Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

I. İnönü Muharebesi’nin zaferle sonuçlanması, TBMM Hükümeti’nin hem askeri hem de siyasi otoritesini pekiştirmiştir. Bu zaferden sonra yaşanan gelişmeler "ulusal" ve "uluslararası" sonuçlar olarak iki başlıkta incelenmektedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi I. İnönü Muharebesi'nin ardından TBMM'nin uluslararası alanda elde ettiği diplomatik başarılardan biridir?

Batı Cephesi'nde kazanılan ve Milli Mücadele'nin askeri safhasında bir dönüm noktası kabul edilen Sakarya Zaferi sonrasında siyasi sahada hareketlilik artmıştır. Bu döneme ait sonuçları çalışan bir öğrenci şu notları almıştır:

I. Türk ordusunun yaklaşık $250$ yıllık savunma psikolojisi sona ermiş, stratejik üstünlük ele geçirilmiştir.
II. Mustafa Kemal Paşa'ya TBMM tarafından 'Gazilik' unvanı ve 'Mareşallik' rütbesi verilmiştir.
III. Sovyet Rusya ile Moskova Antlaşması imzalanarak Batum taviz olarak verilmiştir.
IV. Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması imzalanarak doğu sınırına kesinlik kazandırılmıştır.
V. Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanarak Güney Cephesi'ndeki çatışmalar resmen sonlandırılmıştır.

Öğrencinin aldığı bu notlardan hangisi, Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları arasında yer almaz?

26 Ağustos 1922'de Kocatepe'den başlayan Büyük Taarruz ve 30 Ağustos'ta zaferle sonuçlanan Başkomutanlık Meydan Muharebesi, Milli Mücadele'nin askeri safhasını sona erdirirken uluslararası dengeleri de temelinden sarsmıştır. Bu zaferin ardından ortaya çıkan askeri, siyasi ve diplomatik sonuçlar dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisinin bu sürecin doğrudan bir çıktısı olduğu savunulamaz?

Sakarya Meydan Muharebesi ($23$ Ağustos - $13$ Eylül $1921$), Türk ordusunun II. Viyana Kuşatması'ndan beri süregelen savunma psikolojisini kıran ve 'subaylar savaşı' olarak da bilinen kritik bir zaferdir. Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." stratejisiyle kazanılan bu zafer, askeri alandaki başarının diplomatik kazanımlarla taçlanmasını sağlamıştır.

Buna göre, Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından yaşanan gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Osmanlı Devleti döneminde azınlıklar, Avrupalı devletlerin baskısı ile çeşitli ayrıcalıklara sahip olmuş ve bu durum devletin iç işlerine müdahale edilmesine zemin hazırlamıştır. $24$ Temmuz $1923$ tarihinde imzalanan Lozan Barış Antlaşması'nda ise bu duruma son verilerek Türkiye'deki tüm azınlıklar "Türk vatandaşı" kabul edilmiştir.

Lozan Antlaşması'ndaki bu düzenlemenin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Lozan Barış Antlaşması'nda Yunanistan, Anadolu'da yaptığı tahribatın bedeli olarak savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir. Yunanistan'ın "savaş suçlusu" olduğunu hukuken kabul ettiği anlamına gelen ve nakit tazminat yerine Türkiye'ye toprak olarak bıraktığı bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Paşa, Sakarya Meydan Muharebesi’nin en kritik anında “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır.” emrini vererek dünya askerlik literatürüne “alan savunması” kavramını kazandırmıştır. Tarihimizde “Subaylar Savaşı” ve “Melhame-i Kübra” (Büyük Kan Gölü) olarak da anılan bu savaşın sonuçları Türk dış politikası açısından bir dönüm noktası kabul edilir.

Buna göre, Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuçları ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi, zaferin diplomatik alandaki etkisini ve İtilaf devletleri arasındaki güç dengesini en doğru şekilde açıklamaktadır?

Lozan Barış Antlaşması’nda; "Türkiye’de yaşayan azınlıkların tamamı Türk uyruklu kabul edilecek, bu topluluklara hiçbir toplumsal veya hukuki ayrıcalık tanınmayacak ve tüm vatandaşlar kanun önünde eşit sayılacaktır." kararı alınmıştır.

Bu kararla Yeni Türk Devleti'nin öncelikle aşağıdakilerden hangisini hedeflediği savunulabilir?

$I.$ İnönü Muharebesi'nin kazanılmasından sonra yaşanan siyasi gelişmelerden bazıları şunlardır:

$I.$ Moskova Antlaşması'nın imzalanması
$II.$ Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabul edilmesi
$III.$ Afganistan ile Dostluk Antlaşması yapılması
$IV.$ İtalya'nın Anadolu'daki işgal bölgelerini boşaltmaya başlaması
$V.$ Londra Konferansı'na heyet gönderilmesi

Yukarıdaki gelişmelerden hangileri $I.$ İnönü Zaferi'nin uluslararası alanda TBMM'ye sağladığı diplomatik kazanımlar arasında yer almaz?

Milli Mücadele Dönemi'nde Batı Cephesi'nde yaşanan Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası sürece dair bazı gelişmeler şu şekildedir:

Bu gelişmelerin sebep-sonuç ilişkisi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ($TBMM$) bu buhranlı dönemdeki stratejik yaklaşımı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu sürecin bütüncül ve doğru bir değerlendirmesidir?

