Anlam Bilgisi
956 questions
(I) Sahaflık, Osmanlı’dan günümüze kültürel birikimin aktarılmasında köprü görevi gören köklü bir meslektir. (II) Özellikle İstanbul’daki Sahaflar Çarşısı, asırlar boyunca ilim ve irfanın merkezi olarak kabul edilmiştir. (III) Kitap basım maliyetlerinin artması, günümüzde yayıncılık sektörünü ekonomik olarak zorlamaktadır. (IV) Bu tarihî mekân, sadece eski kitapların alınıp satıldığı bir yer değil, aynı zamanda kitapseverlerin buluşma noktasıdır. (V) Bu yüzden sahaflar, geçmişin tozlu sayfalarını bugünün okuyucusuyla buluşturan birer kültür elçisidir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Bozkır; kurak ve yarı kurak iklim bölgelerinde görülen, ilkbahar yağışlarıyla yeşeren, yaz sıcaklarıyla sararıp kuruyan otsu bitki örtüsüdür. İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde geniş yer kaplayan bu bitki topluluğu; geven, çoban yastığı ve gelincik gibi türlerden oluşur. Bu ekosistemde toprak yapısı ve iklim şartları, ağaç yetişmesine pek imkân vermediği için doğal bir denge içinde sadece bu türler varlığını sürdürür.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?
Muvakkithaneler, güneşin hareketlerine dayalı namaz vakti hesaplamalarının titizlikle yürütüldüğü, İslam şehir dokusunun işlevsel parçalarıdır. Bu yapılar, sadece ibadet zamanlarını belirlemekle kalmamış, aynı zamanda halkın mekanik saatlerini senkronize ettiği birer ayar merkezi işlevi görerek toplumsal zaman bilincini şekillendirmiştir. Bünyesinde barındırdığı astronomik ölçüm aletleri, dönemin bilimsel birikiminin gündelik ihtiyaçlarla harmanlandığı birer teknoloji üssü niteliğindedir. Şehir meydanlarını süsleyen saat kulelerinin yaygınlaşmasıyla eski cazibesini yitiren bu yapılar, geleneğin modernleşme sürecindeki dönüşümünü simgeler.
Bu parçada muvakkithanelerle ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
(I) Türk kahvesi, hazırlama ve pişirme teknikleriyle dünyadaki diğer kahve türlerinden ayrılan köklü bir geleneğe sahiptir. (II) İlk olarak, çok ince öğütülen kahve çekirdekleri su ve isteğe bağlı şekerle cezvede ağır ağır pişirilir. (III) Kahvenin yanında sunulan su, damaktaki diğer tatları temizleyerek kahvenin aromasının daha iyi alınmasını sağlar. (IV) Başka bir deyişle bu yöntem, kahvenin kendine has köpüğünün ve telvesinin korunmasını sağlayan en önemli unsurdur. (V) Bu yüzden Türk kahvesi, 2013 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi'ne dâhil edilmiştir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Edebiyat eleştirmenlerinin çoğu, eserleri değerlendirirken nesnellik zırhına bürünseler de aslında her eleştiri, eleştirmenin kendi düşünsel koordinatlarını ele veren bir haritadır.
Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Cümleler arasındaki anlam ilişkileri; eylemin hangi gerekçeyle (neden), hangi hedefle (amaç) veya hangi şartla yapıldığını belirler.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme "amacı" belirtilmiştir?
Bir sözcüğün bilim, sanat, spor ya da meslek dallarıyla ilgili belirli bir kavramı karşılamasına 'terim anlam' denir. Örneğin, 'açı' sözcüğü matematik, 'perde' sözcüğü tiyatro alanına ait birer terimdir.
Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde 'ağız' sözcüğü terim anlamda kullanılmıştır?
Son yayınlanan yönetmelikle birlikte, evrak kayıt birimindeki memurların üzerindeki ağır iş yükü biraz olsun hafifletildi.
Bu cümledeki "ağır" sözcüğünün kazandığı anlam türü aşağıdakilerden hangisidir?
