Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi

Soğuk Savaş Dönemi'nde Türkiye'nin bölgesel güvenliği sağlama ve Orta Doğu'da istikrarı koruma çabaları doğrultusunda 1955 yılında kurulan Bağdat Paktı, 1958'de Irak'ta yaşanan rejim değişikliği sonrası bu ülkenin pakttan çekilmesiyle yeni bir sürece girmiştir. Bu gelişmenin ardından paktın merkezi Ankara'ya taşınmış ve teşkilat isim değişikliğine gitmiştir.

Buna göre, 1959 yılında Bağdat Paktı'nın yerini alan ve Türkiye'nin yanı sıra İngiltere, İran ve Pakistan'ın katılımıyla faaliyetlerine devam eden uluslararası kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?

1950 genel seçimleriyle iktidara gelen Demokrat Parti döneminde Türk dış politikası, Batı Bloku ile olan ilişkilerin kurumsallaşması ve Sovyet yayılmacılığına karşı bölgesel güvenlik kuşaklarının oluşturulması üzerine kurgulanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu dönemde Türkiye’nin dahil olduğu veya destek verdiği uluslararası gelişmelerden biri değildir?

II. Dünya Savaşı'nın son yılında, 1945'te TBMM'ye sunulan ve mülkiyet haklarına yönelik köklü düzenlemeler içermesi sebebiyle iktidar partisi (CHP) içerisinde Adnan Menderes gibi isimlerin sert muhalefetiyle karşılaşan, nihayetinde Türkiye'nin çok partili siyasi hayata geçiş sürecini hızlandıran kanun aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı’nın devam ettiği $1943$ yılının Ocak ayında, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ile Türkiye Cumhurbaşkanı İsmet İnönü, Adana yakınlarındaki Yenice istasyonunda bir vagonda bir araya gelmişlerdir. Bu görüşmede Churchill'in Türkiye'den temel beklentisi ile Türkiye'nin bu beklentinin karşılanması için öne sürdüğü temel ön koşul aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

$II.$ Dünya Savaşı sonrası Türkiye'de çok partili siyasi hayata geçiş sürecinde, iktidardaki Cumhuriyet Halk Partisi ($CHP$) ile muhalefetteki Demokrat Parti ($DP$) arasında tırmanan gerginliği sona erdirmek ve devlet başkanının tarafsızlığını vurgulayarak demokratik rejimin devamlılığını sağlamak amacıyla $1947$ yılında yayımlanan belge aşağıdakilerden hangisidir?

$1961$ Anayasası ile benimsenen 'çoğulcu demokrasi' ilkesini hayata geçirmek ve parlamentoda temsil adaletini en üst düzeye çıkarmak amacıyla; $1965$ genel seçimlerinde uygulanan ve Türkiye İşçi Partisi ($TİP$) gibi küçük partilerin de mecliste temsil edilmesine olanak sağlayan seçim sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

$1918$ yılında Türkistan'da başlayan ve $1921$ yılında Enver Paşa'nın katılımıyla askeri bir disiplin kazanmaya çalışan Basmacı Hareketi'nin, Sovyet Rusya karşısında kesin bir başarı elde edemeyerek zamanla zayıflamasında aşağıdakilerden hangisinin etkili olduğu savunulamaz?

Türkiye, $II.$ Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyetler Birliği'nin toprak ve üs talepleriyle ortaya çıkan güvenlik tehdidine karşı Batı Bloku'na dahil olmayı hedeflemiştir. Bu süreçte Türkiye'nin $1952$ yılında Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne ($NATO$) tam üye olarak kabul edilmesini sağlayan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı’nın en kritik dönemlerinden biri olan $1941$ yılında Türkiye, İngiltere’den satın aldığı savaş gemilerini ve uçaklarını teslim alacak askeri heyeti Mersin Limanı'ndan Mısır'a uğurlamıştır. Ancak heyeti taşıyan gemi, Akdeniz sularında seyrederken kimliği belirsiz bir denizaltı tarafından torpillenerek batırılmış; bu olayda pek çok subay, er ve mürettebat şehit olmuştur. Türk siyasi tarihinde Milli Savunma ve Ulaştırma Bakanlarının istifasına yol açan bu trajik olay aşağıdakilerden hangisidir?

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Türk Cumhuriyetleri ile Türkiye arasındaki ilişkiler, $1992$ yılından itibaren düzenlenen 'Türk Dili Konuşan Ülkeler Devlet Başkanları Zirveleri' ile çok taraflı bir yapıya kavuşmuştur. Bu zirveler sürecinin kurumsal bir uluslararası örgüte dönüşmesini sağlayan ve $3$ Ekim $2009$ tarihinde imzalanan temel belge aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı’nın son aşamasında toplanan Potsdam Konferansı’nda, savaş sonrası Avrupa düzeni ve barış şartları ele alınırken Türkiye’yi doğrudan ilgilendiren kararlar ve talepler de gündeme gelmiştir. Sovyetler Birliği’nin bu konferansta dile getirdiği ve Türkiye’nin dış politika stratejisinde köklü bir değişikliğe giderek Batı Bloku’na yaklaşmasına neden olan temel talebi aşağıdakilerden hangisidir?

$\text{I.}$ Dünya Savaşı sonrasında yayımlanan Wilson İlkeleri'nde yer alan "Yenen devletler yenilenlerden toprak almayacak." maddesi, sömürgecilik faaliyetlerini engellemeyi amaçlamıştır. Ancak İngiltere ve Fransa gibi büyük devletler, sömürgecilik anlayışını devam ettirebilmek amacıyla $1919$ Paris Barış Konferansı'nda bu kavramın yerine yeni bir sistem ortaya koymuşlardır.

Bu doğrultuda, sömürgeciliğin isim değiştirmiş hali olarak kabul edilen ve özellikle Orta Doğu topraklarında uygulanan bu yönetim biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

Soğuk Savaş döneminde Türkiye, Sovyet yayılmacılığına karşı hem Batı hem de Güney sınırlarını güvence altına almak için çeşitli bölgesel ittifaklara öncülük etmiştir. Bu kapsamda $1953$ yılında Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında imzalanan Balkan Paktı (Ankara Antlaşması), stratejik bir savunma hattı olarak planlanmıştır. Ancak pakt, kuruluşundan kısa bir süre sonra kağıt üzerinde kalarak işlevini yitirmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Balkan Paktı'nın zayıflamasında ve üye ülkelerin paktan uzaklaşmasında etkili olan faktörlerden biri değildir?

$II.$ Dünya Savaşı'nın ardından Türkiye'de yaşanan çok partili hayata geçiş süreci ile dış politikada Batı Bloku'na yakınlaşma çabaları birbiriyle paralel ilerlemiştir. Türkiye, demokratikleşme adımlarıyla "Hür Dünya"nın bir parçası olduğunu kanıtlamaya çalışmış, ancak bu durum Batı'nın güvenlik şemsiyesi altına girmek için tek başına yeterli olmamıştır.

Buna göre; Türkiye'nin NATO'ya (Kuzey Atlantik Paktı) kabul edilmesini engelleyen "savunulmasının güçlüğü" ve "stratejik risk" gibi çekinceleri ortadan kaldıran ve üyeliğin önündeki en kritik engeli aşan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

II. Dünya Savaşı'nın sona ermesiyle birlikte Türkiye'de Batı demokrasilerine uyum sağlama çabaları hız kazanmıştır. Bu süreçte Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) içerisinde muhalefet eden Celal Bayar, Adnan Menderes, Fuad Köprülü ve Refik Koraltan'ın parti tüzüğünde ve bazı kanunlarda değişiklik yapılmasını talep ederek sundukları önerge aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı sonrasında Sovyetler Birliği'nin Türkiye'den toprak ve Boğazlar'da üs talep etmesi üzerine Türk dış politikası Batı Bloku ile ilişkilerini askeri bir ittifak zeminine oturtmaya yönelmiştir. Türkiye'nin, Batı Bloku'nun temel savunma örgütü olan Kuzey Atlantik Paktı'na ($NATO$) tam üye olarak kabul edilmesini sağlayan en temel ve doğrudan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı'nın bitişiyle birlikte Sovyet tehdidini yakından hisseden Türkiye, dış politikasında köklü bir değişikliğe giderek Batı Bloku'na eklemlenme sürecine girmiştir. Bu doğrultuda $1947$ yılında Truman Doktrini ile askeri, $1948$ yılında ise Marshall Planı ile ekonomik yardım almaya başlamıştır. Bu yardımlar sadece maddi destek sağlamamış, aynı zamanda Türkiye'nin iç ve dış politika dinamiklerini de dönüştürmüştür.

Türkiye'nin Batı dünyasıyla bütünleşme çabalarının yoğunlaştığı $1945-1950$ yılları arasındaki gelişmelerle ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Türkiye, $II.$ Dünya Savaşı’nın ardından Sovyet Rusya’nın toprak ve üs talepleriyle karşılaşmış, bu tehditler karşısında güvenliğini sağlamak amacıyla Batı Bloku içerisinde yer almayı hedeflemiştir. Bu süreçte Türkiye’nin $1952$ yılında Kuzey Atlantik Paktı’na (NATO) tam üye olarak kabul edilmesini sağlayan en önemli gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

$II.$ Dünya Savaşı’nın olağanüstü şartları altında Türkiye’de $1940$ yılında yürürlüğe giren Milli Korunma Kanunu, devlete ekonomiyi her yönüyle denetleme yetkisi vermiştir. Bu kanuna dayanılarak, özellikle temel gıda maddelerinde görülen fahiş fiyat artışlarını ve karaborsacılığı engellemek amacıyla devlet tarafından "tavan fiyat" belirlenmesi yoluna gidilmiştir.

Geçmişi Osmanlı Devleti'ndeki klasik ekonomik uygulamalara dayanan ve savaş yıllarında fiyat istikrarını sağlamak için başvurulan bu sistem aşağıdakilerden hangisidir?

$\text{I.}$ ve $\text{II.}$ Dünya Savaşları arasındaki dönemde (İki Savaş Arası Dönem), dünyada totaliter rejimlerin yükseldiği, ekonomik krizlerin yaşandığı ve yeni siyasi dengelerin kurulduğu görülmüştür. Bu dönemdeki gelişmelere ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?