Noktalı Virgülün Kullanımı

127 questions

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak ya da ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi belirginleştirmek için kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımı bu kurallara uygun değildir?

Klasik Türk edebiyatında Fuzulî, Bâkî ve Nedim; halk edebiyatında ise Yunus Emre, Karacaoğlan ve Köroğlu ön plana çıkan isimlerdir.

Yayımlanan son genelgede; tasarruf tedbirleri, personel alım süreçleri ve hizmet içi eğitim faaliyetleri kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır.

Edebiyat; tarih, felsefe ve psikoloji gibi disiplinlerden beslenerek insanın ruh dünyasına ayna tutan bir sanat dalıdır.

Baharın gelişiyle birlikte ağaçlar çiçek açtı, kuşlar ötmeye başladı; doğa, tüm canlılığıyla uykusundan uyandı.

Marketten elma, armut ve mandalina; manavdan ise patates, soğan ve sarımsak alarak mutfağın eksiklerini tamamladı.

Show answer & explanation

Answer: Yayımlanan son genelgede; tasarruf tedbirleri, personel alım süreçleri ve hizmet içi eğitim faaliyetleri kapsamlı bir şekilde ele alınmıştır.

Answer

Yayımlanan resmi genelge ile ilgili cümlede noktalı virgül yanlış kullanılmıştır.

Hatalı olan cümlede 'Yayımlanan son genelgede' ifadesi cümlenin yer tamlayıcısıdır. Türkçede noktalı virgül, kendisinden sonra gelen eş görevli ögelerin özneyle karışmasını önlemek için sadece özneden sonra getirilebilir. Yer tamlayıcısı, zarf tamlayıcısı veya nesne gibi ögelerden sonra bu amaçla noktalı virgül kullanımı imla kurallarına aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlenin ögelerini analiz et.

'Yayımlanan son genelgede' ifadesinin yer tamlayıcısı, 'tasarruf tedbirleri, personel alım süreçleri ve hizmet içi eğitim faaliyetleri' ifadesinin ise sözde özne olduğu belirlendi.

Noktalı virgülün özne belirginleştirme görevinin uygulanabilirliğini kontrol etmek için öge dizilişini bilmek gerekir.

TDK'nin noktalı virgül kurallarını hatırla.

Noktalı virgülün sadece özneden sonra (eğer devamında virgüllü ögeler varsa) kullanılabileceği kuralı anımsandı.

Özne dışındaki ögelerden (yer tamlayıcısı, zarf tamlayıcısı vb.) sonra noktalı virgül gelmeyeceğini doğrulamak için gereklidir.

Seçenekleri kural bazlı karşılaştır.

Hatalı seçenekte noktalı virgülün yer tamlayıcısından sonra geldiği ve herhangi bir gruplandırma ya da sıralı cümle ayırma görevi üstlenmediği tespit edildi.

Doğru seçeneğe ulaşmak için yapısal hatanın kaynağını belirlemek gerekir.

Key Concept

Özneyi Belirginleştirme ve Öge Karışıklığını Önleme

Practice More

Cümlede öznenin yalın halde mi yoksa bir tamlama içinde mi olduğunu kontrol ederek noktalama işaretinin yerini teyit ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 2Question →

Bir coğrafya dergisinde yer alan tarım konulu aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Akdeniz Bölgesi'nde turunçgiller, muz, pamuk; Karadeniz Bölgesi'nde ise çay, fındık ve mısır üretimi yaygındır.

Tarım sektörü; ekonomi, istihdam ve sanayi açısından stratejik bir öneme sahiptir.

Tarladaki ekinler, meyveler boy verdi; çiftçinin yüzü nihayet gülmeye başladı.

Çiftçinin yetiştirdiği başlıca sebzeler şunlardır; domates, biber, patlıcan ve fasulye.

Hasat vakti geldiğinde köylüler toplanır, iş bölümü yapılır; ürünler ambarlara taşınırdı.

Show answer & explanation

Answer: Çiftçinin yetiştirdiği başlıca sebzeler şunlardır; domates, biber, patlıcan ve fasulye.

Answer

Çiftçinin yetiştirdiği başlıca sebzeler şunlardır; domates, biber, patlıcan ve fasulye cümlesinde noktalı virgülün kullanımı yanlıştır.

Cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir örnekleme yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilmelidir. Noktalı virgülün (;) böyle bir görevi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki anlam yapısını ve noktalama işaretlerinin işlevini inceleyin.

"Şunlardır" ifadesinin bir örnekleme veya açıklama başlatacağı tespit edildi.

Noktalama işaretleri cümlenin anlamına ve yapısına göre seçilir.

TDK'nin noktalı virgül ve iki nokta kullanım kurallarını karşılaştırın.

Noktalı virgülün örnekleme başlatma gibi bir görevi olmadığı, bu görevin iki noktaya ait olduğu belirlendi.

Kendisiyle ilgili örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Key Concept

Noktalı virgülün (;) ve iki noktanın (:) görev ayrımı

Practice More

İki nokta ve noktalı virgülün farklılaştığı durumları pekiştirmek için TDK'nin güncel kılavuzundaki örnekleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 3Question →

Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Yönetim kurulu; şirketin gelecek vizyonunu, yatırım önceliklerini ve insan kaynakları politikasını yeniden belirledi.

Yeni stratejik planın üç temel önceliği bulunuyor; dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve verimlilik.

Pazartesi, salı ve çarşamba günleri teorik; perşembe ve cuma günleri ise uygulamalı dersler işlenecektir.

Gül; papatya, karanfil ve yasemine göre daha baskın ve karakteristik bir kokuya sahiptir.

İç Anadolu'da buğday, arpa, yulaf; Ege Bölgesi'nde ise zeytin, üzüm, incir en çok yetiştirilen ürünlerdir.

Show answer & explanation

Answer: Yeni stratejik planın üç temel önceliği bulunuyor; dijitalleşme, sürdürülebilirlik ve verimlilik.

Answer

Yeni stratejik planın üç temel önceliğinin açıklandığı cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.