Eleştiri, genellikle bir eserin kusurlarını ortaya döken yıkıcı bir faaliyet olarak algılanır. Oysa gerçek eleştiri, yazarın kendi labirentinde kaybolmasını engelleyen bir pusula niteliğindedir. Bir yapıtın estetik değerini ve toplumsal karşılığını tarafsız bir gözle irdeleyen eleştirmen, aslında edebiyatın gelişimine hizmet eder. Bu bağlamda eleştiri, sanatın soluk almasını sağlayan vazgeçilmez bir disiplindir.
Bu parçada asıl vurgulanmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Bürokraside her işlemin dijital izinin sürülmesi, yönetimde saydamlığı garanti altına alan bir gelişme olarak selamlanmaktadır. Lakin veri setlerinin kontrolsüzce büyümesi, 'bilgi obezitesi' denilen bir durumu doğurarak hayati verilerin teferruat yığını içinde erimesine sebebiyet vermektedir. Bu durum, hesap verebilirliği güçlendirmek bir yana, asıl sorumluların tespitini zorlaştıran bir karmaşaya zemin hazırlamaktadır.
Bu parçada vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Bilimsel araştırmalarda etik kuralların sıkılaştırılması, veri güvenliğini en üst düzeye çıkarmak üzere tasarlanmış olsa da bu durum araştırma süreçlerini yavaşlattığından bilim insanları arasında farklı görüşlerin ortaya çıkmasına yol açmıştır.
Bu cümlede aşağıdakilerin hangisinde verilen anlam ilişkileri sırasıyla yer almaktadır?
Arılar, sadece bal üretimiyle değil, bitkilerin tozlaşmasını sağlayarak doğadaki yaşamın devamlılığı için kritik bir rol üstlenir. Birçok meyve ve sebze türü, arıların bu faaliyetine doğrudan bağımlıdır. Eğer arılar yeryüzünden silinecek olsaydı, ekosistem büyük bir çöküş yaşardı. Bu nedenle arıcılık faaliyetlerini desteklemek, aslında doğrudan doğayı ve insanlığın geleceğini korumak demektir.
Bu parçada vurgulanmak istenen ana düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Kültürel mirasın korunması meselesi, genellikle fiziksel yapıların restore edilmesine indirgeniyor. Oysa bir şehrin ruhu, sadece taş duvarlarda değil, o sokaklarda yankılanan hikâyelerde ve kuşaktan kuşağa aktarılan geleneklerde gizli değil midir? Sadece fiziksel olanı koruyup ruhu ihmal etmek, içi boşaltılmış bir müze kurmaya benzer. André Malraux'nun "Kültür, geçmişin geleceğe dönüşmesidir." ifadesi, mirasın dinamik yapısını vurgularken statik koruma anlayışına bir başkaldırıdır. Bu bağlamda asıl soru, geçmişi bir dondurucuya mı koyacağımız yoksa onu bugünün içinde mi yaşatacağımızdır.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde verilenlerden yararlanılmıştır?
(I) Divan edebiyatında nazire geleneği, bir şairin başka bir şairin şiirini aynı ölçü ve uyakla yeniden kaleme almasıdır. (II) Bu gelenek, şair adaylarının ustaların üslubunu kavrayarak kendi seslerini bulmalarına imkan tanıyan edebi bir okul gibidir. (III) Başka bir deyişle nazire, sadece bir biçim taklidi değil; önceki metnin anlam dünyasıyla kurulan sanatsal bir hesaplaşmadır. (IV) Şair, örnek aldığı metne kendi hayal gücünü katarak onu adeta yeni bir kimlikle okuyucuya sunar. (V) Günümüzde ise şiir, geleneksel kurallardan bütünüyle koparak tamamen bireysel ve kuralsız bir düzleme yerleşmiştir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
(I) Köy seyirlik oyunları, kökeni tarih öncesi bolluk ve bereket ritüellerine dayanan geleneksel bir tiyatro türüdür. (II) Bu oyunlar, genellikle düğünlerde, bayramlarda veya hasat zamanlarında köy meydanlarında sergilenir. (III) İlk olarak, oyuncuların tamamı profesyonel değil, köyün kendi sakinlerinden oluşur. (IV) Modern tiyatro binaları, akustik ve ışık sistemleri açısından son yıllarda büyük bir gelişim göstermiştir. (V) Başka bir deyişle, bu oyunlar halkın ortak yaratısıdır ve kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?
