Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 281Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Müzik başlayınca salondaki herkes neşeyle dansetti.

Answer

Müzik başlayınca salondaki herkesin 'dans etti' şeklinde ayrı yazılması gereken ifadeyi bitişik yazması yanlıştır.
Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, birinci kelimede herhangi bir ses düşmesi veya ünsüz türemesi gerçekleşmiyorsa kelimeler ayrı yazılır. 'Dans' kelimesi 'etmek' fiiliyle birleşirken bir ses olayı yaşamadığı için 'dans etti' şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik yapıları (gülkurusu, güneybatı, yer elması, affetti, dansetti) tespit edin.
Hangi sözcüklerin birleşik yazım kurallarına tabi olduğu belirlenir.
Yazım yanlışını bulmak için öncelikle incelenecek kelimeleri seçmek gerekir.
2
'Etmek' yardımcı fiiliyle kurulan yapıları ses olayı (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) yönünden inceleyin.
'Affetti' sözcüğünde ünsüz türemesi varken, 'dansetti' sözcüğünde herhangi bir ses olayı yoktur.
Türkçe yazım kurallarına göre yardımcı fiille kurulan birleşimlerde ses olayı yoksa kelimeler ayrı yazılır.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazım Kuralları
Estimated Time:40s
Question 282Question →

Günlük konuşma dilindeki söyleyiş biçimleri, bazı sözcüklerin yazılı dilde de hatalı kullanılmasına zemin hazırlayabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Milli takımın sabah yaptığı antreman programına basın mensupları alınmadı.

Answer

Cümledeki 'antreman' sözcüğü yanlış yazılmıştır; kelimenin doğru yazımı 'antrenman' şeklindedir.
Seçeneklerdeki cümleler incelendiğinde 'antreman' sözcüğünün yazımının hatalı olduğu görülmektedir. Fransızca kökenli olan bu sözcüğün doğru yazımı, dilimize geçtiği biçimiyle 'antrenman' şeklindedir. Kelimenin ortasındaki 'n' ünsüzünün yazılmaması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen ve yazımı sıklıkla karıştırılan 'unvan', 'orijinal', 'kılavuz', 'müracaat' ve 'antreman' sözcükleri tespit edilir.
Kontrol edilecek anahtar kelimeler belirlendi.
Yazım yanlışı sorularında genellikle telaffuz nedeniyle hatalı yazılan yabancı kökenli kelimeler hedef alınır.
2
Belirlenen kelimelerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki doğru yazımlarıyla karşılaştırması yapılır.
'Antreman' kelimesinde 'n' ünsüzünün eksik olduğu, diğerlerinin ise TDK'ye uygun olduğu saptandı.
KPSS sınavında TDK tarafından belirlenen güncel yazım kuralları esas alınmaktadır.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin TDK Kılavuzuna Göre Denetimi
Estimated Time:45s
Question 283Question →

Noktalama işaretleri, duygu ve düşünceleri daha açık ifade etmek, cümlenin yapısını ve duraklama noktalarını belirlemek için kullanılır. Bu işaretlerden biri olan iki noktanın (:) kullanımında hem işaretin yeri hem de kendisinden sonra gelen ifadenin yazım özelliği (büyük veya küçük harfle başlama durumu) büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya bu işaretten sonra gelen ifadenin yazımıyla ilgili bir hata yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışmalarda şu belgelerin eklenmesi zorunludur: Nüfus cüzdanı fotokopisi, ikametgâh belgesi ve sabıka kaydı.

Answer

Resmî yazışmalarda belgelerin sıralandığı seçenekte, iki noktadan sonra gelen ifade bir cümle niteliği taşımadığı ve özel isim içermediği için küçük harfle başlamalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen ifade bir cümle niteliği taşımıyorsa ve sadece örnekler sıralanıyorsa bu örnekler küçük harfle başlar. 'Nüfus cüzdanı fotokopisi, ikametgâh belgesi...' ifadesi bir cümle değil, bir örnek listesidir ve özel isim içermemektedir. Bu nedenle 'Nüfus' sözcüğünün küçük harfle başlatılması gerekirken büyük harfle başlatılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin türünü belirle.
Belgelerin sıralandığı seçenekte ifade bir cümle değil, bir örnek listesidir.
Yazım kuralını doğru uygulamak için ifadenin cümle olup olmadığını anlamak gerekir.
2
TDK'nin iki noktadan sonraki yazım kuralını hatırla.
İki noktadan sonra gelen ifade cümle niteliğinde değilse (örnekler sıralanıyorsa) küçük harfle başlanır.
Noktalama işaretlerinden sonraki büyük/küçük harf kullanımını denetlemek için bu kural esastır.
3
Seçenekleri bu kurala göre karşılaştır.
C seçeneğinde 'Nüfus' kelimesiyle başlayan liste bir cümle değildir ve cins isimdir; bu yüzden küçük 'n' ile başlamalıdır.
Hatalı olan seçeneği kesinleştirmek için kuralın somut uygulaması yapılır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığını kontrol edin.
2
Eğer ifadeden sonra bir yüklem gelmiyor ve sadece isimler sıralanıyorsa bu bir örneklendirmedir.
3
Cins isimlerden oluşan örnek listelerinin iki noktadan sonra küçük harfle başlaması gerektiğini unutmayın.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştıran diğer soruları inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 284Question →

Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kardeşim bu yıl fransızca öğrenmek için kursa gidiyor.