Stratejik planın önceliklerinin açıklandığı cümlede, bir önceki yargıyla ilgili detaylar verildiği ve bir liste sunulduğu için iki nokta (:) kullanılmalıdır. Noktalı virgül kullanımı bu bağlamda TDK kurallarına aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalama işaretinin bağlamını inceleyin.

Cümlede 'üç temel öncelik' ifadesinden sonra bu önceliklerin neler olduğu açıklanmaktadır.

Noktalı virgül ve iki noktanın görevleri arasındaki farkı belirlemek için cümlenin devamındaki bilginin niteliği önemlidir.

TDK açıklama ve örnekleme kuralını hatırlayın.

Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgül açıklama yapmak için değil, grupları veya karmaşık yapıdaki özneleri ayırmak için kullanılır.

Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül kullanım amaçlarını doğrulayın.

Diğer seçeneklerde özne ayrımı (A ve D) ile tür/takım gruplandırması (C ve E) kurallarına tam uyum sağlandığı görülür.

Yanlış seçeneğin kesinliğinden emin olmak için doğru kullanımların hangi kurallara dayandığını analiz etmek gerekir.

Key Concept

Noktalı virgülün türleri ayırma ve özne vurgulama görevleri ile iki noktanın açıklama görevi arasındaki ayrım.

Practice More

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevini pekiştirmek için öznenin hemen ardından virgül gelmesi durumunda anlamın nasıl değişebileceğine (anlam belirsizliği) dikkat ediniz.

Estimated Time:1m 30s

Question 4Question →

Türk Dil Kurumu (TDK) yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yerinde ve doğru kullanılmıştır?

Resmî belgelerin arşivlenmesi sürecinde; dijital kopyaların güvenli bir sunucuda yedeklenmesi zorunludur.

Eskişehir, Kütahya ve Bilecik İç Anadolu Bölgesi'nde, İzmir, Manisa ve Aydın ise Ege Bölgesi'nde yer alan illerimizdir.

Kurumsal başarı; nitelikli iş gücüne, güçlü bir liderliğe ve sürdürülebilir bir çalışma ortamına bağlıdır.

Başarılı bir yöneticide bulunması gereken temel vasıflar şunlardır; adalet, şeffaflık ve liyakat.

Toplantı tutanakları hazırlandı, ilgililere gönderildi: kararların uygulama aşamasına ise hemen geçildi.

Show answer & explanation

Answer: Kurumsal başarı; nitelikli iş gücüne, güçlü bir liderliğe ve sürdürülebilir bir çalışma ortamına bağlıdır.

Answer

Kurumsal başarı ile başlayan cümle, öznenin diğer ögelerle karışmasını önlemek amacıyla noktalı virgülün doğru şekilde kullanıldığı seçenektir.

Doğru seçenekte, özne olan 'kurumsal başarı' ifadesi, kendisinden sonra gelen ve virgüllerle birbirine bağlanan eş değer tamlayıcılardan ayrılmak istenmiştir. TDK kurallarına göre bu gibi durumlarda özneyi vurgulamak ve karışıklığı önlemek için noktalı virgül kullanılır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki özneyi ve yükleme bağlı diğer ögeleri belirle.

Özne 'kurumsal başarı'dır. Yükleme bağlanan ögeler ise 'nitelikli iş gücüne', 'güçlü bir liderliğe' ve 'sürdürülebilir bir çalışma ortamına' şeklinde sıralanmıştır.

Özneyi, aralarında virgül bulunan benzer görevli sözcük dizilerinden ayırmak hiyerarşik bir ayrım gerektirir.

TDK'nin noktalı virgül kuralını uygula.

İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konur.

Bu kural, anlam karışıklığını önlemek ve cümlenin yapısını netleştirmek için konulmuştur.

Key Concept

Öznenin Belirginleştirilmesi

Estimated Time:1m 15s

Question 5Question →

Ödemeler dengesi istatistiklerinde cari işlemler hesabında mal, hizmet, birincil gelir; finans hesabında ise doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları ve diğer yatırımlar takip edilmektedir.

Bu cümlede kullanılan noktalı virgülün (;) işlevi aşağıdakilerin hangisinde doğru açıklanmıştır?

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak

İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlede özneyi diğer ögelerden ayırmak

Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadenin sonunda bulunmak

Cümledeki ara sözleri veya ara cümleleri belirtmek amacıyla virgül yerine kullanılmak

Show answer & explanation

Answer: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Answer

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır.

Cümlede 'cari işlemler hesabı' ile 'finans hesabı' olmak üzere iki ayrı kategori ve bu kategorilerin altında virgülle ayrılmış örnekler bulunmaktadır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, bu şekilde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki virgül kullanımını analiz edin.

'Mal, hizmet, birincil gelir' ve 'doğrudan yatırımlar, portföy yatırımları' ifadelerinin kendi içlerinde virgüllerle ayrıldığı görülür.

Noktalı virgülün gerekliliğini anlamak için önce virgüllerin hangi görevle kullanıldığını belirlemek gerekir.

Cümlenin anlamsal gruplandırmasını belirleyin.

Cari işlemler hesabı kalemleri bir grup, finans hesabı kalemleri ise ikinci bir grup (takım) oluşturmaktadır.

Farklı kategorilerin listelendiği cümlelerde gruplar arası sınırı belirlemek temel kuraldır.

Bulunan işlevi TDK noktalama kurallarıyla eşleştirin.

Bu kullanım, TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralına tam olarak uymaktadır.

Doğru terminoloji ile gerekçelendirme yapmak doğru cevaba ulaştırır.

Key Concept

Noktalı Virgülün Gruplandırma İşlevi

Alternative Method

Cümleyi ikiye böldüğünüzde her iki tarafın kendi içinde virgülleri varsa ve bu iki tarafı birbirinden ayırmanız gerekiyorsa, bu genellikle 'tür veya takım ayrımı' kuralıdır.

Estimated Time:1m 15s

Question 6Question →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri bağlamak ve ikiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yerinde ve doğru kullanılmıştır?

Sınavda Türkçe, tarih ve coğrafya testleri Genel Kültür: matematik ve geometri testleri ise Genel Yetenek başlığı altında değerlendirilir.

Müdürlük bünyesinde çalışan teknik personel için mühendis, teknisyen ve tekniker; idari personel için memur, şef ve sayman odaları hazırlandı.

