Anlam Bilgisi

(I) Türk minyatür sanatının en gizemli figürlerinden biri olan Siyah Kalem, alışılagelmiş saray üslubunun dışına çıkan özgün bir fırçaya sahiptir. (II) Onun eserlerinde, Orta Asya bozkır yaşamının sertliği; devler, şamanlar ve gündelik ritüeller üzerinden çarpıcı bir gerçekçilikle sunulur. (III) Bu çizimlerdeki figürlerin dinamizmi, klasik Osmanlı minyatüründeki durağan ve hiyerarşik kompozisyon anlayışıyla taban tabana zıttır. (IV) Minyatür sanatı, 18. yüzyıldan itibaren Batı etkisiyle birlikte perspektif ve ışık-gölge arayışlarına girerek geleneksel formunu değiştirmeye başlamıştır. (V) Sanatçının kullandığı toprak tonları ve güçlü konturlar, bu dinamik yapıyı destekleyen en önemli görsel unsurlardır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Osmanlı Devleti'nde kahvehaneler, 16. yüzyıldan itibaren toplumsal hayatın kalbinin attığı, "mekteb-i irfan" olarak adlandırılan sivil birer akademi kimliği kazanmıştır. (II) Okuma yazma bilmeyenlerin bile halk hikâyeleri, meddah gösterileri ve gazete okumaları yoluyla bilgi edindiği bu mekânlar, toplumsal bir eğitim işlevi görmüştür. (III) Dönemin siyasi otoriteleri, bu denetimsiz sosyalleşme alanlarını zaman zaman birer tehdit olarak algılamış ve kahve tüketimini yasaklama yoluna gitmiştir. (IV) Özellikle şairlerin ve sanatçıların uğrak noktası olan bu ortamlar, sözlü kültürün zenginleşmesine ve yeni edebî türlerin halka ulaşmasına zemin hazırlamıştır. (V) Bu yönüyle kahvehaneler, resmî eğitim kurumlarının dışında kalan halkın entelektüel ihtiyaçlarını karşılayan alternatif birer okul niteliğindedir.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Kamu personelinin verimliliğini artırmak amacıyla düzenlenen kurum içi seminerde, kriz anlarını yönetmenin en doğru yolu ve stratejileri katılımcılarla paylaşıldı.

Bu cümledeki "yol" sözcüğünün anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

Düzenli uyku, insan beyninin dinlenmesi ve bilgileri işlemesi için vazgeçilmez bir ihtiyaçtır. Günlük iş temposu içerisinde verimliliği artırmak isteyen bireylerin, uyku saatlerine özen göstermesi gerekir. Yetersiz uyku alan kişilerin odaklanma süreleri kısalmakta ve karar verme yetenekleri zayıflamaktadır. Bu nedenle sağlıklı bir yaşam ve iş başarısı için kaliteli uyku süreci, lüks değil temel bir zorunluluktur.

Bu parçada vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Yeni proje taslağı üzerindeki sert eleştirilerinden ödün vermeyen birim amiri, sunulan teknik raporu ve maliyet analizlerini inceledikten sonra yelkenleri suya indirerek taslağın onaylanması için gerekli desteği vereceğini belirtti.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

Bir sözcüğün bilim, sanat, spor ya da meslek dalıyla ilgili kazandığı özel anlama "terim anlam" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük terim anlamıyla kullanılmıştır?

Metafor, dilden ziyade bir zihin tasarımıdır; dünyayı kavrama biçimimizdir. Metaforun sadece edebî bir süsleme aracı olduğu yönündeki yaygın kanı, onun bilişsel işlevini gölgelemektedir. Soyut olanı somutun kalıbına dökerek anlamlandıran bu yapı, zamanın para gibi 'harcanabilir' bir değer olarak algılanmasında vücut bulur. Zihin, metafor aracılığıyla tanıdık olmayan bir kıtada elindeki eski haritalarla yolunu bulmaya çalışan bir kâşif edasıyla hareket eder. Bu bağlamda metaforik düşünce, dili süslemekten ziyade gerçeği her an yeniden inşa eden bir mimaridir.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde verilenlerden yararlanılmıştır?

Anadolu Selçuklu mimarisinde yapının dışa açılan yüzü olan taç kapılar, sadece bir giriş ögesi değil, aynı zamanda siyasi ve dini gücün sembolik birer göstergesidir. Genellikle cephenin geri kalanından daha yüksek ve gösterişli tasarlanan bu yapılar; geometrik motifler, bitkisel bezemeler ve yazı kuşaklarıyla tezyin edilmiştir. Her bir motifin derin bir kozmolojik anlam taşıdığı bu kapılar, ziyaretçiyi dış dünyadan kutsal mekâna hazırlayan bir eşik vazifesi görür.

