Yazım ve Noktalama

1356 questions

Noktalama işaretlerinin kullanımı, metindeki düşüncelerin doğru aktarılmasını sağlar ve okuma sırasında oluşabilecek anlam karışıklıklarını önler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Tanzimat Dönemi'nin (1839-1876) ilanıyla birlikte edebiyatımızda hak, adalet ve hürriyet gibi yeni kavramlar yer bulmaya başlamıştır.

Türk Tarih Kurumu'nun son yayımladığı çalışmalarda, Anadolu'daki eski yerleşim yerlerinin tarihî gelişimine dair önemli veriler bulunmaktadır.

Sanatçı; şiir, roman ve deneme türlerinde yetkin eserler vermiş; ancak asıl başarısını tiyatro alanındaki çalışmalarıyla yakalamıştır.

Batı Karadeniz'in (Zonguldak, Bartın, Karabük) sanayileşme süreci, bölgedeki ağır sanayi yatırımlarının artmasıyla ivme kazanmıştır.

Yazarın son kitabında -ki bu eser uzun bir çalışmanın ürünüdür- toplumsal değişimlerin birey üzerindeki etkileri irdeleniyor.

Show answer & explanation

Answer: Türk Tarih Kurumu'nun son yayımladığı çalışmalarda, Anadolu'daki eski yerleşim yerlerinin tarihî gelişimine dair önemli veriler bulunmaktadır.

Answer

Türk Tarih Kurumu bir kurum adı olduğu için kendisine getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmamalıdır; dolayısıyla 'Türk Tarih Kurumu'nun' yazımı hatalıdır.

Türk Tarih Kurumu bir kurum adıdır. Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen kurallara göre kurum, kuruluş, kurul ve iş yeri adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Doğru yazımı 'Türk Tarih Kurumunun' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki özel adlara ve kurumlara getirilen çekim eklerinin yazımını incele.

Seçeneklerde 'Tanzimat Dönemi', 'Türk Tarih Kurumu' ve 'Batı Karadeniz' gibi özel adlar tespit edilmiştir.

Kesme işaretinin en sık test edildiği alan özel adlar ve kurumsal isimlerdir.

Kurum ve kuruluş adlarına getirilen eklerle ilgili güncel TDK kuralını hatırla.

TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, birleşim, oturum ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz (Avrupa Birliği istisnası hariç).

Sınavda en çok karıştırılan ve sorulan temel kurallardan biridir.

Hatalı olan seçeneği belirle ve diğer işaretlerin kullanımını teyit et.

Türk Tarih Kurumu bir kurum olduğu için gelen ekin kesmeyle ayrılması yanlıştır. Diğer şıklardaki kısa çizgi, yay ayraç ve noktalı virgül kullanımları ise doğrudur.

Tüm seçeneklerin analizi, cevabın kesinleşmesini sağlar.

Key Concept

Kurum, Kuruluş ve İş Yeri Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Estimated Time:1m 0s

Question 402Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Devlet memurlarının temel görevi, vatandaşlara anayasa ve kanunlar çerçevesinde hizmet etmektir.

Yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardısıra uygulama aşamasındaki sorunlar hızla giderildi.

Kurumun yayımladığı strateji belgesinin yanı sıra eylem planı da tüm birimlere dağıtıldı.

Proje kapsamında personelin bilinçaltındaki gizli yeteneklerini ortaya çıkarmaya dönük testler uygulandı.

Ülkenin kuzeybatısında etkili olan sağanak yağışlar, tarım arazilerinde su baskınlarına neden oldu.

Show answer & explanation

Answer: Yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardısıra uygulama aşamasındaki sorunlar hızla giderildi.

Answer

Yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesinin ardısıra uygulama aşamasındaki sorunlar hızla giderildi cümlesindeki "ardısıra" sözcüğü ayrı yazılmalıdır.

"Ardısıra" sözcüğü, Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre "dış, iç, sıra" sözleriyle oluşturulan birleşik kelimelerin ayrı yazılması gerektiği kuralına tabidir. Dolayısıyla bu ifadenin "ardı sıra" şeklinde ayrı yazılması gerekir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik yapıları tespit edin.

"hizmet etmek", "ardısıra", "yanı sıra", "bilinçaltı", "kuzeybatı" yapıları incelenmelidir.

Yazım yanlışı analizi için önce ilgili sözcük öbeklerinin belirlenmesi gerekir.

"Sıra" sözcüğüyle kurulan birleşik kelimelerin kuralını uygulayın.

Türk Dil Kurumu'na göre "dış, iç, sıra" sözleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır.

"Ardısıra" ifadesi bu kural dahilinde "ardı sıra" şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Diğer birleşik yapıların doğruluğunu teyit edin.

"Hizmet etmek" (ses olayı yok, ayrı), "bilinçaltı" (soyut, bitişik), "kuzeybatı" (ara yön, bitişik) kullanımları kurallara uygundur.

Tek bir yanlışın olduğundan emin olmak için tüm seçenekler değerlendirilmelidir.

Key Concept

Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler (Sıra Sözcüğü Kuralı)

Estimated Time:50s

Question 403Question →

Dil bilgisi kurallarına hâkimiyet, kamu kurumlarındaki bürokratik süreçlerin sağlıklı işlemesinden bilimsel çalışmaların niteliğine kadar geniş bir yelpazede büyük önem taşır. Özellikle yabancı dillerden Türkçeye geçen veya ses bilgisel benzerlikler nedeniyle anlam kaymasına uğrayarak yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımı, metnin ciddiyetini doğrudan etkiler.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazımı karıştırılan sözcüklerin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Kurumsal yapıdaki hiyerarşi, görev ve sorumlulukların netleşmesi açısından büyük bir öneme sahiptir.

Akademik kariyeri boyunca pek çok başarılı çalışmaya imza atan profesör, her zaman mütevazi bir duruş sergilemiştir.

Toplumun refahı için yürütülen reform çalışmalarında mevcut statükonun korunması her zaman mümkün olmayabilir.

Sporcuların müsabakalara hazırlanırken disiplinli ve bilimsel bir antrenman programı uygulamaları gerekmektedir.

Yoğun iş temposu ve aşırı stres, bireylerde zaman zaman halüsinasyon gibi algı bozukluklarına yol açabilir.

Show answer & explanation

Answer: Akademik kariyeri boyunca pek çok başarılı çalışmaya imza atan profesör, her zaman mütevazi bir duruş sergilemiştir.

Answer

İçinde 'mütevazi' sözcüğünün geçtiği cümle yazım yanlışı içermektedir çünkü bu sözcük 'paralel' anlamına gelmektedir; kastedilen 'alçak gönüllü' anlamı için 'mütevazı' kullanılmalıdır.