Answer

Kardeşim bu yıl fransızca öğrenmek için kursa gidiyor.
Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre bütün dil ve lehçe adları büyük harfle başlar. 'Kardeşim bu yıl fransızca öğrenmek için kursa gidiyor.' cümlesinde 'Fransızca' sözcüğü bir dil adıdır ve özel isim olduğu için büyük harfle başlaması gerekirken küçük harfle yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen dil ve lehçe adlarını tespit edin.
Almanca, Japonca, fransızca, Türkçe ve İngilizce sözcükleri tespit edildi.
Yazım kuralının uygulanacağı özel isimleri belirlemek için.
2
Tespit edilen dil adlarının büyük harfle başlayıp başlamadığını kontrol edin.
Almanca, Japonca, Türkçe ve İngilizce büyük harfle başlarken 'fransızca' küçük harfle başlamıştır.
Dil adlarının büyük harfle yazılması kuralına uygunluğu denetlemek için.

Key Concept

Dil ve lehçe adlarının yazımı
Estimated Time:30s
Question 285Question →

Resmî yazışmalarda ve raporlarda noktalama işaretlerinin Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen kurallara uygun şekilde kullanılması, metnin profesyonelliği ve anlaşılırlığı açısından kritiktir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İlçenin ekonomik yapısı temel olarak iki ana sektöre dayanmaktadır; tarımsal faaliyetler ve küçük ölçekli sanayi üretimi.

Answer

İlçenin ekonomik yapısını oluşturan sektörlerin açıklandığı cümlede, açıklama yapılacağı için noktalı virgül (;) yerine iki nokta (:) kullanılması gerekirdi.
İlçenin ekonomik yapısının hangi sektörlere dayandığı belirtilirken 'dayanmaktadır' fiilinden sonra noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Ancak Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır. Bu nedenle noktalama hatası yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümle yapısını ve noktalama işaretinin görevini analiz etmek
İlçenin ekonomik yapısına dair bir açıklama ve örneklendirme yapıldığı tespit edilir.
İki noktanın temel işlevi kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümleleri belirlemektir.
2
Kullanılan işareti kontrol etmek
Açıklama yapılacak kısımdan önce noktalı virgül (;) kullanıldığı görülür.
Türkçede açıklama ve örnekleme için kullanılan işaret iki noktadır; noktalı virgül bu amaçla kullanılmaz.
3
İki noktadan sonraki yazım kuralını denetlemek
İki noktadan sonra gelen ifadelerin cümle niteliğine göre büyük veya küçük harfle başlayacağı kuralı hatırlanır.
Diğer seçeneklerde bu kuralın (cümle ise büyük, örnek ise küçük harf) doğru uygulandığı doğrulanır.

Key Concept

İki noktanın açıklama ve örneklendirme görevleri
Estimated Time:1m 15s
Question 286Question →

Türkçede kısaltmaların yazımı ve kısaltmalara getirilen eklerle ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: T.H.Y.’nin yurt dışı uçuşlarında sunduğu yeni ikram menüsü, yolcular tarafından büyük bir ilgiyle karşılandı.

Answer

Cümlelerin hangisinde yazım yanlışı olduğu sorulmuş olup, 'T.H.Y.' kısaltmasında nokta kullanılması kural ihlalidir.
Türkçede büyük harflerle yapılan kısaltmalarda, Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) ve Türkçe (T.) kısaltmaları dışında nokta kullanılmaz. Bu nedenle 'T.H.Y.' yazımı yanlıştır, 'THY' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfle yapılan kısaltmaların yazım kuralını hatırla.
T.C. (Türkiye Cumhuriyeti) ve T. (Türkçe) dışında büyük harfli kısaltmalarda nokta kullanılmaz.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kuralları bu istisnalar dışındaki kullanımları yasaklar.
2
C seçeneğindeki kısaltmayı incele.
Kısaltma 'T.H.Y.' şeklinde yazılarak aralara nokta konulmuştur.
Kural gereği 'THY' şeklinde noktasız yazılması gerekmektedir.

