Question

Difficulty: EasyTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin güneyindeki Hatay'dan yola çıkarak en kuzeydeki Sinop'a doğru seyahat eden bir araştırmacı, yol boyunca bazı değişimleri gözlemleyerek not etmiştir.

Buna göre, araştırmacının gözlemlediği aşağıdaki durumlardan hangisi Türkiye'nin matematik (mutlak) konumunun bir sonucudur?

  1. Cisimlerin öğle vaktindeki gölge boylarının düzenli olarak uzamasıAnswer
  2. B
    Batıdan doğuya doğru gidildikçe sıcaklık değerlerinin düşmesi
  3. C
    Kıyı bölgelerden iç kesimlere geçildikçe nem oranının azalması
  4. D
    Fay hatlarının geçtiği yerlerde jeotermal kaynaklara rastlanması
  5. E
    Dağların uzanış doğrultusuna bağlı olarak ulaşım maliyetlerinin değişmesi

Answer

Cisimlerin öğle vaktindeki gölge boylarının düzenli olarak uzaması
Türkiye'nin matematik konumu gereği güneyden kuzeye (3636^{\circ}'den 4242^{\circ}'ye) gidildikçe Ekvator'dan uzaklaşılır. Ekvator'dan uzaklaştıkça güneş ışınlarının yere düşme açısı daraldığı için cisimlerin gölge boyları uzar. Bu durum enlem etkisinin, yani matematik konumun doğrudan bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Konum Analizi
Hatay 3636^{\circ} Kuzey, Sinop ise 4242^{\circ} Kuzey paralelinde yer alır. Hareket yönü güneyden kuzeye doğrudur.
Değişimin yönünü ve etkileyen faktörü (enlem) belirlemek gerekir.
2
Matematik Konum İlişkisi Kurma
Kuzey Yarım Küre'de kutuplara doğru gidildikçe güneş ışınlarının geliş açısı küçülür.
Güneş ışınlarının geliş açısı doğrudan enleme (matematik konuma) bağlı bir değişkendir.
3
Sonuç Değerlendirmesi
Açının küçülmesi gölge boyunun uzamasına neden olur.
Güneş ışınlarının geliş açısı ile gölge boyu arasında ters orantı vardır; bu tamamen matematiksel bir zorunluluktur.

Key Concept

Enlem Etkisi (Matematik Konum)

Hints

1
Soruda güneyden kuzeye bir hareket söz konusudur. Bu doğrultudaki değişimler genellikle enlemle ilgilidir.
2
Güneş ışınlarının geliş açısı, çizgisel hız ve gölge boyu gibi özellikler doğrudan paralellerle (enlemle) değişir.
3
Yükselti, denizellik ve yer şekilleri gibi faktörleri eleyerek sadece enleme bağlı olan seçeneği bulun.

Practice More

Aynı hareket güzergahında çizgisel hızın ve grup/tan sürelerinin nasıl değiştiğini inceleyiniz.
Estimated Time:45s
Rate this question