Examkin

Question

Difficulty: MediumNüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

19231923 yılında imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'nin uygulanması sürecinde yaşanan "etabli" (yerleşik) uyuşmazlığı, Milletler Cemiyeti ve Lahey Adalet Divanı'na taşınmasına rağmen hukuki yollarla çözülememiştir. Bu sorun, ancak 19301930 yılında imzalanan Ankara Antlaşması (Ahali Sözleşmesi) ile siyasi bir uzlaşıya dönüştürülmüştür.

19301930 yılında varılan bu uzlaşının temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İstanbul Rumları ile Batı Trakya Türklerinin, bölgeye geliş tarihlerine bakılmaksızın "yerleşik" kabul edilmesiAnswer
  2. B
    Mübadelenin din esasına dayalı bir değişim yerine dil birliği esasına göre yeniden yapılandırılması
  3. C
    Sadece 3030 Ekim 19181918 tarihinden önce İstanbul'a yerleşen Rumların mübadeleden muaf tutulması
  4. D
    Patrikhane'nin İstanbul dışına çıkarılması karşılığında tüm Rum nüfusun yerleşik sayılması
  5. E
    Musul Sorunu'nun Türkiye lehine çözülmesi şartıyla Yunanistan'ın etabli tezlerinin kabul edilmesi

Answer

1930 Ankara Antlaşması ile İstanbul'daki Rumlar ve Batı Trakya'daki Türkler, geliş tarihlerine bakılmaksızın yerleşik (etabli) sayılmıştır.
Doğru cevap, 1930 yılındaki çözümün 'pragmatik' doğasını yansıtmaktadır. Türkiye ve Yunanistan, etabli uyuşmazlığını aşmak için kişilerin şehre geliş tarihlerine (Mondros öncesi/sonrası uyuşmazlığı) bakmaksızın, o an orada bulunanları yerleşik kabul ederek sorunu kökten çözmüşlerdir.

Step-by-Step Solution

1
Sorun kaynağını belirle
Lozan'daki '30 Ekim 1918' tarih kriteri uyuşmazlığa neden olmuştur.
Yunanistan daha fazla Rum'u İstanbul'da tutmak isterken, Türkiye kriterin katı uygulanmasını savunmuştur.
2
1930 çözümünü analiz et
İki ülke arasındaki gerginlik, yaklaşan İtalyan tehdidi nedeniyle yerini iş birliğine bırakmıştır.
Siyasi yakınlaşma (Venizelos ve Atatürk dönemi), hukuki tıkanıklığın siyasi bir tavizle aşılmasını sağlamıştır.
3
Sonucu doğrula
Geliş tarihi şartı kaldırılarak mevcut nüfus dondurulmuştur.
Bu hamle ile Türk-Yunan dostluk dönemi başlamış ve 1934 Balkan Antantı'na zemin hazırlanmıştır.

Key Concept

1930 Ahali Sözleşmesi ve Etabli Çözümü

Hints

1
Sorun, Lozan'daki 'tarih' şartının nasıl yorumlanacağı üzerinden çıkmıştı.
2
1930 yılında Atatürk ve Venizelos'un başlattığı dostluk süreci, uyuşmazlığın 'tarih' şartını kaldırarak aşılmasını sağlamıştır.
3
Etabli kelimesi 'yerleşik' demektir. 1930 antlaşmasıyla İstanbul'daki her Rum, ne zaman gelmiş olursa olsun yerleşik kabul edilmiştir.

Practice More

Mübadele sorununun çözülmesinin ardından 1934 yılında kurulan Balkan Antantı'na Türkiye ve Yunanistan'ın öncülük etmesi arasındaki ilişkiyi inceleyin.

Alternative Method

Kronolojik eleme yöntemi: Musul (1926) ve Hatay (1939) gibi farklı tarihli ve farklı aktörlü konuları eleyerek uyuşmazlığın kendi içindeki 'tarih kriteri' değişimine odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question

Topics

Nüfus Mübadelesi Sorunu (Etabli)

More questions from this topic