Key Concept

Büyük Harfli Kısaltmalarda Noktalama İstisnaları
Question 287Question →

Kamu personeli alımı mülakatlarına katılan adaylar ile görevli memurlar arasındaki diyaloglarda ve mülakat sürecini anlatan metinlerde cümle sonu işaretlerinin doğru kullanımı metnin anlamını doğrudan etkiler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna soru işareti (?) getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Görevli memur, evrakları kontrol ettikten sonra başını kaldırıp sıradaki adaya sordu: Soyadınız

Answer

Görevli memurun adaya yönelttiği 'Soyadınız' ifadesi, soru sözcüğü içermese de tonlama yoluyla soru anlamı kazandığı için sonuna soru işareti getirilmelidir.
Doğru seçenek olan ifadede, memur adayın soyadını öğrenmek amacıyla bir soru yöneltmektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, soru eki veya sözü içermeyen ancak soru vurgusu ve tonlamasıyla soru anlamı kazanan cümlelerin sonuna soru işareti (?) konur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin anlam ve yapı özelliklerini inceleyin.
Dört cümlenin haber verme, uyarı veya tasvir amaçlı olduğu, bir cümlenin ise bilgi alma amaçlı olduğu görülmektedir.
Cümle sonu işaretini belirlemek için cümlenin hangi amaçla kurulduğunu anlamak gerekir.
2
Soru vurgusu içeren ifadeyi tespit edin.
'Soyadınız' ifadesi bir soru sözcüğü (nasıl, ne zaman vb.) barındırmasa da bir yanıt beklediği için soru cümlesidir.
Türkçede soru eki veya sözü olmadan sadece tonlama ile soru cümlesi kurulabilir.

Key Concept

Soru İşaretinin Kullanımı (Tonlama ve Vurgu)
Estimated Time:40s
Question 288Question →

Noktalama işaretlerinin işlevlerini ve yazım kuralları ile olan ilişkisini dikkate aldığınızda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Adayların sınava gelirken yanında bulundurması gerekenler şunlardır; giriş belgesi, geçerli kimlik kartı ve kalem.

Answer

Adayların sınava gelirken yanında bulundurması gereken belgelerin sıralandığı cümlede, noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Türkçe noktalama kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. 'Adayların sınava gelirken yanında bulundurması gerekenler şunlardır' ifadesi bir örnekleme hazırlığıdır, dolayısıyla burada noktalı virgül kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin işlevini belirleme
Cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra bir liste/örnekleme yapılacağı anlaşılmaktadır.
Türkçede açıklama yapılacak veya örnek verilecek bölümlerden önce uygun işaretin seçilmesi gerekir.
2
İki nokta ile noktalı virgül kurallarını karşılaştırma
Örnekleme ve açıklama görevinde iki nokta (:) kullanılırken; noktalı virgül (;) gruplandırma veya sıralı cümleleri ayırma görevinde kullanılır.
Noktalı virgülün açıklama veya örnekleme başlatma gibi bir görevi yoktur.
3
Büyük/küçük harf kontrolü yapma
Örnekler özel isim değilse ve cümle niteliği taşımıyorsa küçük harfle, bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlatılır.
Yazım kurallarına uygunluk denetimi için bu ayrım kritiktir.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle mi yoksa örnek mi olduğunu ayırt etmek için yüklem kontrolü yapmayı unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 289Question →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Doğu Anadolu’nun Kuzeyi, kış aylarında Türkiye’nin en düşük sıcaklık değerlerinin ölçüldüğü yerlerin başında gelir.

Answer

Doğu Anadolu’nun kuzeyi ifadesinde yön bildiren sözcük küçük harfle yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre yön bildiren kelimeler (kuzey, güney, doğu, batı) özel isimden önce gelirse büyük (Doğu Anadolu gibi), ancak özel isimden sonra gelirse küçük harfle (Anadolu’nun doğusu gibi) başlatılır. Bu nedenle 'Doğu Anadolu’nun Kuzeyi' ifadesindeki 'Kuzeyi' kelimesinin büyük harfle yazılması yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Yön bildiren sözcüklerin (kuzey, güney, doğu, batı) büyük harf kullanım kuralını hatırlayın.
Yön adları, özel isimden önce gelirse büyük; özel isimden sonra gelirse küçük harfle başlar.
Yön bildiren kelimeler bir yerin ismiyle tamlama kurduğunda konumlarına göre farklı yazılırlar.
2
Cümledeki kullanımı inceleyin.
'Doğu Anadolu'nun Kuzeyi' ifadesinde 'Kuzeyi' kelimesi özel isimden (Anadolu) sonra gelmektedir.
Söz dizimindeki yeri, kelimenin büyük mü yoksa küçük mü başlayacağını belirleyen temel unsurdur.
3
Yazımın kurala uygunluğunu kontrol edin.
'Kuzeyi' sözcüğü büyük harfle başlatılarak kural ihlali yapılmıştır; doğrusu 'kuzeyi' olmalıdır.
TDK kuralları gereği özel isimden sonra gelen yön isimleri tür ismi olarak değerlendirilir.

