Question

Difficulty: HardNoktalı Virgülün Kullanımı

Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım ve noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) yanlış kullanılmıştır?

  1. A
    Öykü, roman ve tiyatro türlerinde eserler veren yazar; bu eserlerinde toplumsal aksaklıkları, bireysel çatışmaları ve aşkı ana tema olarak seçmiştir.
  2. B
    Kamu hizmetlerinin yürütülmesinde etkinlik, verimlilik; personel yönetiminde ise liyakat, kariyer ve sadakat ilkeleri esas alınır.
  3. Resmî yazışma kurallarına göre hazırlanan dosyada şu belgeler eksikti; dilekçe örneği, nüfus cüzdanı fotokopisi ve ikametgâh belgesi.Answer
  4. D
    Atasözleri, bir milletin hayat tecrübesini yansıtan özlü sözlerdir; onlar, bazen bir öğüt, bazen de bir uyarı niteliği taşır.
  5. E
    Bahar gelince ağaçlar çiçek açar, kuşlar cıvıldar; yaz gelince ekinler sararır, toprak kavrulur.

Answer

Dosyada eksik olan belgelerin sıralandığı cümlede, açıklama ve örneklendirmeden önce kullanılan noktalı virgül yanlıştır; burada iki nokta kullanılmalıdır.
Resmî yazışmalarla ilgili cümlede 'şu belgeler eksikti' ifadesiyle bir açıklama/örneklendirme yapılacağı sinyali verilmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilmelidir. Dolayısıyla burada kullanılan noktalı virgül (;) noktalama hatasına yol açmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalı virgülün kullanım amacını belirle.
"Şu belgeler eksikti" ifadesinden sonra bir liste (örneklendirme) geldiği görülmektedir.
Noktalama işaretlerinin işlevini belirlemek için cümlenin anlam akışını analiz etmek gerekir.
2
TDK kuralları çerçevesinde 'noktalı virgül' ve 'iki nokta' ayrımını hatırla.
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur; noktalı virgül (;) ise gruplandırma, özne ayırma veya sıralı cümleleri ayırma görevindedir.
İki işaretin en sık karıştırılan görevlerini ayırt etmek hatayı saptamayı sağlar.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül kullanımlarını kontrol et.
Diğer seçeneklerde özneyi vurgulama (A), türleri ayırma (B) ve ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma (D, E) görevlerinin doğru uygulandığı teyit edilir.
Yanlış seçeneğin kesinliğinden emin olmak için tüm seçeneklerin kurallara uygunluğu incelenmelidir.

Key Concept

Noktalı virgül, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek yerlerde kullanılamaz; bu görev iki noktaya (:) aittir.

Alternative Method

Cümlede 'şu, şunlar, şöyledir' gibi işaret edici ifadelerden sonra bir liste geliyorsa, duraksamadan iki nokta (:) arayınız. Noktalı virgülün hiçbir zaman 'açıklama yapma' görevi olmadığını unutmamak en hızlı eleme yöntemidir.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question