1923 tarihli Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nde yer alan "etabli" (yerleşik) kavramı, taraflar arasında uzun yıllar süren bir hukuk savaşına dönüşmüştür. Türkiye, yerleşiklik statüsünün Türk iç hukukuna ve ikamet kayıtlarına göre belirlenmesini savunurken; Yunanistan, 30 Ekim 1918 tarihinden önce İstanbul'da bulunan tüm Rumların bu kapsamda değerlendirilmesini talep etmiştir. Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'nın müdahil olduğu bu süreç, 1930 Ankara Antlaşması (Ahali Mukavelesi) ile nihai bir siyasi uzlaşıya bağlanmıştır.
Bu uzlaşma çerçevesinde, Lozan Sözleşmesi'nde öngörülen "30 Ekim 1918" tarihsel sınırının fiilen hükmünü yitirmesine ve krizin sonlanmasına yol açan temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
- İstanbul'da bulunan tüm Rumların ve Batı Trakya'daki tüm Müslüman Türklerin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılmasıAnswer
- BEtabli uyuşmazlığının çözümünde Lahey Adalet Divanı'nın (PCIJ) 1925 tarihli tavsiye kararının hukuki bir içtihat olarak aynen kabul edilmesi
- CMusul Sorunu'nun Milletler Cemiyeti lehine sonuçlanması karşılığında Yunanistan'ın etabli tanımındaki iddialarından vazgeçmesi
- DSadece mülkiyet belgesi (tapu) ibraz edebilenlerin yerleşik kabul edilerek, diğerlerinin zorunlu göçe tabi tutulması
- EHatay'ın bağımsız bir cumhuriyet statüsü kazanması şartıyla İstanbul Rumlarının Türk vatandaşlığına geçişinin hızlandırılması
Answer
İstanbul'da bulunan tüm Rumların ve Batı Trakya'daki tüm Müslüman Türklerin, geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılması
1930 Ankara Antlaşması ile Türkiye ve Yunanistan arasındaki gerginlik, 'etabli' tanımının esnetilmesiyle son bulmuştur. Bu antlaşmanın en kritik maddesi, 30 Ekim 1918 tarihine bakılmaksızın İstanbul'daki tüm Rumların ve Batı Trakya'daki tüm Türklerin yerleşik sayılmasıdır. Bu düzenleme, Lozan'daki katı tarih kriterini geçersiz kılmış ve bölgedeki nüfus yapısını dondurarak siyasi istikrarı sağlamıştır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
1930 Ankara Antlaşması (Ahali Mukavelesi) ile Etabli Kriterinin Genişletilmesi
Hints
1
Lozan'daki 1918 sınırı, 1930 yılındaki antlaşmayla nasıl değişmiş olabilir?
2
Etabli krizinin çözümü, Türkiye ve Yunanistan'ın Balkan Antantı'nda müttefik olabilmesi için 'fiili durumu' kabullenmesiyle gerçekleşmiştir.
3
1930 Ankara Antlaşması, 'geliş tarihi' şartını tamamen ortadan kaldırarak İstanbul Rumlarını ve Batı Trakya Türklerini oldukları gibi yerleşik kabul etmiştir.
Practice More
Mübadele sorununun çözülmesinin ardından kurulan Balkan Antantı'nın üyelerini ve amacını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:3m 0s