Cümlede kastedilen anlam 'alçak gönüllü' olmaktır. Türk Dil Kurumu'na göre 'alçak gönüllü' anlamına gelen sözcük 'mütevazı'dır (sonu ı ile biter). 'Mütevazi' sözcüğü ise Arapça kökenli bir geometri terimidir ve 'paralel' anlamına gelir. Bu iki sözcüğün birbiri yerine kullanılması, KPSS seviyesinde sıkça sorgulanan üst düzey bir yazım ve anlam yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı sıklıkla karıştırılan sözcükler tespit edilir.

Hiyerarşi, mütevazi, statüko, antrenman ve halüsinasyon sözcükleri belirlendi.

Yazım yanlışının bu tip hassas kelimelerde olma ihtimali yüksektir.

Tespit edilen sözcüklerin TDK Yazım Kılavuzu'ndaki güncel yazımları kontrol edilir.

'Hiyerarşi', 'statüko', 'antrenman' ve 'halüsinasyon' sözcüklerinin imlasının doğru olduğu görüldü.

Seçenekleri eleyerek doğru sonuca ulaşmak için kurallar teyit edilmelidir.

Anlamca karıştırılan 'mütevazi' ve 'mütevazı' sözcüklerinin cümledeki bağlama uygunluğu denetlenir.

Cümlede kişinin 'alçak gönüllü' olduğu kastedilmektedir ancak geometri terimi olan ve 'paralel' anlamına gelen 'mütevazi' kullanılmıştır.

Kelime bazlı yazım yanlışları bazen harf hatasından ziyade anlamca yakın kelimelerin yanlış seçilmesinden kaynaklanır.

Bağlama uygun doğru kelime olan 'mütevazı' yerine 'mütevazi' yazıldığı için yanlışlık saptanır.

B seçeneğindeki kullanım hatalıdır.

Yazım kuralı ihlali netleştirilerek çözüm tamamlanır.

Key Concept

Yazımı karıştırılan sözcüklerde hem harf düzeni hem de köken/anlam ayrımı (paronim sözcükler) yazım kuralı ihlali sayılır.

Estimated Time:1m 15s

Question 404Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı doğrudur?

Çantamda şu eşyalar vardı: cüzdan, anahtarlık ve telefon.

En sevdiğim çiçekler şunlardır; gül, lale ve karanfil.

Size bir uyarım var, yola erken çıkmalısınız.

Markete gidip şunları aldım. süt, ekmek ve yumurta.

Kardeşim şu sporları sever; basketbol, voleybol ve tenis.

Show answer & explanation

Answer: Çantamda şu eşyalar vardı: cüzdan, anahtarlık ve telefon.

Answer

İki noktanın örneklerden önce doğru bir şekilde kullanıldığı ve örneklerin küçük harfle başladığı seçenek doğrudur.

Doğru olan cümlede, kendisinden sonra örnekler sıralandığı için iki nokta işareti yerinde kullanılmıştır. Ayrıca sıralanan örnekler (cüzdan, anahtarlık, telefon) özel isim olmadığı ve tek başına bir cümle kurmadığı için küçük harfle başlatılarak yazım kuralına da uyulmuştur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki işlevi belirle

Cümlede 'şu eşyalar' denilerek bir örnekleme yapılacağı belirtilmiştir.

İki noktanın en temel görevlerinden biri, kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonuna konulmasıdır.

Yazım kuralını kontrol et

Örnekler özel isim olmadığı ve cümle niteliği taşımadığı için küçük harfle başlamıştır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen örnekler, bağımsız bir cümle kurmuyorsa küçük harfle başlar.

Key Concept

İki Noktanın Örnekleme ve Açıklama Görevi

Question 405Question →

Türkçede özel adlar ve bu adlara getirilen eklerin yazımı, belirli kurallara ve istisnalara tabidir. Özellikle kurum, kuruluş ve kurul adlarıyla kanun, tüzük ve yönetmelik isimlerinin yazımında hem büyük harf kullanımı hem de kesme işaretinin işlevi, adayların en çok dikkat etmesi gereken hususların başında gelir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin ve kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Türk dili üzerine yapılan araştırmalara öncülük eden Türk Dil Kurumunun hazırladığı yeni sözlükte, halk ağzından derlenen pek çok sözcüğe yer verilmiştir.

Türk Medeni Kanunu'nun kabulüyle birlikte, toplumsal hayatta kadın ve erkek hakları arasında tam bir eşitlik sağlanması hedeflenmiştir.

Orta Çağ'ın karanlık zihniyetine karşı bir başkaldırı niteliği taşıyan Rönesans, sanat ve bilimde büyük bir devrim yaratmıştır.

Avrupa Birliği'ne üyelik yolunda gerçekleştirilen reformlar, ülkenin demokratik yapısının güçlenmesine önemli katkılar sunmaktadır.

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı kararlar, millet iradesinin en somut tecellisi olarak hukuk sistemimizde yer bulmaktadır.

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı kararlar, millet iradesinin en somut tecellisi olarak hukuk sistemimizde yer bulmaktadır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, iş yeri, topluluk ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Türkiye Büyük Millet Meclisi bir kuruluş adı olduğu için getirilen tamlayan ekinin 'Meclisinin' şeklinde, kesme işareti kullanılmadan yazılması gerekmektedir. Bu nedenle ilgili ifade yazım hatası içermektedir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki kurum, kuruluş, kurul ve kanun adlarını tespit et.

Türk Dil Kurumu (kurum), Türk Medeni Kanunu (kanun), Avrupa Birliği (kuruluş/istisna) ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (kuruluş).

Yazım kuralları, bu özel isim türlerine göre farklılık göstermektedir.

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını uygula.

Türk Dil Kurumunun (doğru), Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (yanlış).

TDK'nin güncel kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, iş yeri ve topluluk adlarına getirilen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Meclisinin' şeklinde yazılmalıdır.

Kanun adları ve Avrupa Birliği istisnasını doğrula.

Türk Medeni Kanunu'nun (doğru), Avrupa Birliği'ne (doğru).

Kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılırken; Avrupa Birliği ise kurum adları kuralının tek resmî istisnasıdır ve ekleri ayrılır.

Key Concept

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı ve Avrupa Birliği istisnası.

Estimated Time:2m 0s

Question 406Question →

İki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde herhangi bir noktalama ya da yazım yanlışı bulunmamaktadır?

Veznedeki görevli, bekleyen vatandaşlara dönerek şöyle seslendi: lütfen sıraya geçiniz ve evraklarınızı hazırlayınız.

Başvuru esnasında adaylardan istenen evraklar şunlardır; kimlik fotokopisi, öğrenim belgesi ve adli sicil kaydı.

Sanatçının şu tespiti oldukça manidardır: Sanat, hayatı daha katlanılır kılma çabasıdır.

Bahçemizde birçok meyve ağacı mevcuttur: Kiraz, elma ve erik.

Size sadece tek bir tavsiyem var, dürüstlükten hiçbir zaman ödün vermeyin.