Sanatın toplumsal bir sorumluluk taşıyıp taşımadığı meselesi, estetik kuramların öteden beri süregelen en temel tartışma alanlarından biridir. Kimi çevreler sanatın mutlak bir özerkliğe sahip olduğunu, onun herhangi bir toplumsal yarar gözetmesinin sanatsal yaratıcılığı prangalamaktan başka bir işe yaramayacağını iddia eder. Oysa bu bakış açısı, sanatçının varoluşsal olarak toplumsal bir dokunun parçası olduğu gerçeğini ıskalamaktadır. Tolstoy’un ifadesiyle "Sanat, bir duygunun bir kimseden diğerine geçirilmesi aracılığıdır." Dolayısıyla sanat, bireysel bir lüks değil, toplumsal bir zorunluluktur; fildişi kulelerin sessizliğinde değil, hayatın gürültüsü içinde şekillenir.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde verilenlerden yararlanılmıştır?
Modern kent planlamasında yeşil alanlar, sadece estetik bir kaygı ya da ekolojik bir zorunluluk olarak görülmemelidir. Bu alanlar, farklı sosyal tabakalardan gelen bireylerin ortak bir mekânda buluşmasını sağlayarak toplumsal aidiyet duygusunu güçlendirir. Kentleşmenin getirdiği yabancılaşma krizine karşı bir panzehir görevi gören bu sosyal donatılar, bireyler arasındaki görünmez duvarları yıkar. Dolayısıyla parklar ve bahçeler, fiziksel birer nefes alma noktası olmanın ötesinde, toplumsal barışın inşa edildiği stratejik merkezlerdir.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Bir kamu denetçisinin hazırladığı raporda geçen; "Genç istihdamını artırmak adına yürütülen ulusal projeye ayrılan fonun, hedeflenen kitlenin yalnızca ’ine hitap edebilecek düzeyde kalması; beklenen sosyo-ekonomik dönüşümün gerçekleşememesine yol açmıştır." cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Postmodern edebiyatta 'üstkurmaca', metnin kendi inşa sürecini sorunsallaştırarak kurmaca ile gerçeklik arasındaki sınırı bulanıklaştırmasıdır. Geleneksel romanda yazar, yarattığı evrenin kapılarını okura sonuna kadar açıp onu bu dünyanın gerçekliğine hapsederken postmodern yazar, bu kapının sadece bir dekordan ibaret olduğunu her fırsatta vurgular. Örneğin Jorge Luis Borges, öykülerinde okuru bir labirentin içine bırakır ve ona labirentin duvarlarının kağıttan olduğunu hatırlatır. Bu durum, okuru pasif bir alıcı olmaktan çıkarıp metnin inşasına katılan etkin bir özneye dönüştürür.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangilerinden yararlanılmıştır?
(I) Karagöz ve Hacivat, Türk geleneksel halk tiyatrosunun en bilinen gölge oyunu karakterleridir. (II) İlk olarak, bu iki figür arasındaki bitmek bilmeyen atışmalar, oyunun ana kurgusunu oluşturur. (III) Bu yüzden, aralarındaki dilsel uyuşmazlıklar oyunun temel komedi unsurunu meydana getirir. (IV) Oysaki modern tiyatroda ışık ve ses düzenekleri, sahne atmosferini belirleyen en önemli unsurlardır. (V) Başka bir deyişle, Karagöz ve Hacivat'ın zıt karakter yapıları oyunun dinamizmini sağlar.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?