Examkin

Türkiye'nin Coğrafi Konumu

601 questions

Question 121Question →

Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu, bulunduğu enlem ve boylam derecelerine bağlı olarak ortaya çıkan coğrafi özelliklerin tamamını ifade eder. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin mutlak konumunun sonuçlarından biridir?

Show answer & explanation

Answer: Kış mevsiminde cephe yağışlarının etkili olması

Answer

Kış mevsiminde cephe yağışlarının etkili olması
Türkiye, 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri arasında bulunması nedeniyle Orta Kuşak'ta yer alan bir ülkedir. Orta Kuşak'ın en belirgin özelliklerinden biri, kutuplardan gelen soğuk hava kütleleri ile ekvatordan gelen sıcak hava kütlelerinin karşılaşma alanında bulunmasıdır. Bu karşılaşma sonucunda oluşan cephe yağışları, doğrudan enlem etkisinin yani mutlak konumun bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin enlem derecelerini belirlemek
Türkiye 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri arasında yer alır.
Matematik konumun temel belirleyicisi enlem değerleridir.
2
Enlem değerlerinin iklim kuşaklarındaki yerini saptamak
Bu koordinatlar Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer aldığını gösterir.
Orta Kuşak, 30∘−60∘30^\circ - 60^\circ enlemleri arasındaki bölgedir.
3
Orta Kuşak'ta bulunmanın iklimsel sonucunu belirlemek
Orta Kuşak'ta sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaşma alanında cephe yağışları oluşur.
Cephe yağışları (frontal yağışlar) doğrudan Orta Kuşak enlemlerine özgü matematiksel bir sonuçtur.

Key Concept

Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer almasının sonuçları (A-B-C-D kuralı: Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephe yağışları, Dört mevsim).
Estimated Time:45s
Question 122Question →

Jeopolitik analizlerde bir ülkenin uluslararası alandaki gücünü ve dış politikasını belirleyen unsurlar; fiziki coğrafya özelliklerini içeren ve uzun vadede değişmeyen 'statik' unsurlar ile beşerî, ekonomik, siyasi ve teknolojik süreçleri kapsayan 'dinamik' unsurlar olarak ikiye ayrılır.

Buna göre, Türkiye’nin günümüz küresel siyasetindeki önemini belirleyen aşağıdaki özelliklerden hangisinin temelinde, jeopolitiğin statik unsurlarının etkisi diğerlerine göre daha belirgindir?

Show answer & explanation

Answer: Asya ve Avrupa kıtaları arasında bir geçiş alanı üzerinde bulunarak stratejik su yolları ve kara köprülerine sahip olması

Answer

Asya ve Avrupa kıtaları arasında stratejik bir köprü ve su yollarına sahip olma özelliği, jeopolitiğin zamanla değişmeyen fiziki (statik) unsurlarındandır.
Doğru cevap olan kıtalar arası geçiş alanı ve stratejik su yollarına sahip olma özelliği, Türkiye'nin fiziki coğrafyasından kaynaklanır. Dağların uzanışı, boğazların varlığı ve ana kıtalar arasındaki konum gibi fiziki özellikler insan müdahalesiyle kısa sürede değişmeyecek 'statik' unsurlardır.

Step-by-Step Solution

1
Jeopolitik unsurların sınıflandırılmasını analiz etme
Statik unsurlar; coğrafi konum, yer şekilleri, iklim ve boğazlar gibi fiziki özelliklerdir. Dinamik unsurlar ise ekonomi, siyaset, ordu ve teknoloji gibi beşerî süreçlerdir.
Soruda istenen 'statik' unsurun doğru belirlenmesi için temel kavramsal ayrımın yapılması gerekir.
2
Seçeneklerdeki unsurların niteliğini değerlendirme
NATO üyeliği (siyasi/askerî), enerji projeleri (ekonomik/teknolojik) ve uluslararası örgütler (siyasi) dinamik unsurlardır.
Beşerî ve siyasi müdahalelerle değişebilen unsurlar dinamik olarak sınıflandırılır.
3
Matematik konum ile jeopolitik (özel) konum ayrımını yapma
36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri ifadesi matematik konumu temsil eder; jeopolitik önem genellikle özel konum şartlarına dayanır.
Statik unsurlar içinde yer alsa da, matematik konum özellikleri doğrudan jeopolitik analizlerin 'özel konum' odaklı statik unsurları (boğazlar, kıta konumu vb.) ile karıştırılmamalıdır.

Key Concept

Jeopolitiğin Değişmeyen (Statik) ve Değişen (Dinamik) Unsurları

Practice More

Türkiye'nin jeopolitik konumundaki 'değişen' unsurları daha iyi anlamak için son 10 yılda tamamlanan uluslararası boru hattı projelerini ve üye olunan bölgesel örgütleri listeleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Question 123Question →

Türkiye'de ortalama yükseltinin 11321132 metre olması, dağların genel olarak doğu-batı doğrultusunda uzanması ve ülkenin Asya ile Avrupa kıtaları arasında bir köprü vazifesi görmesi 'göreceli (özel) konum' özellikleri arasında yer almaktadır. Bu özelliklerin bütünü, Türkiye'nin beşerî ve ekonomik coğrafyası üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin sahip olduğu bu göreceli konum özelliklerinin doğrudan bir sonucudur?

Show answer & explanation

Answer: Uluslararası enerji nakil hatlarında ve transit taşımacılık faaliyetlerinde stratejik bir merkez olması

Answer

Uluslararası enerji nakil hatlarında ve transit taşımacılık faaliyetlerinde stratejik bir merkez olması
Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının kesişim noktasında bulunması, İstanbul ve Çanakkale Boğazları'na sahip olması ve zengin enerji kaynakları (Hazar ve Orta Doğu) ile tüketim merkezleri (Avrupa) arasında yer alması, ülkeyi stratejik bir transit ticaret ve enerji koridoru haline getirmiştir. Bu durum tamamen ülkenin çevresine göre olan konumuyla, yani özel konumuyla ilgilidir.

