Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
478 questions
Yumuşama Dönemi'nde Türkiye, dış politikasında tek yönlü bir anlayıştan uzaklaşarak "çok yönlü dış politika" modeline geçiş yapmıştır. Bu süreçte özellikle Johnson Mektubu sonrası Batılı müttefikleriyle yaşadığı güven bunalımı, Türkiye'yi İslam dünyası ve Üçüncü Dünya ülkeleriyle yakınlaşmaya itmiştir.
Bu doğrultuda Türkiye, yılında Fas'ın başkenti Rabat'ta düzenlenen zirveye katılarak aşağıdaki uluslararası kuruluşlardan hangisinin kuruluş sürecinde yer almış ve bu kurumla diplomatik bağlarını güçlendirmiştir?
Türkiye'nin 1974 yılında gerçekleştirdiği Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Türkiye'ye silah ambargosu uygulama kararı almıştır. Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'nin bu ambargoya karşı misilleme olarak gerçekleştirdiği temel hamle aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'nin Soğuk Savaş döneminde dış tehditlere karşı güvenlik arayışına girmesi ve Batı Bloku ile yakınlaşma politikası izlemesi sonucunda, 1952 yılında Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü'ne (NATO) tam üye olarak kabul edilmesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudan etkili olmuştur?
II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye, bir yandan savaşın yıkıcı etkilerinden korunmak için "aktif tarafsızlık" politikası izlemiş, diğer yandan ise savaşın getirdiği ağır ekonomik ve siyasi yükleri yönetebilmek amacıyla iç politikada olağanüstü tedbirlere başvurmuştur. Savaşın sona ermesiyle birlikte de küresel yeni düzene uyum sağlama süreci başlamıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. Dünya Savaşı süreci (1939-1945) veya bu savaşın yarattığı siyasi ortamın doğrudan bir sonucu olarak Türkiye'de yaşanan gelişmelerden biri değildir?
1992-1995 yılları arasında Balkanlar'da süregelen şiddetli çatışmaları ve Bosna Savaşı'nı resmen sona erdiren; bölgede barışı tesis ederek bağımsız bir Bosna-Hersek devletinin anayasal ve siyasi çerçevesini belirleyen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye’de 1945-1955 yılları arası, hem çok partili siyasal hayata geçişin yaşandığı hem de dış politikada Batı Bloku ile stratejik ortaklıkların kurulduğu bir dönemdir. Aşağıdakilerden hangisi bu dönemde yaşanan siyasi veya diplomatik gelişmelerden biri değildir?
’lı yıllarda Kıbrıs Meselesi ekseninde yaşanan Johnson Mektubu krizi ve sonrasında ortaya çıkan Haşhaş ekimi sorunu, Türkiye’nin dış politikasında Batı bloku ile olan ilişkilerini sorgulamasına ve "çok yönlü dış politika" arayışına girmesine neden olmuştur.
Türkiye’nin bu dönemde izlediği yeni strateji kapsamında, dış politikadaki bağımlılığı azaltmak amacıyla attığı somut adımlardan biri aşağıdakilerden hangisidir?
II. Dünya Savaşı'nın getirdiği ekonomik baskıları hafifletmek, karaborsayı önlemek ve temel tüketim maddelerinin üretim ve dağıtım süreçlerini kontrol altına almak amacıyla 1940 yılında çıkarılan; hükümete fiyatları belirleme, iş gücüne el koyma ve üretim tesislerini denetleme gibi olağanüstü yetkiler tanıyan yasal düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
II. Dünya Savaşı yıllarında Türkiye; Adana ve Kahire Konferansları'nda Müttefiklerin savaşa girme yönündeki yoğun diplomatik baskılarına karşı "aktif tarafsızlık" politikasıyla direnmiş, içte ise Millî Korunma Kanunu ve Varlık Vergisi gibi olağanüstü ekonomik tedbirleri hayata geçirmiştir. Savaşın son aşamasında Yalta Konferansı kararları doğrultusunda sembolik olarak Mihver Devletlere savaş ilan eden Türkiye, Birleşmiş Milletler'e kurucu üye olmuş ve hemen ardından iç siyasette köklü bir değişim sürecine girmiştir.
Buna göre, II. Dünya Savaşı sürecinin Türkiye üzerindeki etkileriyle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
1929 yılında ABD'de başlayıp tüm dünyayı etkisi altına alan ve 'Kara Perşembe' olarak bilinen Büyük Buhran, XX. yüzyılın en büyük küresel ekonomik sarsıntısı olarak kabul edilir.
