Examkin

Yazım ve Noktalama

1356 questions

Question 981Question →

Bir müzenin eser envanter listesi ve sergileme planı üzerine hazırlanan çalışma notlarında yer alan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yapılan son bağışlarla birlikte müzedeki toplam eser sayısı yaklaşık seksen beş bin seviyesine ulaşmıştır.

Answer

Seksen beş bin ifadesinin ayrı yazıldığı ve herhangi bir yazım hatası içermeyen seçenek doğrudur.
Türkçe yazım kurallarına göre birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır. 'seksen beş bin' ifadesinde bu kurala tam uyulmuştur ve başka bir hata bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerdeki sayı türlerini (üleştirme, sıra, kardinal, tarih) belirle.
A'da üleştirme, B'de sıra sayısı, C'de büyük bir sayı, D'de ise belirli bir tarih bulunmaktadır.
Her sayı türünün yazım kuralı farklılık gösterir.
2
Üleştirme sayıları için 'sadece yazıyla yazılır' kuralını uygula.
'22'şerli' yazımı yanlıştır; 'ikişerli' olmalıdır.
TDK kurallarına göre üleştirme sayıları rakamla gösterilemez.
3
Sıra sayıları için nokta ve ek kullanımını denetle.
'33.'üncü' yazımı yanlıştır; '33.' veya '33'üncü' olmalıdır.
Nokta zaten 'inci' anlamını karşıladığı için ekle birlikte kullanımı gereksizdir.
4
Tarih yazımında ay adının büyük/küçük harf durumunu kontrol et.
'1010 ocak' yazımı yanlıştır; '1010 Ocak' olmalıdır.
Belirli bir günü gösteren rakamla birlikte kullanılan ay adları büyük harfle başlatılır.
5
Çok kelimeli sayıların ayrı yazılıp yazılmadığını kontrol et.
'seksen beş bin' yazımı doğrudur.
Türkçede birden fazla kelimeden oluşan sayılar kural gereği ayrı yazılır.

Key Concept

Sayıların Yazımı Kuralları

Hints

1
Üleştirme bildiren sayılara (ikişer, beşer) ve sıra sayılarındaki (nokta/ek) karmaşasına dikkat edin.
2
Cümlelerdeki rakam ve yazı birlikteliğini kontrol edin; özellikle belirli tarihlerde ay adlarının nasıl yazıldığını hatırlayın.
3
Birden fazla kelimeden oluşan sayıların yazımı ile üleştirme sayılarının rakamla yazılamayacağı kuralını esas alın.

Practice More

Sayıların yazımıyla ilgili benzer soruları pekiştirmek için 'çek ve senetlerde sayıların yazımı' kuralına da göz atabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 982Question →

Bir belediyenin yayımladığı "Kültür ve Sanat Etkinlikleri Takvimi" başlıklı bilgilendirme yazısından alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Tiyatro gösterileri, hafta içi her akşam saat 20:0020:00’de kültür merkezinde sanatseverlerle buluşacaktır.

Answer

Saat ve dakika arasında iki nokta kullanılan seçenek hatalıdır; doğrusu nokta işareti olmalıdır.
Saat 20:0020:00 olarak yazılan ifade hatalıdır. Türk Dil Kurumu'nun (TDK) belirlediği güncel yazım kurallarına göre, saat ve dakika bildiren sayıların arasına yalnızca nokta (.) işareti getirilmelidir (20.0020.00).

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerde geçen tüm sayısal ifadeleri (zaman, miktar, sıra, üleştirme) tespit edin.
Tespit edilenler: 'on beş', '20:0020:00', 'ikişer', 'altı yüz seksen', '33’üncü'.
Yazım kuralları denetimi için önce ilgili unsurların belirlenmesi gerekir.
2
Zaman bildiren ifadenin TDK yazım kurallarına uygunluğunu denetleyin.
Saat ve dakika arasına nokta gelmesi gerekirken iki nokta (::) kullanıldığı görülmüştür.
TDK'ye göre saat ve dakika verileri sadece nokta (.) ile ayrılır.
3
Diğer seçeneklerdeki kuralları (ayrı yazım, üleştirme yazımı, sıra sayısı eki) doğrulayın.
Diğer tüm kullanımların güncel yazım kılavuzuna uygun olduğu saptanmıştır.
Hatalı seçeneğin tekliğinden emin olmak için sağlama yapılır.

Key Concept

Saatlerin Yazımı ve TDK Kuralları

Hints

1
Cümlelerdeki saat bildiren ifadelere ve kullanılan noktalama işaretine odaklanın.
2
Dijital saatlerde gördüğünüz iki nokta (:) simgesinin dil bilgisi kurallarında geçerli olup olmadığını düşünün.
3
TDK'ye göre saat ve dakika arasına sadece nokta (.) gelir; 20:0020:00 yazımı bu kuralı ihlal etmektedir.

Practice More

Sıra sayılarına getirilen eklerin (örneğin 77'nci ve 22'nci) sayıların son harfine göre nasıl değiştiğini tekrar edin.

Alternative Method

Sayıların yazımında şu dört temel kontrolü yapabilirsiniz: 1. Ayrı mı yazılmış? 2. Üleştirme yazı ile mi? 3. Saatler nokta ile mi ayrılmış? 4. Sıra sayısı eki okunuşa uygun mu?
Estimated Time:50s
Question 983Question →

Türkçede virgülün (,) kullanımıyla ilgili birçok kural bulunmakla birlikte, bazı durumlarda virgül kullanımı kesinlikle yasaklanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgül (,) yerinde ve doğru kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hazırlanan yeni mevzuat taslağı, kamu kurumlarındaki bürokratik süreçlerin hızlandırılmasını hedefliyor.

Answer

Yeni mevzuat taslağının hedefinden bahseden cümlede virgül, yüklemden uzak düşen özneyi belirginleştirmek amacıyla doğru kullanılmıştır.
Doğru cevapta virgül, 'Hazırlanan yeni mevzuat taslağı' şeklindeki özneyi, cümlenin sonunda yer alan 'hedefliyor' yükleminden ayırmak ve cümlenin temel öğesini vurgulamak için TDK kurallarına uygun şekilde kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki bağlaç ve ek yapılarını kontrol et.
've', 'veya' bağlaçları ile '-sa' şart eki ve '-up' zarf-fiil eki tespit edildi.
Virgülün kesinlikle kullanılmayacağı kuralları hatırlamak için bu yapılar kritiktir.
2
Hatalı kullanımları ele.
Bağlaçlardan (ve, veya), şart ekinden (-sa) ve tek başına kullanılan zarf-fiilden (-up) sonra gelen virgüllerin kural dışı olduğu belirlendi.
TDK kuralları gereği bu yapılardan sonra virgül kullanımı yasaktır.
3
Doğru kullanımın gerekçesini analiz et.
'Hazırlanan yeni mevzuat taslağı' öznesinden sonra gelen virgülün kullanımının uygun olduğu görüldü.
Uzun cümlelerde özneyi yüklemden ayırarak anlam karışıklığını önlemek ve vurguyu sağlamak için virgül kullanılır.