Step-by-Step Solution

1
Özel konum kavramını tanımlama
Göreceli (özel) konum; yer şekilleri, yükselti, denizellik-karasallık ve stratejik geçiş noktaları gibi faktörleri kapsar.
Soruda verilen öncüllerin hangi kapsamda değerlendirildiğini anlamak için gereklidir.
2
Seçenekleri analiz etme
Lojistik ve enerji koridoru özellikleri kıtalar arası köprü konumuyla (özel konum) açıklanırken, diğer seçenekler enlem ve yarım küre (matematik konum) ile açıklanmaktadır.
Matematik konum ve özel konum sonuçlarını birbirinden ayırt etmek için gereklidir.
3
Sonucu belirleme
Transit ticaret avantajı, Türkiye'nin jeopolitik ve özel konumunun doğrudan bir getirisidir.
Soruda istenen doğrudan sonucu tespit etmek için gereklidir.

Key Concept

Göreceli (özel) konumun ekonomik ve stratejik sonuçları
Question 124Question →

Türkiye'nin ulusal saat ayarının yapıldığı meridyen üzerinde Güneş'in tam tepe noktasına ulaştığı (yerel saatin 12.0012.00 olduğu) bir anda, aynı boylam üzerinde yer almayan LL merkezinin yerel saati 11.0411.04 olarak ölçülmüştür. 2121 Mart tarihinde, MM merkezinde Güneş'in LL merkezinden 2020 dakika sonra doğduğu bilinmektedir. Buna göre, MM merkezi aşağıdaki boylamlardan hangisi üzerinde yer almaktadır?

Show answer & explanation

Answer: 26∘26^{\circ} Doğu

Answer

26∘26^{\circ} Doğu boylamı MM merkezinin konumudur.
26∘26^{\circ} Doğu boylamı doğru cevaptır çünkü Türkiye'nin ulusal saati 45∘45^{\circ} Doğu boylamına göredir. LL merkezi ile ulusal saat arasındaki 5656 dakikalık fark, LL'nin 1414 derece daha batıda olduğunu (31∘31^{\circ} D) gösterir. MM merkezinde güneşin LL'den 2020 dakika (55 derece) daha geç doğması, MM'nin LL'den de daha batıda olduğunu kanıtlar (31−5=2631 - 5 = 26).

Step-by-Step Solution

1
LL merkezinin boylamını bulmak için ulusal saat ile arasındaki farkı dereceye çevirme.
12.00−11.04=5612.00 - 11.04 = 56 dakika. 56/4=14∘56 / 4 = 14^{\circ} boylam farkı.
İki meridyen arası zaman farkı 44 dakikadır.
2
LL merkezinin meridyen değerini hesaplama.
45∘45^{\circ} D (Ulusal Saat) −14∘=31∘- 14^{\circ} = 31^{\circ} D.
LL merkezinde saat daha geri olduğu için daha batıdadır.
3
LL ve MM merkezleri arasındaki boylam farkını hesaplama.
2020 dakika fark /4=5∘/ 4 = 5^{\circ} boylam farkı.
2121 Mart ekinoksunda güneşin doğuş farkı doğrudan boylam farkından kaynaklanır.
4
MM merkezinin boylamını belirleme.
31∘31^{\circ} D −5∘=26∘- 5^{\circ} = 26^{\circ} D.
MM merkezinde Güneş daha geç doğduğu için LL merkezine göre daha batıdadır.

Key Concept

Türkiye'de yerel saat hesaplamaları ve ulusal saat (45∘45^{\circ} Doğu - Iğdır) ilişkisi.
Question 125Question →

Jeopolitik konum analizinde; fiziki coğrafya (yer şekilleri, matematiksel konum, su kütleleri) gibi uzun vadede sabit kalan özellikler "değişmeyen (statik) unsurlar"; siyasi, ekonomik, askeri ve teknolojik değerler ise "değişen (dinamik) unsurlar" olarak sınıflandırılır. Türkiye'nin küresel siyasetteki stratejik değeri, bu iki unsur grubunun birbiriyle olan etkileşimiyle belirlenir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin jeopolitik öneminde değişmeyen (statik) bir unsurun sağladığı doğrudan bir avantajdır?

Show answer & explanation

Answer: Hazar Havzası ve Orta Doğu enerji kaynakları ile Avrupa tüketim merkezleri arasında en kısa kara ve deniz mesafesine sahip olması

Answer

Hazar Havzası ve Orta Doğu enerji kaynakları ile Avrupa tüketim merkezleri arasında en kısa kara ve deniz mesafesine sahip olması
Doğru cevap, Türkiye'nin enerji kaynaklarına olan fiziksel mesafesini vurgular. Jeopolitik analizde bir ülkenin kıtalar arasındaki yeri, boğazları ve komşu bölgelere olan mesafesi 'statik' (değişmeyen) unsurlar kabul edilir. Türkiye'nin Orta Doğu ve Hazar Havzası'ndaki rezervlere coğrafi olarak yakın olması, bu konumun sunduğu kalıcı bir avantajdır.

Step-by-Step Solution

1
Jeopolitik unsurların sınıflandırılması
Statik (değişmeyen) unsurlar fiziki coğrafya (konum, yer şekilleri, boğazlar) ile; dinamik (değişen) unsurlar ise beşeri faaliyetler (ekonomi, siyaset, teknoloji) ile ilgilidir.
Sorunun kökünde istenen statik unsuru doğru ayırt etmek için temel ayrımın yapılması gerekir.
2
Seçeneklerin analiz edilmesi
Mesafeler ve coğrafi yakınlık 'statik'tir; projeler, teknolojiler, diplomasi ve antlaşmalar ise 'dinamik'tir.
Her bir seçeneğin kaynağını (doğa mı yoksa insan/devlet eliyle mi?) sorgulamak gerekir.
3
Doğru seçeneğin teyit edilmesi
Hazar ve Orta Doğu enerji bölgelerine olan coğrafi yakınlık, Türkiye'nin yer kabuğu üzerindeki sabit konumudur ve bu durum 'statik' bir avantajdır.
Coğrafi mesafe ve konum, insan müdahalesiyle kısa vadede değişmeyecek fiziki bir gerçekliktir.

Key Concept

Jeopolitik Konumun Statik (Değişmeyen) ve Dinamik (Değişen) Unsurları

Hints

1
Bir özelliğin 'statik' olması için, insan müdahalesi olmaksızın coğrafi konumun kendisinden kaynaklanması gerekir.
2
Boru hattı inşa etmek dinamik bir hamledir; ancak iki nokta arasındaki mesafenin kısalığı fiziki bir gerçektir.

