Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

$21$. yüzyılın başlarında Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da toplumsal ve siyasi dengeleri derinden sarsan, geniş çaplı halk hareketlerini beraberinde getiren "Arap Baharı" süreci, aşağıdaki ülkelerin hangisinde "Yasemin Devrimi" olarak adlandırılan halk hareketinin başlamasıyla ortaya çıkmıştır?

$1868$ yılında İmparator Mutsuhito'nun tahta çıkmasıyla Japonya'da başlayan ve "Aydınlanmış Yönetim" anlamına gelen Meiji Restorasyonu süreciyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

$II.$ Dünya Savaşı'na giden süreçte Almanya'da iktidara gelen Nasyonal Sosyalist yönetimin, mevcut ülke sınırlarının Alman ırkının gelişimi ve refahı için yetersiz olduğunu savunarak Doğu Avrupa'ya doğru yayılmayı hedeflediği doktrin aşağıdakilerden hangisidir?

$1929$ yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde borsanın çökmesiyle ("Kara Perşembe") başlayan Büyük Buhran, kısa sürede küresel bir ekonomik krize dönüşmüştür. Bu kriz, sanayileşmiş ülkelerden tarım üreticisi ülkelere kadar geniş bir coğrafyada ağır sosyal ve siyasi değişimlere yol açmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi, $1929$ Dünya Ekonomik Buhranı'nın küresel etkileri arasında gösterilemez?

$II.$ Dünya Savaşı yıllarında Almanya'nın Balkanlar üzerinden Türkiye sınırına dayanması ve işgal tehdidinin artması üzerine, Türk hükümeti Trakya bölgesini korumak amacıyla Edirne'den başlayarak Marmara Denizi'ne kadar uzanan bir savunma hattı inşa etmiştir. Dönemin Genelkurmay Başkanı'nın soyadıyla anılan bu savunma hattı aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye'de $12$ Mart $1971$ askeri muhtırasının ardından, ordu komutanlarının talepleri doğrultusunda anayasada öngörülen reformları gerçekleştirmek amacıyla kurulan "partiler üstü" hükümetin başbakanlığına getirilen devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

Yumuşama ($Detant$) Dönemi’nde süper güçler arasındaki ilişkiler, 'bağlantısallık' ($linkage$) stratejisi gereği farklı alanlardaki tavizlerin birbirine endekslendiği karmaşık bir dengeye oturmuştur. $1975$ yılında imzalanan Helsinki Nihai Senedi, bir yandan $SSCB$’nin İkinci Dünya Savaşı sonrasındaki sınırlarını ($I.$ Sepet) onaylayarak Moskova’yı memnun etmiş, diğer yandan Batı’ya Doğu Bloku’nun iç dinamiklerini etkileme fırsatı vermiştir.

Helsinki Nihai Senedi’nde yer alan aşağıdaki maddelerden hangisi, $SSCB$’nin stratejik kazanımlarına karşılık Batı Bloku’nun Doğu Bloku’ndaki 'ideolojik hegemonyayı' sarsmak için kullandığı en etkili diplomatik araç olmuştur?

$II.$ Dünya Savaşı sonrasında Batı Bloku ile bütünleşme ve güvenlik arayışları çerçevesinde Türkiye'nin, $1952$ yılında NATO'ya (Kuzey Atlantik Paktı) tam üye olarak kabul edilmesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?

XIX. yüzyılın başlarından itibaren Amerika Birleşik Devletleri dış politikasının temel taşı olan ve I. Dünya Savaşı'na kadar ABD'yi Avrupa'nın siyasi çatışmalarından uzak tutan "Monroe Doktrini"nin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı sonrasında ABD'li diplomat George Kennan tarafından kaleme alınan "Uzun Telgraf" raporu ile şekillenen; Sovyetler Birliği'nin yayılmacı emellerine karşı askeri, diplomatik ve ekonomik önlemler alınmasını öngören ve Soğuk Savaş dönemi boyunca Batı Bloku'nun temel stratejisi haline gelen yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı'nın ardından Türkiye'de çok partili hayata geçiş süreci ($1946$-$1950$) yaşanırken, dış politikada da Batı Bloku ile bütünleşme çabaları hız kazanmıştır. Bu doğrultuda Türkiye'nin $1950$ yılında Kore Savaşı'na asker göndermesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

Soğuk Savaş döneminde, SSCB liderliğindeki Doğu Bloku'nda ideolojik ve siyasi bütünlüğü korumak; ABD'nin Truman Doktrini ve Marshall Planı hamlelerine karşı komünist partiler arasındaki bağları güçlendirmek amacıyla $1947$ yılında kurulan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı süresince 'savaş dışı kalma' ve 'aktif tarafsızlık' politikasını büyük bir titizlikle sürdüren Türkiye, savaşın sona ermesine çok kısa bir süre kala, $23$ Şubat $1945$'te Almanya ve Japonya'ya resmen savaş ilan etmiştir.