Kurumda yürütülen projeler şunlardır; dijital dönüşüm, veri güvenliği ve yapay zekâ uygulamaları.

Türkiye, Azerbaycan ve Gürcistan, Ankara, Bakü ve Tiflis şehirleri üzerinden yürütülen enerji projelerinde stratejik ortaklık yapmaktadır.

İş başvurusu için gerekli belgeler tamamlandı, mülakat tarihi belirlendi, adaylara gerekli bilgilendirmeler yapıldı.

Show answer & explanation

Answer: Müdürlük bünyesinde çalışan teknik personel için mühendis, teknisyen ve tekniker; idari personel için memur, şef ve sayman odaları hazırlandı.

Answer

Teknik ve idari personel gruplarının birbirinden ayrıldığı cümle

Teknik ve idari personel gruplarının anlatıldığı cümlede; mühendis, teknisyen ve tekniker bir grubu; memur, şef ve sayman ise diğer bir grubu oluşturmaktadır. Kendi içlerinde virgülle ayrılan bu iki farklı takımı birbirinden ayırmak için araya noktalı virgül konulması noktalama kuralları açısından tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki ögelerin görevlerini ve aralarındaki anlam ilişkilerini analiz et.

Teknik personel (mühendis, teknisyen...) ve idari personel (memur, şef...) şeklinde iki farklı küme olduğu görülür.

Noktalı virgülün en temel görevlerinden biri, virgülle ayrılmış tür veya takımları ayırmaktır.

Cümle içindeki mevcut virgül kullanımlarını kontrol et.

Grupların kendi içindeki ögeler zaten virgülle ayrılmıştır.

Gruplar içinde virgül kullanıldığı durumlarda, ana grupları ayırmak için daha güçlü bir durak olan noktalı virgüle ihtiyaç duyulur.

Seçeneklerdeki noktalama işaretlerinin işlevlerini TDK kuralları ile karşılaştır.

Teknik ve idari personelin ayrıldığı cümlede noktalı virgül tam olarak işlevine uygun kullanılmıştır.

İki nokta açıklama için, virgül ise eş görevli kelimeler için kullanılır; noktalı virgül ise burada grupları ayırma görevini üstlenir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Gruplandırma İşlevi

Question 7Question →

Bir kamu kurumunun disiplin kurulu karar metninden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Soruşturulan memur; dürüst, özverili ve liyakat sahibi kişiliğiyle tanınan bir personel olmasına rağmen usul hatası yapmıştır.

Dosya kapsamındaki deliller toplandı, tanıklar dinlendi; nihai kararın verilmesi için dosya üst kurula sevk edildi.

Kurul üyelerinden hukukçular, müfettişler; idari birimlerden ise daire başkanları, şube müdürleri toplantıya katıldı.

İlgili personelin savunmasında belirttiği temel gerekçeler şunlardır; iş yoğunluğu, teknik altyapı yetersizliği ve mevzuat karmaşası.

Disiplin cezalarından uyarma, kınama; idari yaptırımlardan ise görevden uzaklaştırma, yer değişikliği kararları alındı.

Show answer & explanation

Answer: İlgili personelin savunmasında belirttiği temel gerekçeler şunlardır; iş yoğunluğu, teknik altyapı yetersizliği ve mevzuat karmaşası.

Answer

İlgili personelin savunmasında belirttiği temel gerekçelerden bahsedilen cümlede noktalı virgül kullanımı yanlıştır; çünkü açıklama veya örnekleme yapılacak bölümlerden önce iki nokta (:) getirilmelidir.

Doğru cevap olan seçenekte 'şunlardır' ifadesinden sonra bir örneklendirme yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulur. Noktalı virgülün kullanımı bu bağlamda bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki cümlelerin yapılarını ve noktalı virgülün hangi görevle kullanıldığını analiz etmek.

A'da özne vurgusu, B'de sıralı cümle ayrımı, C ve E'de ise gruplandırma yapıldığı görülmüştür.

Noktalı virgülün TDK tarafından belirlenen üç temel işlevinin doğru uygulanıp uygulanmadığını saptamak gerekir.

Hatalı olduğu düşünülen cümleyi iki nokta (:) işareti ile karşılaştırmak.

Seçenekte yer alan 'şunlardır' ifadesinden sonra bir liste/açıklama geldiği için iki nokta gereksinimi tespit edilmiştir.

Noktalı virgül hiçbir zaman kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadelerin sonunda kullanılmaz.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Estimated Time:1m 30s

Question 8Question →

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu kurala uygun kullanılmıştır?

Nitel araştırma yöntemlerinden mülakat, gözlem, doküman analizi; nicel araştırma yöntemlerinden ise anket, tarama ve deney teknikleri bilimsel çalışmalarda veri toplamak amacıyla kullanılır.

Bilimsel bir makale yazarken şu bölümlere dikkat edilmelidir; giriş, yöntem, bulgular ve sonuç.

Elde edilen veriler; araştırmanın güvenilirliğini ve geçerliliğini kanıtlar nitelikte olduğu için raporun sonuç bölümüne eklendi.

Araştırmacı sahaya inmeden önce şunları hazırlar; mülakat soruları, ses kayıt cihazı ve katılımcı gözlem formları.

Deney grubundaki öğrenciler; kontrol grubundaki öğrencilere göre daha yüksek motivasyon sergilemişlerdir.

Show answer & explanation

Answer: Nitel araştırma yöntemlerinden mülakat, gözlem, doküman analizi; nicel araştırma yöntemlerinden ise anket, tarama ve deney teknikleri bilimsel çalışmalarda veri toplamak amacıyla kullanılır.

Answer

Nitel ve nicel araştırma yöntemlerinin gruplandırıldığı seçenek, noktalı virgülün tür ve takımları ayırma görevine tam olarak uymaktadır.

Nitel araştırma yöntemleri ile nicel araştırma yöntemlerini içeren cümle, her iki grubun da kendi içinde virgüllerle ayrılmış öğelere sahip olduğu kompleks bir yapıdır. Bu iki ana küme (tür/takım) arasına noktalı virgül konularak TDK'nin 'tür veya takımları ayırma' kuralı doğru şekilde uygulanmıştır.