Key Concept

Yön Bildiren Sözcüklerin Yazımı
Question 290Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sanatçının bu eserindeki ince detayları diğerlerinden ayırdetmek derin bir bilgi birikimi gerektirir.

Answer

Sanatçının eserindeki detayları ayırmaktan bahseden cümlede geçen 'ayırdetmek' sözcüğü yanlıştır; bu sözcüğün 'ayırt etmek' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Sanatçının eserindeki ince detaylardan bahseden cümlede kullanılan 'ayırdetmek' ifadesi yanlıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'etmek, olmak' gibi yardımcı fiillerle kurulan birleşik fiillerde, isim soylu kelimede bir ses düşmesi veya türemesi yoksa kelimeler ayrı yazılır. 'Ayırt' kelimesinde bir ses olayı olmadığı için 'ayırt etmek' şeklinde yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Birleşik fiillerin yazım kuralını hatırlamak.
Etmek, olmak, eylemek yardımcı fiilleriyle kurulan yapılar, isim kısmında bir ses olayı (düşme veya türeme) varsa bitişik, yoksa ayrı yazılır.
Yazım yanlışını tespit etmek için temel kuralın uygulanması gerekir.
2
'Ayırt etmek' ve 'arz etmek' yapılarını analiz etmek.
'Ayırt' ve 'arz' kelimelerinde yardımcı fiille birleşirken herhangi bir ses olayı gerçekleşmez. Dolayısıyla bu kelimelerin ayrı yazılması gerektiği belirlenir.
Cümledeki kullanımın kurala uygunluğu denetlenir.
3
Diğer birleşik kelimeleri (hanımeli, gökkuşağı, ada çayı) kurallara göre kontrol etmek.
Hanımeli ve gökkuşağı anlam kayması nedeniyle bitişik; ada çayı ise anlamını koruduğu için ayrı yazılır. Bu kullanımların doğru olduğu teyit edilir.
Tüm seçeneklerin doğruluğu kontrol edilerek hata noktası netleştirilir.

Key Concept

Birleşik Fiillerin ve İsimlerin Yazım Kuralları

Practice More

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili özellikle 'ayrı yazılanlar' başlığı altındaki bitki ve hayvan adlarını tekrar gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 291Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Belediye meclisindeki görüşmelerde şu karar alındı: Şehrin kuzey bölgesindeki yeşil alanlar imara açılmayacaktır.

Answer

Belediye meclisindeki görüşmelerde şu karar alındı: Şehrin kuzey bölgesindeki yeşil alanlar imara açılmayacaktır.
İlgili cümlede iki nokta, kendisinden sonra gelecek olan kararın içeriğini (açıklamasını) bildirmek için kullanılmıştır. Bu açıklama 'açılmayacaktır' yüklemiyle biten bağımsız bir cümle kurduğu için büyük harfle başlaması kurala tam uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.
Cümlede 'şu karar alındı' ifadesinden sonra kararın ne olduğu açıklanmaktadır, dolayısıyla iki nokta kullanımı işlevsel olarak doğrudur.
Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını analiz edin.
İfadenin yüklemi (açılmayacaktır) olan tam bir cümle olduğu görülmektedir.
Yazım kurallarına karar vermek için ifadenin cümle mi yoksa örnekler dizisi mi olduğunu anlamak gerekir.
3
Büyük harf kullanım kuralını uygulayın.
İfade cümle niteliğinde olduğu için 'Şehrin' kelimesinin büyük harfle başlaması doğrudur.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.

Key Concept

İki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğindeyse büyük harfle, örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

Hints

1
İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa sadece örnek listesi mi olduğuna dikkat edin.

Practice More

İki nokta ile noktalı virgülün temel görevlerini karşılaştıran diğer çıkmış KPSS sorularını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 292Question →

Dilin gelişimi ve değişimi sürecinde, özellikle yabancı dillerden Türkçeye geçen sözcüklerin yazımında sıklıkla hatalar yapılabilmektedir. Bu tür sözcüklerin doğru yazımını bilmek, hem akademik hem de profesyonel hayatta dilin etkili kullanımı açısından vazgeçilmezdir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kriz yönetiminde başarılı olan liderler, belirsizlik anlarında inisiyatif almaktan çekinmeyen kişilerdir.