Key Concept

Virgülün Kullanılmayacağı Yerler ve Özne Belirginleştirme

Hints

1
Virgülün kullanılmadığı özel 'yasaklı' durumları (bağlaçlar, şart ekleri) hatırlayın.
2
TDK'ye göre zarf-fiil ekleri (-ince, -erek, -ip vb.) eğer art arda sıralı fiilleri bağlamıyorsa virgül almaz.
3
Cümlede özne ile yüklem arasına birçok kelime girdiğinde, özneyi belirtmek için virgül kullanılır; bu, en yaygın doğru kullanım kalıplarından biridir.

Practice More

Noktalı virgülün özneyi belirtmek için hangi durumlarda virgülün yerini aldığını çalışarak konuyu pekiştirin.
Estimated Time:1m 15s
Question 984Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve Türk Dil Kurumunun (TDK) belirlediği kurallar göz önüne alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde virgülün (,) kullanımı uygundur?

Show answer & explanation

Answer: Genç, memurun masanın üzerine bıraktığı evrakları büyük bir dikkatle incelemeye başladı.

Answer

Anlam karışıklığını önlemek amacıyla kullanılan 'Genç, memurun...' ifadesindeki virgül kullanımı doğrudur.
Doğru seçenekte virgül, bir kelimenin kendisinden sonra gelen kelimeyle yapı ve anlam bakımından bağlantısı olmadığını göstermek için kullanılmıştır. Eğer virgül olmasaydı 'genç' kelimesi 'memur'un sıfatı olarak algılanacaktı. Bu kullanım TDK'nin 'anlam karışıklığını önlemek' maddesine tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sözcük gruplarını analiz et
D seçeneğinde 'Genç' ve 'memur' sözcükleri yan yanadır.
Virgül konulmadığında 'Genç memur' bir sıfat tamlaması oluşturur; konulduğunda ise 'Genç' bir öznedir.
2
TDK'nin yasakladığı durumları kontrol et
Zarf-fiil (-ip), bağlaç (ve, ya...ya) ve şart eki (ise) sonrası virgül kullanımı yasaktır.
Diğer seçeneklerde bu kuralların ihlal edildiği tespit edilmiştir.
3
Anlam karışıklığı kuralını uygula
Virgülün kullanımı sayesinde eylemi yapan kişinin bir genç olduğu netleşir.
Cümle yapısındaki belirsizliği gidermek virgülün temel görevlerinden biridir.

Key Concept

Anlam Karışıklığını Önleme ve Virgülün Kullanılamayacağı Yerler

Hints

1
Cümledeki virgülü kaldırdığınızda anlamın değişip değişmediğine bakın.
2
TDK'ye göre zarf-fiil (-ip, -erek, -ince vb.) ve şart ekinden sonra genellikle virgül gelmez.
3
Bağlaçların (ve, veya, ya...ya) noktalama işaretleriyle olan ilişkisini hatırlayın; bağlaçlar genellikle virgülle yan yana gelmez.

Practice More

Virgülün sıralı cümleleri ayırma ve özneyi vurgulama görevleri üzerine pratik yapabilirsiniz.

Alternative Method

Önce virgülün gelmesinin kesinlikle yasak olduğu yerleri (bağlaçlar, şart ekleri, tek zarf-fiiller) eleyerek doğru seçeneğe ulaşabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 985Question →

Kamu yönetiminde stratejik planlama, kurumun gelecekteki vizyonunu şekillendiren ve kaynakların etkin kullanımını sağlayan en temel belgelerden biridir.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "de", "ki" veya "mi"nin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Öyleki; bütçe disiplininden ödün vermeden gerçekleştirilecek her yatırım, uzun vadede kamu maliyesine olumlu yansıyacaktır.

Answer

İçinde 'Öyleki' ifadesi geçen cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü 'ki' bağlacı bu yapıda ayrı yazılmalıdır.
Türkçede bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır. Bazı bağlaçlar kalıplaşarak bitişik yazılsa da (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, İllaki, Halbuki, Çünkü, Meğerki), 'Öyle ki' bu istisnalar arasında değildir. Bu nedenle 'Öyleki' şeklindeki bitişik yazım yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki 'de', 'ki' ve 'mi' ögelerini tespit edin.
Tüm seçeneklerde bu ögelerin farklı görevlerde kullanıldığı görülmektedir.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için önce ilgili ögelerin görevini belirlemek gerekir.
2
'Öyleki' ifadesindeki 'ki'nin görevini ve kalıplaşma durumunu kontrol edin.
'ki' burada bağlaç görevindedir ve 'SOMBAHÇEM' (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, İllaki, Halbuki, Çünkü, Meğerki) olarak kodlanan istisnalar arasında yer almaz.
Kalıplaşmamış 'ki' bağlaçları Türkçede her zaman ayrı yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki 'de' bağlaçlarını (çıkarma testi) ve '-ki' eklerini (-ler testi) doğrulayın.
'kurum kültürünün de' (bağlaç), 'dosyadaki' (ek), 'mademki' (kalıplaşmış bağlaç) ve 'mi' (soru edatı) kullanımları kurallara uygundur.
Doğru şıkkı teyit etmek için çeldiricilerin kurala uygunluğunu doğrulamak gerekir.

Key Concept

Bağlaç olan 'ki'nin yazımı ve kalıplaşmış istisnalar

Hints

1
Cümledeki 'ki' bağlacının kalıplaşmış olup olmadığını hatırlayın.
2
'SOMBAHÇEM' kısaltması içinde yer alan 'ki'li bağlaçları listeleyin.
3
'Öyle ki' ifadesinin bu listede (Sanki, Oysaki, Mademki, Belki, İllaki, Halbuki, Çünkü, Meğerki) bulunmadığına dikkat edin.

Practice More

Bağlaç olan 'de'nin hiçbir zaman 'te/ta' biçiminde yazılamayacağını hatırlatan örnekleri inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 986Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), "cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak" amacıyla kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Okulumuzun spor kulübünde basketbol, voleybol, tenis; sanat kulübünde ise resim, müzik, tiyatro branşları yer almaktadır.