Step-by-Step Solution

Soru kökündeki kuralın (tür veya takımları ayırma) kapsamını belirlemek.

Noktalı virgülün, içinde virgül bulunan grupları birbirinden ayırmak için kullanılması gerektiği anlaşıldı.

TDK kurallarına göre noktalı virgülün en temel görevlerinden biri budur.

Seçeneklerdeki noktalı virgülün kullanım amaçlarını tek tek incelemek.

Bir seçenekte açıklama/örnekleme (yanlış), iki seçenekte özne vurgusu (yanlış) ve bir seçenekte grup ayırma (doğru) tespit edildi.

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini ayırt etmek kilit noktadır.

Grup yapısını içeren cümleyi doğrulamak.

Nitel yöntemler (mülakat, gözlem, doküman) bir grup; nicel yöntemler (anket, tarama, deney) ise ikinci grup olarak belirlenmiş ve aralarına noktalı virgül konmuştur.

İki farklı tür/takım kümesi virgüllerle kendi içinde ayrıldığı için araya noktalı virgül gelmesi kurala uygundur.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Practice More

Noktalı virgülün 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' görevini pekiştirmek için bu yapıdaki cümleleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 9Question →

Noktalı virgülün (;) Türk Dil Kurumu tarafından belirlenmiş farklı kullanım görevleri bulunmaktadır. Bu noktalama işareti; cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri bağlamak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi belirginleştirmek için kullanılabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Türk hukuk sisteminde adli yargı, idari yargı, anayasal yargı; uyuşmazlık çözümlerinde ise arabuluculuk ve tahkim yöntemleri ön plana çıkar.

İç Anadolu Bölgesi'nde tahıl üretimi, küçükbaş hayvancılık; Ege Bölgesi'nde ise zeytincilik, bağcılık ve sanayi faaliyetleri gelişmiştir.

Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatında roman, hikâye, tiyatro; şiirde ise hece ölçüsü, halk dili ve millî temalar etkili olmuştur.

Kamu yönetiminde etik; dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin kurumsal yapıya yerleştirilmesini ifade eder.

Akademik çalışmalarda nicel yöntemler, anketler, istatistiksel analizler; nitel çalışmalarda ise mülakat ve içerik analizi teknikleri kullanılır.

Show answer & explanation

Answer: Kamu yönetiminde etik; dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin kurumsal yapıya yerleştirilmesini ifade eder.

Answer

Kamu yönetiminde etik kavramının dürüstlük ve tarafsızlık gibi unsurlarla açıklandığı cümlede noktalı virgül, özneyi kendisinden sonra gelen ve virgüllerle ayrılan eş değer ögelerden ayırmak için kullanılmıştır; diğer seçeneklerde ise tür veya takımları ayırma göreviyle yer almıştır.

Doğru seçenekte noktalı virgül, 'Kamu yönetiminde etik' öznesini kendisinden sonra gelen 'dürüstlük, tarafsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik' ögelerinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır. Bu, Türk Dil Kurumu'nun 'İkiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.' kuralına uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yapılarını incelemek

Dört cümlede (A, B, C, E) iki farklı grubun karşılaştırıldığı veya listelendiği, bir cümlede ise (D) bir tanım/açıklama yapıldığı görülür.

Noktalı virgülün işlevini belirlemek için cümlenin öge dizilişine bakılmalıdır.

Noktalı virgülün gruplandırma işlevini kontrol etmek

Hukuk dalları, bölge faaliyetleri, edebî türler ve akademik yöntemlerin listelendiği cümlelerde noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevi üstlendiği tespit edilir.

TDK'ye göre virgüllerle ayrılmış gruplar arasına noktalı virgül konur.

Özne belirginleştirme işlevini tespit etmek

'Kamu yönetiminde etik' ifadesinin özne olduğu ve kendisinden sonra eş değer kavramların (dürüstlük, tarafsızlık vb.) sıralandığı belirlenir.

Özneden sonra gelen ögeler virgülle ayrılmışsa, öznenin bu ögelerle karışmaması için özneden sonra noktalı virgül kullanılır.

Key Concept

Özneyi Ayırma ve Gruplandırma Kuralları

Practice More

Noktalı virgülün sıralı cümleleri bağlama görevini pekiştirmek için iki ayrı yargının iç virgüllerle ayrıldığı örnekleri inceleyin.

Estimated Time:1m 30s

Question 10Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmi yazışmaların ve raporların dil ve imla kurallarına, özellikle de noktalama işaretlerine uygunluğu idari ciddiyet açısından elzemdir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımı yanlıştır?

Denetim ekiplerince hazırlanan raporlarda; usul hataları, eksik belgeler ve zaman aşımı süreleri; çözüm önerilerinde ise eğitim faaliyetleri, personel takviyesi ve teknik altyapı iyileştirmeleri belirtilmiştir.

Valilik makamı; personel alımı, bütçe yönetimi ve stratejik planlama konularında nihai yetkilidir; belediye başkanlığı ise kentsel dönüşüm, ulaşım ve sosyal hizmetlerden sorumludur.

Yeni hazırlanan teşkilat yasası; verimlilik, şeffaflık ve liyakat ilkelerini kamu yönetiminin temel taşı olarak esas almaktadır.

Disiplin amiri tarafından yürütülen ön inceleme sürecinde tüm deliller titizlikle toplandı; ancak suçun şahsiliği ilkesi gereği ek savunma istenmesine karar verildi.

İdari personelin görev tanımları; özlük hakları, çalışma saatleri ve sorumluluk alanları; teknik personelin ise bakım onarım, sistem güvenliği ve donanım kurulumu şeklinde belirlenmiştir.

Show answer & explanation

Answer: Disiplin amiri tarafından yürütülen ön inceleme sürecinde tüm deliller titizlikle toplandı; ancak suçun şahsiliği ilkesi gereği ek savunma istenmesine karar verildi.

Answer

Disiplin amiriyle ilgili cümlede, 'ancak' bağlacından önce kullanılan noktalı virgül yanlıştır; çünkü bağlaçlardan önce veya sonra noktalama işareti kullanılmaz.

Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre, metin içinde 'ama', 'fakat', 'lakin', 'ancak' gibi bağlaçlardan önce ve sonra herhangi bir noktalama işareti konulmaz. İlgili seçenekte 'ancak' bağlacından hemen önce noktalı virgül kullanılması bu kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki noktalı virgüllerin hangi TDK kuralına dayandığını belirle.

A ve E seçeneklerinde tür/takım ayırma, B seçeneğinde sıralı cümle ayırma, C seçeneğinde özne vurgusu görevleri tespit edildi.

Noktalı virgülün üç temel görevi (gruplandırma, sıralı cümle, özne netleştirme) üzerinden seçenekler elenmelidir.

Bağlaçlarla kurulan cümle yapılarındaki noktalama kısıtlamalarını kontrol et.

'Ancak' bağlacından önce noktalı virgül kullanıldığı görüldü.

TDK'nin 'bağlaçlardan önce ve sonra noktalama işareti konulmaz' uyarısı bu kullanımın yanlış olduğunu gösterir.

Key Concept

Bağlaçlarla bağlanan cümlelerde noktalama işareti kullanımı

Estimated Time:1m 30s

Question 11Question →

Noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri bağlamak ya da özneden sonra gelen eş değer ögelerin karışmasını engellemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Klasik Türk müziğinde makamlar, usuller ve formlar bir grup; Batı müziğinde ise tonlar, ritimler ve besteleme teknikleri başka bir grup oluşturur.

Yeni atanan genel müdür; dürüst, çalışkan ve vizyon sahibi bir yönetici olarak personeli tarafından kısa sürede benimsendi.

Kurumun stratejik hedefleri şunlardır; müşteri memnuniyetini artırmak, operasyonel maliyetleri düşürmek ve pazar payını genişletmek.

Saha araştırmasından elde edilen veriler, uzmanlar tarafından titizlikle analiz edildi; raporun sonuç bölümü, ilgili birimlere sunulmak üzere hazırlandı.

Divan şairi; hayal dünyasını, duygularını ve düşüncelerini belirli kalıplar, mazmunlar ve remizler aracılığıyla dile getirir.

Show answer & explanation

Answer: Kurumun stratejik hedefleri şunlardır; müşteri memnuniyetini artırmak, operasyonel maliyetleri düşürmek ve pazar payını genişletmek.

Answer

Kurumun stratejik hedefleri şunlardır; müşteri memnuniyetini artırmak, operasyonel maliyetleri düşürmek ve pazar payını genişletmek.

Kurumun stratejik hedeflerinin sıralandığı cümlede, 'şunlardır' ifadesinden sonra bir açıklama ve liste gelmektedir. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilmelidir. Bu cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalı virgülün kullanım amacını belirleyin.

Noktalı virgülün 'şunlardır' ifadesinden sonra, hedeflerin listelenmesi amacıyla kullanıldığı görülmektedir.

Noktalama kurallarına göre hangi işaretin hangi işlevle kullanıldığını tespit etmek gerekir.

İlgili kuralı TDK standartlarına göre kontrol edin.

TDK kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgülün açıklama veya örnekleme başlatma görevi yoktur; bu görev iki noktaya aittir.

Diğer seçeneklerdeki kullanımları analiz ederek yanlışlığı teyit edin.

Diğer seçeneklerde tür/takım ayırma, sıralı cümle bağlama ve özne netleştirme görevleri doğru uygulanmıştır; sadece hedeflerin açıklandığı cümlede hata yapılmıştır.

Yanlış olan seçeneği kesinleştirmek için doğru kullanımların elenmesi gerekir.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Noktanın Görev Ayrımı

Estimated Time:1m 30s

Question 12Question →

Türkçede noktalı virgülün (;) temel görevlerinden biri, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu göreviyle kullanılmıştır?

Klasik Türk müziğinde tambur, ney, kanun; Batı müziğinde ise keman, piyano, flüt yaygın olarak kullanılan enstrümanlardır.

Yeni açılan kütüphanede; dünya klasikleri, bilimsel dergiler ve güncel gazeteler okuyucuların hizmetine sunulmuştur.

Edebiyat; duygu, düşünce ve hayallerin dil aracılığıyla estetik bir şekilde ifade edilmesi sanatıdır.

Dışarıda hafif bir rüzgâr esiyor, ağaçlar hışırdıyordu; içeride ise sobanın çıtırtısı huzur veriyordu.

Bahçemize şu meyve ağaçlarını diktik; elma, armut, kayısı ve erik.

Show answer & explanation

Answer: Klasik Türk müziğinde tambur, ney, kanun; Batı müziğinde ise keman, piyano, flüt yaygın olarak kullanılan enstrümanlardır.

Answer

Klasik Türk müziği ve Batı müziği enstrümanlarını iki farklı grup olarak ayıran seçenek doğrudur.

Doğru seçenekte, Türk müziği enstrümanları (tambur, ney, kanun) kendi içinde virgüllerle ayrılmış bir gruptur; Batı müziği enstrümanları (keman, piyano, flüt) ise başka bir gruptur. Bu iki farklı enstrüman takımını birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki gruplandırmaları analiz edin.

İki farklı müzik türüne ait enstrüman listeleri (takımlar) belirlenmiştir.

Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevi, benzer ögelerin kendi içinde gruplandığı yapılarda aranır.

Noktalı virgülün (;) konumunu inceleyin.

Noktalı virgülün 'tambur, ney, kanun' grubu ile 'keman, piyano, flüt' grubu arasında olduğu görülür.

Bu kullanım, TDK'nin belirttiği 'tür veya takımları birbirinden ayırmak' kuralına tam olarak uymaktadır.

Key Concept

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

Practice More

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma görevi ile virgülün sıralı cümleleri ayırma görevi arasındaki farkı pekiştirmek için karma noktalama soruları çözebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 13Question →

Türkçede noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri bağlamak ya da ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra kullanılabilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Klasik Türk edebiyatında aruz, mazmun, soyut anlatım; halk edebiyatında hece, sade dil, somut anlatım esastır.

Akdeniz Bölgesi'nde turunçgiller, muz, seracılık; Doğu Anadolu Bölgesi'nde hayvancılık, tahıl üretimi, arıcılık ön plandadır.