Show answer & explanation

Answer: Sanatçının şu tespiti oldukça manidardır: Sanat, hayatı daha katlanılır kılma çabasıdır.

Answer

Sanatçının tespitinin aktarıldığı ve açıklama niteliğindeki tam cümlenin büyük harfle başlatıldığı seçenek doğrudur.

Doğru olan ifadede, bir sanatçının tespiti açıklanmaktadır. İki nokta işareti açıklama görevinde kullanılmış ve ardından gelen ifade bağımsız bir cümle olduğu için büyük harfle başlatılarak yazım kuralına uygun hareket edilmiştir.

Step-by-Step Solution

İki noktanın görevini belirle.

Cümlede 'şu tespiti' ifadesiyle bir açıklama yapılacağı belirtilmiş, bu nedenle iki nokta kullanımı yerindedir.

Kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.

İki noktadan sonra gelen bölümün yapısını incele.

'Sanat, hayatı daha katlanılır kılma çabasıdır.' ifadesi bağımsız bir cümledir.

Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen tam cümleler büyük harfle başlar.

Key Concept

İki Nokta ve Büyük Harf Kullanımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen örneklerin sonuna üç nokta (...) mı yoksa nokta mı konulacağı, örneklerin sınırının belirtilip belirtilmediğine göre değişir. Bu kuralı da gözden geçirebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 407Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yönetmeliklerde noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, metnin idari ve hukuki netliği açısından büyük önem taşımaktadır. Bu kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı TDK yazım ve noktalama kurallarına uygundur?

Başvuruda adaylardan istenen belgeler şunlardır; iki adet vesikalık fotoğraf, diploma fotokopisi ve sabıka kaydı.

Müfettişin hazırladığı rapordaki temel sonuç şuydu: kurumun teknolojik altyapısı güncel standartların gerisinde kalmıştır.

Komisyonun üzerinde durduğu en önemli ilke şudur: Liyakat, kamu personel rejiminin temel taşı olarak kabul edilmelidir.

Eğitim programında şu konular ele alındı, zaman yönetimi, etkili iletişim teknikleri ve kriz yönetimi stratejileri.

Sınav görevlisi salona girdi: adaylara gerekli açıklamaları yaptı ve optik formları dağıtmaya başladı.

Show answer & explanation

Answer: Komisyonun üzerinde durduğu en önemli ilke şudur: Liyakat, kamu personel rejiminin temel taşı olarak kabul edilmelidir.

Answer

İki noktanın açıklama bildiren cümleden sonra kullanıldığı ve ardından gelen tam cümlenin büyük harfle başladığı seçenek doğrudur.

İlgili cümlede 'şudur' ifadesiyle bir ilkenin açıklaması yapılacağı belirtilmiş, bu amaçla iki nokta kullanılmış ve ardından gelen açıklama bir cümle olduğu için büyük harfle başlatılarak TDK kurallarına tam uyum sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yapılarını analiz etme

Cümlelerde 'şudur', 'şunlardır', 'şuydu' gibi ifadelerle açıklama veya örnekleme yapılacağı belirtilmiştir.

İki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konur.

Yazım ve noktalama uyumunu kontrol etme

Doğru seçenekte iki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle olduğu için büyük harfle (Liyakat) başlatılmıştır.

TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, sadece örneklerden oluşuyorsa küçük harfle başlar.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme Görevi

Hints

İki noktadan sonra bir cümle geliyorsa büyük harf, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harf (özel isim değilse) tercih edilir.

Practice More

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştıran karma noktalama sorularını çözebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 408Question →

Türkçede "de", "ki" ve "mi" yapılarının yazımı; bu sözcüklerin cümledeki görevlerine, yüklendikleri anlam ilişkilerine ve kalıplaşma durumlarına göre farklılık göstermektedir. Bu kuralların ihlali yazım yanlışı kabul edilmektedir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Mademki bu kararı sen verdin, sonuçlarına da tek başına katlanman gerektiğini en başından biliyor olmalıydın.

Bahar gelip de çiçekler açtı mı buralarda insanın ruhu dinlenir; halbuki biz bu güzelliklerin kıymetini pek bilmiyoruz.

Mevzuattaki bu belirsizlikler, kurumda çalışan personelin de işini zorlaştırmakta ve hizmet sürecini aksatmaktadır.

Yapılan incelemelerde de görüldü ki merkez teşkilatın da görevli personelin de bu konuda yeterli eğitimi almadığı anlaşılmıştır.

Sessizlikte bile yankılanan bu fısıltılar, salondaki herkesi bir anda derin bir endişeye sevk etmek için yeterli miydi dersiniz?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan incelemelerde de görüldü ki merkez teşkilatın da görevli personelin de bu konuda yeterli eğitimi almadığı anlaşılmıştır.

Answer

İncelemelerde geçen "teşkilatın da" ifadesinin, yer bildiren bulunma eki olması nedeniyle "teşkilatında" şeklinde bitişik yazıldığı seçenek yanlıştır.

Doğru cevap olan seçenekte, "merkez teşkilatın da görevli" ifadesindeki "da" bağlaç değil, bulunma durumu ekidir. Sözcüğün anlamı incelendiğinde personelin bulunduğu yer kastedilmektedir. Dolayısıyla tamlayan ekinden sonra gelen bulunma eki "teşkilatında" şeklinde bitişik yazılmalıdır. Cümledeki diğer "de" (incelemelerde de) ve "ki" (görüldü ki) kullanımları ise kurallara uygundur.

Step-by-Step Solution

Cümledeki "de/da" yapılarının görevlerini kontrol et.

"İncelemelerde de" ifadesindeki ikinci "de" bağlaçtır (doğru), ancak "teşkilatın da görevli" ifadesindeki "da" bulunma anlamı katmaktadır.

Cümleden çıkarıldığında anlam bozuluyorsa ek (bitişik), bozulmuyorsa bağlaçtır (ayrı). "Teşkilatın görevli personel" ifadesi anlamlı bir bütün oluşturmadığı için buradaki ek bitişik yazılmalıdır.

"ki" ve "mi" yapılarının yazımını denetle.

"Görüldü ki" bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur. Soru ekleri ve kalıplaşmış "ki" bağlaçları diğer seçeneklerde doğru kullanılmıştır.

Fiilden sonra gelen "ki" her zaman bağlaçtır ve ayrı yazılır.

Key Concept

"de" ve "da"nın Yazımı: Bulunma Durumu Eki vs. Bağlaç

Question 409Question →

Düşüncelerin kağıda aktarılmasında kelimelerin doğru seçilmesi kadar doğru yazılması da akademik ve resmî ciddiyetin bir gereğidir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu duruma aykırı bir yazım yanlışı vardır?

Belediye ekipleri, yol yapım çalışmaları sırasında yola dökülen asfaltın kalitesini titizlikle denetledi.

