Türkiye'nin coğrafi özellikleri üzerinde hem mutlak (matematik) konum hem de özel (göreceli) konum şartları belirleyici olmaktadır. Mutlak konum; bir yerin başlangıç meridyeni ve Ekvator'a göre olan yerini ifade ederken, özel konum; yer şekilleri, yükselti ve denizellik gibi özellikleri kapsar.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin mutlak konumunun bir sonucu olarak gösterilemez?
- AKış mevsiminde görülen yağışların büyük oranda cephesel kökenli olması
- Aynı gün içerisinde bir bölgede kayak yapılırken, diğer bir bölgede denize girilebilmesiAnswer
- CDağların güney yamaçlarının bakı etkisiyle kuzey yamaçlara göre daha çok ısınması
- DAkdeniz kıyılarındaki tarım ürünlerinin Marmara kıyılarına göre daha erken olgunlaşması
- EKuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürücü, güneyden esenlerin ise artırıcı etki yapması
Answer
Aynı gün içerisinde bir bölgede kayak yapılırken, diğer bir bölgede denize girilebilmesi
Aynı gün içerisinde farklı mevsimsel faaliyetlerin (kayak ve deniz gibi) gerçekleştirilebilmesi, Türkiye'nin kısa mesafelerde büyük yükselti farklarına sahip olması ve yer şekillerinin çeşitliliği ile ilgilidir. Bu özellikler 'özel (göreceli) konum' başlığı altında incelenir. Mutlak konum ise enlem etkisine bağlı olarak geniş bölgelerdeki düzenli değişimleri açıklar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mutlak ve Özel Konum Ayrımı
Hints
1
Bir özelliğin mutlak konum mu yoksa özel konum mu olduğunu anlamak için 'Eğer Türkiye Ekvator'a daha yakın olsaydı veya başka bir yarım kürede olsaydı bu durum değişir miydi?' diye düşünün.
2
Türkiye'nin orta kuşakta yer almasının sonuçlarını (A-B-C-D kuralı: Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephesel yağışlar, Dört mevsim) hatırlayın.
3
Soruda bahsedilen 'aynı gün içinde farklı mevsim özellikleri' ifadesi, yükselti farkının kısa mesafede yarattığı bir sonuçtur.
Practice More
Türkiye'nin özel konumu ile matematik konumunun 'iklim' üzerindeki ortak etkilerini analiz eden soruları inceleyebilirsiniz.
Alternative Method
Matematik konum genellikle 'Kuzey-Güney' yönlü değişimleri veya dünya üzerindeki kuşakları açıklar. Özel konum ise 'Batı-Doğu' yönlü (yükselti kaynaklı) değişimleri veya yerel yer şekillerini açıklar.
Estimated Time:1m 15s