Hücre Biyolojisi

Hücre içi veziküler trafik süreçleri incelendiğinde, granüllü endoplazmik retikulum ($GER$) lümeninde görev yapması gereken $KDEL$ sinyal dizisine sahip bir proteinin yanlışlıkla Golgi aygıtına taşındığı saptanmıştır. Bu proteinin tekrar ait olduğu organele ($GER$) geri gönderilmesini (retrograd taşıma) sağlayan vezikül kılıf proteini ve bu süreçteki bağlanma dinamiği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Karaciğer hepatositlerinde ve adrenal korteks hücrelerinde belirgin şekilde gelişmiş olan Düz Endoplazmik Retikulumun (DER), yapısal ve fonksiyonel olarak Granüllü Endoplazmik Retikulumdan (GER) farklılaştığı temel biyokimyasal süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Zellweger sendromu gibi peroksizomal biyogenez kusurlarında, çok uzun zincirli yağ asitlerinin ($\text{VLCFA}$) hücrede birikerek nörolojik ve metabolik yıkıma yol açtığı bilinmektedir. Bu yağ asitlerinin peroksizomal $\beta$-oksidasyonu ile mitokondriyal $\beta$-oksidasyon süreci karşılaştırıldığında, peroksizomları ayıran temel fonksiyonel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içi veziküler trafik ve post-translasyonel modifikasyon süreçlerinde Golgi aygıtının fonksiyonel bölümleri arasındaki moleküler organizasyon ve protein hedeflenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücre zarını oluşturan temel moleküllerin yerleşimi ve aralarındaki etkileşim prensipleri dikkate alındığında, zar yapısı hakkında verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

Sitoplazmada replike olan bir RNA virüsü (örneğin Poliovirüs), konak hücrenin protein sentez mekanizmasını kullanarak kendi kapsid proteinlerini ürettirmektedir. Bu süreçte hatalı katlandığı tespit edilen viral proteinler, hücrenin kalite kontrol mekanizmaları tarafından 'ölüm etiketi' (ubikitin) ile işaretlenerek yıkıma yönlendirilir.

Buna göre, söz konusu viral proteinlerin sentezlendiği ribozomal organizasyon ve bu proteinlerin yıkımından sorumlu ATP-bağımlı kompleks aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

Hücre içerisinde oksidatif reaksiyonlar sonucunda yan ürün olarak oluşan toksik hidrojen peroksiti ($H_2O_2$), bünyesinde bulunan katalaz enzimi ile su ve oksijene parçalayarak hücreyi koruyan organel aşağıdakilerden hangisidir?

Ökaryotik hücrelerde protein homeostazının (proteostaz) sürdürülmesinde görev alan ribozomlar ve proteazomların yapısal ve fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Peroksizomlarda gerçekleştirilen çok uzun zincirli yağ asitlerinin ($\text{VLCFA}$) $\beta$-oksidasyonu gibi metabolik süreçler sırasında yan ürün olarak hidrojen peroksit ($\text{H}_2\text{O}_2$) açığa çıkar. Bu organelde bulunan ve hücre için toksik olan hidrojen peroksiti suya ve oksijene parçalayarak detoksifiye eden temel enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Aktif protein sentezi yapan bir hücrede nükleolus, morfolojik ve fonksiyonel olarak farklılaşmış alt bölgelerden oluşur. Bu bölgelerden biri, nükleer organizatör bölgelerden ($NOR$) yeni sentezlenen $rRNA$ öncüllerinin yoğun olarak bulunduğu ve işlendiği bölgedir.

Buna göre; $pre-rRNA$ moleküllerinin kesilmesi (processing), modifikasyonu ve ribozomal proteinlerle birleşerek ilk ribonükleoprotein komplekslerinin oluşmaya başladığı nükleolus bölgesi aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içerisinde ubiquitin adı verilen küçük proteinler ile işaretlenmiş olan hatalı veya yaşlanmış proteinlerin, ATP harcanarak kontrollü bir şekilde yıkıldığı hücresel yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Ökaryotik hücrelerde protein homeostazının (proteostaz) sağlanmasında görev alan ribozomlar ve proteazomların moleküler organizasyonu ve fonksiyonel özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücre içerisinde detoksifikasyon ve çok uzun zincirli yağ asitlerinin ($\text{VLCFA}$) oksidasyonu gibi süreçlerde görev alan peroksizomlar, bu metabolik faaliyetler sırasında yan ürün olarak hidrojen peroksit ($\text{H}_2\text{O}_2$) üretirler. Bu organelin lümeninde bulunan ve üretilen hidrojen peroksiti su ile oksijene parçalayarak hücreyi oksidatif hasardan koruyan temel enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Lizozomların lümen içi $pH$ değerinin (~4.5-5.0), sitozol $pH$ değerine (~7.2) kıyasla çok daha asidik tutulması ve bu asitliğin korunması için protonların ($H^+$) elektrokimyasal gradiyente karşı lümen içine sürekli pompalanması gerekmektedir. Bu süreçte görev alan temel taşıma mekanizması ve sorumlu protein aşağıdakilerden hangisidir?

Peroksizomlar (mikrocisimcikler), özellikle çok uzun zincirli yağ asitlerinin ($\text{VLCFA}$) oksidasyonu ve çeşitli detoksifikasyon reaksiyonlarında görev alan kritik organellerdir. Peroksizomal metabolizmanın özellikleri ve diğer organellerle olan fonksiyonel farkları düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Hücre içi veziküler trafik ve protein modifikasyon süreçleri dikkate alındığında, Golgi aygıtının trans-yüzü (trans-Golgi ağı / TGN) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücre membranında kolesterol ve sfingolipitlerden zengin olan 'lipid raft' bölgelerinde organize olan, $kaveolin$ proteinleri yardımıyla şişe benzeri invajinasyonlar oluşturarak $folat$ ve $albümin$ gibi moleküllerin klatrin bağımsız bir mekanizmayla hücre içine alınmasını sağlayan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Ökaryotik hücrelerde protein homeostazının (proteostaz) sürdürülmesinde görev alan ribozomlar ve ubiquitin-proteazom sistemi ($UPS$) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücre içi veziküler trafik ve proteinlerin post-translasyonel modifikasyon süreçleri dikkate alındığında; Golgi aygıtının yapısal ve fonksiyonel organizasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kemik dokusunda osteoklastların 'mühürlü zon' (sealed zone) ile çevrelenmiş olan Howship lakününe (rezorpsiyon lakünü) proton ($H^+$) pompalayarak kemik matriksini asidifiye etmesini sağlayan, enerjisini doğrudan $ATP$ hidrolizinden alan taşıma sistemi aşağıdakilerden hangisidir?