Ünlü ressam, tablosundaki renk geçişlerini büyük bir ustalıkla işlemiş; sanatseverlerin eserin önünde uzun süre vakit geçirmesini, hayranlıkla tabloyu seyretmesini sağlamıştır.

Sayısal bölümlerde matematik, fizik, kimya; sözel bölümlerde edebiyat, tarih, coğrafya dersleri temel belirleyicilerdir.

Takım oyunlarında futbol, basketbol, voleybol; bireysel oyunlarda tenis, yüzme, atletizm daha çok tercih edilmektedir.

Show answer & explanation

Answer: Ünlü ressam, tablosundaki renk geçişlerini büyük bir ustalıkla işlemiş; sanatseverlerin eserin önünde uzun süre vakit geçirmesini, hayranlıkla tabloyu seyretmesini sağlamıştır.

Answer

Doğru cevap, noktalı virgülün ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanıldığı cümledir.

Doğru olan cümlede noktalı virgül, kendi içinde virgül barındıran iki bağımsız cümleyi ('Ünlü ressam... işlemiş' ve 'sanatseverlerin... sağlamıştır') birbirine bağlama görevindedir. Bu, Türk Dil Kurumu'nun noktalı virgül için belirlediği ikinci maddedir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yapısal ve anlamsal özelliklerini analiz etme

Dört cümlede (A, B, D, E) iki farklı grubun/takımın karşılaştırıldığını, bir cümlede ise (C) iki ayrı eylemin/cümlenin bağlandığını tespit etme.

Noktalı virgülün üç temel görevinden hangisinin her bir seçenekte uygulandığını belirlemek gerekir.

Noktalı virgülün görevlerini eşleştirme

A, B, D ve E seçeneklerinde 'tür veya takımları ayırma' görevi varken; C seçeneğinde 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' görevi bulunmaktadır.

C seçeneğinde ilk cümlede 'Ünlü ressam'dan sonra, ikinci cümlede ise nesne grubundan sonra virgül kullanıldığı için bu iki cümleyi birleştirmek ancak noktalı virgülle mümkündür.

Key Concept

Noktalı Virgülün İşlevsel Ayrımı

Practice More

Noktalı virgülün üçüncü görevi olan 'özneyi belirginleştirme' işleviyle ilgili benzer karmaşıklıkta sorular çözülmelidir.

Estimated Time:1m 30s

Question 14Question →

“Belediye bünyesinde temizlik, park ve bahçeler, fen işleri; valilik bünyesinde ise nüfus, yazı işleri, mahalli idareler birimleri kesintisiz hizmet verir.”

Bu cümledeki noktalı virgülün (;) kullanımıyla özdeş bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Sebze reyonundan ıspanak, pırasa, lahana; meyve reyonundan ise elma, armut, ayva alarak mutfak alışverişini tamamladı.

Yeni atanan kaymakam; dürüst, çalışkan ve idealist bir devlet adamı olarak halkın takdirini kısa sürede kazandı.

At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır atasözü, toplumumuzda kalıcı eserler bırakmanın önemine işaret eder.

Dilekçede şu bilgiler eksiksiz bulunmalıdır; ad-soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim adresi ve ıslak imza.

Evrakları titizlikle düzenledi, dosyaları tasnif etti; hazırladığı tüm raporları amirine sunmak üzere odasına yöneldi.

Show answer & explanation

Answer: Sebze reyonundan ıspanak, pırasa, lahana; meyve reyonundan ise elma, armut, ayva alarak mutfak alışverişini tamamladı.

Answer

Sebze reyonundan ıspanak, pırasa, lahana; meyve reyonundan ise elma, armut, ayva alarak mutfak alışverişini tamamladı.

Verilen örnek cümlede noktalı virgül, belediye hizmet birimleri ile valilik hizmet birimleri şeklinde oluşturulan iki farklı grubu birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Doğru cevap olan 'Sebze reyonundan ıspanak, pırasa, lahana; meyve reyonundan ise...' cümlesinde de sebzeler ve meyveler kategorize edilerek aynı noktalama kuralı uygulanmıştır.

Step-by-Step Solution

Örnek cümledeki noktalı virgülün kullanım amacını analiz etme.

Cümlede belediye birimleri ve valilik birimleri olmak üzere iki farklı 'takım' veya 'tür' oluşturulmuştur. Noktalı virgül bu grupları ayırmaktadır.

TDK kurallarına göre cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.

Seçeneklerdeki cümleleri aynı kural açısından değerlendirme.

Sebze ve meyve gruplarının ayrıldığı cümledeki kullanımın örnek cümleyle aynı işlevde olduğu görülür.

Ispanak, pırasa, lahana bir türü; elma, armut, ayva ise başka bir türü temsil etmektedir.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevi

Estimated Time:1m 15s

Question 15Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Güneş sisteminde Merkür, Venüs, Dünya ve Mars karasal; Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün ise gaz devleri olarak adlandırılır.

Uluslararası Uzay İstasyonu; bilimsel araştırmaların yapıldığı, astronotların konakladığı ve teknolojik deneylerin gerçekleştirildiği bir yerdir.

Gözlemevinden gelen veriler sisteme girilmiş, ilk analizler yapılmış; elde edilen sonuçlar uluslararası bir dergide yayımlanmak üzere hazırlanmıştır.

Eski dönemlerde usturlap, güneş saati ve pusula; günümüzde ise devasa radyo teleskopları ve uydu sistemleri gözlem için kullanılmaktadır.

Uzay görevlerinin temel hedefi şudur; başka gezegenlerde yaşam izlerini aramak ve evrenin kökenini anlamak.

Show answer & explanation

Answer: Uzay görevlerinin temel hedefi şudur; başka gezegenlerde yaşam izlerini aramak ve evrenin kökenini anlamak.

Answer

Uzay görevlerinin temel hedefinin açıklandığı ve açıklama öncesinde yanlışlıkla noktalı virgül kullanılan seçenek hatalıdır.