Yemek için hazırlanan taze fasulyeler, besin değerini kaybetmemesi için kısık ateşte ve kendi suyunda pişirildi.

Güneşin kavurucu sıcağından korunmak amacıyla evin güneye bakan pencerelerine yeni panjurlar takıldı.

Yeni aldığı siyah pantalon, ilk yıkamada rengini verdiği için makinedeki diğer kıyafetleri boyadı.

Elektrik panosundaki ana şalter arızalanınca mahalledeki bazı evlerde kısa süreli enerji kesintisi oldu.

Show answer & explanation

Answer: Yeni aldığı siyah pantalon, ilk yıkamada rengini verdiği için makinedeki diğer kıyafetleri boyadı.

Answer

İçerisinde 'pantalon' ifadesi geçen cümle yazım yanlışı barındırmaktadır; bu sözcüğün doğru yazımı 'pantolon' şeklindedir.

Söz konusu cümlede yer alan 'pantalon' sözcüğü hatalı yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'na göre bu kelimenin doğru yazımı, ikinci hecedeki ünlünün 'o' olduğu 'pantolon' biçimidir. Kelime kökündeki ünlülerin yanlış kullanımı en yaygın yazım hatası türlerinden biridir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerde yer alan ve yazımı sıkça karıştırılan 'asfalt', 'fasulye', 'panjur', 'pantalon' ve 'şalter' sözcüklerini belirleyin.

İncelenecek hedef kelimeler tespit edildi.

Yazım yanlışı sorularında genellikle yabancı kökenli veya telaffuzu zor olan kelimeler üzerinden sorgulama yapılır.

Tespit edilen bu sözcüklerin Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki doğru biçimlerini hatırlayın veya kontrol edin.

Asfalt, fasulye, panjur ve şalter kelimelerinin doğru yazıldığı; ancak 'pantalon' kelimesinin kurallara aykırı olduğu görüldü.

Kelimelerin kök yapısındaki ünlü uyumları veya ödünçleme yoluyla dile giren kelimelerin standartlaşmış yazımları kural kabul edilir.

Hatalı olan 'pantalon' sözcüğünün doğrusu olan 'pantolon' biçimiyle karşılaştırarak yanlışlığı kesinleştirin.

Yazım yanlışının bulunduğu cümle tespit edildi.

Kelime Fransızca kökenli olsa da Türkçeye 'pantolon' ses yapısıyla yerleşmiştir.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Yabancı Kökenli Sözcüklerin İmlası

Estimated Time:45s

Question 410Question →

Noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, çizgiler) kullanımı, metindeki anlamın netleşmesi ve yapısal düzenin sağlanması açısından belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar doğrultusunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Falih Rıfkı Atay (1894-1971)'ın "Zeytindağı" adlı eseri, Birinci Dünya Savaşı'ndaki Osmanlı coğrafyasını çarpıcı bir şekilde anlatır.

Türkçede -msı/-msi eki, eklendiği isme "ona benzer, ona yakın" gibi anlamlar katarak yeni bir kavram türetir.

1919-1922 yılları arasında süren Millî Mücadele, Türk milletinin bağımsızlık azminin en önemli göstergesidir.

Batı Anadolu’da (Ege Bölgesi) zeytin tarımı, bölge ekonomisinin en önemli dayanaklarından biri kabul edilir.

Bu sanatçı -ki kendisi son yılların en çok okunan yazarıdır- toplumsal sorunlara her zaman duyarlı yaklaşmıştır.

Show answer & explanation

Answer: Falih Rıfkı Atay (1894-1971)'ın "Zeytindağı" adlı eseri, Birinci Dünya Savaşı'ndaki Osmanlı coğrafyasını çarpıcı bir şekilde anlatır.

Answer

Falih Rıfkı Atay isminin ve tarihlerinin belirtildiği cümlede, ek yay ayraçtan sonra getirildiği için noktalama hatası yapılmıştır.

Falih Rıfkı Atay isminin geçtiği cümlede bir noktalama hatası vardır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, özel adlara getirilen ekler yay ayraçtan önce kullanılmalı ve kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Cümlede ise ek, yay ayraçtan sonra getirilerek 'Atay (1894-1971)'ın' şeklinde hatalı yazılmıştır. Doğru kullanım 'Atay'ın (1894-1971)' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümledeki noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) işlevlerini kontrol et.

Falih Rıfkı Atay özel ismine bir ek getirildiğini ve hemen ardından yay ayraç içinde tarih verildiğini tespit et.

Özel isimlerden sonra açıklama yapıldığında eklerin nereye geleceği kuralını doğrulamak gerekir.

TDK'nin yay ayraç ve kesme işaretiyle ilgili özel kuralını hatırla.

Özel adlar için yay ayraç içinde bir açıklama yapıldığında, kesme işaretinin yay ayraçtan önce kullanılması gerektiğini belirle.

Ekin doğrudan özel isme ait olduğu ve açıklamanın bir ekleme olduğu kuralı temel alınmalıdır.

Hatalı kullanımı düzelt ve kurala uygun hâle getir.

Doğru yazımın 'Falih Rıfkı Atay'ın (1894-1971)' şeklinde olması gerektiğini doğrula.

Yay ayraçtan sonra ek getirilmesi, ekin tarihle ilişkilendirilmesi gibi yanlış bir algı yaratır.

Key Concept

Yay Ayraç ile Kesme İşaretinin Birlikte Kullanımı

Practice More

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmadığını, ancak Avrupa Birliği'nin bu kuralın istisnası olduğunu unutmayın.

Estimated Time:50s

Question 411Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu'ndaki güncel kullanım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Türk Dil Kurumunun 1932 yılındaki kuruluşundan bu yana Türkçenin sadeleşme ve bilim dili olma süreci akademik bir disiplinle yürütülmektedir.

İstanbul'un en zarif simgelerinden biri olan Boğaz Köprümüz'ün ışıklandırma sistemi, Cumhuriyet'in yüzüncü yılı kutlamaları için tamamen yenilendi.

Yazar; Yakup Kadri, Halide Edip ve Reşat Nuri gibi isimleri 'Millî Edebiyat' döneminin en güçlü temsilcileri olarak nitelendirip eserlerini bu çerçevede inceler.

Türkiye-Yunanistan ilişkilerinde 1923-1930 yılları arasında yaşanan 'Nüfus Mübadelesi' süreci, her iki ülkenin sosyal yapısını kökten değiştirmiştir.

Şair, son şiir kitabında (ki bu eser onun ustalığının bir kanıtıdır) geleneksel halk şiiri ögelerini modern bir imge dünyasıyla buluşturmuştur.

Show answer & explanation

Answer: İstanbul'un en zarif simgelerinden biri olan Boğaz Köprümüz'ün ışıklandırma sistemi, Cumhuriyet'in yüzüncü yılı kutlamaları için tamamen yenilendi.