Practice More

Türkiye'nin jeopolitik konumundaki 'değişen' unsurlara yönelik son 10 yıldaki en büyük etkileri (enerji, göç, savunma) araştırabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 126Question →

Türkiye'nin mutlak (matematik) konumu; ülkemizin dünya üzerindeki paralel ve meridyen değerlerine bağlı olarak ortaya çıkan, diğer ülkelere göre değişmeyen coğrafi özelliklerini ifade eder.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin mutlak konumunun doğrudan bir sonucudur?

Show answer & explanation

Answer: Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi

Answer

Kuzeyden esen rüzgarların sıcaklığı düşürmesi Türkiye'nin mutlak (matematik) konumunun bir sonucudur.
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması (enlem etkisi), rüzgarların karakterini belirler. Kutup yönünden gelen kuzeyli rüzgarlar sıcaklığı düşürürken, Ekvator yönünden gelen güneyli rüzgarlar sıcaklığı artırır. Bu durum tamamen matematik konumun bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Matematik ve özel konum ayrımını hatırla.
Matematik konum enlem ve boylama; özel konum ise yükselti, denizellik ve jeopolitik duruma dayanır.
Soruda mutlak (matematik) konumun sonucu sorulmaktadır.
2
Seçenekleri enlem etkisi yönünden incele.
Kuzeyden esen rüzgarların soğuk olması, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de olmasından kaynaklanır.
Kuzey Yarım Küre'de kuzey kutup yönünü, güney ise ekvator yönünü temsil eder.

Key Concept

Mutlak (Matematik) Konum
Estimated Time:45s
Question 127Question →

Coğrafi konum; mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum olmak üzere iki başlıkta incelenir. Göreceli konum, bir yerin çevresindeki denizlere, boğazlara, komşu ülkelere ve yer şekillerine göre konumunu ifade eder.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin göreceli (özel) konumuyla açıklanan bir özelliktir?

Show answer & explanation

Answer: Üç tarafının denizlerle çevrili bir yarımada olması

Answer

Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili bir yarımada olması
Türkiye'nin üç tarafının denizlerle çevrili olması, ülkenin okyanus veya deniz gibi su kütlelerine olan mesafesini ve yarımada olma özelliğini ifade eder. Bu tür özellikler, enlem ve boylam derecelerinden bağımsız olarak, bir yerin kendine has coğrafi çevresiyle (göreceli konumuyla) ilgilidir.

Step-by-Step Solution

1
Göreceli konumun tanımını analiz et.
Göreceli konum; denizellik, yükselti, kıtalara komşuluk ve yer şekilleri gibi faktörleri kapsar.
Soruda istenen özelliğin matematiksel bir veri (enlem, boylam) değil, çevresel bir ilişki olması gerekir.
2
Seçenekleri mutlak ve göreceli konum ayrımına göre karşılaştır.
Seçeneklerdeki cephesel yağışlar, güneş açısı, enlem farkı ve yerel saat özellikleri doğrudan enlem ve boylam derecelerine bağlıdır.
Matematiksel konum, Dünya üzerindeki herhangi bir noktanın başlangıç paraleli ve meridyenine göre yeridir.
3
Türkiye'nin yarımada olma özelliğini değerlendir.
Türkiye'nin üç tarafının denizlerle (Karadeniz, Ege ve Akdeniz) çevrili olması, ülkenin çevresindeki su kütlelerine göre durumudur.
Bu durum enlem veya boylamla değil, doğrudan yer şekilleri ve denizellik gibi göreceli konum faktörleriyle açıklanır.

Key Concept

Göreceli (Özel) Konum: Bir yerin kıtalara, denizlere, önemli ticaret yollarına ve yükseltiye göre konumu.

Hints

1
Seçeneklerde enlem (kuzey-güney, sıcaklık kuşağı) veya boylam (saat) ile ilgili olmayan tek özelliği bulun.
2
Bir özelliğin mutlak konum mu yoksa göreceli konum mu olduğunu anlamak için 'Bu durum Türkiye başka bir enlemde olsaydı değişir miydi?' diye düşünün.

Practice More

Türkiye'nin yükseltisinin batıdan doğuya artmasının iklim üzerindeki etkilerini inceleyerek göreceli konum konusunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 128Question →

Türkiye'nin mutlak konumu ve Kuzey Yarım Küre'deki yeri dikkate alındığında, Hatay'dan yola çıkarak Sinop'a ulaşan bir gözlemcinin yol boyunca tanık olduğu aşağıdaki değişimlerden hangisi doğrudan enlem etkisine bağlı olarak gerçekleşen bir artışı ifade eder?

Show answer & explanation

Answer: Cisimlerin öğle vaktinde oluşan gölge boyları

Answer

Cisimlerin öğle vaktinde oluşan gölge boylarının uzaması
Türkiye'de güneyden kuzeye gidildikçe (Ekvator'dan uzaklaşıldığı için) Güneş ışınlarının geliş açısı daralır. Işınların daha eğik bir açıyla gelmesi, cisimlerin gölge boylarının daha uzun olmasına yol açar. Bu durum doğrudan matematik konumun ve enlem etkisinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Hareket yönünü ve matematiksel konumu belirleme
Hatay (36° K) güneyde, Sinop (42° K) kuzeydedir. Hareket Ekvator'dan kutba doğrudur.
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'deki yerini ve enlem değerlerini bilmek analizin temelidir.
2
Enlem etkisinin değişkenler üzerindeki sonucunu analiz etme
Güneş ışınlarının geliş açısı daralır; bu durum gölge boyunun uzamasına neden olur.
Güneş ışınlarının geliş açısı ile gölge boyu arasında ters orantı vardır.

Key Concept

Güneş ışınlarının düşme açısı ile gölge boyu arasındaki ters orantı (Enlem Etkisi)
Question 129Question →

Jeopolitik analizlerde; ülkenin yer şekilleri, su kütleleri ve kıtalar arasındaki konumu "statik (değişmeyen) unsurlar" olarak kabul edilirken; ekonomik kapasite, siyasi vizyon ve teknolojik imkânlar "dinamik (değişken) unsurlar" olarak tanımlanır. Türkiye'nin "Orta Koridor" (Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Güzergâhı) stratejisinde kilit ülke olma çabası, bu iki temel unsurun etkileşimine dayanmaktadır.