Uzay görevlerinin hedeflerinin açıklandığı cümlede 'şudur' ifadesinden sonra bir açıklama gelmektedir. Dil bilgisinde açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konması gerekir. Bu cümlede noktalı virgül kullanılması yazım yanlışına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

Noktalı virgülün kullanım alanlarını hatırlayın.

Noktalı virgül; tür veya takımları ayırmada, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümlelerde ve özneden sonra (karışıklığı önlemek için) kullanılır.

Yanlış kullanımı tespit etmek için önce doğru kuralları bilmek gerekir.

Seçeneklerdeki noktalı virgül kullanımlarını TDK kurallarıyla karşılaştırın.

Gezegen grupları, özne ayrımı ve sıralı cümlelerdeki kullanımların doğru olduğu görülür.

Her seçeneğin işlevi kurallara göre test edilir.

Açıklama gerektiren cümleyi tespit edin.

Hedeflerin açıklandığı son cümlede noktalı virgül kullanıldığı saptanır.

Açıklama cümlelerinden önce iki nokta (:) kullanılması gerektiği kuralı gereği bu kullanım hatalıdır.

Key Concept

Noktalama İşaretlerinin İşlevleri

Estimated Time:1m 15s

Question 16Question →

Kamu Denetçiliği Kurumu tarafından hazırlanan yıllık faaliyet raporunda; şeffaflık, hesap verebilirlik ve liyakat demokratik ilkeler; hız, verimlilik ve tasarruf ise bürokratik ilkeler başlığı altında sınıflandırılmıştır.

Bu cümlede noktalı virgülün (;) kullanım işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak

İkiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi belirtmek

Kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek ifadenin sonuna gelmek

Metin içinde art arda gelen zarf-fiil eki almış kelimeleri birbirinden ayırmak

Show answer & explanation

Answer: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Answer

Noktalı virgül, cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (demokratik ilkeler ve bürokratik ilkeler) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır.

Verilen cümlede 'demokratik ilkeler' kümesine giren unsurlar ile 'bürokratik ilkeler' kümesine giren unsurlar kendi içlerinde virgüllerle sıralanmıştır. Bu iki farklı kavram kümesini (takımı) yapısal olarak birbirinden ayırmak için noktalı virgülün kullanılması bir kural gereğidir.

Step-by-Step Solution

Cümledeki virgül kullanımlarını ve anlam gruplarını analiz etme

Cümlede 'şeffaflık, hesap verebilirlik ve liyakat' ile 'hız, verimlilik ve tasarruf' şeklinde iki ayrı kavram grubu olduğu görülmektedir.

Noktalı virgülün en yaygın görevlerinden biri olan gruplandırmayı tespit etmek için gereklidir.

Noktalı virgülün konumunu inceleme

Noktalı virgül, ilk grubu (demokratik ilkeler) ikinci gruptan (bürokratik ilkeler) ayıran noktada yer almaktadır.

Noktalama işaretinin hangi ögeler arasında köprü kurduğunu belirlemek doğru işlevi bulmayı sağlar.

TDK kuralları ile eşleştirme yapma

Türk Dil Kurumuna göre bu kullanım 'tür veya takımları ayırma' kuralına tam olarak uymaktadır.

Resmi imla kurallarına göre doğru gerekçeyi onaylamak için son adımdır.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevi

Estimated Time:50s

Question 17Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Kurum bünyesinde uzmanlar, denetçiler ve kontrolörler teknik ekipte; raportörler, arşivistler ve mutemetler ise idari ekipte görevlendirilmiştir.

Yeni hazırlanan stratejik plan; liyakat, şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri temelinde kamu hizmetlerinin kalitesini artırmayı hedeflemektedir.

Mülki idare amirleri; görev yaptıkları bölgenin asayişini, ekonomik gelişimini ve halkın refahını sağlamakla yükümlüdür.

İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç unsurlarından birinde hata yapılması hukuka aykırılık teşkil eder; bu durumda işlemin iptali için dava açılabilir.

İdare hukukunda denetim yolları iki ana başlıkta incelenmektedir; idari yollar ve yargısal yollar.

Show answer & explanation

Answer: İdare hukukunda denetim yolları iki ana başlıkta incelenmektedir; idari yollar ve yargısal yollar.

Answer

İdare hukukunda denetim yolları iki ana başlıkta incelenmektedir; idari yollar ve yargısal yollar cümlesinde noktalı virgül yanlış kullanılmıştır.

Doğru cevap olan cümlede, 'iki ana başlıkta incelenmektedir' ifadesinden sonra bu başlıkların neler olduğu açıklandığı için noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.

Step-by-Step Solution

Cümlenin yapısını ve noktalama işaretinin işlevini analiz et.

Cümlede 'iki ana başlık' ifadesiyle bir açıklama yapılacağı belirtilmektedir.

Noktalama işaretinin görevini belirlemek için cümlenin anlam akışını anlamak gerekir.

TDK'nin açıklama ve örnekleme kurallarını hatırla.

Kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karıştırmamak kural bilgisini gerektirir.

Hatalı kullanımı tespit et.

İncelenen cümlede açıklama yapıldığı için noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) kullanılmalıdır.

Yanlış işaret kullanımı cümlenin noktalama mantığına aykırıdır.

Key Concept

Açıklama veya örnekleme yapılacak durumlarda noktalı virgül değil, iki nokta kullanılır.

Question 18Question →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak ya da ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneyi belirtmek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir görevde kullanılmıştır?

Ekonomi yönetiminde maliye, hazine, ticaret; sosyal politikalarda ise eğitim, sağlık ve çalışma bakanlıkları eş güdümlü çalışır.

Resmî yazışmalarda arz edilen makamlar, talep edilen hususlar; ilgide belirtilen dosyalar, ekler ve dağıtım yerleri titizlikle kontrol edilmelidir.

Kamu bankaları ziraat, vakıf, halk; özel bankalar ise yapı kredi, iş, garanti gibi kurumlar üzerinden finansal işlemlerini yürütür.

Modern denetim mekanizması; risk analizi, süreç kontrolü, veri madenciliği yöntemlerini kullanarak kamu kaynaklarının etkinliğini sorgular.