Answer

Kriz yönetiminde başarılı olan liderlerin inisiyatif almasından bahseden cümle doğrudur.
İnisiyatif almaktan bahseden cümlede geçen 'inisiyatif' sözcüğü, Fransızca kökenli bir kelimedir ve Türkçede her iki 'i' harfi de korunarak yazılır. Bu cümlede herhangi bir imla hatası bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve karıştırılan sözcükleri tespit et.
Tespit edilen sözcükler: direk, kollektif, inisiyatif, profosyonel, dinazor.
Yazım yanlışı araması bu sözcükler üzerinde yoğunlaşmalıdır.
2
Tespit edilen sözcükleri Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzu ile karşılaştır.
direk -> direkt, kollektif -> kolektif, profosyonel -> profesyonel, dinazor -> dinozor olmalıdır.
Bu sözcüklerin doğru yazımlarını belirleyerek yanlışları elemek gerekir.
3
Kalan seçeneğin doğruluğunu teyit et.
'İnisiyatif' sözcüğünün yazımı kılavuza tamamen uygundur.
Hata içermeyen tek seçenek doğru cevaptır.

Key Concept

Yabancı Kökenli Sözcüklerin Türkçedeki İmla Kurallarına Uygun Yazımı

Practice More

Özellikle Fransızca ve İngilizce kökenli olup Türkçede sıkça kullanılan 'entelektüel', 'kılavuz', 'tıraş' gibi kelimelerin listesini TDK üzerinden kontrol etmeniz faydalı olacaktır.
Estimated Time:50s
Question 293Question →

Türkçede özel adlara dâhil olmayan tür bildiren sözcüklerin ve yön adlarının yazımıyla ilgili belirli kurallar bulunmaktadır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Şairin 'Sokak Çocukları' adlı şiiri, Varlık Dergisinin son sayısında yayımlandı.

Answer

Şairin 'Sokak Çocukları' adlı şiirinin yayımlandığı mecrayı belirten 'Varlık dergisinin' ifadesinde 'dergi' sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel ada dâhil olmayan gazete, dergi, tablo gibi sözcükler küçük harfle başlar. 'Varlık' derginin özel adıdır; ancak 'dergi' sözcüğü bu isme dâhil olmayıp tür belirttiği için 'Varlık dergisinin' şeklinde yazılmalıdır. Bu kuralın tek istisnası 'Resmî Gazete'dir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel adları ve bu adlara bağlı tür adlarını (dergi, gazete vb.) tespit edin.
Varlık (özel ad), Dergisi (tür adı) tespit edildi.
Yazım yanlışının hangi kelime grubunda olduğunu daraltmak için.
2
TDK'nin özel ada dâhil olmayan tür adlarıyla ilgili kuralını hatırlayın.
Resmî Gazete dışındaki dergi, gazete ve tablo adlarında 'dergi, gazete, tablo' kelimelerinin küçük harfle yazılması gerektiği kuralı hatırlatıldı.
Kurallı bir değerlendirme yapmak için.
3
'Varlık' özel adının kapsamını kontrol edin.
Derginin özel adı sadece 'Varlık'tır; 'dergi' kelimesi bu isme dâhil değildir.
Büyük harf kullanımının sınırlarını belirlemek için.
4
Hatalı kullanımı saptayın.
Dergisinin kelimesinin büyük harfle başlatılmasının yanlış olduğu sonucuna varıldı.
Doğru seçeneğe ulaşmak için.

Key Concept

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür Adlarının Yazımı
Estimated Time:50s
Question 294Question →

Kamu İhale Kanunu çerçevesinde hazırlanan resmi bir idari şartnamede yer alan aşağıdaki hükümlerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yüklenici firma, iş programı dahilinde yapılacak olan saha etütlerini 3'erli teknik ekipler kurarak on iş günü içerisinde tamamlayacaktır.

Answer

Saha etütlerinin '3'erli' ekiplerle yapılacağını belirten seçenek yanlıştır; üleştirme sayıları her zaman yazıyla yazılmalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) güncel yazım kurallarına göre, paylaştırma ifade eden üleştirme sayıları kesinlikle rakamla (3'er, 5'erli vb.) yazılamaz. Bu sayıların her zaman yazıyla (üçer, beşerli vb.) belirtilmesi zorunludur. D seçeneğinde yer alan '3'erli' ifadesi bu kuralı ihlal ettiği için yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki tüm sayısal ifadeler ve bu ifadelere getirilen ekler tespit edilir.
A'da mali bedel (#EllibinTL#), B'de üleştirme (ikişer), C'de Romen rakamı (II.) ve sıra sayısı (12'nci), D'de üleştirme (3'erli), E'de saat (14.00'te) tespit edilmiştir.
Yazım kuralları açısından riskli alanları belirlemek için.
2
TDK'nin üleştirme sayılarına ilişkin kuralı hatırlanır.
TDK: 'Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla yazılır.' kuralı geçerlidir.
Sayıların yazımında en sık yapılan ve KPSS'de sıkça sorgulanan kurallardan biri olduğu için.
3
D seçeneğindeki '3'erli' ifadesi kural çerçevesinde analiz edilir.
İfadenin rakamla yazıldığı görülür. Doğru yazım 'üçerli' olmalıdır.
Kural ihlalini somutlaştırmak için.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Hints

