Atatürk İlke ve İnkılapları

Atatürk milliyetçiliği; Türk toplumunun milli birlik ve beraberliğini, ortak tarih bilincini ve milli benliğini korumayı esas alan kapsayıcı bir anlayıştır. Bu anlayış doğrultusunda gerçekleştirilen;
I. Denizlerdeki egemenlik haklarının millileştirilmesini sağlayan Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi,
II. Milli kültürün temel taşı olan Türk dilinin korunması ve yabancı dillerin boyunduruğundan kurtarılması için Türk Dil Kurumu'nun kurulması,
III. Türk milletinin kökenlerinin ve dünya tarihindeki yerinin bilimsel yöntemlerle araştırılması için Türk Tarih Kurumu'nun açılması
gibi inkılapların temel amacı dikkate alındığında, bu düzenlemelerin aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisiyle doğrudan ilgili olduğu söylenebilir?

Cumhuriyet’in ilk yıllarında, yeni Türk devletinin ekonomik bağımsızlık hedeflerini belirlemek ve milli bir ekonomi modeli oluşturmak amacıyla 1923 yılında toplanan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk Dönemi’nde gerçekleştirilen çağdaşlaşma hareketleri çerçevesinde, kurumların sadece fiziki yapıları değil, bilimsel anlayışları da dönüştürülmek istenmiştir. Bu doğrultuda, $1933$ yılında gerçekleştirilen Üniversite Reformu ile Darülfünun’un kapatılarak yerine İstanbul Üniversitesi’nin açılmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk'ün Cumhuriyetçilik ilkesi; devlet yönetiminde milli iradenin tecellisini, yöneticilerin seçimle belirlenmesini ve egemenliğin bir şahıs veya zümre yerine doğrudan millete ait olmasını esas alır. Bu bağlamda, Türk inkılap sürecinde gerçekleştirilen aşağıdaki düzenlemelerden hangisinin, doğrudan Cumhuriyetçilik ilkesi doğrultusunda yönetimde 'milli iradeyi' hâkim kılma amacına hizmet ettiği savunulamaz?

Atatürk ilkeleri ve inkılapları arasındaki ilişki değerlendirildiğinde, bir inkılabın birden fazla ilkeyle ilgili olabildiği ancak bir ilkenin o inkılap üzerinde "temel belirleyici" olduğu görülmektedir. 1934 yılında kabul edilen Soyadı Kanunu ile eş zamanlı olarak çıkarılan bir başka kanunla "Ağa, Hacı, Hafız, Molla, Efendi, Bey, Paşa" gibi unvan ve lakapların kullanımı yasaklanmıştır.

Bu unvanların kaldırılmasının temel gerekçesi ve ilişkilendirildiği öncelikli Atatürk ilkesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

$1$ Kasım $1922$'de saltanatın kaldırılmasından Cumhuriyetin ilanına kadar geçen süreçte Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), "Meclis Hükümeti Sistemi" ile yönetilmiştir. Ancak bu sistemde bakanların meclis tarafından tek tek seçilmesi, hükümetin kurulmasını zorlaştırmış ve Ekim $1923$'te bir "Hükümet Bunalımı"na (Ekim Bunalımı) yol açmıştır.

Bu siyasi tıkanıklığı aşmak ve yürütme erkini daha işlevsel hale getirmek amacıyla $29$ Ekim $1923$'te yapılan anayasa değişikliğinin getirdiği en temel düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

$3$ Mart $1924$ tarihinde kabul edilen yasalarla Türkiye'de yeni devlet düzeninin demokratik temellerini sağlamlaştırmak ve kurumsal yapıyı modernize etmek hedeflenmiştir. Bu kapsamda "Erkân-ı Harbiye-i Umumiye Vekâleti"nin kaldırılarak yerine Genelkurmay Başkanlığı'nın kurulmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk Dönemi'nde gerçekleştirilen eğitim inkılapları, sadece okul çağındaki çocukları değil, aynı zamanda eğitim imkanından mahrum kalmış yetişkinleri de kapsamıştır. Bu doğrultuda, Yeni Türk harflerinin $1928$ yılında kabul edilmesinin ardından, bu alfabeyi kısa sürede geniş halk kitlelerine öğretmek ve okuryazarlık oranını artırmak amacıyla başlatılan eğitim seferberliği kapsamında açılan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk döneminde gerçekleştirilen laikleşme çabaları, yalnızca devlet kurumlarının yapısını değil, aynı zamanda bireylerin sosyal yaşamındaki hukukî statülerini ve haklarını da doğrudan etkilemiştir. Özellikle toplumsal yaşamı düzenleyen kuralların teokratik (dinî) yapıdan arındırılması, çağdaşlaşma sürecinin en kritik aşamalarından birini oluşturmuştur.

