Viroloji

$32$ yaşında $HIV-1$ pozitif bir erkek hastada antiretroviral tedavi rejimine eklenmesi planlanan bir ilaç, viral zarf proteini ile konak hücre koreseptörü arasındaki etkileşimi bozarak viral girişi ($entry$) engellemektedir. Bu ilacın etkili olabilmesi için virüsün yalnızca $CCR5$ koreseptörünü kullanıyor olması ($R5$ tropizmi) gerekmektedir.

Bu etki mekanizmasına sahip olan ve tedavi öncesi "tropizm testi" yapılması gereken antiviral ilaç aşağıdakilerden hangisidir?

İnsanlarda enfeksiyon oluşturan DNA virüsleri genellikle çift iplikli ($dsDNA$) genom yapısına sahiptir. Aşağıdaki virüs ailelerinden hangisi, genomunun tek iplikli DNA ($ssDNA$) yapısında olmasıyla bu genellemenin dışındadır?

Özgeçmişinde 'invajinasyon' (barsak düğümlenmesi) öyküsü bulunan $2$ aylık bir bebeğe uygulanması kontrendike olan viral aşı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$24$ yaşında bir tıp fakültesi öğrencisine, hastane stajı öncesinde yapılan serolojik tarama testlerinde sadece $Anti-HBs$ antikor sonucu pozitif, $HBsAg$ ve $Anti-HBc$ $IgG$ sonuçları ise negatif bulunmuştur. Bu serolojik tablo aşağıdakilerden hangisi ile en uyumludur?

Poxviridae ailesi üyelerinin (örneğin Variola virüsü) konak hücedeki replikasyon döngüsü sırasında İntrasellüler Matür Virüs (IMV) ve Ekstrasellüler Zarflı Virüs (EEV) olarak adlandırılan iki farklı enfektif form oluşmaktadır. Bu morfolojik yapılar ve biyolojik özellikleri göz önüne alındığında, EEV formu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında bir hemşire, $HCV$ pozitif olduğu bilinen bir hastanın kanlı iğnesiyle yaralanmıştır. Olaydan $4$ hafta sonra yapılan rutin kontrollerinde $ALT$ seviyesi $180$ $U/L$ (normal: $<40$ $U/L$) olarak saptanmış, ancak yapılan $Anti-HCV$ testi negatif sonuçlanmıştır. Bu klinik tabloda tanıyı kesinleştirmek için istenmesi gereken en uygun tetkik aşağıdakilerden hangisidir?

$22$ yaşında bir erkek üniversite öğrencisi, annesinin kronik $HBV$ taşıyıcısı olduğunu öğrenmesi üzerine kontrol amaçlı polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesi normal saptanan hastanın laboratuvar sonuçları şu şekildedir:

- $HBsAg$: Pozitif
- $HBeAg$: Pozitif
- $Anti-HBe$: Negatif
- $ALT$: $28$ $U/L$ (Referans: $<40$ $U/L$)
- $AST$: $24$ $U/L$ (Referans: $<40$ $U/L$)
- $HBV-DNA$: $2.4 \times 10^8$ $IU/mL$

Bu tablo, kronik Hepatit B enfeksiyonunun doğal seyri içerisindeki hangi evre ile en uyumludur?

Arenavirüslerin ($Lassa$ virüsü, Lenfositik koryomenenjit virüsü) genomik yapısı ve replikasyon stratejisi incelendiğinde; $S$ segmentinin 'ambisens' (çift anlamlı) kodlama özelliğine sahip olduğu görülür.

Bu replikasyon stratejisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

İmmün sistemi baskılanmış (AIDS, hematolojik maligniteler veya transplantasyon gibi) bir hastada görülen, santral sinir sisteminde yaygın demiyelinizasyon odakları ile karakterize progresif multifokal lökoensefalopati (PML) tablosuna neden olan DNA virüsü, öncelikle aşağıdaki hücrelerden hangisini enfekte ederek yıkıma uğratır?

Konak hücrenin nükleusuna ihtiyaç duymadan, kendi kodladığı $DNA$'ya bağımlı $RNA$ polimeraz enzimi sayesinde replikasyon döngüsünü tamamen sitoplazmada tamamlayan $DNA$ virüs ailesi aşağıdakilerden hangisidir?

15 aylık bir erkek çocuk; üç gündür devam eden ateş, kusma ve ardından başlayan bol sulu diyare şikayetiyle acil servise getirilmiştir. Hastanın fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları saptanmış, dışkı mikroskopisinde lökosit veya eritrosit görülmemiştir. Dışkı örneğinin elektron mikroskobik incelemesinde, "tekerlek benzeri" (rota) morfolojiye sahip, 11 segmentli çift iplikli RNA ($dsRNA$) genomu içeren virüs partikülleri saptanmıştır. Bu virüsün biyolojik ve replikasyon özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gebelikte geçirildiğinde ağır konjenital malformasyonlara yol açabilen, zarflı ve ikozahedral simetrili bir RNA virüsü laboratuvar ortamında incelenmektedir. Bu virüsün moleküler replikasyon analizi sonucunda; $5'$ ucu 'cap' yapısı içeren pozitif polariteli genomunun doğrudan transle edilerek yapısal olmayan proteinleri (replikaz kompleksi) oluşturduğu, ancak kapsit ve zarf glikoproteinlerini kodlayan yapısal genlerin yalnızca replikasyonun ilerleyen safhalarında sentezlenen bir subgenomik mRNA ($26S$) üzerinden transle edildiği saptanmıştır. Bu replikasyon stratejisi ve klinik özellikleri dikkate alındığında, bahsi geçen virüs aşağıdakilerden hangisidir?