Answer

İstanbul'un simgelerinden biri olan 'Boğaz Köprümüz'ün' ifadesinde kesme işareti kullanılmamalıdır; doğrusu 'Boğaz Köprümüzün' şeklindedir.

Doğru yanıt olan cümlede 'Boğaz Köprümüz'ün' ifadesi hatalıdır. Türk Dil Kurumu Yazım Kılavuzu'nda yer alan özel bir uyarıya göre; sonunda 3. tekil kişi iyelik eki bulunan özel adlara (Boğaz Köprüsü, Amik Ovası, Kuşadası vb.), bu ek dışında başka bir iyelik eki getirildiğinde kesme işareti kullanılmaz. Bu nedenle 'Boğaz Köprümüzün', 'Amik Ovamızın', 'Kuşadamızdaki' gibi kullanımlar kesmesiz olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Özel isimlerin iyelik eklerini analiz etme.

Boğaz Köprüsü ismi 3. tekil kişi iyelik eki (-ı/-u) ile bitmektedir.

Kuralın uygulanabilirliğini kontrol etmek için kök ve ekin durumunu bilmek gerekir.

İyelik eki değişikliğini kontrol etme.

İsim, 1. çoğul kişi iyelik eki (-müz) alarak 'Boğaz Köprümüz' halini almıştır.

TDK'ye göre 3. tekil iyelik ekiyle biten bir özel ada başka bir iyelik eki gelirse kesme işareti düşer.

Diğer seçeneklerdeki kurum ve kuruluş kuralını denetleme.

'Türk Dil Kurumunun' ifadesinde kesme kullanılmaması doğrudur.

Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler istisnalar (Avrupa Birliği) dışında kesmeyle ayrılmaz.

Yapım ekinden sonra gelen çekim eklerini kontrol etme.

'Türkçenin' sözcüğünde yapım ekinden (-çe) sonra gelen ilgi ekinin ayrılmaması doğrudur.

Özel adlara getirilen yapım ekleri ve bunlardan sonra gelen hiçbir ek kesmeyle ayrılmaz.

Key Concept

Özel İsimlerde İyelik Eki Değişimi ve Kesme İşareti Kuralı

Estimated Time:2m 0s

Question 412Question →

Noktalı virgül (;); cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak ya da ikiden fazla eş değer ögeler arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

Geleneksel Türk tiyatrosunda Karagöz, orta oyunu; Batı etkisindeki Türk tiyatrosunda ise dram ve komedi başat türlerdir.

Kamu yönetiminde denetim, planlama; personel yönetiminde ise liyakat ve kariyer ilkeleri kurumsal başarının temelidir.

Lisans düzeyinde hukuk, iktisat; ön lisans düzeyinde ise adalet ve muhasebe bölümleri adaylar tarafından sıkça tercih ediliyor.

Genç araştırmacı; özgün, tutarlı ve kapsamlı projeleriyle akademik camiada kısa sürede dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.

Bahar aylarında erik, çağla; yaz aylarında ise karpuz ve kavun pazar tezgâhlarının en çok aranan meyveleri arasındadır.

Show answer & explanation

Answer: Genç araştırmacı; özgün, tutarlı ve kapsamlı projeleriyle akademik camiada kısa sürede dikkatleri üzerine çekmeyi başardı.

Answer

Genç araştırmacı ile başlayan cümlede noktalı virgül, özneden sonra gelen virgülle ayrılmış ögelerle öznenin karışmasını engellemek amacıyla kullanılmıştır; diğer seçeneklerde ise tür veya takımları ayırma göreviyle yer almıştır.

Genç araştırmacı ile başlayan cümlede, özneden hemen sonra gelen sıfatlar (özgün, tutarlı, kapsamlı) kendi aralarında virgülle ayrılmıştır. Eğer özneden sonra da virgül kullanılsaydı, 'genç araştırmacı' ifadesi bu sıfat grubunun bir parçası gibi algılanabilirdi. Bu karışıklığı önlemek için TDK kuralları gereği özneden sonra noktalı virgül kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki cümlelerin yapısını ve virgül kullanımını incelemek.

Dört seçenekte (A, B, C, E) iki farklı grubun (tiyatro türleri, yönetim alanları, eğitim düzeyleri, meyveler) noktalı virgül ile ayrıldığı görülür.

Noktalı virgülün temel işlevlerinden biri olan 'tür veya takımları ayırma' kuralını tespit etmek için.

Kalan seçenekteki (D) cümlenin öznesini ve devamındaki ögeleri analiz etmek.

'Genç araştırmacı' öznedir ve devamında gelen 'özgün, tutarlı ve kapsamlı' sıfatları virgülle ayrılmıştır.

Özneden sonra noktalı virgül kullanımının, öznenin kendisinden sonraki eş değer ögelere dahil edilmesini önlemek için olup olmadığını belirlemek için.

İşlevleri karşılaştırarak farklı olanı seçmek.

D seçeneğindeki kullanım 'özneyi belirginleştirme' işlevindeyken, diğerleri 'gruplandırma' işlevindedir.

Soruda istenen farklı işlevli kullanımı doğrulamak için.

Key Concept

Noktalı Virgülün Özneden Sonra Kullanımı

Practice More

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırma işlevine dair (örneğin: 'At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.') örnekleri inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 15s

Question 413Question →

İki noktanın (:) kullanımıyla ilgili Türk Dil Kurumu kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Mutfaktaki masanın üzerinde şunlar vardı: iki adet tabak, bir sürahi ve bardaklar.

Sana söyleyebileceğim en önemli şey şudur: Hiçbir zaman umudunu kaybetmemelisin.

Pazardan en sevdiği meyveleri seçerek aldı: Elma, armut, şeftali ve üzüm.

Atatürk, eğitimin önemini şu sözle vurgular: 'Eğitimdir ki bir milleti ya hür, müstakil, şanlı, yüksek bir topluluk hâlinde yaşatır ya da esaret ve sefalete terk eder.'

Türkçede isim çekim ekleri genel olarak dört grupta incelenir: hâl ekleri, iyelik ekleri, ilgi ekleri ve çoğul ekleri.

Show answer & explanation

Answer: Pazardan en sevdiği meyveleri seçerek aldı: Elma, armut, şeftali ve üzüm.

Answer

Meyvelerin sıralandığı seçenekte, iki noktadan sonra gelen 'Elma' sözcüğü özel isim olmadığı ve bir cümle başlatmadığı halde büyük harfle yazıldığı için yanlışlık yapılmıştır.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklamalar bağımsız bir cümle niteliğindeyse büyük harfle; ancak sadece örnekler sıralanıyorsa ve bu örnekler özel isim değilse küçük harfle başlar. 'Pazardan en sevdiği meyveleri seçerek aldı: Elma, armut...' cümlesinde sıralananlar sadece örnek olduğu için 'elma' sözcüğü küçük harfle başlatılmalıydı.

