncü ventrikülün plexus choroideus’unu da besleyen ve arteria cerebri posterior’un P2P_2 segmentinden ayrılarak cisterna ambiens içinde seyreden bir damarı koruması gerekmektedir. Bahsedilen bu anatomik yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Arteria choroidea posterior medialis

Answer

Arteria choroidea posterior medialis
Arteria choroidea posterior medialis, arteria cerebri posterior'un P2P_2 segmentinden ayrılan ve cisterna ambiens içerisinde mesencephalon'u çevreleyerek seyreden bir damardır. Bu damar mesencephalon tectum'unu (colliculuslar), corpus pineale'yi ve üçüncü ventrikülün tavanındaki plexus choroideus'u beslemesiyle karakterizedir.

Step-by-Step Solution

1
Anatomik lokalizasyonu ve hedef yapıları belirleyin.
Beslenen yapılar: Mesencephalon tectum'u (quadrigeminal bölge), corpus pineale ve üçüncü ventrikül plexus choroideus'udur.
Bu yapılar orta hattın hemen arkasında ve üstünde yer alan kritik nörovasküler alanlardır.
2
Arteriyel kaynağı değerlendirin.
Kaynak damar arteria cerebri posterior'dur (PCAPCA). Spesifik segment ise arteria communicans posterior'un distalinde kalan P2P_2 segmentidir.
PCA segmentlerinin dallanma paternini bilmek, derin beyin yapılarının beslenmesini anlamak için gereklidir.
3
Medial ve lateral posterior koroidal arter ayrımını yapın.
Medial dal tectum ve pineal bölgeye, lateral dal ise lateral ventrikül pleksusuna gider.
Her iki arter de P2P_2 segmentinden çıksa da besledikleri ventriküler alanlar ve yüzeyel komşulukları farklıdır.

Key Concept

Arteria cerebri posterior'un koroidal dallarının segmenter kökeni ve besleme alanları.

Practice More

Arteria cerebri posterior'un P1P_1 ve P2P_2 segmentlerinden çıkan diğer perforan dalların (örneğin Percheron arteri) klinik sendromlarını gözden geçirin.
Estimated Time:2m 30s
Question 179Question

Beyin omurilik sıvısının (BOSBOS) ventriküler sistem içerisindeki dolaşım yollarının açık olduğu, ancak subaraknoid mesafedeki emiliminin veya venöz sisteme geçişinin bozulduğu 'komünike (iletişimli) hidrosefali' tablosuna aşağıdaki anatomik yapılardan hangisindeki bir disfonksiyon neden olur?

Show answer & explanation

Answer: Granulationes arachnoideae (Pacchioni granülasyonları)

Answer

Komünike hidrosefali tablosuna, beyin omurilik sıvısının venöz sisteme geri emilimini sağlayan granulationes arachnoideae'ların fonksiyon bozukluğu neden olur.
Komünike hidrosefalide ventriküler sistem içindeki BOS akış yolları (Monro, Aqueductus, Magendie/Luschka) açıktır; sorun genellikle emilimin gerçekleştiği subaraknoid mesafedeki granulationes arachnoideae'lardadır. Bu yapılar BOS'u venöz sinüslere aktarır; inflamasyon (menenjit) veya fibrozis gibi durumlarda emilim bozulur ve tüm ventriküller yaygın olarak genişler.

Step-by-Step Solution

1
Hidrosefali tiplerini ayırt et
Komünike (iletişimli) ve obstrüktif (komünike olmayan) ayrımı yapıldı.
Komünike hidrosefalide ventriküller arası geçiş açıkken, obstrüktif tipte ventriküler sistem içinde bir tıkanıklık vardır.
2
BOS emilim mekanizmasını analiz et
BOS'un subaraknoid mesafeden venöz sinüslere geçişini sağlayan yapılar belirlendi.
BOS emilimi temel olarak sinus sagittalis superior çevresindeki granulationes arachnoideae'lar aracılığıyla gerçekleşir.
3
Seçenekleri anatomik lokalizasyona göre değerlendir
Granulationes arachnoideae seçeneğinin emilim bozukluğu (komünike tip) ile uyumlu olduğu saptandı.
Diğer seçenekler (Monro, Sylvius, Magendie/Luschka) ventriküler sistem içi veya çıkışındaki geçitler olduğundan obstrüktif hidrosefaliye yol açar.

Key Concept

BOS'un venöz sisteme geri emilimi granulationes arachnoideae'lar aracılığıyla gerçekleşir; bu aşamadaki bozukluklar komünike hidrosefali ile sonuçlanır.

Practice More

BOS emiliminin bozulduğu bir diğer durum olan sinus sagittalis superior trombozunun kafa içi basınç üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 180Question

5555 yaşında bir erkek hasta; ani başlayan şiddetli baş dönmesi, bulantı, kusma ve sağ kulağında belirgin işitme kaybı şikayetleriyle acil servise getirilmiştir. Yapılan nörolojik muayenesinde; sağ tarafta periferik tipte yüz felci, sağda kornea refleksi kaybı ve sağda dismetri saptanmıştır. Vücudun sol yarısında ise ağrı ve ısı duyusunun azaldığı belirlenmiştir.

Bu klinik tabloya neden olan vasküler tıkanıklık aşağıdaki arterlerin hangisinde en olasıdır?

Show answer & explanation

Answer: Arteria cerebelli inferior anterior

Answer

Arteria cerebelli inferior anterior
Vakada saptanan periferik fasyal paralizi ve işitme kaybı, lezyonun ponsun lateralinde olduğunu kesinleştirir. Vücudun karşı yarısındaki ağrı-ısı kaybı ile birlikte değerlendirildiğinde bu tablo 'Lateral Pontin Sendromu'dur. Bu bölgenin beslenmesinden sorumlu olan ana arter Arteria cerebelli inferior anterior (AICA) olduğu için doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Klinik bulgulardan lezyon seviyesini belirleyin.
İşitme kaybı ve periferik fasyal paralizi varlığı, lezyonun ponsun alt-dış (lateral) kısmında olduğunu gösterir.
Yüz felci (VII.VII. sinir) ve işitme kaybı (VIII.VIII. sinir) kranial sinirlerinin veya çekirdeklerinin bulunduğu pons seviyesine işaret eden bulgulardır.
2
Duyu kaybı ve serebellar bulguların karakterini analiz edin.
Aynı tarafta serebellar bulgular (dismetri) ve karşı tarafta ağrı-ısı kaybı, bir lateral beyin sapı sendromuna işaret eder.
Lateral yerleşimli tractus spinothalamicus ve serebellar yolların etkilenmesi bu çapraz bulguları açıklar.
3
Belirlenen seviye ve bölgeyi besleyen arteri saptayın.
Ponsun lateralini besleyen ana arter Arteria cerebelli inferior anterior (AICA)'dır.
Lateral pontin sendromu tipik olarak AICA tıkanıklığı sonucu gelişen vasküler bir tablodur.

Key Concept

AICA (Arteria cerebelli inferior anterior) tıkanıklığı, lateral pontin sendromuna neden olur ve bu tablo PICA tıkanıklığından (Wallenberg) periferik fasyal paralizi ve işitme kaybı ile ayrılır.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 9 / 14Next
Nöroanatomi — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 9 | Examkin