Türkiye'nin bu ani stratejik değişikliğe giderek sembolik düzeyde savaş ilan etmesinin en temel gerekçesi ve bu kararın sonucunda elde edilen doğrudan diplomatik kazanım aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$II.$ Dünya Savaşı’nın başladığı yıllarda, batı sınırlarında artan Alman tehdidi ve Bulgaristan'ın Mihver devletlere katılması üzerine Türkiye, savunma stratejisini Trakya sınırında yoğunlaştırmıştır. Bu doğrultuda Kırklareli-Çatalca hattı üzerinde beton koruganlar, tanksavar hendekleri ve tel örgülerden oluşan geniş çaplı bir tahkimat sistemi inşa edilmiştir. Dönemin Genelkurmay Başkanı'nın soyadıyla anılan ve Türkiye'nin olası bir işgale karşı aldığı bu askeri önlem aşağıdakilerden hangisidir?

$1$ Ağustos $1975$ tarihinde $35$ ülke tarafından imzalanan Helsinki Nihai Senedi, Yumuşama (Detant) sürecinin en kapsamlı belgesi olarak nitelendirilir. SSCB lideri Leonid Brejnev'in, Avrupa'daki mevcut siyasi sınırların ve statükonun hukuken tanınmasını sağlama ($I.$ Sepet) stratejik hedefine karşılık; Batılı devletlerin ısrarıyla metne dahil edilen ve ilerleyen süreçte Doğu Bloku'ndaki "Şart $77$" ($Charter$ $77$) gibi sivil toplum hareketlerine yasal meşruiyet zemini hazırlayarak komünist rejimlerin içten sorgulanmasında bir "Truva Atı" işlevi gören unsur aşağıdakilerden hangisidir?

Soğuk Savaş döneminde Türkiye'nin Marshall Planı'ndan yararlanması ve 1952'de NATO'ya üye olması gibi gelişmelerle Batı Bloku'ndaki yerini sağlamlaştırmasına karşılık; SSCB ve Doğu Bloku ülkeleri de kendi aralarında çeşitli kurumsallaşmalara gitmişlerdir. Batı Bloku'ndaki ekonomik iş birliği adımlarına (OEEC ve Marshall Planı) bir yanıt olarak, 1949 yılında Doğu Bloku ülkeleri arasında ekonomik dayanışmayı ve kalkınmayı sağlamak amacıyla kurulan teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?

$\text{XX.}$ yüzyılın başlarında Avrupa diplomasisinde sömürgeci rekabetin yerini stratejik ortaklıklara bıraktığı görülmektedir. Bu doğrultuda $1904$ yılında İngiltere ve Fransa arasında imzalanan ve 'Samimi Anlaşma' olarak bilinen *Entente Cordiale*, iki devletin sömürge alanlarındaki uzun süreli anlaşmazlıklarını çözerek Almanya’ya karşı ortak bir cephe oluşturmalarının zeminini hazırlamıştır.

Bu anlaşmanın içeriği ve tarafların jeopolitik çıkarları göz önüne alındığında, tarafların karşılıklı olarak birbirlerinin nüfuz alanlarını tanıdığı temel bölgeler aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

$1964$ yılında ABD Başkanı Lyndon Johnson tarafından Başbakan İsmet İnönü’ye gönderilen ve Türkiye’nin Kıbrıs’a olası bir müdahalesinde ABD silahlarının kullanılamayacağını, ayrıca bir Sovyet saldırısı durumunda NATO’nun Türkiye’yi korumayabileceğini belirten mektup, Türk-Amerikan ilişkilerinde büyük bir krize yol açmıştır. Bu gelişmenin ardından Türkiye'nin uluslararası alanda yalnız kalmamak adına benimsediği yeni stratejik yönelim aşağıdakilerden hangisidir?

Türkiye Cumhuriyeti, $1930$’lu yıllarda başlattığı devletçi sanayileşme hamlesini devam ettirmek amacıyla $1938$ yılında yeni bir program hazırlamıştır. Ancak $1939$ yılında $II.$ Dünya Savaşı’nın patlak vermesi, insan gücünün ve mali kaynakların savunma harcamalarına kaydırılmasına neden olmuş; bu durum hazırlanan programın hayata geçirilememesiyle sonuçlanmıştır. Bahsedilen bu ekonomik program aşağıdakilerden hangisidir?

Yumuşama Dönemi'nde Türkiye, Batı Bloku ile yaşadığı sorunlar ve değişen küresel dengeler doğrultusunda "Çok Yönlü Dış Politika" arayışına girmiştir. Bu süreçte, $1975$ yılında imzalanan Helsinki Nihai Senedi'nin yarattığı diplomatik iklimden de faydalanarak $1978$ yılında SSCB ile ilişkileri geliştirmek ve karşılıklı güveni pekiştirmek amacıyla imzalanan belge aşağıdakilerden hangisidir?