Buna göre, "Orta Koridor" projesinin Türkiye’nin jeopolitik gücüne etkisi hakkında yapılacak aşağıdaki yorumlardan hangisi, statik ve dinamik unsurlar arasındaki sinerjiyi en doğru şekilde yansıtmaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Dinamik bir unsur olan siyasi ve ekonomik vizyonun, Türkiye'nin Asya ve Avrupa arasındaki doğal bir geçiş yolu olma şeklindeki statik özelliğini küresel ölçekte stratejik ve işlevsel bir güce dönüştürmesi.

Answer

Dinamik bir unsur olan siyasi ve ekonomik vizyonun, Türkiye'nin Asya ve Avrupa arasındaki doğal bir geçiş yolu olma şeklindeki statik özelliğini küresel ölçekte stratejik ve işlevsel bir güce dönüştürmesi.
Doğru seçenek olan ifade, jeopolitiğin temel mantığını açıklar: Bir ülkenin coğrafi konumu (Asya ve Avrupa arasında köprü olması) statik bir veridir ve değişmez. Ancak bu konumun dünya ticaretinde ne kadar etkili olacağı, o ülkenin uyguladığı ekonomi-politik stratejilere ve ulaşım projelerine (dinamik unsurlar) bağlıdır. Orta Koridor projesi, bu doğal potansiyelin siyasi iradeyle birleşerek aktif bir güce dönüştürülmesinin en net örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Jeopolitiğin statik ve dinamik unsurlarını tanımlayın.
Statik unsurlar (konum, yer şekilleri) sabit kalırken, dinamik unsurlar (ekonomi, siyaset) bu sabit verilerin potansiyelini belirler.
Sorunun teorik altyapısını kurmak için gereklidir.
2
"Orta Koridor" projesini bu unsurlar bağlamında analiz edin.
Proje, Türkiye'nin Asya-Avrupa arasındaki köprü konumunu (statik) kullanarak lojistik ve ekonomik bir hat (dinamik) oluşturmaktadır.
Verilen senaryonun teorik kavramlarla eşleştirilmesi gerekir.
3
Sinerji etkisini değerlendirin.
Dinamik olan siyasi irade ve yatırım, statik olan coğrafi potansiyeli aktif bir güce dönüştürmüştür.
En kapsamlı ve doğru çıkarıma ulaşmak için sentez yapılır.

Key Concept

Jeopolitiğin Değişmeyen (Statik) ve Değişen (Dinamik) Unsurları Arasındaki Etkileşim

Hints

1
Bir ülkenin konumu statiktir ama o konumu kullanma biçimi (vizyonu) dinamiktir.
2
Türkiye'nin Asya ve Avrupa arasındaki köprü olma özelliği hiç değişmez (statik), ancak bu köprü üzerinden ne kadar mal geçtiği siyasi kararlara (dinamik) bağlıdır.
3
Orta Koridor projesi, coğrafi kaderi (konum) ekonomik bir fırsata çeviren siyasi bir kaldıraçtır.

Practice More

Türkiye'nin jeopolitiğindeki statik unsurlara Boğazlar ve Montrö Sözleşmesi arasındaki ilişki üzerinden çalışabilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 130Question →

Türkiye'de güneyden kuzeye doğru gidildikçe enlem etkisine bağlı olarak pek çok coğrafi özellik düzenli olarak değişir. Ancak özel konum şartları (yükselti, denizellik, karasallık), bazı durumlarda bu değişimin sıcaklık ve sıcaklığa bağlı unsurlar üzerindeki etkisini sınırlayabilir veya bozabilir.

Buna göre; Mersin'den hareket ederek Sinop'a ulaşan bir gözlemcinin tespit ettiği aşağıdaki değişimlerden hangisi, özel konum şartlarından etkilenmeksizin yalnızca enlem derecelerine bağlı olarak gerçekleşmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Yıl içerisinde gece ile gündüz süreleri arasında yaşanan farkın artması

Answer

Yıl içerisinde gece ile gündüz süreleri arasında yaşanan farkın artması
Yıl içerisinde gece ile gündüz süreleri arasında yaşanan farkın artması, Türkiye'nin enlem derecelerinin doğrudan ve saf bir sonucudur. Ekvator'dan kutuplara gidildikçe bu fark matematiksel olarak artar. Mersin daha güneyde (Ekvator'a daha yakın) olduğu için süre farkı azdır, Sinop ise daha kuzeyde olduğu için süre farkı daha fazladır. Bu durum astronomik bir hesaplamaya dayandığı için dağların uzanışı, yükselti veya denizellik gibi özel konum şartları bu süreyi asla etkileyemez.

Step-by-Step Solution

1
Matematik ve özel konum ayrımını yap.
Sıcaklık, bitki örtüsü ve tarım gibi unsurların özel konumdan (yükselti, denizellik) etkilendiğini hatırla.
Enlem etkisinin saf olarak gözlenebilmesi için astronomik verilere bakılmalıdır.
2
Gece-gündüz süre farkını analiz et.
Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe gece-gündüz süre farkı matematiksel bir kural olarak artar.
Bu durum Dünya'nın şekli ve eksen eğikliğinin sonucudur, yer şekilleri bu farkı değiştiremez.
3
Seçenekleri karşılaştır.
Sıcaklık ve buna bağlı unsurlar (don, tarım, orman sınırı) yerel şartlarla değişebilirken, süre farkı değişmez.
Mersin (36∘36^\circ K) ve Sinop (42∘42^\circ K) arasındaki enlem farkı, süre farkının Sinop'ta daha fazla olmasını kesin ve değişmez kılar.

Key Concept

Matematik Konum ve Özel Konum Ayrımı
Estimated Time:1m 15s
Question 131Question →

Türkiye'nin sahip olduğu ortalama 11321132 metrelik yüksek topografya ve sıradağların genel olarak doğu-batı yönlü uzanışı, ülkenin ulaştırma coğrafyası ve transit ticaret potansiyeli üzerinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu jeomorfolojik yapı, hem iç ticaret ağlarının maliyet analizlerini hem de kıtalar arası lojistik koridorların güzergâh seçimlerini doğrudan şekillendirmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin ulaşım ve lojistik özellikleri üzerinde yalnızca göreceli (özel) konum özelliklerinin bir sonucu olarak açıklanabilir?