1
Cümledeki üleştirme (paylaştırma) sayılarına odaklanın.

Practice More

Sıra sayılarının rakamla yazımında nokta kullanımı ile kesme işareti kullanımının bir arada olamayacağını hatırlayın (Örn: 2.'nci yanlıştır).
Estimated Time:1m 15s
Question 295Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde kısaltmaların kullanımı, TDK Yazım Kılavuzu'nda belirtilen standartlara tabidir. Kısaltmanın büyük veya küçük harfle yapılması, ölçü birimi olup olmaması veya üst işareti içermesi getirilecek eklerin ve noktalama işaretlerinin kullanımını doğrudan etkilemektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Vatandaşların kamu hizmetlerine erişiminde T.C. kimlik numarasının ibraz edilmesi zorunlu bir uygulamadır.

Answer

Türkiye Cumhuriyeti'nin kısaltması olan 'T.C.' ifadesi, gelenekleşmiş bir istisna olarak büyük harfli kısaltmalar arasında nokta barındıran doğru kullanımdır.
Doğru seçenekte yer alan 'T.C.' kısaltması, TDK kurallarına göre büyük harfli kısaltmalar içinde nokta kullanımının zorunlu olduğu iki istisnadan biridir. Bu nedenle yazımı tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Büyük harfli kısaltmaların genel kuralını hatırla.
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda (THY, TRT, ÖSYM gibi) harfler arasına nokta konulmaz.
TDK kurallarına göre bu kısaltmalar harf harf okunur ve noktasız yazılır.
2
İstisnai durumları (T.C. ve T.) kontrol et.
Sadece Türkiye Cumhuriyeti (T.C.) ve Türkçe (T.) kısaltmalarında nokta kullanılır.
Bu iki kullanım gelenekleşmiş yapıları nedeniyle kural dışı kabul edilir.
3
Ölçü birimleri ve küçük harfli kısaltmaların kurallarını incele.
Ölçü birimlerinde (kg, m, cm) nokta kullanılmaz; ek, kelimenin tam okunuşuna göre gelir.
Uluslararası standartlar ve TDK kuralları ölçü birimlerinde nokta kullanımını yasaklar.
4
Üst işaretli kısaltmaların ek kuralını uygula.
m2m^2 veya cm3cm^3 gibi üst işaretli kısaltmalarda ek gelirken kesme işareti kullanılmaz.
Üst işareti zaten bir ayrım sağladığı için ek doğrudan üst işaretinin yanına yazılır.

Key Concept

Kısaltmalarda Nokta ve Ek Kullanımı
Question 296Question →

Kısaltmaların yazımı ve bu kısaltmalara getirilen eklerin kullanımıyla ilgili olarak aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde TDK'nin belirlediği güncel imla kurallarına uyulması zorunludur.

Answer

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde TDK'nin belirlediği güncel imla kurallarına uyulması zorunludur.
Büyük harflerle yapılan kısaltmalarda harfler arasına nokta konulmaz ve getirilen ekler kısaltmanın son harfinin okunuşuna göre belirlenir. 'TDK' kısaltması 'Te-De-Ke' şeklinde okunduğu için getirilen '-nin' eki hem ses uyumuna hem de yazım kurallarına tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Kısaltma türlerini sınıflandırın.
TDK, THY ve TRT büyük harfle yapılan kısaltmalardır; kg ve mm ise ölçü birimi kısaltmalarıdır.
Farklı kısaltma türleri farklı yazım ve ek kurallarına tabidir.
2
Büyük harf kısaltmalarının nokta ve ek kurallarını kontrol edin.
Büyük harf kısaltmalarında nokta kullanılmaz (T.C. ve T. hariç) ve ekler son harfin okunuşuna göre gelir.
T.H.Y. (nokta hatası) ve TRT'nın (ek hatası) kullanımlarının yanlış olduğu bu adımda belirlenir.
3
Ölçü birimi kısaltmalarının kurallarını kontrol edin.
Ölçü birimlerinin sonunda nokta kullanılmaz; ekler ise kelimenin tam okunuşuna göre getirilir.
kg. ve mm. kullanımlarında nokta bulunması yazım yanlışına yol açar.
4
Tüm kurallara uyan seçeneği doğrulayın.
TDK'nin kullanımı hem nokta içermemesi hem de Te-De-Ke-nin okunuşuna uyumlu olması nedeniyle doğrudur.
Türk Dil Kurumu'nun resmî kurallarına göre büyük harf kısaltmalarında son harf esastır.