Answer

Okulumuzun spor kulübünde basketbol, voleybol, tenis; sanat kulübünde ise resim, müzik, tiyatro branşları yer almaktadır.
Doğru seçenekte, spor branşlarını içeren liste ile sanat branşlarını içeren liste, birbirine karışmaması için noktalı virgül ile ayrılmıştır. Bu kullanım, noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' kuralının tipik bir örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki ögeleri ve virgülleri inceleyin.
Cümlede 'basketbol, voleybol, tenis' ve 'resim, müzik, tiyatro' şeklinde iki ayrı liste olduğu görülmektedir.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, zaten kendi içinde virgülle ayrılmış olan grupları birbirine karışmaması için ayırmaktır.
2
Noktalı virgülün yerini kontrol edin.
Noktalı virgül, spor grubu bittikten sonra ve sanat grubu başlamadan hemen önce kullanılmıştır.
Bu konum, iki farklı kategorinin (tür/takım) sınırını belirlediğini kanıtlar.
3
Seçeneklerdeki diğer kullanım amaçlarıyla karşılaştırın.
Diğer seçeneklerde sıralı cümleleri ayırma veya özneyi belirtme görevleri varken, bu cümlede doğrudan gruplandırma yapılmıştır.
Doğru yanıtın 'tür veya takımları ayırma' kuralına tam uyum sağlaması gerekir.

Key Concept

Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.

Hints

1
Cümlede 'spor kulübü' ve 'sanat kulübü' gibi iki farklı kategori oluşturulup oluşturulmadığına bakın.
2
Noktalı virgülün bulunduğu yerin sol tarafındaki kelimeler ile sağ tarafındaki kelimelerin farklı 'takımlara' ait olup olmadığını kontrol edin.
3
Basketbol, voleybol ve tenis bir takımı; resim, müzik ve tiyatro ise başka bir takımı temsil eder. Bu iki küme arasına noktalı virgül konularak sınıflandırma yapılmıştır.

Practice More

Noktalı virgülün 'özneyi vurgulama' görevi ile 'sıralı cümleleri ayırma' görevi arasındaki farkı pekiştirmek için karışık örnekler çözebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 987Question →

Restorasyon projesi kapsamında incelenen tarihi yapıda; tavan süslemeleri, duvar nişleri ve dönemin mimari özelliklerini yansıtan detaylar ( ) Uzmanlar, yapının aslına uygun korunması için çalışmalarını sürdürüyor ( ) Ne kadar da ihtişamlı bir işçilik ( ) Acaba bu yapı hangi yüzyılda inşa edilmiş ( )

Bu parçada parantezle belirtilen yerlere sırasıyla getirilmesi gereken noktalama işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: (...) (.) (!) (?)

Answer

Parantez içindeki yerlere sırasıyla üç nokta (...), nokta (.), ünlem işareti (!) ve soru işareti (?) getirilmelidir.
Doğru yanıt olan seçenek, metindeki cümlelerin işlevlerine tam uyum sağlamaktadır. İlk cümledeki yüklem eksikliği 'üç nokta'yı, ikinci cümledeki kesin yargı 'nokta'yı, üçüncü cümledeki hayranlık ifadesi 'ünlem'i ve son cümledeki merak/soru anlamı 'soru işareti'ni gerektirir.

Step-by-Step Solution

1
İlk cümleyi yapı bakımından inceleyin.
Cümlede yüklem (yargı) bulunmadığı için 'eksiltili cümle' özelliğindedir.
Yüklemi olmayan cümlelerin sonuna üç nokta konur.
2
İkinci cümleyi değerlendirin.
Cümle 'sürdürüyor' yüklemiyle tamamlanmış, standart bir yargı bildirmektedir.
Tamamlanmış cümlelerin sonuna nokta konur.
3
Üçüncü cümledeki anlam özelliğini belirleyin.
Cümlede yapıya yönelik bir hayranlık ve coşku ifadesi mevcuttur.
Sevinç, kıvanç, acı, korku, şaşma gibi duyguları anlatan cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.
4
Son cümleyi soru anlamı yönünden kontrol edin.
'Acaba' ve 'hangi' sözcükleri cümleye soru niteliği katmıştır.
Soru eki veya sözü içeren cümlelerin sonuna soru işareti konur.

Key Concept

Cümle sonu işaretlerinin kullanım görevleri (Eksiltili cümle, tam yargı, duygu değeri ve soru anlamı).

Hints

1
Önce yüklemi olan ve olmayan cümleleri ayırarak işe başlayın.
2
Cümlelerdeki duygu tonuna ve 'acaba', 'hangi' gibi soru kelimelerine odaklanın.
3
Birinci cümle eksiltili, üçüncü cümle hayranlık bildiren ünlem, dördüncü cümle ise soru cümlesidir.

Practice More

Benzer şekilde içinde 'bilinmeyen tarih' veya 'alay/kinaye' anlamı bulunan cümlelerde soru ve ünlem işaretlerinin parantez içindeki kullanımlarını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 988Question →

Türkçede noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Hukuk fakültesinde kamu hukuku derslerinden anayasa, ceza, idare; özel hukuk derslerinden ise medeni, borçlar, ticaret hukuku temel teşkil eder.

Answer

Hukuk fakültesinde kamu hukuku ve özel hukuk derslerinin gruplandırıldığı seçenek doğrudur.
Hukuk fakültesi derslerinden bahseden cümlede, 'kamu hukuku' ve 'özel hukuk' dersleri kendi içlerinde virgüllerle sıralanmış iki ayrı kümedir. Bu iki kümenin birbirine karışmasını önlemek için aralarına noktalı virgül getirilmiştir. Bu durum, noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevine tam olarak uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki grupları belirle
Birinci grup 'kamu hukuku dersleri' (anayasa, ceza, idare), ikinci grup 'özel hukuk dersleri' (medeni, borçlar, ticaret) olarak belirlendi.
Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma işlevini kontrol etmek için önce grupları bulmalıyız.
2
Noktalama işaretinin yerini kontrol et
Noktalı virgül, virgüllerle ayrılmış bu iki grubun tam ortasına (idare sözcüğünden sonra) konulmuştur.
Gruplar arasında ayrım yapabilmek için sınır noktasına noktalı virgül konulması gerekir.
3
TDK kuralıyla karşılaştır
Bu kullanım, TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralıyla tam örtüşmektedir.
Doğru işlevin teyit edilmesi için kuralın doğrulanması şarttır.

Key Concept

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma işlevi

Hints

1
Cümle içinde iki farklı kategori veya liste var mı diye bakmalısın.
2
Noktalı virgülün solunda bir türün örnekleri, sağında ise başka bir türün örnekleri mi sıralanmış?
3
Özellikle 'kamu hukuku' ve 'özel hukuk' gibi iki farklı başlık altındaki derslerin nasıl ayrıldığına odaklan.