Show answer & explanation

Answer: Dağların kıyı çizgisine paralel uzanması nedeniyle, kıyı limanlarının iç kesimlerle bağlantısının tünel ve viyadük gibi yüksek maliyetli sanat yapılarıyla sağlanması

Answer

Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı yerlerde iç kesimlerle ulaşımın yüksek maliyetli tünel ve viyadüklerle sağlanması, doğrudan yer şekilleriyle (göreceli konum) ilişkilidir.
Türkiye'de özellikle Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde sıradağların kıyıya paralel uzanması, kıyı ile iç kesimler arasındaki doğal ulaşımı engeller. Bu durumun aşılması için Zigana, Kop, Gülek gibi geçitlerin kullanılması veya yüksek maliyetli tünel/viyadüklerin inşa edilmesi gerekir. Bu durum tamamen yer şekilleri ve göreceli konumla ilgilidir.

Step-by-Step Solution

1
Konum kavramlarını ayırt et
Göreceli (özel) konum; yer şekilleri, yükselti, denizellik ve stratejik yolları kapsarken; mutlak konum enlem ve boylam etkilerini kapsar.
Soru kökünde istenen 'yalnızca göreceli konum' etkisini bulabilmek için mutlak konum sonuçlarını elemek gerekir.
2
Ulaşım ve yer şekilleri ilişkisini analiz et
Karadeniz ve Akdeniz'de dağların kıyıya paralel uzanması, iç kesimlerle ulaşımı zorlaştırır ve 'hinterland'ı (art bölgeyi) daraltır.
Sıradağların varlığı ve uzanış yönü ulaştırma projelerinin maliyetini artıran temel göreceli konum faktörüdür.
3
Seçeneklerdeki mutlak konum etkilerini tespit et
Cephesel yağışlar (enlem), gece-gündüz süresi (enlem), bakı etkisi (enlem) ve yerel saat (boylam) mutlak konuma dahildir.
Bu faktörler yer şekillerinden bağımsız olarak, Türkiye'nin dünya üzerindeki koordinatları nedeniyle oluşur.

Key Concept

Türkiye'de dağların uzanış doğrultusunun (doğu-batı) ve kıyıya olan ilişkisinin (paralel/dik) ulaştırma maliyetleri ve ticaret üzerindeki belirleyici etkisi.

Practice More

Türkiye'nin transit ticaretteki önemini pekiştirmek için 'Jeopolitik Konum' ve 'Enerji Koridorları' konularına göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 132Question →

Türkiye'de ulusal saat, yıl boyunca +3+3. saat diliminin merkez boylamı olan 45∘45^\circ Doğu (Iğdır) meridyeninin yerel saatine göre düzenlenmektedir. 2121 Mart tarihinde KK merkezinde güneş ulusal saate göre saat 06.1606.16'da doğmuştur. Aynı gün LL merkezinde güneş, KK merkezinden 4444 dakika sonra battığına göre, LL merkezinin boylamı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 30∘30^\circ Doğu

Answer

L merkezinin boylamı 30∘30^\circ Doğu'dur.
Doğru yanıt olan 30∘30^\circ Doğu boylamına şu şekilde ulaşılır: İlk olarak K merkezinin boylamı bulunur. Ekinoks günü güneş her yerde yerel saatle 06.0006.00'da doğar. K'de ulusal saate göre 06.1606.16'da doğması, bu merkezin ulusal saat ayarının yapıldığı 45∘45^\circ Doğu boylamından 1616 dakika geride olduğunu gösterir. Bu da 4∘4^\circ batıda, yani 41∘41^\circ Doğu boylamında olduğunu kanıtlar. İkinci aşamada, güneşin L merkezinde 4444 dakika daha geç batması, L'nin K'den 4444 dakika (11∘11^\circ) daha batıda yer aldığını gösterir. 41−1141 - 11 işlemi sonucunda L merkezinin 30∘30^\circ Doğu boylamında olduğu saptanır.

Step-by-Step Solution

1
K merkezinin boylamını belirleme
41∘41^\circ Doğu
2121 Mart'ta güneş her yerde yerel saatle 06.0006.00'da doğar. K merkezinde ulusal saat 06.1606.16 iken yerel saat 06.0006.00 olduğuna göre, K merkezi ulusal saat merkezinden (45∘45^\circ Doğu) 1616 dakika (16/4=4∘16 / 4 = 4^\circ) daha batıdadır (45−4=41∘45 - 4 = 41^\circ Doğu).
2
K ve L merkezleri arasındaki boylam farkını hesaplama
11∘11^\circ boylam farkı
Ekinoks tarihinde güneşin batış zamanları arasındaki fark, doğrudan yerel saat farkına eşittir. Güneş L merkezinde K'den 4444 dakika sonra battığına göre, L merkezi K'den 4444 dakika (44/4=11∘44 / 4 = 11^\circ) daha batıdadır.
3
L merkezinin boylamını bulma
30∘30^\circ Doğu
K merkezi 41∘41^\circ Doğu boylamında yer aldığına göre, ondan 11∘11^\circ daha batıda olan L merkezi 41−11=30∘41 - 11 = 30^\circ Doğu boylamındadır.

Key Concept

Ulusal Saat ve Yerel Saat İlişkisi

Practice More

Türkiye'nin farklı illerinin (örneğin İzmir ve Van) boylam değerlerini hatırlayarak bu tür hesaplamalarda sağlamasını yapabilirsiniz.

Alternative Method

Alternatif olarak doğrudan L'nin ulusal saate göre batış vaktinden de gidilebilir. K'nin batış vakti ulusal saate göre 18.1618.16'dır (doğuş 06.1606.16 olduğu için). L'nin batış vakti ise 18.16+44=19.0018.16 + 44 = 19.00 olur. L'nin yerel saati 18.0018.00 iken ulusal saatin 19.0019.00 olması, L'nin ulusal saat merkezinden 6060 dakika (15∘15^\circ) batıda olduğunu gösterir. 45−15=30∘45 - 15 = 30^\circ Doğu sonucuna bu yolla da ulaşılır.
Estimated Time:2m 0s
Question 133Question →

Türkiye sınırları içerisinde yer alan KK merkezinden havalanan bir uçağın rotası boyunca, ulaştığı LL merkezinde Dünya'nın eksenel dönüş hızının (çizgisel hız) azaldığı ve yerel saatin daha ileri olduğu saptanmıştır.