Buna göre, aşağıdaki inkılaplardan hangisinin toplumsal yaşamdaki hukukî işlemleri dinî esaslardan arındırarak laik bir yapıya kavuşturduğu savunulabilir?

Atatürk’ün "Türkiye’nin uyguladığı devletçilik sistemi, sosyalizm, komünizm veya kolektivizm gibi sistemlerden farklı; Türkiye’nin ihtiyaçlarından doğmuş, bize özgü bir sistemdir." sözü dikkate alındığında, Türk devletçilik modelinin temel işleyiş prensibi hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Osmanlı Devleti’nde hukuk sisteminde görülen çok başlılık ve dini esaslara dayalı uygulamalar, toplumsal yaşamın modernleşmesinin önündeki en büyük engellerden biri olarak görülmüştür. Bu engeli aşmak amacıyla 1926 yılında İsviçre’den uyarlanarak kabul edilen Türk Medeni Kanunu’nun sağladığı en temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürkçü düşünce sisteminde yer alan; Türk milletinin mutluluğunu hedeflemenin yanı sıra bütün insanlığın huzur ve refahını arzulayan, her türlü ırkçılığı reddederek insana sadece insan olduğu için değer veren bütünleyici ilke aşağıdakilerden hangisidir?

3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen bir yasayla Şer’iye ve Evkaf Vekâleti kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Bu düzenleme ile daha önce Şer’iye ve Evkaf Vekâleti bünyesinde bulunan mahkemelerin yönetimi Adliye Vekâletine devredilmiştir. Bu gelişmenin Türk hukuk sistemine sağladığı temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Cumhuriyeti'nde eğitim ve öğretimde ikiliğin sona erdirilmesini, tüm eğitim kurumlarının denetim altına alınmasını ve eğitimin laik bir temele oturtulmasını sağlayan 3 Mart 1924 tarihli düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

I. Halifeliğin kaldırılması
II. Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun kabulü
III. Şeriye ve Evkaf Vekaletinin kapatılması

Yukarıda verilen inkılapların tamamı, aşağıdaki Atatürk ilkelerinden hangisinin hayata geçirilmesi sürecinde atılan temel adımlardır?

3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen bir kanunla Şer’iye ve Evkaf Vekaleti kaldırılmış, bu vekaletin bünyesinde bulunan mahkemeler ise Adliye Vekaletine devredilmiştir. Bu düzenleme ile Türkiye'de hukuk sisteminde var olan çok başlı yapının sona erdirilmesi ve yargı mekanizmasının tek merkezden yönetilmesi hedeflenmiştir.

Buna göre, söz konusu düzenlemenin Türk hukuk sistemine sağladığı en temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni Türk Devleti’nin ekonomik bağımsızlık ve milli egemenlik hedefleri doğrultusunda $1$ Temmuz $1926$ tarihinde kabul edilen Kabotaj Kanunu ile Türk karasularında yolcu ve yük taşıma hakkı yalnızca Türk gemilerine ve Türk vatandaşlarına tanınmıştır. Bu düzenlemenin temel amacı ve doğrudan ilgili olduğu Atatürk ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cumhuriyet döneminde Medeni Kanun'un kabul edilmesinden sonra, Türkiye'deki gayrimüslim toplulukların temsilcileri Adliye Vekaletine başvurarak Lozan Antlaşması'nın 42. maddesiyle kendilerine tanınan aile ve şahıs hukukuna ilişkin ayrıcalıklardan feragat ettiklerini bildirmişlerdir.

Azınlıkların bu tutumunun Türk hukuk sistemine sağladığı en temel katkı aşağıdakilerden hangisidir?

Atatürk’ün milliyetçilik anlayışı; ırkçılığı reddeden, kendini Türk hisseden herkesi Türk kabul eden ve milli birlik ile beraberliği temel alan kapsayıcı bir yapıya sahiptir. Bu doğrultuda yapılan çalışmaların temel amacı, Türk milletinin milli kimliğini korumak, güçlendirmek ve devletin tam bağımsızlığını her alanda sağlamaktır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi doğrudan Atatürk’ün milliyetçilik ilkesi doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmalardan biri *değildir*?

$1929$ yılında başlayan Dünya Ekonomik Bunalımı'nın Türkiye üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek, yerli üretimi teşvik etmek ve toplumu israftan kaçınarak tasarrufa yönlendirmek amacıyla aynı yılın sonunda "Milli İktisat ve Tasarruf Cemiyeti" kurulmuştur.

TBMM Başkanı Kazım Özalp'in başkanlığında faaliyet gösteren bu cemiyetin temel görev ve çalışma alanları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisinin bu kapsamda gerçekleştirildiği söylenemez?