Key Concept

Kısaltmalarda Nokta ve Ek Kuralları

Hints

1
Büyük harfle yapılan kısaltmalarda ekin hangi kurala göre (açılım mı yoksa harf okunuşu mu) getirildiğine dikkat edin.

Practice More

Büyük harf kısaltmalarında 'T.C.' ve 'T.' istisnalarını hatırlayarak benzer soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 297Question →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu ögelerin cümlede üstlendikleri dil bilgisel göreve, anlam özelliklerine ve kalıplaşma durumlarına göre belirlenir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Oysaki veriler sisteme girildi mi süreç öyle hızlı ilerliyor ki geçen yılki hataların tekrarlanma ihtimali tamamen ortadan kalkıyor.

Answer

Cümledeki tüm yapıların doğru yazıldığı "Oysaki veriler sisteme girildi mi..." ile başlayan seçenektir.
Doğru kabul edilen seçenekte; 'Oysaki' kelimesi kalıplaşmış olduğu için bitişik, zaman anlamı katan 'mi' soru eki ayrı, bağlaç görevindeki 'ki' ayrı ve sıfat türeten '-ki' eki (yılki) bitişik yazılmıştır. Bu kullanımların tamamı Türk Dil Kurumu'nun belirlediği standart yazım kurallarına uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' ögelerinin görevlerini belirleyin.
Seçeneklerde ek (hâl eki, sıfat yapan ek), bağlaç ve soru eki görevinde kullanımlar mevcuttur.
Yazım kuralının doğruluğunu denetlemek için önce kelimenin cümledeki dil bilgisel görevi tespit edilmelidir.
2
Kalıplaşmış 'ki' bağlaçlarını (SOMBAHÇEM) kontrol edin.
'Oysaki' doğru (bitişik), 'Meğer ki' ise hatalı (ayrı) yazılmıştır.
Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, Halbuki, Çünkü, Meğerki, İllaki kelimelerindeki 'ki' bağlaçları kalıplaştığı için bitişik yazılır.
3
Bağlaç olan 'de' ile hâl eki olan '-de'nin ayrımını yapın.
'Gazete de' (hâl eki) ve 'onaylanmamış ta' (bağlaç) kullanımları hatalıdır.
Bağlaç olan 'de' her zaman ayrı yazılır ve asla 'te/ta' olmaz; hâl eki olan '-de' ise bitişik yazılır ve ses uyumlarına girer.
4
Soru eki 'mi'nin ve sıfat yapan '-ki' ekinin yazımını denetleyin.
'girildi mi' ve 'geçen yılki' kullanımları kurallara uygundur.
Soru eki 'mi' (soru sorsa da sormasa da) her zaman ayrı yazılır; sıfat yapan '-ki' ise daima bitişik yazılır.

Key Concept

Türkçede 'de', 'ki' ve 'mi' yapılarının yazımı
Question 298Question →

Resmî ve akademik metinlerin inşasında, ödünçleme yoluyla dile giren teknik terimlerin imlası, metnin otoritesini doğrudan etkiler. Günlük dildeki telaffuz alışkanlıkları, bu sözcüklerin yazıya dökülmesinde sıklıkla yanılgılara yol açabilmektedir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde, yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Seminerden sonra verilen kokteyl menüsünde konuklar için vejeteryan seçenekler de yer alıyordu.

Answer

Seminerden sonra verilen kokteyl menüsünde konuklar için vejeteryan seçenekler de yer alıyordu cümlesinde yazım yanlışı vardır; doğrusu 'vejetaryen' olmalıdır.
Seçeneklerde geçen 'vejeteryan' sözcüğünün yazımı hatalıdır. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzuna göre Fransızca 'végétarien' kökeninden gelen bu sözcüğün doğru yazımı 'vejetaryen' şeklindedir. Ortadaki 'e' harfi yerine 'a' harfi kullanılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki yazımı karıştırılmaya müsait yabancı kökenli ve teknik sözcükler belirlenir.
hoparlör, komiser, vejeteryan, müteveffa ve şoför sözcükleri tespit edilir.
Yazım yanlışını bulmak için odaklanılması gereken anahtar kelimelerin belirlenmesi gerekir.
2
Tespit edilen her bir sözcük TDK Güncel Yazım Kılavuzu verileriyle karşılaştırılır.
hoparlör (doğru), komiser (doğru), müteveffa (doğru), şoför (doğru) ve vejeteryan (yanlış) olduğu görülür.
Türkçedeki imla standartları TDK verilerine dayanmaktadır.
3
Yanlış yazılan sözcüğün doğru biçimi saptanarak kural teyit edilir.
Fransızca kökenli olan sözcüğün 'vejetaryen' şeklinde yazılması gerektiği sonucuna varılır.
Hatalı kullanımın nedenini anlamak öğrenmeyi pekiştirir.

