Question

Difficulty: MediumTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu; güneş ışınlarının geliş açısı, çizgisel hız, gölge boyu ve gece-gündüz süreleri gibi birçok coğrafi özelliği doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, aşağıda verilen durumların hangisi enlem etkisinin (mutlak konumun) bir sonucu olarak değerlendirilemez?

  1. A
    Antalya kıyılarındaki deniz suyu tuzluluk oranının Samsun kıyılarından daha yüksek olması
  2. B
    Sinop'taki alacakaranlık süresinin (tan ve gurup) Mersin'den daha uzun sürmesi
  3. İzmir'deki kış sıcaklık ortalamalarının Erzurum'dan belirgin şekilde yüksek olmasıAnswer
  4. D
    Hatay'daki çizgisel dönüş hızının İstanbul'dan daha fazla olması
  5. E
    Aydın'daki tarım üst sınırının Zonguldak kıyılarına göre daha yüksekten geçmesi

Answer

İzmir ve Erzurum arasındaki sıcaklık farkı, enlem etkisinden ziyade denizellik, yükselti ve karasallık gibi özel konum şartlarıyla açıklanmaktadır.
İzmir ve Erzurum arasındaki sıcaklık farkının temel sebebi mutlak konum değil, özel konumdur. İzmir'in deniz kıyısında ve alçak bir sahada yer alması, Erzurum'un ise denizden uzak ve yaklaşık 18501850 metre yükseltiye sahip olması kış sıcaklıkları arasındaki farkı belirleyen ana unsurlardır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki şehir kıyaslamalarının temel nedenlerini belirleyin.
Antalya-Samsun (tuzluluk), Sinop-Mersin (tan süresi), Hatay-İstanbul (çizgisel hız) ve Aydın-Zonguldak (tarım üst sınırı) kıyaslamaları doğrudan güney-kuzey yönlü değişimlerdir.
Enlem etkisi, Ekvator'dan kutuplara doğru düzenli olarak değişen faktörleri kapsar.
2
İzmir ve Erzurum arasındaki farkı analiz edin.
İzmir yaklaşık 3838^\circ Kuzey, Erzurum ise yaklaşık 4040^\circ Kuzey enlemindedir. Aralarındaki 22^\circ'lik fark, kışın görülen 152015-20^\circ C'lik sıcaklık farkını tek başına açıklayamaz.
Özel konum özellikleri (Erzurum'un 18501850 metre yükseltisi ve karasallığı), matematik konumun etkisini bu örnekte gölgelemiştir.

Key Concept

Mutlak (Matematik) Konum ve Özel (Göreceli) Konum Ayrımı

Hints

1
Enlem etkisi, genellikle güney-kuzey yönündeki düzenli değişimleri ifade eder.
2
Türkiye'de doğu-batı yönlü sıcaklık değişimlerinde genellikle yükselti ve denizellik-karasallık (özel konum) etkili olur.
3
Aralarında çok az enlem farkı olan iki şehir arasındaki büyük sıcaklık farklarını ararken denizden uzaklık ve rakım farkına odaklanın.

Practice More

Mutlak konumun diğer sonuçlarını pekiştirmek için Bakı etkisi ve gölge yönü ile ilgili soruları inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Rate this question