Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 questions
28 Ocak 1920 tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; "Azınlıkların hakları, komşu ülkelerdeki Müslüman halkın da aynı haklardan yararlanmaları şartıyla tarafımızdan tanınacak ve sağlanacaktır." maddesi yer almıştır.
Bu maddenin Misak-ı Millî metnine dahil edilmesindeki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Görüşmeleri (- Ekim ); Temsil Heyeti adına Mustafa Kemal Paşa ile İstanbul Hükümeti adına Bahriye Nazırı Salih Paşa arasında gerçekleşmiştir. Görüşmeler sonunda hazırlanan protokollerde yer alan; "Meclis-i Mebusan'ın İstanbul dışında, Anadolu'nun güvenli bir yerinde toplanması" ve "Barış Konferansı'na gidecek delegelerin Temsil Heyeti'nin de uygun göreceği isimlerden seçilmesi" gibi kritik maddeler, İstanbul'daki Meclis-i Vükela (Bakanlar Kurulu) tarafından "Kanun-i Esasi'ye aykırılık" ve "yürütme yetkisinin bağımsızlığına müdahale" gerekçeleriyle reddedilmiştir.
Protokollerdeki birçok kararın İstanbul Hükümeti tarafından reddedilmesine ve tam olarak uygulanamamasına rağmen, bu görüşmelerin gerçekleştirilmiş olmasının Millî Mücadele tarihi açısından sağladığı temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa’nın Havza’da yayımladığı genelgede; işgallere karşı protesto mitinglerinin düzenlenmesi ve İtilaf Devletleri temsilcilerine telgraflar çekilmesi istenirken, bu eylemler sırasında Hristiyan azınlığa yönelik herhangi bir saldırı veya düşmanlık yapılmaması konusunda hassasiyet gösterilmesi emredilmiştir.
Havza Genelgesi’nde yer alan bu uyarının temel dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Ocak tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî kararları, Millî Mücadele’nin siyasi programı ve bağımsızlık beyannamesi olarak kabul edilir. Bu kararların içeriği ve niteliği göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisinin Misak-ı Millî kapsamında düzenlenen konulardan biri olduğu söylenemez?
Sivas Kongresi’nde alınan; manda ve himayenin kesin olarak reddedilmesi, tüm milli cemiyetlerin 'Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti' adı altında birleştirilmesi ve 'İrade-i Milliye' gazetesinin çıkarılması kararlarının yanı sıra Temsil Heyeti'nin Batı Cephesi Komutanlığına Ali Fuat Paşa'yı ataması, Milli Mücadele süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisinin bir göstergesidir?
İstanbul Hükümeti tarafından Ordu Müfettişi olarak görevlendirilen Mustafa Kemal Paşa'dan; bölgedeki asayişsizliği sonlandırması, Türk direniş gruplarını dağıtması ve halkın elindeki silahları toplaması istenmiştir. Ancak Mustafa Kemal Paşa, Samsun'a ulaştıktan sonra hazırladığı raporunda; bölgedeki karışıklıklardan Rumların sorumlu olduğunu, Türklerin yabancı mandasına tahammülü olmadığını ve İzmir'in işgalinin haksız olduğunu vurgulamıştır.
Bu bilgiler ışığında Samsun Raporu'nun içeriği, Mustafa Kemal Paşa'nın resmi göreviyle kıyaslandığında aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?
Sivas Kongresi'nde Millî Mücadele’nin yönetimini tek elde toplamak amacıyla yurdun çeşitli yerlerindeki tüm cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiş; ayrıca kongre kararlarını halka duyurmak ve millî bilinci uyandırmak için "İrade-i Milliye" adıyla bir gazete çıkarılmasına karar verilmiştir.
Bu bilgiler doğrultusunda, Sivas Kongresi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde Batı Anadolu'da düzenlenen yerel kongreler, bölgedeki direnişi kurumsallaştırarak Batı Cephesi'nin askeri ve siyasi temellerini atmıştır. Hacim Muhittin Bey'in başkanlığında toplanan Alaşehir Kongresi, hem teşkilatlanma biçimi hem de dış politikaya yönelik yaklaşımıyla Erzurum ve Sivas kongrelerinden belirli noktalarda ayrılmaktadır.
Buna göre, Alaşehir Kongresi'nde alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, bu kongreyi Erzurum ve Sivas kongrelerinin "koşulsuz tam bağımsızlık" çizgisinden ayıran ve daha yerel/pragmatik bir anlayışa sahip olduğunu gösteren en temel özelliktir?
Sivas Kongresi'nde ( Eylül ) alınan kararlar doğrultusunda; tüm yerel cemiyetlerin Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti çatısı altında birleştirilmesi, Temsil Heyeti'nin vatanın bütününü temsil eder hale getirilmesi ve Ali Fuat Paşa'nın Batı Anadolu Genel Kuvayımilliye Komutanlığına atanması birlikte değerlendirildiğinde; bu gelişmeler Milli Mücadele'nin kurumsallaşma süreci açısından aşağıdakilerden hangisinin temel göstergesidir?