Bu parçada Anadolu Selçuklu taç kapılarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

(I) Geleneksel Türk evinin mimari kurgusunda "sofa", odaları birbirine bağlayan ve hane halkının ortak kullanımına sunulan merkezi bir hacimdir. (II) Bu mekân, sadece bir geçiş alanı olmanın ötesinde, ailenin sosyal etkileşimini şekillendiren en temel yapısal unsurdur. (III) Başka bir deyişle, Türk evi plan tipleri sofaların konumuna göre "iç sofalı", "dış sofalı" ve "orta sofalı" gibi isimlerle sınıflandırılır. (IV) Oysaki modern mimarlıkta açık plan anlayışı, mekânlar arasındaki sınırları tamamen kaldırarak farklı bir işlevsellik sunmaktadır. (V) Bu yüzden sofa, evin hem mahremiyet dengesini sağlar hem de iklimsel koşullara göre evin hava sirkülasyonunu düzenleyen bir merkez görevi görür.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

(I) Türklerde okçuluk, sadece bir avlanma veya savaş aracı değil, aynı zamanda bir terbiye ve disiplin yöntemidir. (II) İlk olarak, bir okçunun yetişmesi için fiziksel gücün yanında zihinsel bir sükûnetin de sağlanması gerekir. (III) Bu yüzden eğitim süreci, sabır ve odaklanma üzerine kurulu uzun bir yolculuktur. (IV) Ok ve yay yapımında kullanılan ağaçların seçimi, bölgedeki iklim koşullarına göre farklılık göstermektedir. (V) Başka bir deyişle, geleneksel okçuluk, bireyi hem bedenen hem de ruhen kemale erdirmeyi amaçlayan bütüncül bir sanattır.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Kamu diplomasisi süreçlerinde yetkililerin, muhataplarının diplomatik dilini ve jestlerini doğru okuması, kriz anlarında stratejik bir üstünlük sağlar.

Bu cümledeki "okumak" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Modern insanın en büyük yanılgısı, gelişmeyi sadece teknolojik ilerlemeyle ölçmesidir. Oysa gerçek ilerleme, teknik cihazların hızında değil, insanın içsel derinliğinde ve ahlaki olgunluğundadır. Bazıları teknolojinin bizi özgürleştirdiğini iddia etse de aslında bizi ekranlara bağımlı kılarak gerçeklikten koparmaktadır. Albert Einstein'ın şu uyarısı bu noktada oldukça düşündürücüdür: "Korkarım ki bir gün teknoloji, insani etkileşimin önüne geçecek ve dünya aptal bir nesle kalacak." İşte bu yüzden ilerlemeyi sadece makinelerde değil, insan ruhunun tekâmülünde aramalıyız.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinde verilenlerden yararlanılmıştır?

Kamu kurumlarında sunulan hizmetlerin sadece teknik bir süreç olarak görülmesi, bu hizmetlerin insani boyutunu yok ederek onları kuru birer prosedür haline getirir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "kuru" sözcüğü bu cümledeki anlamıyla kullanılmıştır?

Bir tiyatro eleştirmeni, son yazısında "Oyunun ikinci perdesinde tempo oldukça yükseldi ve izleyici hikâyeye tam anlamıyla dahil oldu." ifadesini kullanmıştır.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün taşıdığı anlam özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Klasik Osmanlı sanatları içerisinde mücellitlik, kitabın hem fiziksel bütünlüğünü koruyan hem de ona estetik bir değer katan zarif bir zanaattır. (II) Cilt sanatçıları, deri üzerine şemse, zencerek ve köşebent gibi motifleri büyük bir sabırla işleyerek her eseri eşsiz bir sanat nesnesine dönüştürürler. (III) Bu ustalar, kullandıkları malzemelerin dayanıklılığına dikkat ettikleri kadar, motiflerin birbirleriyle olan geometrik uyumuna da özen gösterirler. (IV) Günümüzde dijital kütüphaneciliğin yaygınlaşması, nadir eserlere olan erişimi kolaylaştırsa da fiziksel kitabın dokusuna duyulan özlemi dindirememiştir. (V) Dolayısıyla bir Osmanlı cildi incelenirken sadece dış kapaktaki süslemelere değil, dikiş tekniklerinden kullanılan ebru kağıtlarına kadar her detaya bakılmalıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Kamu hizmeti sunumunda benimsenen şeffaflık ilkesi, vatandaşın idareye olan güvenini artırmakta ve doğrudan toplumsal huzura dokunmaktadır.

Bu cümledeki "dokunmaktadır" sözcüğünün cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu yönetimi alanında yapılan güncel araştırmalar, liyakat esaslı atamaların yapıldığı kurumlarda çalışan memnuniyetinin ve iş verimliliğinin diğer kurumlara kıyasla belirgin bir artış gösterdiğini ortaya koymuştur; bu durum, kurumsal sürdürülebilirliğin temel güvencesinin insan kaynağı yönetimi politikaları olduğunu açıkça teyit etmektedir.

Bu cümledeki anlam özellikleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Uluslararası ticari anlaşmalardan doğan yükümlülükleri yerine getirmek ve gümrük geçiş süreçlerini hızlandırmak amacıyla sınır kapılarında kapsamlı bir modernizasyon süreci başlatılmıştır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bu cümledekine benzer bir anlam ilişkisi vardır?

Dijital çağın beraberinde getirdiği 'sürekli ulaşılabilirlik' hali, aslında bireyin kendi iç dünyasına yaptığı yolculukların önündeki en büyük engeldir. Her an bir bildirimle bölünen zihin, derinleşme yetisini kaybederek yüzeyde salınmaya mahkûm kalır. Sosyolog Zygmunt Bauman'ın 'akışkan modernite' kavramıyla işaret ettiği gibi, hiçbir şeyin sabit kalmadığı bu düzende bağ kurmak da imkânsızlaşır. Modern insan, kalabalıklar içinde yalnızlaşırken bu yalnızlığını yeni dijital uyaranlarla örtmeye çalışmaktadır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangilerine başvurulmuştur?

Evdeki enerji tüketimini azaltmak ve aylık fatura maliyetlerini düşürmek amacıyla eski aydınlatma sistemini tasarruflu lambalarla yeniledi.

Bu cümledeki anlam ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?