Practice More

Noktalı virgülün özneden sonra kullanıldığı (özneden sonra virgül bulunması şartıyla) diğer kuralları da inceleyerek aradaki farkı netleştirin.

Alternative Method

Noktalı virgülün olduğu yere 'veya', 'oysa', 'buna karşılık' gibi bir ifade getirebiliyor ve her iki yanda farklı listeler görüyorsanız büyük ihtimalle tür/takım ayırma göreviyle kullanılmıştır.
Estimated Time:2m 0s
Question 989Question →

Birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili kuralların ihlal edilmesi yazım yanlışlarına yol açmaktadır. Özellikle akademik ve idari terimlerde bu kurallara uyulması büyük önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üniversite senatosu, Sosyal Bilimler Enstitüsü bünyesinde yeni bir anabilim dalı kurulması teklifini onayladı.

Answer

Üniversite senatosunun yeni bir anabilim dalı kurmasını ifade eden cümlede yazım yanlışı yapılmıştır; çünkü bu terimin doğru yazımı 'ana bilim dalı' şeklinde ayrı olmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek 'ana bilim dalı' terimini içermektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; bilim ve bilgi sözleriyle kurulan birleşik kelimeler ile 'ana' sözcüğünün başa gelmesiyle oluşturulan tamlamalar (istisnalar hariç) ayrı yazılır. Bu nedenle 'anabilim dalı' yazımı yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik sözcükleri (ön yargı, öngörü, ön izleme, anabilim dalı, oy birliği) tespit et.
Tespit edilen kelimelerin TDK kurallarına göre durumları incelenmelidir.
Yazım yanlışını bulmak için her bir birleşik yapının yapısal kuralını bilmek gerekir.
2
'Ön' sözcüğüyle kurulan yapıları değerlendir.
'Ön yargı', 'ön söz' ve 'ön izleme' gibi yapılar ayrı yazılırken; 'öngörü', 'önsezi' gibi kalıplaşmış yapılar bitişik yazılır.
Ön sözcüğünün kullanımındaki istisnaları ayırt etmek çeldiricileri elememizi sağlar.
3
'Ana' ve 'bilim' sözcükleriyle kurulan tamlamaları incele.
TDK kurallarına göre 'bilim' ve 'bilgi' sözleriyle kurulan tamlamalar ayrı yazılır (gök bilimi, dil bilimi, ana bilim dalı).
Kuralın uygulanmasıyla 'anabilim dalı' yazımının yanlış olduğu ortaya çıkar.

Key Concept

TDK kurallarına göre 'ana' ve 'bilim' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (ana bilim dalı, ana dili, gök bilimi vb.) ayrı yazılması.

Hints

1
'Ön' sözcüğüyle kurulan kelimelerin hangisinin kalıplaştığını, hangisinin kurala uyduğunu düşünün.
2
Akademik hayatta çok sık yanlış kullanılan 'bilim dalı' ifadelerinin TDK'deki karşılığını anımsayın.
3
'Ana bilim dalı' ve 'ana dili' gibi yapılar, sanılanın aksine ayrı yazılmaktadır.

Practice More

Benzer şekilde 'yanı sıra', 'sıra dışı' ve 'hafta içi' gibi çok karıştırılan 'ayrı yazılan birleşik kelimeler' listesini gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 990Question →

Doğa bilimleri ve biyoloji üzerine hazırlanan akademik raporlarda tür adlarının yazımı, Türk Dil Kurumu'nun (TDK) birleşik kelimelerle ilgili belirlediği kurallar çerçevesinde şekillenir. Birleşen kelimelerden ikincisi anlam değişikliğine uğramıyorsa bu kelimeler genellikle ayrı yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yaz gecelerinde ormanlık alanlarda görülen ateşböceği, çıkardığı ışıkla masalsı bir görüntü sunmaktadır.

Answer

Cümledeki 'ateşböceği' ifadesinin yazımı yanlıştır; doğru yazımı 'ateş böceği' şeklinde ayrı olmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre; hayvan adlarından biriyle kurulan birleşik kelimelerde, kelimelerden hiçbiri veya ikinci kelimesi (bu örnekte 'böcek') anlam değişikliğine uğramıyorsa bu kelimeler ayrı yazılır. Dolayısıyla 'ateş böceği' ifadesinin bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Birleşik kelimeyi oluşturan sözcüklerin anlamlarını analiz etme
'Ateş' ve 'böcek' sözcüklerinden oluşan bu tür adında, ikinci sözcük olan 'böcek' gerçek anlamını korumaktadır.
TDK kurallarına göre birleşme sırasında ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan hayvan adları ayrı yazılır.
2
Diğer seçeneklerdeki birleşik kelimeleri değerlendirme
'Kuşburnu', 'aslanağzı' ve 'beşparmak' kelimelerinde anlam kayması (benzetme yoluyla yeni bir varlığa ad olma) mevcuttur.
Anlam kaymasına uğrayan bitki, hayvan ve nesne adları bitişik yazılır.
3
Kuralın sağlamasını yapma
'Bal arısı' ve 'ateş böceği' örneklerinde ikinci kelime anlamını koruduğu için ayrı; 'kuşburnu' örneğinde ise kelimeler anlamını yitirdiği için bitişik yazılmalıdır.
TDK'nin 'Ayrı Yazılan Birleşik Kelimeler' ve 'Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler' başlıkları altındaki temel mantık budur.

Key Concept

Birleşen kelimelerden ikincisinin anlamını koruyup korumamasına göre yazım kuralı belirlenir.

Hints

1
Birleşik kelimenin ikinci sözcüğüne odaklanın: Sözcük hâlâ kendi türünü (bitki, hayvan vb.) temsil ediyor mu?
2
TDK'ye göre 'bal arısı', 'hamam böceği', 'köpek balığı' gibi kelimeler neden ayrı yazılıyorsa, aradığınız yanlış kelime de aynı sebepten ayrı yazılmalıdır.
3
'Ateş' ve 'böcek' kelimelerinin birleşimiyle oluşan canlı hâlâ bir 'böcek' midir? Eğer öyleyse, anlamını koruyan bu kelimeyi nasıl yazmalısınız?

Practice More

Benzer şekilde 'köpek balığı', 'ton balığı' ve 'çavuş kuşu' gibi hayvan adlarının da ikinci kelimeleri anlamını koruduğu için ayrı yazıldığını unutmayın.

