Haziran tarihinde Sinop'taki İnceburun'dan yola çıkarak Hatay'daki Beysun Köyü'ne en kısa yolu takip ederek ulaşan bir gözlemci, yolculuğu boyunca birçok coğrafi değişime şahit olmuştur. Buna göre, gözlemcinin tespit ettiği aşağıdaki durumlardan hangisi Türkiye'nin enlem (paralel) değerlerinin bir sonucu olarak gösterilemez?
- AGüneş ışınlarının geliş açısının öğle vaktinde büyümesi
- BGölge boylarının aynı saatte ölçüldüğünde kısalması
- CTan ve gurup (alacakaranlık) sürelerinin kısalması
- Yerel saatin Sinop'a göre daha ileri olmasıAnswer
- EDünya'nın kendi ekseni etrafındaki çizgisel dönüş hızının artması
Answer
Yerel saatin daha ileri olması durumu, merkezlerin boylam dereceleri arasındaki farktan kaynaklanmaktadır ve enlem (matematiksel konumun paralel bileşeni) ile ilişkilendirilemez.
Türkiye'nin matematiksel konumu gereği Sinop Kuzey enleminde, Hatay ise Kuzey enleminde yer alır. Gözlemci güneye doğru hareket ettiği için güneş ışınlarının geliş açısı, gölge boyu, çizgisel hız ve tan/gurup süresi gibi doğrudan enleme bağlı unsurlar değişir. Ancak yerel saat, meridyenlerle (boylam) ilgili bir kavramdır. Hatay'ın Sinop'a göre daha doğuda ( D) olması yerel saatinin ileri olmasını sağlar; bu durum enlem dereceleri ile değil, boylam dereceleri ile açıklanır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Mutlak Konumun Enlem ve Boylam Bileşenleri
Hints
1
Sinop ve Hatay arasındaki enlem farkının ( K) neleri değiştirdiğini düşünün.
2
Güneş ışınlarının açısı ve çizgisel hız doğrudan enleme bağlıdır; ancak saat kavramı boylamla ilgilidir.
3
Hatay'ın Sinop'tan daha doğuda olması yerel saati etkiler, güneyde olması değil.
Practice More
Aynı boylam üzerinde yer alan iki merkezde yıl boyunca hangi özelliklerin aynı kalacağını araştırarak boylam etkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s