Milli Mücadele Hazırlık Dönemi
563 questions
Sivas Kongresi’nin toplanma sürecinde İstanbul Hükümeti ve İtilaf Devletleri, Elazığ Valisi Ali Galip aracılığıyla kongreyi engellemeye çalışmış; ancak bu girişimlere rağmen kongre toplanarak "manda ve himaye" fikrini kesin olarak reddetmiş ve ülkedeki tüm direniş cemiyetlerini "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında tek bir çatı altında toplamıştır. Bu gelişmeler dikkate alındığında, Sivas Kongresi’nin Millî Mücadele’deki rolü hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Mustafa Kemal Paşa, Mayıs 'da askerî ve mülki amirlere gönderdiği Havza Genelgesi ile işgallerin büyük mitinglerle protesto edilmesini ve İtilaf Devletleri temsilcilikleri ile İstanbul Hükümeti'ne uyarı telgrafları çekilmesini istemiştir. Aynı belgede, bu faaliyetler sırasında Hristiyan halka yönelik herhangi bir saldırı veya düşmanlık yapılmamasını, aksi takdirde haklıyken haksız duruma düşülebileceğini özellikle vurgulamıştır.
Genelgede yer alan bu direktifler ve stratejik uyarı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ulaşılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa, . Ordu Müfettişi yetkisiyle hazırladığı Amasya Genelgesi’ni yalnızca kendi imzasıyla yayımlamak yerine; Rauf Bey, Ali Fuat Paşa ve Refet Bey gibi önemli isimlere bizzat imzalatmış; Erzurum’da bulunan Kazım Karabekir ve Konya’daki Cemal Paşa’nın da telgrafla onaylarını alarak metne dahil etmiştir. Bu uygulama, Amasya Genelgesi’ni tek bir subayın şahsi beyannamesi olmaktan çıkarıp, ordu ve milletin önde gelen isimlerinin ortak kararı haline getirmiştir.
Mustafa Kemal Paşa’nın bu stratejik hamle ile Millî Mücadele’nin siyasi meşruiyeti ve halka mal edilmesi sürecinde elde etmek istediği temel kazanım aşağıdakilerden hangisidir?
Temsil Heyeti ile İstanbul Hükümeti'ni temsil eden Bahriye Nazırı Salih Paşa arasında Amasya'da yapılan müzakereler sonucunda bazı protokoller imzalanmıştır. Bu diplomatik temas, Temsil Heyeti'nin varlığı ve yetkileri bakımından aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesini sağlamıştır?
Sivas Kongresi, Erzurum Kongresi'nde alınan kararların tüm vatanı kapsayacak şekilde genişletildiği ve Milli Mücadele'nin tek bir merkezden yönetilmeye başlandığı dönüm noktasıdır. Kongrede alınan kararlarla Milli Mücadele'nin hem siyasi hem de kurumsal yapısı güçlendirilmiştir.
Buna göre, Sivas Kongresi'nde gerçekleştirilen aşağıdaki faaliyetlerden hangisi, Milli Mücadele hareketinin organizasyonel olarak merkezileşmesini ve çok başlılığın sona ermesini sağlamıştır?
Ocak tarihinde Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde yer alan; "Azınlıkların hakları, komşu ülkelerdeki Müslüman halkın da aynı haklardan yararlanmaları şartıyla tarafımızdan kabul edilecek ve sağlanacaktır." maddesiyle aşağıdakilerden hangisinin hedeflendiği söylenebilir?
Sivas Kongresi'nin ardından Anadolu'daki milli direncin siyasi bir güç kazanması, Damat Ferit Paşa kabinesinin düşmesine ve Ali Rıza Paşa Hükûmeti'nin kurulmasına yol açmıştır. Yeni hükümetin temsilcisi Salih Paşa ile Temsil Heyeti Başkanı Mustafa Kemal Paşa arasında gerçekleşen Amasya Görüşmeleri sonucunda ortak protokoller imzalanmıştır. Bu durum, Temsil Heyeti açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir kanıtıdır?
Mustafa Kemal Paşa’ya tevdi edilen 9. Ordu Müfettişliği görevi, özünde İtilaf Devletleri’nin Karadeniz’deki asayişsizlikten Türk tarafını sorumlu tutan baskılarına bir çözüm üretmek ve Mondros Ateşkesi’nin 7. maddesinin uygulanmasını engellemek amacıyla kurgulanmıştır. Ancak Paşa, 22 Mayıs 1919 tarihli Samsun Raporu ile bu siyasi ve idari kurguyu kökten sarsmıştır.
Raporda yer alan tespitler dikkate alındığında, Mustafa Kemal Paşa’nın bu belgeyle kendisine verilen resmi görevin sınırlarını zorlayarak geliştirdiği temel stratejik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Mustafa Kemal Paşa'nın Havza Genelgesi'nde yer verdiği "Mitingler ve gösteriler sırasında Hristiyan halka yönelik hiçbir saldırı ve düşmanlık yapılmamalıdır." talimatı, Milli Mücadele'nin sadece bir direniş hareketi değil, aynı zamanda çok boyutlu bir diplomatik ve hukuki strateji içerdiğini göstermektedir.