Alternative Method

Kelimenin ikinci unsuru gerçek anlamını koruyorsa %90 ihtimalle ayrı yazılır (Örn: Yer elması, bal arısı). Eğer her iki unsur veya sadece ikincisi anlamını yitirip yeni bir varlığın adı olmuşsa bitişik yazılır (Örn: Hanımeli, suçüstü).
Estimated Time:1m 30s
Question 991Question →

Kurumun tozlu arşiv odasına girdiğimizde, uzun süredir dokunulmamış bir dosya yığınıyla karşılaştık: Sararmış raporlar, eski yazışma örnekleri, mürekkebi dağılmış dilekçeler ( )

Bu cümlede yay ayraçla ( ) gösterilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Üç nokta (...)

Answer

Cümlenin sonuna üç nokta (...) getirilmelidir çünkü verilen örneklerin benzerlerinin devam edebileceği anlamı taşımaktadır.
Cümlede iki noktadan sonra başlayan örnekler serisi, benzerlerinin devam edebileceği bir yapıdadır. Bu tür 'tamamlanmamış' listelerin sonuna üç nokta (...) konması dil bilgisi kuralıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin yapısını ve anlamını analiz edin.
Cümlede bir açıklama yapılacağı iki nokta (:) ile belirtilmiş ve ardından örnekler sıralanmıştır.
Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin bitiş şekli önemlidir.
2
Örneklerin bitiş durumunu kontrol edin.
Sıralanan 'raporlar, yazışmalar, dilekçeler' gibi unsurların ardından listenin bittiğine dair bir yargı bulunmamaktadır.
Listenin ucu açık olduğu için benzerlerinin devam edebileceği anlaşılmaktadır.
3
Kuralı uygulayın.
Türkçede benzer örneklerin sürdürülebileceğini bildirmek amacıyla cümlenin sonuna üç nokta konur.
Eksiltili ve sonu açık bırakılmış listelerde doğru kullanım budur.

Key Concept

Eksiltili cümlelerde ve benzer örneklerin devam edeceği anlamını taşıyan listelerde üç nokta kullanılır.

Hints

1
Cümlede iki noktadan sonra gelen örneklere ve cümlenin biterken yargı bildirip bildirmediğine odaklanın.
2
'Vb.' (ve benzerleri) ifadesinin yerine geçebilecek bir noktalama işareti düşünün.
3
Örneklerin arkasının gelebileceğini hissettiren üç yan yana nokta işareti bu yapı için uygundur.

Practice More

İki noktadan sonra gelen örneklerin büyük harfle mi yoksa küçük harfle mi başlayacağı kuralını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 992Question →

Resmî yazışmalarda ve kamu personeli yönetiminde kullanılan belgelerde dil bilgisi kurallarına uyulması, ciddiyet ve anlaşılırlık açısından esastır. Özellikle yardımcı eylemlerle kurulan birleşik fiillerin ve kalıplaşmış birleşik kelimelerin yazımı bu belgelerde dikkat edilmesi gereken hususların başında gelir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Disiplin yönetmeliğine göre, geçerli bir mazeret bildirmeksizin çalışma alanını terkeden memur hakkında soruşturma açılır.

Answer

Çalışma alanını 'terkeden' ifadesinin kullanıldığı seçenek hatalıdır; çünkü bu ifadenin 'terk eden' şeklinde ayrı yazılması gerekir.
Doğru cevap, içerisinde 'terkeden' ifadesinin geçtiği seçenektir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, 'etmek, edilmek, eylemek, olmak, olunmak' yardımcı fiilleriyle kurulan birleşik fiiller, ilk kelimesinde herhangi bir ses düşmesi veya türemesine uğramazsa ayrı yazılır. 'Terk' kelimesi ile 'etmek' fiili birleşirken herhangi bir ses olayı gerçekleşmediği için bu ifade 'terk eden' şeklinde ayrı yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Yardımcı eylemlerle (etmek, olmak) kurulan birleşik fiilleri tespit et.
Cümlelerde 'emredilmiştir', 'fark etmek', 'terkeden', 'affedilmiştir' ve 'hanımeli' sözcükleri incelenmelidir.
Yazım yanlışının bu kelime gruplarında olup olmadığını belirlemek için ilk adımdır.
2
Ses olayı (düşme veya türeme) kuralını uygula.
Emretmek (emir + etmek), affetmek (af + etmek) ve kaydolmak (kayıt + olmak) gibi kelimelerde ses olayı olduğu için bitişik yazılır. Fark etmek ve terk etmek gibi kelimelerde ses olayı olmadığı için ayrı yazılır.
TDK kurallarına göre yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerin bitişik yazılması için ses olayının gerçekleşmesi şarttır.
3
Kalıplaşmış ve anlam kaymasına uğramış kelimeleri kontrol et.
Hanımeli gibi kelimeler artık gerçek anlamından uzaklaşıp bir tür (çiçek) adı olduğu için bitişik yazılır.
Birleşik kelimenin her iki ögesi veya ikinci ögesi anlam değişikliğine uğradığında kelime bitişik yazılır.

Key Concept

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Hints

1
Yardımcı eylemlerle (etmek, olmak) kurulan birleşik fiillerin bitişik yazılması için bir 'ses olayı' (ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi) şarttır.
2
'Terk' kelimesini 'etmek' fiiliyle birleştirirken ağzımızdan fazladan bir ses çıkıyor mu veya bir ses kayboluyor mu dikkat edin.
3
'Emretmek'te ünlü düşmesi, 'affetmek'te ünsüz türemesi varken; 'terk etmek' ve 'fark etmek'te hiçbir ses olayı yoktur.

Practice More

Benzer şekilde ses olayı olmayan 'arz etmek', 'ayırt etmek' ve 'not etmek' gibi fiillerin de her zaman ayrı yazıldığını unutmayın.

Alternative Method

Kelimeyi hecelerine ayırarak birleşme noktasındaki ses değişimlerini kontrol edebilirsiniz. Eğer 'emir-etmek' yerine 'em-ret-mek' diyorsak bir ses düşmüştür ve bitişik yazılır.
Estimated Time:50s
Question 993Question →

Türkçede cümle içerisinde soru sözcükleri (kim, ne, nasıl, niçin vb.) bulunsa dahi, eğer cümle bir bilgi alma amacı gütmüyor ve yargı bir bildiri şeklinde tamamlanıyorsa sonuna nokta (.) konur. Aksine, soru anlamı taşıyan ya da sözde soru cümlesi olan yargıların sonuna soru işareti (?) getirilmelidir.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinin sonuna nokta (.) getirilmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Bu zorlu projeyi hangi imkânlarla ve nasıl bir özveriyle tamamladıklarını hâlâ anlayabilmiş değilim