Buna göre, uçağın gerçekleştirdiği bu seyahatin yönü aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kuzeydoğu

Answer

Uçağın hareket yönü kuzeydoğudur.
Doğru cevap olan kuzeydoğu yönü, soruda verilen her iki değişkeni de sağlar. Çizgisel hızın azalması, uçağın Ekvator'dan uzaklaşarak kutuplara (Türkiye için kuzeye) yaklaştığını; yerel saatin ileri olması ise uçağın başlangıç meridyeninden uzaklaşarak daha doğudaki bir boylama ulaştığını kesin olarak kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Çizgisel hız değişimini analiz etme
Kuzey yönünde hareket
Dünya'nın şeklinden dolayı çizgisel hız Ekvator'dan kutuplara doğru azalır. Türkiye Kuzey Yarım Küre'de olduğundan, hızın azalması kuzeye (kutuplara) gidildiğini gösterir.
2
Yerel saat farkını analiz etme
Doğu yönünde hareket
Dünya batıdan doğuya doğru döndüğü için doğudaki merkezlerde yerel saat daima daha ileridir.
3
Vektörel yön birleştirme
Kuzey + Doğu = Kuzeydoğu
Uçak aynı anda hem kuzeye hem de doğuya doğru bir rota izlemiştir.

Key Concept

Mutlak (Matematik) Konumun Çizgisel Hız ve Yerel Saat Üzerindeki Etkileri

Hints

1
Çizgisel hızın Ekvator'dan kutuplara doğru nasıl değiştiğini hatırlayın.
2
Yerel saatin hangi yönde daha ileri olduğunu ve Türkiye'nin hangi yarım kürede yer aldığını düşünün.

Practice More

Benzer bir soruyu 21 Haziran tarihinde gündüz süresinin değişimi üzerinden çözmeyi deneyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 134Question →

Türkiye'nin İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olması, Karadeniz ile Akdeniz arasındaki tek su yolu bağlantısını kontrol etmesini ve stratejik bir önem kazanmasını sağlamıştır. Türkiye'nin bu özelliği aşağıdakilerden hangisinin bir sonucudur?

Show answer & explanation

Answer: Göreceli (özel) konum özelliklerinin

Answer

Türkiye'nin boğazlara sahip olması ve jeopolitik önemi, göreceli (özel) konumunun bir sonucudur.
Doğru yanıt olan seçenek, Türkiye'nin boğazlara sahip olması gibi yer şekilleri ve coğrafi çevreyle ilgili özelliklerin göreceli (özel) konum içerisinde yer aldığını belirtmektedir. Transit ticaret ve jeopolitik güç, bu konumun en belirgin sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Boğazlar ve jeopolitik konumun türünü belirleyin.
Bu özellikler enlem veya boylamla değil, denizlere göre konum ve yer şekilleriyle ilgilidir.
Bir özelliğin matematiksel mi yoksa göreceli mi olduğunu ayırt etmek gerekir.
2
Özellikleri coğrafi konum türleriyle eşleştirin.
Denizlere kıyısı olma, boğazlara sahip olma ve kıtalar arasında köprü kurma özellikleri 'göreceli konum' (özel konum) başlığına girer.
Özel konum, bir yerin kendine has fiziki ve beşeri özelliklerini kapsar.

Key Concept

Göreceli Konum (Özel Konum)
Estimated Time:45s
Question 135Question →

Türkiye, dünya petrol ve doğal gaz rezervlerinin yaklaşık %70'ine sahip olan bölge ülkeleri ile bu kaynakların en büyük tüketicisi olan Avrupa ülkeleri arasında stratejik bir konuma sahiptir. Bu durum, Türkiye'nin jeopolitik önemini artıran çeşitli faktörlerin bir araya gelmesini sağlamıştır.

Buna göre, Türkiye'nin jeopolitik önemini etkileyen aşağıdaki özelliklerden hangisi, jeopolitik unsurların sınıflandırılması bakımından diğerlerinden farklı bir grupta yer alır?

Show answer & explanation

Answer: TANAP ve TürkAkım gibi uluslararası boru hattı projelerinin hayata geçirilmesi

Answer

TANAP ve TürkAkım gibi uluslararası boru hattı projelerinin hayata geçirilmesi, jeopolitik önemi belirleyen 'dinamik (değişen) unsurlar' arasında yer alırken; diğer seçenekler 'statik (değişmeyen) unsurlar' grubundadır.
Uluslararası boru hattı projeleri (TANAP, TürkAkım vb.), devletlerin siyasi iradesi, teknolojik kapasitesi ve ekonomik yatırımları sonucunda şekillendiği için jeopolitiğin 'dinamik (değişken) unsurları' kategorisindedir. Bu unsurlar ülkelerin politikalarına veya küresel gelişmelere bağlı olarak zamanla değişebilir.

Step-by-Step Solution

1
Jeopolitik unsurların sınıflandırmasını hatırla.
Jeopolitik unsurlar; fiziki coğrafya (yer şekilleri, konum vb.) gibi kısa sürede değişmeyen 'statik unsurlar' ile siyaset, ekonomi, askeri güç ve teknoloji gibi 'dinamik unsurlar' olarak ikiye ayrılır.
Soruda istenen 'farklı grup' ayrımını yapabilmek için kategorik tanımı bilmek gerekir.
2
Seçenekleri analiz et.
Coğrafi yakınlık, boğazlar, kıta bağlantısı ve yarımada konumu tamamen Türkiye'nin fiziksel coğrafyasıyla ilgili olup statiktir. Ancak boru hatları birer projedir ve insan/devlet eliyle oluşturulmuştur.
Her bir özelliğin kaynağını (doğa mı yoksa insan/siyaset mi) belirlemek doğru sınıflandırmayı sağlar.
3
Sonuca ulaş.
Enerji projeleri, siyasi kararların ve ekonomik gücün bir sonucu olduğu için dinamik bir unsurdur.
Dinamik unsurlar ülkelerin politikalarına göre zamanla değişebilir veya yenileri eklenebilir.

Key Concept

Jeopolitik Unsurların Sınıflandırılması (Statik vs. Dinamik)

Hints

1
Jeopolitikte fiziksel coğrafya özellikleri statik, insan ve siyaset odaklı özellikler dinamik olarak kabul edilir.
2
Hangisinin bir devlet kararı veya teknolojik yatırım sonucu oluştuğunu düşünün.
3
Boğazlar doğada kendiliğinden vardır, ancak TANAP boru hattı devletler arası bir anlaşma ve inşaat sürecidir.