$32$ yaşında HBsAg (+) ve HBeAg (+) anneden doğan bir bebeğe, doğum sonrası ilk $12$ saat içinde Hepatit B immünglobulini (HBIG) ve ilk doz Hepatit B aşısı uygulanmış; ardından aşı şeması $0, 1$ ve $6.$ aylarda olacak şekilde takvime uygun tamamlanmıştır. Bebek $12$ aylıkken yapılan rutin kontrolde saptanan serolojik bulgular şu şekildedir:

- HBsAg: Pozitif
- HBeAg: Pozitif
- Anti-HBs: $120$ IU/L
- Anti-HBc IgM: Pozitif

Bu klinik tabloya neden olan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Picornaviridae ailesindeki virüslerin (Poliovirus, Rhinovirus vb.) replikasyon döngüsünde, konak hücrenin 'cap' yapısına bağımlı translasyonu hızla inhibe edilirken viral protein sentezinin öncelikli olarak devam etmesini sağlayan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Kronik Hepatit C tanısıyla takip edilen $52$ yaşındaki erkek hastanın tedavi protokolüne, nükleotid analoğu olan Sofosbuvir eklenmiştir. Bu ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Viral aşıların immünojenisite özelliklerini belirleyen en temel faktörlerden biri, antijenin antijen sunan hücrelerde ($APC$) işlenme ve sunulma biçimidir. Bir aşının, hücre içerisinde replike olma yeteneği sayesinde endojen antijen sunum yolağını kullanması, endoplazmik retikulumda MHC Sınıf I molekülleri ile birleşerek $CD8^+$ T lenfositlerini aktive etmesi ve güçlü bir hücresel bağışıklık oluşturması beklenir. Buna göre, aşağıdaki seçeneklerde verilen aşılardan hangisi, tarif edilen bu immünolojik mekanizma ile etki gösteren canlı atenüe bir RNA virüs aşısıdır?

Viral replikasyon dinamikleri üzerine yapılan bir çalışmada, bir hücre kültüründe yüksek enfeksiyon çokluğu ($MOI$) ile inokülasyon yapıldığında, birkaç pasaj sonra üretilen enfektif virüs partikülü sayısının (plak oluşturan birimler) dramatik şekilde düştüğü, ancak toplam fiziksel partikül sayısının yüksek seyrettiği gözlenmiştir. Yapılan genomik analizlerde, yeni oluşan partiküllerin büyük bir kısmının viral genomda geniş delesyonlara sahip olduğu ve bu 'defektif interferan' ($DI$) partiküllerinin ancak sağlam bir yardımcı virüs varlığında çoğalabildiği belirlenmiştir.

Bu durum ve 'Von Magnus fenomeni' ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gebelikte bağışıklama stratejileri belirlenirken aşının içeriği ve potansiyel riskleri dikkate alınır. Canlı atenüe viral aşıların maternal uygulama sonrası plasentayı geçerek fetüste subklinik enfeksiyon veya konjenital anomalilere yol açma riski bulunduğu kabul edilir. Bu nedenle, gebelik planlayan kadınlarda bu aşıların uygulamadan belirli bir süre sonrasına kadar gebeliğin ertelenmesi önerilir. Buna göre, aşağıdaki viral aşılardan hangisinin gebelik döneminde uygulanması kontrendikedir?

$HIV-1$ replikasyon döngüsünde gen ekspresyonu zamansal bir düzenleme gösterir. Enfeksiyonun erken döneminde sentezlenen $9 \ kb$ uzunluğundaki primer viral transkriptler, konak hücrenin $splicing$ mekanizması ile tamamen eklenmiş ($fully \ spliced$) yaklaşık $2 \ kb$'lık $mRNA$'lara (örn. $tat, \ rev, \ nef$) dönüştürülür ve nükleustan sitoplazmaya ihraç edilir. Ancak geç dönemde ihtiyaç duyulan eklenmemiş ($unspliced$) veya tek uçlu eklenmiş ($singly \ spliced$) daha uzun transkriptlerin ($gag, \ pol, \ env, \ vif, \ vpr, \ vpu$) nükleustan çıkışı, konak hücrenin "intron içeren $RNA$'ları nükleusta tutma" engeline takılır.

$HIV-1$ replikasyonundaki bu kritik kısıtlamayı aşmak için kullanılan moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bir kış tatil beldesindeki otelde konaklayan çok sayıda tatilcide ani başlayan şiddetli bulantı, kusma ve sulu diyare şikayetleri gelişmiştir. Yapılan laboratuvar incelemeleri sonucunda etkenin Caliciviridae ailesinden, zarfsız ve tek iplikli RNA genomuna sahip bir virüs (Norovirüs) olduğu saptanmıştır. Bu virüsün genomik özellikleri ve replikasyon stratejisi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?