Answer

Anlayabilmiş değilim ifadesiyle biten cümle bir yargı bildirdiği ve soru anlamı taşımadığı için nokta ile bitmelidir.
Doğru yanıt olan cümlede 'hangi imkânlarla' ve 'nasıl bir özveriyle' ifadeleri soru anlamlı kelimeler olsa da, bunlar 'anlayabilmiş değilim' yükleminin nesnesi durumundaki yan cümleciğin parçalarıdır. Cümlenin tamamı bir soru sormamakta, kişinin bir durumu kavrayamadığını bildirmektedir. Bu nedenle sonuna nokta (.) konmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin temel yüklemlerini ve anlam amaçlarını belirleyin.
Cümlelerin bir kısmı soru sorarken, bir kısmı duygu bildirmekte veya eksik bırakılmaktadır.
Terminal noktalama işaretini belirleyen temel unsur cümlenin bütününe hâkim olan anlam ve yüklemin durumudur.
2
İçinde soru sözcüğü olan ancak soru anlamı taşımayan cümleyi ayırt edin.
Anlayabilmiş değilim yüklemiyle biten cümlede soru sözcükleri yan cümlecikte kalmış, ana cümle bir durum bildirmiştir.
Soru sözcüğü içeren yan cümlecikler, ana yüklem soru anlamı taşımıyorsa cümlenin soru cümlesi olmasını sağlamaz.
3
Diğer seçeneklerdeki ünlem, üç nokta ve soru işareti gerekliliklerini teyit edin.
Eksiltili cümle için üç nokta, coşku için ünlem ve bilgi alma/sözde soru için soru işareti kullanımı doğrulanmıştır.
Seçenekler arasındaki farklar yapısal ve anlamsal özelliklere dayanmaktadır.

Key Concept

Soru Sözcüğü İçeren Bildirme Cümlelerinde Noktalama

Hints

1
Soru sözcüğü içeren her cümle soru sormaz; cümlenin sonundaki asıl yükleme odaklanın.
2
Eğer cümleyi okuduğunuzda bir cevap verme ihtiyacı hissetmiyorsanız, o cümle bir bildirme cümlesi olabilir.
3
'Öğrenmek istiyorum', 'bilmiyorum', 'kavrayamadım' gibi ifadelerle biten cümleler, içlerinde soru kelimesi olsa bile nokta ile biter.

Practice More

Sözde soru cümleleri ile dolaylı soru ifadeleri arasındaki farkı pekiştirmek için TDK'nin soru işareti maddesini inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Cümleyi bir başkasına söylediğinizi hayal edin; karşıdaki kişi size bir cevap veriyorsa soru işareti, sadece 'anladım' diyorsa nokta koymalısınız.
Estimated Time:1m 15s
Question 994Question →

Türkçede özel isimler, unvanlar, kurum adları ve yön bildiren sözcüklerin yazımı belirli kurallara bağlanmıştır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İç Anadolu'nun Doğusu, bu mevsimde beklenen kar yağışını henüz almadığı için çiftçiler endişeli.

Answer

İç Anadolu'nun doğusu ifadesindeki 'doğu' sözcüğünün küçük harfle yazılması gerektiği için hatalı olan seçenek budur.
İç Anadolu'nun doğusu ifadesinde 'doğu' sözcüğü özel isimden sonra geldiği için küçük harfle başlamalıdır. Eğer 'Doğu Anadolu' şeklinde özel ismin önünde yer alsaydı büyük harfle başlardı. Bu kuralın ihlal edilmesi bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki yön bildiren sözcüğü ve bağlı olduğu özel ismi tespit et.
'İç Anadolu' özel ismi ve 'Doğusu' yön bildiren sözcüğü bulundu.
Yön isimlerinin yazımı, özel isme göre konumuna bağlıdır.
2
Yön isminin kuralını (önce gelme/sonra gelme) kontrol et.
Yön ismi (doğu), özel isimden (İç Anadolu) sonra kullanılmıştır.
TDK kurallarına göre yön isimleri özel isimden sonra gelirse küçük, önce gelirse büyük yazılır.
3
Diğer seçeneklerdeki unvan ve kurum/yayın adlarını kontrol et.
Batı (medeniyet), Vali Bey (unvan/saygı), Resmî Gazete (özel ad) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.
Büyük harflerin kullanımı sadece yer adlarıyla sınırlı değildir; unvan ve eser adlarını da kapsar.

Key Concept

Yön bildiren sözcüklerin (doğu, batı, kuzey, güney) özel isimle kurduğu tamlamalarda konumlarına göre büyük veya küçük harfle başlaması kuralı.

Hints

1
Cümlelerde geçen yön isimlerine (doğu, batı, vb.) ve özel isimle olan ilişkilerine dikkat edin.
2
Yön isimleri bir bölgenin adının önünde (Kuzey Anadolu) mi yoksa arkasında (Anadolu'nun kuzeyi) mi duruyor, buna bakın.
3
İç Anadolu'nun Doğusu ifadesinde yön bildiren kelime bir tamlanan durumundadır ve küçük harfle yazılması gerekir.

Practice More

Yön isimlerinin sadece coğrafi yön değil, siyasi veya kültürel anlam taşıdığı (Batı felsefesi, Doğu mistisizmi gibi) durumları da inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki yön ismini çıkarıp yerine başka bir yön ismi koyun; eğer yapı değişmiyorsa ve kuralı hatırlıyorsanız (X'in y'si yapısı), küçük yazılması gerektiğini kolayca fark edebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 995Question →

Günlük konuşma dilindeki bazı sözcüklerin telaffuz alışkanlıkları, bu kelimelerin yazıya yanlış aktarılmasına ve dolayısıyla anlatım kusurlarına yol açabilmektedir. Özellikle yabancı kökenli veya söyleyişi zor olan sözcüklerde TDK Yazım Kılavuzu'ndaki güncel kurallara uymak profesyonel yazışmalar için esastır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yaşlı bakım evindeki gönüllülerin gösterdiği sonsuz şevkat, orada kalan sakinlerin moralini oldukça yükseltmişti.

Answer

Şevkat sözcüğünün kullanıldığı cümlede yazım yanlışı vardır; bu sözcüğün doğru yazımı 'şefkat' olmalıdır.
Şefkat sözcüğü, Arapça kökenli olup Türkçede 'f' harfiyle yazılır. Günlük konuşma dilindeki 'v' ile söyleyiş alışkanlığı yazıya yansıtıldığında imla hatası oluşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yabancı kökenli ve yazımı karıştırılmaya müsait sözcükleri belirleyin.
Metot, entelektüel, asfalt, şevkat ve kılavuz sözcükleri tespit edildi.
Yazım yanlışları genellikle bu tür kritik kelimeler üzerinden sorulur.
2
Tespit edilen sözcükleri TDK Yazım Kılavuzu kurallarına göre kontrol edin.
Entelektüel (tek 'l' ile), asfalt ('f' ile), kılavuz ('ı' ile) ve metot ('t' ile) kullanımlarının doğru olduğu görüldü.
Hangi kelimelerin doğru yazıldığını eleyerek yanlışa ulaşmak daha güvenli bir yöntemdir.
3
Yanlış yazılan kelimeyi düzeltin.
'Şevkat' kullanımı yanlıştır, doğrusu 'şefkat' şeklindedir.
Sözcüğün kökeni ve standart yazı dili formu 'f' harfini gerektirir.