Milli Mücadele'nin hazırlık sürecinde Batı Anadolu'da Hacim Muhittin Bey ve Galip Hoca (Celal Bayar) gibi isimlerin öncülüğünde toplanan Balıkesir, Alaşehir ve Nazilli kongreleri ile Trakya’da toplanan Edirne ve Lüleburgaz kongrelerinin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi'nde yer alan "İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğun gereklerini yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş göstermektedir." maddesi dikkate alındığında, bu hükümle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Ocak tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinin dördüncü maddesinde yer alan; "Hilafet merkezi ve hükümetin merkezi olan İstanbul şehri ile Marmara Denizi'nin güvenliği her türlü tehlikeden uzak tutulmalıdır. Bu esas saklı kalmak şartıyla, Boğazların dünya ticaretine ve ulaşımına açılması konusunda, ilgili devletlerin oy birliği ile verecekleri kararlar geçerli olacaktır." ifadesinden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Mustafa Kemal Paşa, Ordu Müfettişi olarak Samsun’a ulaştığında İstanbul Hükümeti tarafından kendisine verilen resmî görev; bölgedeki asayişi sağlamak ve Türk halkının elindeki silahları toplamaktı. Ancak Samsun’a çıkışından kısa bir süre sonra hazırladığı Mayıs tarihli Samsun Raporu, onun resmî talimatların sınırlarını aştığını ve bağımsızlık yanlısı bir tutum sergilediğini göstermiştir.
Buna göre, Samsun Raporu'nda yer alan aşağıdaki ifadelerden hangisi Mustafa Kemal Paşa'nın görev tanımının dışına çıkarak millî bağımsızlık mücadelesinin ilk siyasi sinyallerini verdiğini en net biçimde ortaya koyar?
Sivas Kongresi sonrasında Anadolu'daki millî hareketle uzlaşma yolunu seçen Ali Rıza Paşa Hükûmeti, Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı Temsil Heyeti ile müzakere yapması için Amasya'ya göndermiştir. - Ekim tarihlerinde gerçekleşen bu görüşmeler sonucunda hazırlanan protokoller, İstanbul'daki Meclis-i Vükela (Bakanlar Kurulu) tarafından titizlikle incelenmiş; ancak kararların önemli bir bölümü "hükûmetin yürütme yetkisini kısıtladığı" veya "anayasaya aykırı olduğu" gerekçesiyle reddedilmiştir.
Buna göre, Amasya Görüşmeleri'nde üzerinde mutabık kalınan aşağıdaki konulardan hangisi, İstanbul Hükûmeti tarafından resmen kabul edilerek uygulamaya konulan tek temel karardır?
Mustafa Kemal Paşa'nın Mayıs tarihinde hazırladığı Samsun Raporu, sadece bölgedeki olayları aktaran bir belge değil, aynı zamanda Mondros Ateşkes Antlaşması'nın işgallere zemin hazırlayan hükümlerine karşı geliştirilen ilk resmi "hukuki karşı tez" niteliğindedir. Bu bağlamda, Samsun Raporu'nun aşağıdaki özelliklerinden hangisi, İtilaf Devletleri'nin Anadolu'daki işgallerini meşrulaştırmak için kullandığı temel gerekçeyi doğrudan çürütmeye yöneliktir?
Amasya Genelgesi ( Haziran ), Millî Mücadele'nin gerekçe, amaç ve yönteminin ilk kez bir arada belirtildiği "ihtilal beyannamesi" niteliğinde bir belgedir. Bu genelgenin içeriği ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?
Milli Mücadele'nin ilk ulusal belgesi sayılan Havza Genelgesi'nde; haksız işgallere karşı protesto mitingleri düzenlenmesi ve telgraflar çekilmesi istenirken, bu süreçte Hristiyan azınlığa yönelik herhangi bir taşkınlık ve kötü muamelede bulunulmaması özellikle vurgulanmıştır.
Genelge metninde yer alan bu hassasiyetin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa’nın Mayıs ’da mülki amirler ve ordu komutanlarına gönderdiği Havza Genelgesi’nde; işgallerin heyecanlı mitinglerle protesto edilmesini ve büyük devletlerin temsilciliklerine kınama telgrafları çekilmesini istemesine rağmen, Amasya Genelgesi’nde mücadelenin 'milletin azim ve kararıyla' yürütüleceği belirtilmiş ve 'Heyet-i Temsiliye'nin temelleri atılmıştır.
Bu iki belgenin içerik ve stratejik hedefleri kıyaslandığında, Havza Genelgesi’nin Millî Mücadele tarihindeki özgün konumu ve Amasya Genelgesi’nden temel farkı aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi, Doğu Anadolu’daki Ermeni ve Doğu Karadeniz’deki Rum faaliyetlerine karşı bölgeyi savunmak amacıyla yerel cemiyetlerin girişimleriyle toplanmıştır. Ancak kongre sonunda alınan;
I. Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz.
II. Manda ve himaye kabul olunamaz.
III. Azınlıklara siyasi hakimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozacak imtiyazlar verilemez.
kararları, kongrenin niteliği hakkında önemli ipuçları vermektedir.
Buna göre Erzurum Kongresi hakkında ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen ve Milli Mücadele'nin temel hedeflerini belirleyen Misak-ı Millî beyannamesinde, bazı stratejik bölgelerin geleceğinin belirlenmesi amacıyla "halk oylamasına" (referandum) başvurulabileceği hükme bağlanmıştır.
Buna göre; Misak-ı Millî kararlarında aşağıdakilerin hangisi için bir halk oylaması yapılması öngörülen bölgelerden biri değildir?