Mustafa Kemal Paşa'nın halkı bu konuda özellikle uyarmasındaki temel stratejik amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Görüşmeleri sonucunda Mebusan Meclisi'nin İstanbul'da toplanmasına karar verilmesi üzerine Temsil Heyeti, meclis çalışmalarını yakından izleyebilmek amacıyla Sivas'tan ayrılarak Aralık 'da Ankara'ya gelmiştir. Ankara'nın bu süreçte Sivas'a tercih edilmesinde, İstanbul ile güvenli ve hızlı veri akışını sağlayan hangi temel imkânı doğrudan belirleyici olmuştur?
Sivas Kongresi'nde vatanın bütünlüğü ve tam bağımsızlık ilkesi doğrultusunda; manda düşüncesi kesin olarak reddedilmiş, yurdun çeşitli yerlerinde kurulmuş olan tüm millî cemiyetler "Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti" adı altında birleştirilmiş ve halkı doğru bilgilendirmek amacıyla "İrade-i Milliye" gazetesi çıkarılmıştır.
Alınan bu kararlar bir bütün olarak değerlendirildiğinde, Sivas Kongresi'nin Millî Mücadele sürecindeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Amasya Genelgesi, Millî Mücadele’nin fikri altyapısını oluşturan ve halkın kendi geleceği üzerinde söz sahibi olacağını duyuran ilk resmi belgedir. Genelge’de yer alan aşağıdaki kararlardan hangisi, hem mücadelenin yöntemini ortaya koymakta hem de ulusal iradenin (milli egemenlik) her türlü gücün üzerinde tutulacağının ilk işaretini vermektedir?
Son Osmanlı Mebusan Meclisi tarafından kabul edilen Misak-ı Millî beyannamesinde; Batı Trakya, Elviye-i Selâse (Kars, Ardahan, Batum) ve Arap toprakları için 'halkın hür iradesine başvurulması' (plebisit) kararı alınmıştır.
Milli Mücadele liderlerinin ve meclis üyelerinin bu bölgeler için özellikle 'halk oylaması' yöntemini savunmalarının temel diplomatik dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum ve Sivas kongreleri ulusal nitelik taşıyan ve Mustafa Kemal Paşa’nın liderliğinde şekillenen hareketler iken, Batı Anadolu’da düzenlenen Balıkesir ve Alaşehir kongreleri daha çok yerel dinamiklerin bir sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Buna göre, Balıkesir ve Alaşehir kongrelerini Mustafa Kemal Paşa liderliğinde yürütülen merkezi kongre hareketinden ayıran en belirgin fark aşağıdakilerden hangisidir?
Milli Mücadele Dönemi’nde hazırlanan temel belgeler incelendiğinde, Misak-ı Millî beyannamesinin Erzurum ve Sivas Kongrelerinde alınan kararların bir devamı olduğu ancak bazı konularda daha somut ve hukuki hükümler içerdiği görülür.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Misak-ı Millî’de yer alan ve Erzurum-Sivas Kongreleri kararlarından farklı olarak ilk kez tam bağımsızlık anlayışını ekonomik ve mali boyutlarıyla kesin bir hükme bağlayan maddedir?
Amasya Genelgesi'nde yer alan;
Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir.
İstanbul hükümeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş saymaktadır.
maddeleri birlikte değerlendirildiğinde, bu maddelerin Millî Mücadele süreci açısından ifade ettiği temel kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi'nde "Manda ve himaye kabul olunamaz." ilkesiyle tavizsiz bir bağımsızlık anlayışı ortaya konulurken, aynı zamanda "Milli emellerimize saygı duyan ve ülkemizi istila amacı gütmeyen herhangi bir devletin fenni, sınai ve iktisadi yardımı kabul edilebilir." maddesi de karara bağlanmıştır.
Bu iki kararın bir arada yer alması, Milli Mücadele kadrosunun stratejik zihniyeti hakkında aşağıdakilerden hangisini doğrudan kanıtlar?
İtilaf Devletleri, Mondros Ateşkesi’nin ardından Kasım ’de İstanbul’a donanmalarını göndererek şehri fiilen kontrol altına almışlardır. Bu süreçte İstanbul Hükümeti üzerinde baskı kuran İtilaf Devletleri, yaklaşık bir buçuk yıl sonra Mart tarihinde şehri resmen işgal ederek devlet kurumlarına el koymuş ve Mebusan Meclisi’ni dağıtmışlardır.
İtilaf Devletleri'nin İstanbul'daki mevcut statüyü değiştirerek "resmî işgal" kararı almalarına neden olan temel gelişme aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum Kongresi beyannamesinde yer alan; manda ve himayenin ilk kez reddedilmesi, milli sınırlardan (Misak-ı Milli) bahsedilmesi ve 'Hristiyan azınlıklara, siyasi hâkimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozacak imtiyazlar verilemez.' maddesinin kabul edilmesi, Milli Mücadele'nin temel programını belirlemiştir.
Bu kararlardan 'Hristiyan azınlıklara imtiyaz verilemeyeceği' hükmünün kabul edilmesindeki temel siyasi gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?
Erzurum ve Sivas Kongreleri’nde "Kuvayımilliye’yi amil, irade-i milliyeyi hâkim kılmak esastır." kararı alınarak milli egemenlik vurgusu yapılmasına rağmen, 28 Ocak 1920’de Son Osmanlı Mebusan Meclisi’nde kabul edilen Misak-ı Millî metninde milli egemenlik ilkesine açıkça yer verilmemiştir.
Misak-ı Millî beyannamesinde ulusal egemenlik kavramının dışarıda tutulmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?