Step-by-Step Solution

Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.

Cümlede iki nokta, 'meyveler' genel kategorisine ait örnekleri sıralamak amacıyla kullanılmıştır.

Kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.

İki noktadan sonra gelen ifadenin büyük mü yoksa küçük harfle mi başlaması gerektiğini kontrol edin.

Sıralanan 'elma, armut...' ifadeleri cümle niteliğinde değildir ve cins isimdir.

Türk Dil Kurumu'na göre iki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.

Kural ihlalini tespit edin.

Örneklerin ilki olan 'Elma' sözcüğü büyük harfle başlatılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Örneklerin küçük harfle başlaması kuralı çiğnenmiştir.

Key Concept

İki noktadan sonra büyük/küçük harf kullanımı

Estimated Time:1m 0s

Question 414Question →

Türkçede sayıların yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Bu yıl üniversite sınavına iki milyon beş yüz bin aday başvurdu.

Konferans salonunun 2'nci katındaki havalandırma sistemi bakıma alındı.

Kurumdaki personelin çalışma saatleri 1945'te yürürlüğe giren yönetmeliğe göre düzenlenmiştir.

Okul müdürü, başarılı olan öğrencilere 2'şer adet kitap hediye etti.

XIX. yüzyılda inşa edilen bu tarihi bina, restore edilerek kütüphaneye dönüştürüldü.

Show answer & explanation

Answer: Okul müdürü, başarılı olan öğrencilere 2'şer adet kitap hediye etti.

Answer

Okul müdürünün öğrencilere '2'şer' adet kitap hediye ettiğini belirten cümle, üleştirme sayısının rakamla yazılması nedeniyle yanlıştır.

Türkçede üleştirme (paylaştırma) sayıları her zaman yazıyla yazılır. '2'şer' şeklinde rakam ve kesme işareti kullanılarak yapılan yazımlar imla kurallarına aykırıdır. Doğru yazım 'ikişer' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki sayı ifadelerini tespit et.

Sayı ifadeleri: 'iki milyon beş yüz bin', '2'nci', '1945'te', '2'şer', 'XIX. yüzyıl'.

Yazım kurallarına aykırı bir kullanım olup olmadığını denetlemek için odak noktalarını belirlemek gerekir.

Üleştirme sayıları kuralını hatırla.

Türk Dil Kurumu kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla değil, sadece yazıyla yazılır.

Üleştirme sayılarının rakamla yazımı (2'şer, 5'er vb.) yaygın bir hata olup Türkçede kabul edilmez.

Hatalı seçeneği doğrula.

'2'şer' ifadesi rakam içerdiği için 'ikişer' olarak düzeltilmelidir.

Kurallara aykırı kullanım belirlendiği için doğru cevap bu seçenektir.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Hints

Cümlelerdeki sayıların ek alıp almadığına ve üleştirme (paylaştırma) anlamı taşıyıp taşımadığına dikkat edin.

Practice More

Üleştirme sayılarının yanı sıra, saat ve dakikaların yazımı ile büyük sayıların basamaklara ayrılması kurallarını tekrar edebilirsiniz.

Estimated Time:45s

Question 415Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalama işaretlerinin (kesme, tırnak, yay ayraç, kısa çizgi) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Batı medeniyetinin temelini oluşturan Rönesans Dönemi'nde (15. ve 16. yüzyıl), sanat ve bilimde büyük ilerlemeler kaydedilmiştir.

Genç yazar; hikâye, deneme ve eleştiri türlerindeki ilk yazılarını "Yedi İklim" dergisinde yayımlamaya başladığını belirtti.

Sokaktaki İstanbullu'ların telaşlı adımları, bu kadim şehrin bitmek bilmeyen enerjisini ve karmaşasını yansıtıyordu.

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumların 15'inci toplantısında, eğitimde fırsat eşitliği ve dijitalleşme süreçleri ele alındı.

Türkiye-Gürcistan sınırındaki Sarp Sınır Kapısı'ndan geçen yolcu sayısı, son yıllarda gerçekleştirilen vize muafiyetiyle rekor seviyeye ulaştı.

Show answer & explanation

Answer: Sokaktaki İstanbullu'ların telaşlı adımları, bu kadim şehrin bitmek bilmeyen enerjisini ve karmaşasını yansıtıyordu.

Answer

İstanbullu'ların ifadesinde kesme işaretinin kullanılması yanlıştır çünkü özel adlara getirilen yapım ve çokluk eklerinden sonra gelen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz.

Cümledeki 'İstanbullu'ların' kelimesi yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre; özel adlara getirilen yapım ekleri (-lı, -sız, -cı vb.), çokluk eki (-lar, -ler) ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu kelimenin doğru yazımı 'İstanbulluların' şeklinde, hiçbir kesme işareti kullanılmadan olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Özel adlara getirilen eklerin türünü belirle

İstanbullu kelimesindeki '-lu' eki bir yapım ekidir; '-lar' ise çokluk ekidir.

Kesme işaretinin kullanım kuralı eklerin türüne (yapım/çekim) göre değişir.

TDK'nin kesme işaretiyle ilgili istisna kuralını uygula

Özel adlara getirilen yapım ekleri, çokluk ekleri ve bunlardan sonra gelen diğer ekler kesme işaretiyle ayrılmaz kuralı gereği 'İstanbulluların' yazılmalıdır.

Yapım ekinden sonra gelen çekim eklerinin de ayrılmaması kuralın devamıdır.

Diğer seçeneklerdeki kurum, dönem ve ilişki bildiren işaretleri denetle

Rönesans Dönemi'nde (Dönem adı), Türkiye-Gürcistan (İlişki) ve Milli Eğitim Bakanlığına (Kurum adı istisnası) kullanımlarının doğru olduğu teyit edilir.

Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak yanlış seçenek elenir.

Key Concept

Özel Adlara Getirilen Yapım ve Çokluk Eklerinde Kesme İşareti İstisnası

Estimated Time:1m 30s

Question 416Question →

Bir kentsel dönüşüm ve stratejik planlama raporundan alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgülün (;) kullanımı yanlıştır?

Marmara Bölgesi'nde sanayi, ticaret, turizm; İç Anadolu Bölgesi'nde ise tarım, hayvancılık, madencilik ana gelir kaynaklarıdır.

Belediye bünyesinde fen işleri, imar, park ve bahçeler; sosyal işlerde ise kültür, sanat, eğitim birimleri koordineli çalışmaktadır.

Modern şehir planlaması; estetik, sürdürülebilir, çevreci yaklaşımları bir arada sunmayı amaçlayan bir disiplindir.

Akıllı kent uygulamaları şu temel unsurları kapsar; enerji tasarrufu, atık yönetimi, trafik kontrolü ve dijital hizmetler.

Projenin hayata geçirilmesi için gerekli izinler alındı, bütçe onaylandı; uygulama aşamasına ise gelecek ay geçilmesi planlanıyor.

