Question

Difficulty: HardNoktalı Virgülün Kullanımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

  1. Mülki idare amiri; dürüst, çalışkan, tarafsız ve liyakat sahibi personeli ödüllendirerek kurumsal verimliliği artırmayı amaçlamaktadır.Answer
  2. B
    Kamu kurumlarında teknik birimler mühendis, teknisyen ve desinatörlerden; idari birimler ise memur, sekreter ve mutemetlerden oluşur.
  3. C
    Ülkemizde iç ticaretin canlılığı için lojistik, depolama ve nakliye; dış ticaretin gelişimi için ise gümrükleme, sigorta ve pazarlama süreçleri kritik öneme sahiptir.
  4. D
    Akademik kadrolarda profesör, doçent ve doktor öğretim üyeleri; idari kadrolarda ise genel sekreter, daire başkanı ve şube müdürleri görev yapar.
  5. E
    Yerel yönetimlerde il özel idareleri, belediyeler ve köyler; merkezî yönetimde ise bakanlıklar, genel müdürlükler ve başkanlıklar yer almaktadır.

Answer

Mülki idare amiri ile başlayan cümlede noktalı virgül, özneden sonra gelerek karışıklığı önleme işleviyle kullanılmıştır.
Mülki idare amiri ifadesiyle başlayan cümlede noktalı virgül, özneyi (mülki idare amiri) kendisinden sonra gelen ve virgüllerle sıralanmış olan eş değer ögelerden (dürüst, çalışkan, tarafsız ve liyakat sahibi) ayırmak için kullanılmıştır. Bu kullanım, öznenin bu sıfat dizisinin bir parçası gibi algılanmasını engeller.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki noktalı virgülün kullanım bağlamını analiz edin.
Dört cümlede (B, C, D, E) noktalı virgülün farklı grupları/türleri birbirinden ayırdığı, bir cümlede ise (A) özneden hemen sonra geldiği görülür.
Noktalı virgülün Türk Dil Kurumu (TDK) tarafından belirlenen üç ana işlevi vardır: Tür/takımları ayırmak, sıralı cümleleri ayırmak ve özneden sonra gelerek karışıklığı önlemek.
2
Özne vurgusu ve grup ayrımı farkını değerlendirin.
Mülki idare amiri ifadesinden sonra gelen noktalı virgül, özneyi takip eden sıfat tamlaması grubundan (dürüst, çalışkan...) ayırmaktadır. Diğerlerinde ise iki ayrı liste/takım (teknik/idari, yerel/merkezî vb.) söz konusudur.
TDK kuralına göre, ikiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra noktalı virgül konabilir.

Key Concept

Noktalı Virgülün Özneden Sonra Kullanımı (Karışıklığı Önleme)

Alternative Method

Cümledeki noktalı virgülün yerine virgül koymayı deneyin. Eğer özne ile arkasından gelen kelimeler birbirine karışıyor ve anlam belirsizleşiyorsa o kullanım 'özneden sonra kullanım' kuralına girer.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question