Key Concept

Yazımı Karıştırılan Sözcüklerin TDK Standartlarına Göre Doğru Yazımı

Hints

1
Sözcükleri okurken günlük hayatta nasıl telaffuz ettiğinize değil, sözlükte nasıl yer aldığına odaklanın.
2
'Entelektüel' ve 'kılavuz' sözcükleri KPSS'de en sık sorulan ve en çok karıştırılan kelimeler arasındadır; her ikisinin de buradaki yazımı doğrudur.
3
'V' ve 'F' harflerinin birbirine yakınlığı bazı sözcüklerde yazım hatasına neden olur; 'şevkat' mi yoksa 'şefkat' mi daha doğru bir kullanımdır?

Practice More

TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Yazımı Karıştırılan Sözcükler' listesini düzenli olarak gözden geçirmek, bu tip sorularda hız kazanmanızı sağlar.

Alternative Method

Şüpheli sözcükleri eleme yöntemiyle inceleyin. Eğer 'entelektüel' ve 'kılavuz' gibi zor kelimelerin yazımından eminseniz, hata olasılığı daha yüksek olan 'v/f' değişimine odaklanabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 996Question →

Bir Vakıflar Bölge Müdürlüğü tarafından hazırlanan 'Tarihî Yapıların Restorasyon ve Konservasyon Uygulama Esasları' metninden alınan aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayıların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Restorasyon projesinin denetim safhasında, her bir kolonun dayanıklılık testi için laboratuvara 2'şer adet numune gönderilmesi kararlaştırılmıştır.

Answer

Restoratörlerin laboratuvara '2'şer' adet numune göndermesini belirten ifade yanlıştır çünkü üleştirme sayıları rakamla yazılamaz.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kurallarına göre, paylaştırma anlamı katan üleştirme sayıları (ikişer, beşer, onar vb.) hiçbir zaman rakamla yazılmaz. Cümledeki '2'şer' kullanımı bu kuralı ihlal ettiği için yanlıştır; doğru yazım 'ikişer' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki sayısal ifadeleri tespit et.
'yetmiş beş', '2'şer', '15.30'da', '16'ncı', '%5'ten'
Yazım kuralları açısından riskli olan alanları belirlemek.
2
Üleştirme (paylaştırma) sayıları kuralını hatırla.
TDK kurallarına göre üleştirme sayıları asla rakamla gösterilmez, her zaman yazıyla yazılır.
Sayıların yazımındaki özel kısıtlamaları denetlemek.
3
Hatalı kullanımı düzelt.
'2'şer' ifadesi 'ikişer' olarak düzeltilmelidir.
Yazım hatasının kaynağını doğrulamak.

Key Concept

Üleştirme Sayılarının Yazımı

Hints

1
Cümlelerdeki sayısal eklerin ve sayıların ayrı mı bitişik mi yazıldığına odaklanın.
2
Özellikle paylaştırma (üleştirme) bildiren sayıların özel bir yazım kuralı olduğunu hatırlayın.

Practice More

Romen rakamlarının kullanımı ve büyük sayıların basamaklara ayrılmasıyla ilgili benzer bir uygulama sorusu çözebilirsiniz.

Alternative Method

Sayıları her zaman okunuşlarıyla kağıda dökerek, ekin sayının son sesine uyup uymadığını (özellikle sıra sayılarında) kontrol edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 997Question →

Kamu kurumlarının yayımladığı bir hizmet içi eğitim broşüründe geçen aşağıdaki cümlelerin hangisinde, birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Birimler arasındaki işbirliği sayesinde projeler planlanandan daha hızlı tamamlanmaktadır.

Answer

Birimler arasındaki işbirliği sayesinde projeler planlanandan daha hızlı tamamlanmaktadır.
TDK kurallarına göre, herhangi bir ses olayına (düşme veya türeme) uğramayan ve ikinci kelimesi anlamını koruyan birçok birleşik kelime ayrı yazılır. 'İş birliği' ifadesi de bu kurala tabidir. Cümlede 'işbirliği' şeklinde bitişik yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki birleşik kelimeleri (ana dili, işbirliği, olağanüstü, bilim kurgu, varsayım) tespit et.
Tüm kelimeler belirlendi.
Yazım kurallarını uygulamak için önce hedef kelimeleri seçmek gerekir.
2
TDK'nin ayrı ve bitişik yazılan birleşik kelimeler kurallarını karşılaştır.
'İş' sözcüğüyle kurulan ve herhangi bir ses olayı veya anlam kayması içermeyen 'iş birliği' ifadesinin kural gereği ayrı yazılması gerektiği tespit edildi.
TDK, 'iş birliği' gibi isim tamlaması yapısındaki ve anlamını koruyan birleşikleri ayrı yazar.

Key Concept

Birleşik Kelimelerin Yazımı (Ayrı ve Bitişik Yazılma Kuralları)

Hints

1
Birleşik kelimelerde ikinci kelimenin anlamını koruyup korumadığına dikkat edin.
2
'İş' sözcüğü ile kurulan 'iş birliği' ve 'iş bölümü' gibi ifadelerin nasıl yazıldığını hatırlayın.
3
TDK'ye göre 'iş birliği' ifadesinde herhangi bir ses olayı yoktur ve kelimeler anlamlarını korumaktadır; bu nedenle ayrı yazılmalıdır.

Practice More

TDK'nin 'Dış, iç, öte, sıra, arka, ön, art, yan, karşı, alt, üst, ana, ön, öz' sözleriyle kurulan diğer birleşik kelime listesini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 998Question →

Resmî kurumlar arasındaki yazışmalarda ve günlük iletişimde dilin imla kurallarına uygun kullanımı, ifadenin ciddiyeti açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Show answer & explanation

Answer: Denetleme raporunda belirtilen eksikliklerin herşeyden önce giderilmesi gerekmektedir.

