Question

Difficulty: HardNoktalı Virgülün Kullanımı

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak ya da ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi belirtmek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

  1. A
    Ekonomi yönetiminde maliye, hazine, ticaret; sosyal politikalarda ise eğitim, sağlık ve çalışma bakanlıkları eş güdümlü çalışır.
  2. B
    Resmî yazışmalarda arz edilen makamlar, talep edilen hususlar; ilgide belirtilen dosyalar, ekler ve dağıtım yerleri titizlikle kontrol edilmelidir.
  3. C
    Kamu bankaları ziraat, vakıf, halk; özel bankalar ise yapı kredi, iş, garanti gibi kurumlar üzerinden finansal işlemlerini yürütür.
  4. Modern denetim mekanizması; risk analizi, süreç kontrolü, veri madenciliği yöntemlerini kullanarak kamu kaynaklarının etkinliğini sorgular.Answer
  5. E
    Kalkınma planında makroekonomik hedefler, büyüme rakamları; sektörel bazda ise sanayi üretimi, ihracat ve istihdam verileri yer almaktadır.

Answer

Modern denetim mekanizmasının özne olarak kullanıldığı cümlede noktalı virgül, özneyi belirginleştirmek amacıyla kullanılmıştır.
Modern denetim mekanizması ile başlayan cümlede 'Modern denetim mekanizması' ifaresi cümlenin öznesidir. Özneden sonra gelen 'risk analizi, süreç kontrolü, veri madenciliği' ifadeleri virgülle ayrılmış eş değer ögelerdir. TDK kurallarına göre, ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konarak öznenin bu listeye karışması önlenir. Diğer tüm seçeneklerde ise noktalı virgül, tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki cümlelerin öge yapısını ve noktalı virgülün konumunu analiz et.
Dört seçenekte (ekonomi/sosyal politikalar, kamu/özel bankalar vb.) iki ayrı grubun karşılaştırıldığını, bir seçenekte ise tek bir öznenin bir listeyi yönettiğini gör.
Noktalı virgülün temel işlevlerini birbirinden ayırt etmek gerekir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) 'özneyi belirtmek' ve 'tür veya takımları ayırmak' kurallarını uygula.
Modern denetim mekanizması ile başlayan cümlede noktalı virgülden sonra başka bir grup gelmediği, sadece özneden sonraki listenin başladığı tespit edilir.
Özne belirginleştirme kuralında noktalı virgül, öznenin kendisinden sonra gelen virgüllü listeye dahil olmadığını gösterir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Özne Belirleme İşlevi
Estimated Time:1m 30s
Rate this question