Practice More

Türkiye'nin üye olduğu uluslararası kuruluşların (NATO, Türk Devletleri Teşkilatı vb.) jeopolitik önem üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 136Question →

Türkiye'nin 36∘36^\circ-42∘42^\circ Kuzey paralelleri ile 26∘26^\circ-45∘45^\circ Doğu meridyenleri arasında yer alması 'mutlak (matematik) konum' olarak adlandırılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin mutlak konumunun bir sonucudur?

Show answer & explanation

Answer: Güneş ışınlarının yıl boyunca hiçbir zaman dik (90∘90^\circ) açıyla düşmemesi

Answer

Güneş ışınlarının yıl boyunca hiçbir zaman dik (90∘90^\circ) açıyla düşmemesi Türkiye'nin mutlak konumunun bir sonucudur.
Türkiye 36∘36^\circ-42∘42^\circ Kuzey paralelleri arasında, yani Yengeç Dönencesi'nin kuzeyinde yer alır. Güneş ışınları sadece dönenceler arasına dik (90∘90^\circ) açıyla düşebilir. Bu nedenle Türkiye'nin güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla alamaması, sahip olduğu enlem derecelerinin (mutlak konumunun) kesin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin enlem değerlerini analiz etme
Türkiye 36∘36^\circ-42∘42^\circ Kuzey paralelleri arasında yer alır.
Bu değerler Türkiye'nin Yengeç Dönencesi'nin (23∘23^\circ 27′27') kuzeyinde olduğunu gösterir.
2
Güneş ışınlarının dik gelme şartını kontrol etme
Güneş ışınları sadece dönenceler arasındaki (23∘23^\circ 27′27' Kuzey ve Güney) bölgelere dik gelir.
Türkiye dönenceler dışında kaldığı için güneş ışınlarını hiçbir zaman dik açıyla alamaz.

Key Concept

Mutlak (Matematik) Konum ve Enlem Etkisi
Estimated Time:45s
Question 137Question →

Türkiye'nin coğrafi özellikleri analiz edildiğinde; bazı özelliklerin enlem ve boylam derecelerine (mutlak konum) bağlı olarak ortaya çıktığı, bazılarının ise yer şekilleri, jeolojik yapı ve denizellik gibi unsurların (özel konum) bir sonucu olduğu görülür.

Buna göre, Türkiye'de gözlemlenen aşağıdaki durumlardan hangisinin ortaya çıkmasında mutlak (matematik) konumun bir etkisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Ege Bölgesi'nde horst ve graben sistemlerine bağlı olarak jeotermal enerji potansiyelinin ve sıcak su kaynaklarının oldukça zengin olması

Answer

Ege Bölgesi'ndeki jeotermal enerji potansiyeli ve sıcak su kaynaklarının varlığı, bölgenin fay hatları ve genç oluşumlu jeolojik yapısıyla ilgili olup özel konumun bir sonucudur.
Doğru cevap olan seçenek, Türkiye'nin jeolojik yapısı (fay hatları ve horst-graben sistemleri) ile ilgilidir. Bir yerin yer altı yapısı, fay hatlarının varlığı veya deprem riski o yerin koordinatlarıyla (enlem-boylam) değil, yer kabuğunun oluşum süreci ve özellikleri ile yani özel konumu ile açıklanır.

Step-by-Step Solution

1
Mutlak ve özel konum ayrımını yapın.
Enlem (sıcaklık, çizgisel hız, bakı) ve boylam (yerel saat) etkileri mutlak konum; jeolojik yapı, yer şekilleri ve denizellik özel konumdur.
Soruda mutlak konumun etkisi olmayan (yani özel konuma bağlı olan) seçenek aranmaktadır.
2
Bitki örtüsü ve kar erimesi seçeneklerini değerlendirin.
Maki üst sınırının güneyden kuzeye değişmesi ve dağların güney yamacının daha sıcak olması (Bakı) tamamen güneş ışınlarının geliş açısına (enlem) bağlıdır.
Sıcaklığın enleme göre değişmesi mutlak konumun temel sonucudur.
3
Jeolojik yapıyı analiz edin.
Jeotermal enerji, yer kabuğunun kırıklı yapısı (fay hatları) ile ilgilidir.
Yer yapısı bir ülkenin koordinatlarından bağımsız, yer altı özelliklerine dayalı bir özel konum unsurudur.

Key Concept

Türkiye'nin Mutlak vs Özel Konum Ayrımı

Hints

1
Bir özelliğin 'güney-kuzey' veya 'doğu-batı' yönünde düzenli değişip değişmediğine bakın.
2
Yer altı kaynakları, madenler ve fay hatları genellikle özel konumla; güneş ışınları, gölge ve saatler mutlak konumla ilgilidir.
3
Bakı etkisi ve maki üst sınırı enlem etkisinin (matematik konum) en sık sorulan tuzak örnekleridir.

Practice More

Türkiye'nin Orta Kuşak'ta yer almasının kanıtları olan A-B-C-D (Akdeniz iklimi, Batı rüzgarları, Cephe yağışları, Dört mevsim) kuralını tekrar edin.

Alternative Method

Şu formülü hatırlayın: Eğer bir durum Türkiye'nin koordinatları (3636-4242 K, 2626-4545 D) değiştiğinde değişecekse mutlak konumdur; ancak Türkiye başka bir yere taşınsa bile yer altı yapısı aynı kalsaydı değişmeyecekse özel konumdur.
Estimated Time:1m 40s
Question 138Question →

Türkiye'nin kara sınırları ve bu sınırlarda yer alan sınır kapılarının özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hakkâri ilinde yer alan Esendere Sınır Kapısı, Türkiye'nin Nahçıvan (Azerbaycan) ile olan ticari ve kültürel bağlarını sağlayan en önemli geçiş noktasıdır.