Show answer & explanation

Answer: Akıllı kent uygulamaları şu temel unsurları kapsar; enerji tasarrufu, atık yönetimi, trafik kontrolü ve dijital hizmetler.

Answer

Akıllı kent uygulamalarının temel unsurlarını sayan cümlede noktalı virgül kullanımı yanlıştır; burada iki nokta kullanılmalıdır.

Akıllı kent uygulamalarını listeleyen cümlede, bir açıklama ve örneklendirme durumu söz konusudur. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta (:) konur. Bu nedenle noktalı virgül kullanımı kural ihlalidir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerin yapılarını ve noktalama işaretlerinin görevlerini analiz ediniz.

Dört cümlede noktalı virgülün TDK tarafından belirlenen standart görevlerinde (tür ayırma, sıralı cümle ayırma, özne belirginleştirme) kullanıldığı görülür.

Noktalı virgülün temel üç görevi vardır ve bunlar sınavda sıkça sorgulanır.

Hatalı olduğu düşünülen cümlede noktalı virgülden sonra gelen ifadenin niteliğine bakınız.

'Enerji tasarrufu, atık yönetimi...' şeklinde başlayan ifade, bir önceki yargının (temel unsurlar) örneklendirilmesi veya açıklanmasıdır.

Türkçe dil bilgisinde açıklama veya örnekleme yapılacaksa ilgili ifadeden önce iki nokta (:) getirilmelidir.

Key Concept

Noktalı Virgül ve İki Nokta Ayrımı

Practice More

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevi ile virgülün özneyi ayırma görevi arasındaki farkı pekiştirmek için 'karışıklık önleme' kuralını tekrar ediniz.

Alternative Method

Cümlede 'şu şekildedir', 'şunlardır' veya 'kapsar' gibi bir ifadeden sonra liste geliyorsa, orada noktalı virgülün yeri yoktur; iki nokta aranmalıdır.

Estimated Time:50s

Question 417Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Soğuk kış günlerinde direnç kazanmak için demlediği itburnu çayını herkese tavsiye ediyordu.

Kurumumuzun vizyonu doğrultusunda hazırlanan bu projede dış paydaşlarla işbirliği yapılması planlanmaktadır.

Şehrin ana arterlerinde yapılan bakım çalışmaları nedeniyle kara yolu ulaşımında aksamalar yaşandı.

Kendisine sunulan bu cazip iş teklifini ailesiyle görüştükten sonra reddetmişti.

Akşam saatlerinde başlayan kar yağışı, kentin kuzeydoğu kesimlerinde etkisini artırdı.

Show answer & explanation

Answer: Kurumumuzun vizyonu doğrultusunda hazırlanan bu projede dış paydaşlarla işbirliği yapılması planlanmaktadır.

Answer

Dış paydaşlarla işbirliği yapılması planlanmaktadır ifadesindeki 'işbirliği' sözcüğü ayrı yazılmalıdır.

Doğru cevap olan seçenekte geçen "işbirliği" sözcüğü yanlıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, birleşme sırasında anlam değişikliğine uğramayan "iş birliği", "el birliği", "güç birliği" gibi ifadeler ayrı yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (itburnu, işbirliği, kara yolu, reddetmişti, kuzeydoğu) tespit etmek.

Birleşik sözcüklerin mevcut yazımları belirlendi.

Yazım kuralı ihlalini bulmak için önce ilgili kelimelerin saptanması gerekir.

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) birleşik kelimelerin ayrı yazılmasıyla ilgili 'kelimelerden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır' kuralını uygulamak.

"İş birliği" sözcüğünün bu kurala tabi olduğu anlaşıldı.

"İş" ve "birliği" sözcükleri birleşme sırasında kendi gerçek anlamlarını korumaktadır.

Diğer şıklardaki kuralları (anlam kayması, ses olayı, ara yönler, yol adları) kontrol etmek.

Diğer tüm seçeneklerin güncel yazım kurallarına uygun olduğu teyit edildi.

Hatalı seçeneğin kesinliğinden emin olmak için çeldiricilerin doğruluğu incelenmelidir.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Anlam Korunması Kuralı)

Question 418Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Uzun yıllar üzerinde çalıştığı projenin nihayet hallolması, mühendisin omuzlarındaki büyük yükü hafifletmişti.

Bölgedeki endemik bitki türlerini araştıran heyet, aslanağzı çiçeklerinin yayılımı hakkında kapsamlı bir rapor sundu.

Romanın giriş kısmındaki ön söz, yazarın edebî anlayışını anlamak isteyen okurlar için rehber niteliğindeydi.

Şair, son kitabında kullandığı gülkurusu imgelerle okurlarını çocukluğunun geçtiği kasabaya götürüyor.

Yazar, toplumsal olayları analiz ederken sahip olduğu kuvvetli ön sezi sayesinde gelecekteki dönüşümleri isabetle tahmin etmiştir.

Show answer & explanation

Answer: Yazar, toplumsal olayları analiz ederken sahip olduğu kuvvetli ön sezi sayesinde gelecekteki dönüşümleri isabetle tahmin etmiştir.

Answer

Toplumsal olayların analizinde kullanılan 'önsezi' sözcüğünün ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır; bu sözcük bitişik yazılmalıdır.

Doğru cevap olan seçenekteki 'önsezi' sözcüğü, TDK kurallarına göre 'öngörü' ile birlikte bitişik yazılması gereken birleşik kelimeler arasında yer alır. 'Ön söz' veya 'ön yargı' gibi kelimelerin ayrı yazılması öğrenciyi bu kelimenin de ayrı yazılması gerektiği yanılgısına düşürebilir, ancak 'önsezi' kalıplaşmış bir yapı olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

Cümlelerdeki birleşik yapılı kelimeleri tespit edin.

Tespit edilen kelimeler: hallolması, aslanağzı, ön söz, gülkurusu, ön sezi.

Yazım yanlışı sorulan birleşik sözcüklerin kurala uygunluğunu denetlemek için önce yapıları bulmak gerekir.

Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerdeki ses olaylarını kontrol edin.

'Hal + olmak' fiilinde 'l' ünsüzü türediği için (hallolmak) bitişik yazım kuralı doğru uygulanmıştır.

Etmek, olmak gibi yardımcı fiillerle kurulan kelimelerde ses düşmesi veya türemesi varsa bitişik yazılır.

Anlam kaymasına uğrayan bitki/hayvan adlarını değerlendirin.

'Aslanağzı' bir çiçek adı olarak kullanıldığında her iki kelime veya ikinci kelime anlamını yitirdiği için bitişik yazılır.

Anlam değişikliği bitişik yazımın temel ölçütlerinden biridir.

'Ön' sözcüğüyle kurulan birleşik yapıların TDK istisnalarını hatırlayın.