Kalkınma planında makroekonomik hedefler, büyüme rakamları; sektörel bazda ise sanayi üretimi, ihracat ve istihdam verileri yer almaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Modern denetim mekanizması; risk analizi, süreç kontrolü, veri madenciliği yöntemlerini kullanarak kamu kaynaklarının etkinliğini sorgular.

Answer

Modern denetim mekanizmasının özne olarak kullanıldığı cümlede noktalı virgül, özneyi belirginleştirmek amacıyla kullanılmıştır.

Modern denetim mekanizması ile başlayan cümlede 'Modern denetim mekanizması' ifaresi cümlenin öznesidir. Özneden sonra gelen 'risk analizi, süreç kontrolü, veri madenciliği' ifadeleri virgülle ayrılmış eş değer ögelerdir. TDK kurallarına göre, ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konarak öznenin bu listeye karışması önlenir. Diğer tüm seçeneklerde ise noktalı virgül, tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki cümlelerin öge yapısını ve noktalı virgülün konumunu analiz et.

Dört seçenekte (ekonomi/sosyal politikalar, kamu/özel bankalar vb.) iki ayrı grubun karşılaştırıldığını, bir seçenekte ise tek bir öznenin bir listeyi yönettiğini gör.

Noktalı virgülün temel işlevlerini birbirinden ayırt etmek gerekir.

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) 'özneyi belirtmek' ve 'tür veya takımları ayırmak' kurallarını uygula.

Modern denetim mekanizması ile başlayan cümlede noktalı virgülden sonra başka bir grup gelmediği, sadece özneden sonraki listenin başladığı tespit edilir.

Özne belirginleştirme kuralında noktalı virgül, öznenin kendisinden sonra gelen virgüllü listeye dahil olmadığını gösterir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Özne Belirleme İşlevi

Estimated Time:1m 30s

Question 19Question →

Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

Yükseköğretim Kurulu; üniversitelerin kontenjanlarını, akademik kadro standartlarını, yeni bölüm açma taleplerini ve akreditasyon süreçlerini titizlikle denetlemektedir.

Yatırım araçlarından hisse senedi, tahvil, bono; taşınmaz varlık türlerinden ise konut, arsa ve ticari üniteler yatırımcılar tarafından yoğun ilgi görmektedir.

Kamu İhale Kanunu’na göre yayımlanan ilanlarda şu husus özellikle vurgulanmıştır; ihale dokümanı bedeli ödenmeden sunulan teklifler değerlendirmeye alınmaz.

Proje yürütücüsü saha verilerini derledi, istatistikleri analiz etti; raporlama birimi ise elde edilen bulguları görselleştirdi, nihai sunum dosyalarını hazırladı.

Ege Bölgesi'nde tarımsal faaliyetlerde pamuk, tütün, üzüm; sanayi sektöründe ise gıda, tekstil ve otomotiv yan sanayisi ön planda yer almaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Kamu İhale Kanunu’na göre yayımlanan ilanlarda şu husus özellikle vurgulanmıştır; ihale dokümanı bedeli ödenmeden sunulan teklifler değerlendirmeye alınmaz.

Answer

İhale dokümanı bedeliyle ilgili açıklama yapılan cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.

Doğru cevap olan cümlede, 'şu husus özellikle vurgulanmıştır' ifadesinden sonra gelen kısım bir açıklama niteliğindedir. Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre, kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Bu cümlede ise iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılarak noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalama işaretinin bağlamını incele

Cümlede 'şu husus vurgulanmıştır' denilerek bir açıklama başlatıldığı görülmektedir.

Noktalı virgül ile iki noktanın en sık karıştırıldığı yer açıklama cümleleridir.

TDK açıklama ve örnekleme kuralını hatırla

Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgül asla açıklama veya örnekleme başlatmak için kullanılmaz.

Hatalı kullanımı tespit et

Seçeneklerdeki ilgili cümlede noktalı virgül kullanılarak kural ihlali yapılmıştır.

Açıklama gerektiren yapı iki nokta kullanımını zorunlu kılar.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Practice More

İki noktanın ve noktalı virgülün kullanım alanlarını bir tablo üzerinde karşılaştırarak aradaki temel farkları (açıklama vs. gruplandırma) pekiştiriniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 20Question →

Noktalı virgül (;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirine bağlamak veya ikiden fazla eş değer öge arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra karışıklığı önlemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Müdürlük bünyesinde teknik personel, idari personel ve yardımcı personel; şeflik bünyesinde ise memurlar görev yapar.

Yeni atanan vali; mütevazı, çalışkan ve halkla iç içe tavırlarıyla kısa sürede halkın takdirini kazandı.

Dosyalar, klasörler ve evraklar raflara dizildi; bilgisayarlar ve yazıcılar masalara yerleştirildi.

Vatandaşların dilekçelerindeki temel talepler şunlardır; yol yapımı, park temizliği ve çevre aydınlatması.

Pazartesi, salı ve çarşamba günleri eğitim; perşembe ve cuma günleri ise uygulama çalışmaları yapılacaktır.

Show answer & explanation

Answer: Vatandaşların dilekçelerindeki temel talepler şunlardır; yol yapımı, park temizliği ve çevre aydınlatması.

Answer

Vatandaşların dilekçelerindeki temel taleplerin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanımı yanlıştır; burada iki nokta (:) kullanılmalıdır.

Taleplerin sıralandığı cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir açıklama ve örnekleme yapılmaktadır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) getirilmelidir. Bu nedenle bu cümledeki kullanım hatalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki anlam ilişkisini inceleyiniz.

İlgili cümlede 'şunlardır' ifadesiyle bir açıklama ve örnekleme yapılacağı belirtilmiştir.

Noktalama işaretinin görevini belirlemek için cümlenin devamındaki işlevi anlamak gerekir.

TDK kurallarına göre açıklama ve örnekleme işaretini hatırlayınız.

Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.

Noktalı virgül ayırıcı bir işarettir, açıklama işareti değildir.

Hatalı kullanımı tespit ediniz.

Taleplerin sıralandığı bölümde noktalı virgül kullanılması kural ihlalidir.

Söz konusu cümlede örnekler sıralandığı için iki nokta (:) kullanımı zorunludur.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Estimated Time:1m 15s

Page 1 / 7Next

Noktalı Virgülün Kullanımı

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept