Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

Milli Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi; sivil direnişin sembolleştiği, yerel kahramanların ön plana çıktığı ve Batı Cephesi'ndeki askeri başarıların diplomatik bir zaferle taçlandığı bir süreçtir. Bu cephede yaşanan askeri ve siyasi gelişmelere ilişkin aşağıda verilen bilgilerden hangisi tarihsel gerçekliğe uygundur?

II. İnönü Muharebesi'nin kazanılması, Batı Cephesi'ndeki askerî başarıların diplomatik alandaki yansımalarını hızlandırmış ve İtilaf Devletleri bloğu içindeki görüş ayrılıklarını belirginleştirmiştir. Mustafa Kemal Paşa'nın zafer sonrası İsmet Paşa'ya gönderdiği telgrafta ifade ettiği 'milletin makus talihinin yenilmesi' durumu, dış politikada TBMM'nin elini oldukça güçlendirmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Zaferi'nin ardından İtilaf Devletleri bloğunda yaşanan 'çözülme' ve 'diplomatik politika değişikliği' emarelerinden biri olarak gösterilebilir?

Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Zaferi, hem askerî hem de diplomatik alanda önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Bu zaferin ardından İtilaf Devletleri bloğunda çatlaklar oluşmaya başlamış ve TBMM Hükümeti'nin uluslararası saygınlığı pekişmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Savaşı'nın ardından yaşanan gelişmelerden biri olarak gösterilemez?

Sakarya Meydan Muharebesi, Mustafa Kemal Paşa tarafından "Melhame-i Kübra" (çok büyük ve kanlı savaş) olarak adlandırılmış; Türk ordusunun $1683$ II. Viyana Kuşatması'ndan beri süregelen stratejik ricatını (geri çekilme) sona erdirmiştir. Askeri literatüre "alan savunması" kavramını kazandıran bu mücadele, aynı zamanda diplomasi masasında da köklü değişimlere yol açmıştır.

Buna göre, Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, muharebenin hem askeri doktrin değişimini hem de uluslararası siyasi dengelerdeki kırılmayı bir arada ifade eder?

Milli Mücadele Dönemi’nde Maraş, Urfa ve Antep illerinde sergilenen direnişin askeri yapısı, düşman unsurları ve bu cephenin kapanış süreci dikkate alındığında, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Milli Mücadele Dönemi’nde Kuva-yı Milliye birliklerinin Yunan ilerleyişini durdurmada yetersiz kalması ve $1920$ yılı Ekim ayında gerçekleştirilen Gediz Taarruzu’nun başarısızlıkla sonuçlanması, TBMM’yi askeri stratejide köklü bir değişikliğe zorlamıştır. Bu gelişmenin ardından Batı Cephesi Komutanı Ali Fuat Paşa görevden alınarak Moskova Büyükelçiliği'ne atanmış ve düzenli orduya geçiş süreci hızlandırılmıştır.

Bu yeniden yapılanma kapsamında Batı Cephesi'nin idari ve askeri yönetimiyle ilgili alınan karar aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi’nde, Batı Cephesi’nde düzenli ordunun henüz kuruluş ve teşkilatlanma aşamasında olduğu $1921$ yılı başlarında, Yunan ordusunun $I. İnönü$ Muharebesi'ni başlatan genel saldırıya geçmesindeki öncelikli amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele'nin Batı Cephesi'nde $1921$ yılında gerçekleşen Kütahya-Eskişehir Savaşları, düzenli ordunun aldığı tek yenilgi olması nedeniyle hem askeri hem de siyasi alanda kritik gelişmeleri tetiklemiştir. Bu süreçte yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda yer alan "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanıncaya kadar TBMM Hükümeti'ne bırakılacaktır." maddesi, diplomasi tarihi açısından kritik bir dönüm noktasıdır. Bir devletin başkentinin idaresinin, o devletin mevcut hükümeti yerine başka bir siyasi otoriteye devredilmesinin uluslararası hukukta özel bir karşılığı bulunmaktadır.

Buna göre, söz konusu maddeyle ulaşılabilecek en temel siyasi çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

Mudanya Ateşkes Antlaşması'nda yer alan; "İstanbul ve Boğazlar çevresinin yönetimi, barış antlaşması imzalanıncaya kadar TBMM Hükümeti’ne bırakılacaktır." maddesi dikkate alındığında, bu durumun aşağıdakilerden hangisine doğrudan kanıt oluşturduğu savunulabilir?

Mustafa Kemal Paşa, Sakarya Meydan Muharebesi devam ederken Türk ordusuna "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emrini vererek dünya askerlik literatürüne yeni bir strateji kazandırmıştır. Bu stratejik hamle ile düşman kuvvetlerinin ilerleyişi durdurulmuş ve Türk ordusu 22 gün 22 gece süren, bizzat Mustafa Kemal'in "Melhame-i Kübra" (Büyük Kıyım) olarak adlandırdığı mücadeleden zaferle ayrılmıştır.