Aşağıdakilerden hangisi, bu ekonomik krizin dünya genelinde ortaya çıkardığı sonuçlardan biri değildir?
I. Dünya Savaşı'ndan sonra dünya barışını sürekli kılmak amacıyla 1928 yılında Paris'te imzalanan, 'savunmaya dayanmayan savaşı bir milli politika aracı olarak kullanmayı' yasaklayan uluslararası belge aşağıdakilerden hangisidir?
II. Dünya Savaşı sonrasında ortaya çıkan Soğuk Savaş sürecinde, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) liderliğindeki Doğu Bloku ülkeleri arasında ekonomik iş birliğini ve dayanışmayı sağlamak amacıyla 1949 yılında kurulan uluslararası teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de Anayasası'nın sağladığı özgürlük ortamının toplumsal olayları kontrol etmeyi zorlaştırdığı ve devlet otoritesinin zayıfladığı gerekçesiyle Türk Silahlı Kuvvetleri, Mart tarihinde bir muhtıra yayımlayarak hükümetin istifasını istemiştir. Bu muhtıra sonrasında Süleyman Demirel'in istifasıyla boşalan başbakanlık makamına, "partiler üstü bir reform hükümeti" kurmak amacıyla atanan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?
1990’lı yıllarda Yugoslavya’nın parçalanma sürecinde patlak veren Bosna Savaşı’nda halkına liderlik eden, sergilediği entelektüel ve siyasi duruşu nedeniyle "Bilge Kral" lakabıyla tanınan Bosna-Hersek’in ilk cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisidir?
II. Dünya Savaşı’ndan sonra Amerika Birleşik Devletleri tarafından Batı Bloku ülkelerini ekonomik olarak desteklemek amacıyla Marshall Planı devreye sokulmuştur. Sovyet Rusya ise buna karşılık olarak sosyalist ülkeler arasındaki ekonomik iş birliğini ve dayanışmayı güçlendirmek amacıyla bir teşkilat kurmuştur.
Bu amaç doğrultusunda 1949 yılında Moskova'da kurulan bu kuruluş aşağıdakilerden hangisidir?
Dünya Savaşı'nın () sonlarına doğru Türkiye; San Francisco Konferansı'na davet edilmek ve Birleşmiş Milletler’in kurucu üyeleri arasında yer alabilmek amacıyla müttefiklerin yanında yer almıştır. Savaşın demokratik blok lehine sonuçlanması, Türkiye'nin hem dış politikadaki konumunu hem de iç siyasetteki demokratikleşme eğilimlerini doğrudan etkilemiştir.
Bu bilgiler ışığında, Dünya Savaşı sürecinde ve sonrasında Türkiye'de yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi *yanlıştır*?
’nın ardından İtalya’da yaşanan ekonomik ve toplumsal istikrarsızlıktan yararlanarak "Kara Gömlekliler" adı verilen milis gücüyle birlikte yılında "Roma Yürüyüşü"nü gerçekleştiren ve iktidarı ele geçiren faşist lider aşağıdakilerden hangisidir?
Dünya Savaşı'ndan sonra Batı Bloku'nun Marshall Planı ile sağladığı ekonomik dayanışmaya karşı, yılında Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) ve Doğu Bloku ülkeleri arasında ekonomik iş birliğini koordine etmek amacıyla kurulan yapı aşağıdakilerden hangisidir?
II. Dünya Savaşı (1939-1945) yıllarında Türkiye, sıcak çatışmalara fiilen girmemiş olsa da savaşın getirdiği siyasi, ekonomik ve diplomatik zorunluluklar doğrultusunda stratejik kararlar almıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bu dönemde Türkiye'de yaşanan gelişmelerden veya savaşın doğrudan sonuçlarından biri *değildir*?
Dünya Savaşı yıllarında Türkiye'de uygulanan bazı ekonomik düzenlemeler ve bu düzenlemelerin temel özellikleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:
| No | Düzenleme Özelliği / Amacı |
|---|---|
| I | Hükümete ekonomiye doğrudan müdahale etme, fiyatları belirleme (narh koyma) ve ürünlere el koyma yetkisi vermiştir. |
| II | Savaş sırasında ortaya çıkan aşırı kazançları ve büyük sermaye birikimlerini vergilendirmeyi hedeflemiştir. |
| III | Tarımsal üretimi vergilendirerek ordunun iaşe ihtiyacını karşılamayı ve bütçeye kaynak sağlamayı amaçlamıştır. |
Buna göre; I, II ve III numaralı alanlara getirilmesi gereken düzenlemeler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?