Sakarya Meydan Muharebesi, askeri literatüre "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle giren "alan savunması" stratejisinin başarıyla uygulandığı ve Mustafa Kemal Paşa tarafından yoğun kayıplar nedeniyle "Melhame-i Kübra" (Büyük Kan Gölü) olarak adlandırılan kritik bir varoluş mücadelesidir. Bu zafer, sadece bir askeri başarı değil, aynı zamanda Milli Mücadele'nin uluslararası hukuk zeminindeki konumunu kökten değiştiren diplomatik bir kırılma noktasıdır.

Buna göre Sakarya Meydan Muharebesi'nin sonuçları ve bu süreçte yaşanan diplomatik gelişmelerle ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?

Milli Mücadele Dönemi’nde, başlangıçta İngiltere tarafından işgal edilen ancak daha sonra yapılan ikili anlaşmalarla (Suriye İtilafnamesi) Fransa’ya devredilen Maraş, Antep ve Urfa bölgelerindeki direniş süreci dikkate alındığında; Güney Cephesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi söylenebilir?

II. İnönü Muharebesi’nin zaferle sonuçlanmasının ardından Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya gönderdiği tebrik telgrafında; “Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz.” ifadesini kullanmıştır. Bu zafer, hem Millî Mücadele’ye olan iç güveni pekiştirmiş hem de İtilaf Devletleri bloğundaki çatlakların derinleşmesini sağlamıştır.

Buna göre, zaferin ardından yaşanan diplomatik ve askerî gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

II. İnönü Muharebesi'nin zaferle sonuçlanması üzerine Mustafa Kemal Paşa'nın Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği "Siz orada sadece düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." şeklindeki telgrafı, Türk tarihinde sembolik bir dönüm noktasını işaret eder. Bu zaferin yarattığı psikolojik, askeri ve diplomatik iklim bütüncül bir perspektifle değerlendirildiğinde; aşağıdakilerden hangisi bu sürecin doğrudan bir sonucu olarak gösterilemez?

Batı Cephesi'nde Yunan ilerleyişinin durdurulduğu II. İnönü Zaferi sonrası Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği tebrik telgrafında; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." diyerek bu başarının önemini tarihe not düşmüştür. Bu zafer, Türk ordusunun savunma gücünü kanıtlarken İtilaf Devletleri arasındaki dayanışmayı da sarsmıştır. Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi II. İnönü Savaşı'nın doğrudan uluslararası etkilerinden biri olarak gösterilebilir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Batı Cephesi, $1920$ yılının sonlarında kuzey ve güney olmak üzere iki bölüme ayrılmış; kuzey bölümü Albay İsmet Bey’in, güney bölümü ise Albay Refet Bey’in komutasına verilmiştir.

TBMM’nin bu askeri düzenleme ile ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

II. İnönü Zaferi'nin kazanılması üzerine Mustafa Kemal Paşa, Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa'ya gönderdiği telgrafta; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." ifadelerini kullanmıştır. Bu telgraf, Türk tarihinin geri çekilme evresinin psikolojik olarak sona erdiğine işaret ederken, uluslararası alanda da İtilaf blokunun Türk tarafına karşı sergilediği ortak tutumun sarsılmasına yol açmıştır.

Buna göre, II. İnönü Zaferi'nin ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi, İtilaf Devletleri arasındaki diplomatik dayanışmanın bozulduğunu ve Anadolu'daki işgal planlarından vazgeçilmeye başlandığını gösteren ilk somut askeri geri adım niteliğindedir?

Sakarya Meydan Muharebesi, Türk ordusunun $1683$ yılındaki II. Viyana Kuşatması'ndan beri süregelen stratejik geri çekilişini durduran ve Mustafa Kemal Paşa'nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." doktrini ile savunma savaşının niteliğini değiştiren bir dönüm noktasıdır. Zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa'ya TBMM tarafından "Gazi" unvanı ile "Mareşal" rütbesi verilmiş; dış politikada ise Fransa ile Ankara, Kafkas Cumhuriyetleri ile Kars Antlaşması imzalanmıştır.

Bu bilgiler ışığında, Sakarya Meydan Muharebesi ve sonuçlarıyla ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

26 Ağustos 1922'de Kocatepe'den başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos'ta Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile kesin bir zafere dönüşmüş ve Mustafa Kemal Paşa'nın 'Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!' emriyle Türk ordusu 9 Eylül'de İzmir'e girmiştir. Ancak askeri harekatın burada durmayarak Boğazlar ve İstanbul yönündeki 'tarafsız bölgeye' (Çanakkale) yönelmesi, İngiltere'de hükümet krizine yol açmış ve İtilaf Devletleri'ni diplomatik bir çözüm aramaya zorlamıştır.

Bu bilgiler ışığında, Büyük Taarruz’un askeri sonuçlarının Milli Mücadele’nin diplomatik safhası üzerindeki etkisi hakkında yapılabilecek en kapsamlı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

Batı Cephesi'nde kazanılan II. İnönü Zaferi, diplomatik alanda önemli gelişmelere zemin hazırlamış ve İtilaf Devletleri bloğunda görüş ayrılıklarının belirginleşmesine neden olmuştur. Bu zaferden sonra Anadolu'daki işgal politikasını değiştirerek işgal ettiği yerleri boşaltmaya başlayan ilk İtilaf Devleti aşağıdakilerden hangisidir?