Bu askeri zaferin ardından yaşanan siyasi ve diplomatik gelişmeler değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları arasında yer almaz?

$I.$ İnönü Muharebesi'nin kazanılmasıyla birlikte hem yeni Türk Devleti'nin teşkilatlanma süreci hızlanmış hem de uluslararası alanda diplomatik zaferler elde edilmiştir. Bu süreçte ortaya çıkan sonuçların "Ulusal" (İç Politika) ve "Uluslararası" (Dış Politika) olarak sınıflandırıldığı tablo aşağıda verilmiştir:

Buna göre, tablodaki numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisinde hata yapılmıştır?

Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Cephesi'nde Kuva-yı Milliye birliklerinden düzenli orduya geçiş süreci, sadece askeri bir strateji değişikliği değil; aynı zamanda TBMM'nin merkezi devlet otoritesini tesis etme çabasıdır. Bu geçiş sürecinde ordunun tek bir merkezden sevki, disiplinin sağlanması ve hukuki denetim altına alınması amacıyla pek çok idari ve hukuki düzenleme yapılmıştır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi düzenli ordunun kuruluşu aşamasında gerçekleştirilen 'iç kurumsallaşma ve disiplini sağlama' faaliyetlerinden biri olarak değerlendirilemez?

Sakarya Meydan Muharebesi, Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle askeri literatüre yeni bir savunma doktrini kazandırdığı ve Türk ordusunun 1683 II. Viyana Kuşatması'ndan beri süregelen stratejik geri çekilme sürecini durdurduğu tarihi bir dönüm noktasıdır. Bu askeri zafer, uluslararası alanda Kars ve Ankara Antlaşmaları gibi kritik diplomatik kazanımların önünü açmıştır.

Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuçları ve Türk siyasi tarihindeki yansımaları değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi bu zaferin ardından yaşanan askeri veya siyasi gelişmelerden biri değildir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi'nde Gediz Taarruzu’nun ardından yaşanan başarısızlık, Kuva-yı Milliye birliklerinin merkezi bir emir-komuta zincirine sahip olmamasının bir sonucu olarak görülmüştür. Bu gelişme üzerine TBMM, düzenli ordu sistemini kurarken Batı Cephesi'nin askeri sevk ve idaresinde de değişikliğe gitmiştir. Buna göre, düzenli ordunun kurulmasıyla birlikte Batı Cephesi'nde gerçekleştirilen yeni idari ve askeri düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?

Gümrü Antlaşması'nda yer alan "Ermenistan Hükümeti, Türkiye tarafından kabul edilmeyen hiçbir antlaşmayı tanımayacağını ve Türkiye aleyhine başka devletlerle yapmış olduğu bütün antlaşmalardan vazgeçmeyi taahhüt eder." hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; bu durumun TBMM Hükümeti açısından doğurduğu temel diplomatik kazanım aşağıdakilerden hangisidir?

$26$-$30$ Ağustos $1922$ tarihleri arasında gerçekleşen Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Türk ordusunun yaklaşık bir yıl süren hazırlık evresinden sonra başlattığı ve Anadolu’daki işgalin askeri safhasını sona erdirdiği kesin sonuçlu bir harekâttır. Bu zaferin askeri gelişim süreci ve sonrasındaki diplomatik gelişmeler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu süreçte yaşanan gelişmelerden biri değildir?

Milli Mücadele Dönemi'nde işgallere karşı halkın içinden doğan Kuva-yı Milliye birlikleri, Batı Cephesi'ndeki Yunan ilerleyişini yavaşlatmış ancak kesin bir zafer elde edememiştir. Bu durum TBMM'yi düzenli bir ordu kurma yolunda adımlar atmaya sevk etmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kuva-yı Milliye'den düzenli orduya geçilmesinin gerekçeleri arasında yer almaz?

Sakarya Meydan Muharebesi, Türk ordusunun Milli Mücadele sürecindeki en kritik savunma savaşlarından biri olmuş ve kazanılan bu zafer hem iç politikada hem de uluslararası alanda önemli diplomatik sonuçlar doğurmuştur.

Buna göre, Sakarya Zaferi'nin ardından yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Sakarya Meydan Muharebesi'nde Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle uygulanan yeni savunma doktrini, Türk ordusunun yaklaşık iki buçuk asırdır devam eden stratejik geri çekilişini durdurmuştur. Bu büyük zaferin ardından TBMM tarafından Mustafa Kemal Paşa'ya "Gazi" unvanı ve "Mareşal" rütbesi verilmiş, uluslararası alanda ise Kars ve Ankara Antlaşmaları gibi kritik belgeler imzalanmıştır.

Bu bilgiler ve Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları dikkate alındığında, zaferin ardından yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?