Key Concept

Yabancı kökenli sözcüklerin imlasında telaffuzdan kaynaklanan ünlü hataları
Estimated Time:1m 30s
Question 299Question →

Noktalama işaretleri, yazılı anlatımda anlam karışıklığını önlemek ve ifadenin netleşmesini sağlamak amacıyla kullanılır. Virgül (,) bu noktada en kritik görevleri üstlenen işaretlerden biridir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hırsız, çocuğu görünce mahalle arasından hızla uzaklaştı.

Answer

Hırsızın cümlenin öznesi olduğunu ve arkasından gelen 'çocuk' ismini nitelemediğini belirten cümle doğru cevaptır.
Doğru seçenekte virgül, 'hırsız' sözcüğünden sonra gelerek bu sözcüğün bir ismi niteleyen sıfat değil, cümlenin öznesi (faili) olduğunu göstermektedir. Virgül kaldırıldığında 'hırsız çocuk' ifadesi bir sıfat tamlaması gibi algılanabilir ve eylemi yapan kişi belirsizleşir. Bu kullanım, virgülün klasik 'anlam karışıklığını önleme' görevidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki virgülün yerini ve çevresindeki sözcüklerle ilişkisini analiz edin.
Hırsız ve çocuk sözcükleri arasındaki ilişki incelenir.
Virgülün anlam üzerindeki etkisini belirlemek için yapısal analiz gereklidir.
2
Virgül kaldırıldığında anlamın nasıl değiştiğini kontrol edin.
Virgül kaldırıldığında 'hırsız çocuk' şeklinde bir tamlama oluştuğu ve anlamın 'hırsız olan bir çocuk' haline geldiği görülür.
Anlam karışıklığını önleme görevi, işaret kaldırıldığında oluşan belirsizlikle kanıtlanır.
3
Virgülün asıl amacını saptayın.
Virgülün burada özneyi (hırsızı) belirginleştirerek anlam karışıklığını giderdiği anlaşılır.
Doğru fonksiyonun tespiti için kavramsal eşleştirme yapılır.

Key Concept

Virgülün Anlam Karışıklığını Önleme Görevi
Estimated Time:45s
Question 300Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde büyük harflerin kullanımı, Türk Dil Kurumunun (TDK) belirlediği güncel kurallar çerçevesinde şekillenmektedir. Bu kurallara uyulmaması hem metnin niteliğini düşürmekte hem de anlam karmaşasına yol açabilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hafta sonu düzenlenen gezide, Atatürk Orman Çiftliği'nde üretilen doğal ürünlerin tadına bakma fırsatı bulduk.

Answer

Atatürk Orman Çiftliği bir kuruluş adı olduğu için getirilen ekin kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir.
Doğru cevap, kuruluş adlarına getirilen eklerin kesme işaretiyle ayrılmayacağı kuralının ihlal edildiği ifadedir. Atatürk Orman Çiftliği bir müessese/kuruluş adı olduğu için getirilen ek 'Atatürk Orman Çiftliğinde' şeklinde bitişik yazılmalıdır. TDK Yazım Kılavuzu'nda bu durum özellikle belirtilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve kurum/kuruluş yapılarını tespit etmek.
Güneydoğu Anadolu Projesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Orta Çağ, Rönesans, Atatürk Orman Çiftliği, Danıştay Başkanlığı gibi yapılar belirlendi.
Yazım yanlışının hangi kural ihlalinden kaynaklandığını bulmak için özel adların türünü belirlemek gerekir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını uygulamak.
TDK'nin 'Kesme İşareti' başlığı altındaki uyarısına göre; kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, destek, enstitü adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz.
Atatürk Orman Çiftliği bir kuruluş (müessese) olduğu için bu kurala tabidir.
3
Diğer seçeneklerdeki yön, dönem ve tarihî terim yazımlarını kontrol etmek.
'Anadolu'nun batısı' (yön küçük), 'Orta Çağ'ın' (çağ adı büyük ve ek ayrılır), 'tarihî' (nispet î'si doğru) kullanımları kurallara uygundur.
Yanlışın tek bir seçenekte olduğundan emin olmak için tüm seçeneklerin denetlenmesi gerekir.

Key Concept

Kurum ve Kuruluş Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Alternative Method

Bir ismin kurum/kuruluş olup olmadığını anlamak için o yapının bir yönetim şemasına, başkana veya bir tüzel kişiliğe sahip olup olmadığına bakabilirsiniz. Eğer bir kurumdan bahsediliyorsa (Valilik, Okul Müdürlüğü, Bakanlık, Çiftlik Müdürlüğü vb.), gelen ekleri kesmeyle ayırmayınız.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 15 / 68Next
Yazım ve Noktalama — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 15 | Examkin