'Ön söz', 'ön yargı', 'ön izleme' ayrı yazılırken; 'önsezi' ve 'öngörü' bitişik yazılır.

Ön sözcüğüyle kurulan kelimelerdeki bu ayrım, KPSS'de sıkça sorulan çeldirici bir kuraldır.

Key Concept

Birleşik kelimelerin yazımında 'anlam kaybı', 'ses olayları' ve 'istisnai kalıplaşmış yapılar' belirleyicidir.

Question 419Question →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, kurum isimleri, makam unvanları ve yön bildiren sözcükler gibi pek çok farklı alanda belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar ve Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kılavuzu dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Yapılan son arkeolojik kazılar, bu yerleşim alanının Van Gölü'nün Kuzeyinde kalan verimli topraklarda yoğunlaştığını göstermektedir.

Resmî Gazete'de yayımlanan yeni yönetmelik, kamu kurumlarında çalışan personelin görev ve sorumluluklarını yeniden düzenliyor.

Toplantının açılış konuşmasını yapan Sayın Bakan, bölgedeki sanayi yatırımlarının artırılması için yeni teşvik paketleri hazırladıklarını belirtti.

Türk Tarih Kurumunun düzenlediği uluslararası sempozyumda, Anadolu'nun tarih öncesi dönemlerine ait yeni bulgular tartışıldı.

Tanzimat Dönemi'nde kaleme alınan eserlerde, Batı medeniyetinin etkisiyle edebiyatımızda birçok yenilik ortaya çıkmıştır.

Show answer & explanation

Answer: Yapılan son arkeolojik kazılar, bu yerleşim alanının Van Gölü'nün Kuzeyinde kalan verimli topraklarda yoğunlaştığını göstermektedir.

Answer

Van Gölü'nün kuzeyinde ifadesinde yön bildiren sözcüğün küçük harfle yazılması gerektiği için yazım yanlışı yapılmıştır.

Doğru cevap olan cümlede geçen 'Van Gölü'nün Kuzeyinde' ifadesinde bir yazım yanlışı vardır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; kuzey, güney, doğu, batı gibi yön bildiren kelimeler yer isimlerinden sonra geldiklerinde küçük harfle başlamalıdır. Cümlenin doğrusu 'Van Gölü'nün kuzeyinde' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

Yön bildiren sözcüklerin kullanım kuralını kontrol etme.

Yön sözcükleri (doğu, batı, kuzey, güney vb.) özel isimden önce gelirse büyük (Kuzey Van Gölü), özel isimden sonra gelirse küçük (Van Gölü'nün kuzeyi) yazılır.

Yön bildiren kelimelerin yer adlarıyla kurduğu tamlamalardaki standart yazım kuralını belirlemek için.

Cümledeki kullanımı inceleme.

'Van Gölü'nün Kuzeyinde' ifadesinde 'kuzey' kelimesi özel isimden sonra gelmiş ve yön belirtmiştir.

Kelimenin cümle içindeki bağlamını ve kurala uygunluğunu test etmek için.

Diğer seçeneklerdeki kritik kullanımları doğrulama.

Resmî Gazete (özel isim), Sayın Bakan (makam adı), Türk Tarih Kurumunun (kurum eki ayrılmaz), Tanzimat Dönemi (dönem adı) kullanımlarının tamamı doğrudur.

Hatalı seçeneğin kesinliğinden emin olmak ve diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için.

Key Concept

Yer adlarından sonra gelen yön adlarının küçük harfle başlaması kuralı.

Practice More

Yön adlarının 'Batı medeniyeti' veya 'Uzak Doğu' gibi özel kullanımları ile kurum adlarına gelen eklerin yazımı konularını tekrar edebilirsiniz.

Estimated Time:50s

Question 420Question →

Virgülün (,) cümle içerisindeki kullanımı hem anlamın doğru aktarılması hem de dil bilgisi kurallarına uyum açısından büyük önem taşır. Yanlış yerde kullanılan bir virgül, yazım hatasına veya anlam belirsizliğine yol açabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı noktalama kurallarına aykırıdır?

Bakanlık, stratejik hedefler doğrultusunda yürütülen projelerin denetlenmesi için yeni bir komisyon kurdu.

Yeni düzenlemeler personelin çalışma koşullarını iyileştirirse, kuruma olan bağlılık da o oranda artacaktır.

Yeni atanan daire başkanı; vizyoner, disiplinli ve sonuç odaklı çalışma prensipleriyle tanınmaktadır.

Genç, memurun masasına yaklaşarak gerekli belgelerin onaylanmasını nezaketle talep etti.

Sayın Genel Müdür, kurum personelinin özlük haklarının iyileştirilmesi konusundaki hassasiyetini her fırsatta dile getiriyor.

Show answer & explanation

Answer: Yeni düzenlemeler personelin çalışma koşullarını iyileştirirse, kuruma olan bağlılık da o oranda artacaktır.

Answer

Yeni düzenlemeler personelin çalışma koşullarını iyileştirirse, kuruma olan bağlılık da o oranda artacaktır.

Türk Dil Kurumu'nun resmî noktalama kuralları uyarınca, metin içerisinde tek başına kullanılan şart ekinden (-sa / -se) sonra virgül konulamaz. 'Yeni düzenlemeler personelin çalışma koşullarını iyileştirirse...' ifadesinde yer alan virgül bu kuralı ihlal ettiği için noktalama hatası oluşturmaktadır.

Step-by-Step Solution

Seçeneklerdeki virgül kullanımlarını dil bilgisi kuralları çerçevesinde inceleyin.

Cümlelerdeki virgülün özne vurgusu, anlam karışıklığını önleme ve eş görevli sözcük ayrımı gibi görevleri tespit edilir.

Yanlış kullanımı bulmak için öncelikle doğru kullanım alanlarını elemek gerekir.

Türk Dil Kurumu'nun (TDK) virgülün kullanılmayacağı yerler hakkındaki özel kısıtlamalarını hatırlayın.

Zarf-fiil eklerinden sonra, şart ekinden (-sa/-se) sonra ve tekrarlı bağlaçlardan önce/sonra virgül konulmayacağı bilgisine odaklanılır.

KPSS'de en sık sorulan noktalama hataları bu kısıtlamalar üzerinden gelmektedir.

Şart eki alan 'iyileştirirse' sözcüğünden sonraki virgül kullanımını değerlendirin.

Cümlede tek bir şart kipi kullanıldığı için virgülün burada kullanımı kurallara aykırıdır.

Şart ekinden sonra sadece art arda gelen birden fazla şart cümlesi varsa virgül kullanılabilir; bu cümlede böyle bir durum yoktur.

Key Concept

Şart Ekinden (-sa/-se) Sonra Virgül Kullanımı

Estimated Time:1m 0s

PreviousPage 21 / 68Next

Yazım ve Noktalama

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Hints

Practice More

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Alternative Method

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Answer

Step-by-Step Solution