Question

Difficulty: Very hardTürkiye'nin Matematik Konumu ve Sonuçları

Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu, ülcenin sahip olduğu coğrafi koordinatların bir sonucu olarak ortaya çıkan iklimsel ve fiziksel özellikleri belirler. Bu özellikler genellikle enlem ve boylam etkisiyle açıklanırken, bazı özellikler yer şekilleri ve denizellik gibi göreceli (özel) konum faktörlerine dayanır.

Buna göre, Türkiye'nin coğrafi özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin ortaya çıkmasında mutlak konumun doğrudan bir etkisi olduğu savunulamaz?

  1. A
    Toros Dağları'ndaki kalıcı kar sınırının Kuzey Anadolu Dağları'na göre daha yüksek seviyelerden başlaması
  2. B
    Akdeniz kıyılarında maki bitki örtüsünün üst sınırının Ege kıyılarına göre daha yüksekte bulunması
  3. Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçlarında orman alt sınırının deniz seviyesinden itibaren başlamasıAnswer
  4. D
    2121 Aralık tarihinde Mersin'deki gündüz süresinin Sinop'a göre daha uzun olması
  5. E
    Kış mevsiminde Türkiye genelinde görülen yağışların büyük çoğunluğunun cephesel (frontal) kökenli olması

Answer

Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçlarında orman alt sınırının deniz seviyesinden başlaması, bölgedeki nem ve yağış rejiminin (özel konum) bir sonucudur.
Kuzey Anadolu Dağları'nın kuzey yamaçlarında orman alt sınırının deniz seviyesinden başlaması, bölgenin bol yağışlı ve nemli olmasıyla ilgilidir. Bu durum, Türkiye'nin matematik konumundan ziyade, dağların kıyıya paralel uzanması ve denizellik gibi özel (göreceli) konum özelliklerinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Matematik konum ve sınır ilişkisini tanımla.
Sıcaklığa bağlı olan 'üst sınırlar' (orman, tarım, yerleşme üst sınırı) ve kalıcı kar sınırı matematik konuma (enlem) göre değişir.
Enlem etkisiyle güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık azaldığı için bu sınırlar alçalır.
2
Seçeneklerdeki sınır türlerini analiz et.
A, B ve D seçenekleri doğrudan sıcaklık ve güneş ışınlarının açısı/süresi ile ilgili olup matematik konumu doğrular.
Güneyden kuzeye belirgin ve düzenli bir değişim söz konusudur.
3
Orman 'alt sınırı' kavramını değerlendir.
Orman alt sınırı sıcaklık değil, nem isteği ile ilgilidir.
Bir yerde ormanın başlayabilmesi için yeterli yağış gereklidir. Karadeniz'de bu durum denizellik ve dağların uzanışıyla (özel konum) sağlanır.

Key Concept

Bitki örtüsü üst sınırı enlem (matematik konum) ile belirlenirken, orman alt sınırı nem/yağış (özel konum) ile belirlenir.

Hints

1
Hangi sınırın sıcaklıkla, hangi sınırın nemle ilgili olduğunu düşünün.
2
Üst sınırlar genellikle enlem (matematik konum) etkisindeyken, Karadeniz'deki ormanların denizden başlaması nemli hava kütlelerine bağlıdır.
3
Orman alt sınırı nemlilik ve yağışa göre belirlenir. Bu da yer şekilleri ve denizellik gibi özel konum unsurlarıyla doğrudan bağlantılıdır.

Practice More

Türkiye'de tarım üst sınırının bölgelere göre değişimini inceleyerek matematik konum etkisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question