Answer

Hakkâri ilinde yer alan ve Nahçıvan ile bağlantı sağladığı iddia edilen ifade yanlıştır; çünkü bu kapı İran ile olan sınırımızda yer almaktadır.
Verilen bilgiler arasında Esendere Sınır Kapısı ile ilgili olan ifade yanlıştır. Esendere Sınır Kapısı, Hakkâri ilinde bulunur ve Türkiye'yi İran'a bağlar. Türkiye'nin Nahçıvan (Azerbaycan) ile olan tek sınır kapısı ise Iğdır ilinde bulunan Dilucu Sınır Kapısı'dır. Nahçıvan ile olan sınırımız 1818 km ile en kısa kara sınırımızdır.

Step-by-Step Solution

1
Türkiye'nin sınır komşularını ve bu komşularla olan ana geçiş noktalarını belirleme.
Suriye, Irak, İran, Nahçıvan (Azerbaycan), Ermenistan, Gürcistan, Yunanistan ve Bulgaristan kara komşularımızdır.
Sınır kapılarının hangi ülkeye açıldığını bilmek KPSS Coğrafya soruları için temel bir gerekliliktir.
2
Esendere Sınır Kapısı'nın coğrafi konumunu ve açıldığı ülkeyi kontrol etme.
Esendere Sınır Kapısı, Hakkâri'nin Yüksekova ilçesinde bulunur ve İran'a açılır.
Sınır kapılarının il ve ülke eşleştirmesini doğrulamak.
3
Nahçıvan ile olan tek bağlantı noktasını tespit etme.
Nahçıvan ile olan tek kara bağlantımız Iğdır ilindeki Dilucu Sınır Kapısı'dır.
Yanlış bilgiyi düzeltmek ve doğru eşleştirmeyi sağlamak.

Key Concept

Türkiye'nin Sınır Kapıları ve Komşu Ülkeler Eşleştirmesi
Estimated Time:1m 15s
Question 139Question →

Türkiye'de 20162016 yılından itibaren yıl boyunca 45∘45^\circ Doğu (Iğdır) boylamının yerel saati ulusal saat (ortak saat) olarak kullanılmaktadır. Güneş'in gökyüzünde en yüksek konuma ulaştığı (yerel saatin 12.0012.00 olduğu) bir anda, ulusal saatin 12.4812.48 olduğu gözlemlenen bir il merkezi, aşağıdaki boylamlardan hangisi üzerinde yer alır?

Show answer & explanation

Answer: 33∘33^\circ Doğu

Answer

Güneşin en yüksek konuma ulaştığı an yerel saatin 12.0012.00 olduğu andır. Ulusal saatin (45∘45^\circ Doğu) 12.4812.48 olması, yerel saatin ulusal saatten 4848 dakika geri olduğunu gösterir. 48/4=1248 / 4 = 12 boylam farkı hesaplandığında, 45−12=33∘45 - 12 = 33^\circ Doğu boylamına ulaşılır.
Güneş'in en yüksek konumda olması o yerin yerel saatinin 12.0012.00 olduğunu gösterir. Ulusal saat 12.4812.48 olduğuna göre, aradaki 4848 dakikalık fark meridyen bazında hesaplandığında (48/448 / 4) 1212 meridyenlik bir fark ortaya çıkar. Yerel saati daha geri olan bir merkez daha batıda yer alacağı için 45∘45^\circ Doğu boylamından 1212 derece batıya gidildiğinde 33∘33^\circ Doğu boylamına ulaşılır.

Step-by-Step Solution

1
Yerel saat ile ulusal saat arasındaki zaman farkını belirle.
12.48−12.00=4812.48 - 12.00 = 48 dakika.
Güneşin en tepe noktada olması yerel saatin 12.0012.00 olduğunu ifade eder.
2
Zaman farkını boylam farkına dönüştür.
48/4=1248 / 4 = 12 boylam.
Ardışık iki meridyen arasındaki zaman farkı 44 dakikadır.
3
Merkezin boylamını hesapla.
45∘−12∘=33∘45^\circ - 12^\circ = 33^\circ Doğu.
Yerel saat (12.0012.00), ulusal saatten (12.4812.48) daha geri olduğu için merkez daha batıdadır.

Key Concept

Yerel saat ve ulusal saat arasındaki ilişki, boylam farkının zaman farkına (1∘=41^\circ = 4 dk) dönüştürülmesiyle hesaplanır.
Estimated Time:1m 15s
Question 140Question →

Türkiye'de yıl boyunca +3+3. saat diliminin merkez boylamı olan 45∘45^\circ Doğu (Iğdır) boylamının yerel saati ulusal (ortak) saat olarak kullanılmaktadır. Buna göre; yerel saati ulusal saatten 4040 dakika geri olan bir merkez ile yerel saati ulusal saatten 7676 dakika geri olan bir merkez arasındaki boylam farkı kaç derecedir?

Show answer & explanation

Answer: 9∘9^\circ

Answer

99 derece boylam farkı vardır.
Ulusal saat olarak kullanılan 45∘45^\circ Doğu boylamı ile merkezler arasındaki zaman farkları 44 dakikaya bölündüğünde; birinci merkezin 10∘10^\circ, ikinci merkezin ise 19∘19^\circ daha batıda olduğu bulunur. İkisi arasındaki fark 19−10=919 - 10 = 9 derecedir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci merkezin ulusal saat boylamına (45∘45^\circ Doğu) olan uzaklığını derece cinsinden hesaplayın.
40/4=10∘40 / 4 = 10^\circ boylam farkı.
Ardışık iki meridyen arasındaki zaman farkı 44 dakikadır.
2
İkinci merkezin ulusal saat boylamına olan uzaklığını derece cinsinden hesaplayın.
76/4=19∘76 / 4 = 19^\circ boylam farkı.
Zaman farkını boylam farkına dönüştürmek için 44 dakika kuralı uygulanır.
3
İki merkez arasındaki toplam boylam farkını bulun.
19∘−10∘=9∘19^\circ - 10^\circ = 9^\circ fark.
Her iki merkez de ulusal saat boylamının batısında yer aldığı için aralarındaki fark çıkarma işlemiyle bulunur.

Key Concept

Boylam ve yerel saat farkı hesaplamaları

Hints

1
Türkiye'de ardışık iki meridyen arasındaki zaman farkının 44 dakika olduğunu hatırlayın.

Practice More

Benzer bir soruyu merkezlerin boylamlarını bularak (örneğin 35∘35^\circ Doğu ve 26∘26^\circ Doğu) çözmeyi deneyin.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 7 / 31Next