Answer

Cümledeki 'herşeyden' sözcüğü hatalı yazılmıştır; doğru yazımı 'her şeyden' şeklinde ayrı olmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'herşeyden' ifadesi yazım bakımından hatalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'şey' sözcüğü, her zaman kendisinden önceki sözcükten ayrı yazılır. Dolayısıyla kelimenin doğru biçimi 'her şeyden' olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki yazımı karıştırılma ihtimali yüksek olan sözcükleri (her şey, yanlış, tıraş, yalnız) tespit et.
Odaklanılacak kelimeler: 'herşeyden', 'yanlış', 'tıraş', 'yalnız'.
Yazım kuralları sorularında genellikle bu tür yaygın kullanılan kelimeler üzerinden hatalar yapılır.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) 'şey' sözcüğü ile ilgili kuralını hatırla.
'Şey' sözcüğü her zaman kendinden önceki sözcükten ayrı yazılır.
Bu kural Türkçedeki en temel ve değişmez yazım kurallarından biridir.
3
Diğer seçeneklerdeki sözcüklerin köklerini ve eklerini kontrol et.
'Yanlış' (yanıl-ış), 'yalnız' (yalın-ız) ve 'tıraş' (ı harfi ile) yazımlarının kurallara uygun olduğunu teyit et.
Hatalı seçeneğin kesinliğinden emin olmak için diğerlerinin doğruluğu kanıtlanmalıdır.

Key Concept

Türkçede 'şey' sözcüğü daima ayrı yazılır; 'yanlış' ve 'yalnız' gibi kelimeler ise türetildikleri köklere (yanıl-, yalın-) göre hecelenir.

Hints

1
Cümlelerdeki 'şey' sözcüğünün nasıl yazıldığına odaklanın.
2
'Şey' sözcüğü Türkçede her zaman kendinden önceki kelimeden ayrı mı yazılır yoksa bitişik mi?
3
'Her şey', 'bir şey', 'çok şey' gibi ifadelerin tamamında 'şey' kelimesinin yazımı aynı kurala tabidir.

Practice More

'Birleşik kelimelerin yazımı' konusuna göz atarak hangi kelimelerin kalıplaşmış olarak bitişik, hangilerinin ayrı yazıldığını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 999Question →

Resmî yazışma standartları ve Türk Dil Kurumunun (TDK) güncel yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Teknik raporun son kısmında yer alan İng.'nin çevirisi uzman bir ekip tarafından kontrol edildi.

Answer

Teknik raporun son kısmında geçen 'İng.'nin' ifadesindeki kesme işareti kullanımı yanlıştır; sonunda nokta bulunan kısaltmalarda ekler doğrudan kelimeye eklenir.
Cümlede kullanılan 'İng.' ifadesi sonunda nokta bulunan bir kısaltmadır. Yazım kurallarına göre, sonunda nokta bulunan kısaltmalar ile üs işaretli kısaltmalara (m², cm³ vb.) getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Dolayısıyla ifadenin 'İng.nin' şeklinde yazılması gerekirken kesme işaretiyle ayrılmış olması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki kısaltmaları ve eklerini tespit et.
m2m^2 lik, TDK'nin, İng.'nin, T.C., kg'dan.
Yanlış yazımı bulmak için her bir kısaltma türünün kuralını hatırlamak gerekir.
2
Sonunda nokta bulunan kısaltmaların kuralını uygula.
Nokta bulunan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre nokta işareti kesme işaretinin işlevini zaten yerine getirmektedir.
3
Diğer karmaşık kuralları (üslü ifadeler ve 'K' harfi okunuşu) kontrol et.
Üslü sayılarda kesme kullanılmaması ve TDK'nin 'ke' ile bitmesi kuralları doğrudur.
Çeldiricilerin doğruluğundan emin olunarak kesin yanlış tespit edilir.

Key Concept

Noktalı ve Üslü Kısaltmalarda Ek Getirme Kuralı

Hints

1
Kısaltmanın büyük harfli mi, küçük harfli mi yoksa noktalı mı olduğuna dikkat edin.
2
Sonunda nokta olan kısaltmalarda kesme işareti kullanımının gerekip gerekmediğini sorgulayın.
3
Nokta ve kesme işaretinin bir arada kullanılması Türkçede genellikle çift işaretlemeye girer ve yanlıştır.

Practice More

Benzer şekilde 'vb.leri' veya 'cm³lük' gibi örnekler üzerinden kuralları pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Kısaltma kurallarını dört ana kategoriye ayırarak inceleyebilirsiniz: Büyük harfliler (son harf sesi), küçük harfliler (kelime okunuşu), noktalılar (kesme yok), üslü sayılar (kesme yok).
Estimated Time:1m 40s
Question 1000Question →

Akademik ve resmî metinlerde birleşik kelimelerin yazımı, dilin kurallarına uygunluk ve anlam netliği açısından büyük önem taşır. Türk Dil Kurumu (TDK) güncel yazım kılavuzundaki kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik kelimelerin yazımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Akademik çalışmalarda kullanılan sıradışı yöntemler, bazen beklenmedik ve ufuk açıcı sonuçların elde edilmesini sağlar.

Answer

Cümlede geçen 'sıradışı' ifadesi, 'sıra dışı' şeklinde ayrı yazılmalıdır.
Cümlede kullanılan 'sıradışı' kelimesi yanlış yazılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun güncel kurallarına göre 'dış, iç ve sıra' kelimeleriyle oluşturulan birleşik kelime ve terimler ayrı yazılır. Bu nedenle doğru yazım 'sıra dışı' şeklinde olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki birleşik yapıdaki kelimeleri (sıradışı, öz geçmiş, halloldu, suçüstü, baklaçiçeği) tespit et.
Tespit edilen kelimelerin yapısal özellikleri incelenir.
Yazım yanlışının hangi kurala dayandığını belirlemek için ilk adımdır.
2
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre bu sözcüklerle kurulan terim ve kelimeler (yurt dışı, hafta içi, sıra dışı vb.) ayrı yazılır.
Kelimenin doğru yazım formunu belirlemek için temel kuralın uygulanması gerekir.
3
Diğer seçeneklerdeki kelimelerin özel durumlarını (ses türemesi, somut yer bildirmeme, renk adı olma) kontrol et.
B, C, D ve E seçeneklerindeki kelimelerin kurallara uygun (öz geçmiş, halloldu, suçüstü, baklaçiçeği) yazıldığı doğrulanır.
Çeldiricilerin doğru yazıldığından emin olarak kesin sonuca ulaşılır.

Key Concept

Dış, İç ve Sıra Kelimeleriyle Kurulan Birleşik Kelimeler

Hints

1
'Dış, iç, sıra' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin (yurt dışı, hafta içi gibi) yazım kuralını hatırlayın.
2
Cümledeki 'sıradışı' kelimesinin yazımı ile 'yanı sıra' veya 'peşi sıra' kelimelerinin yazımını karşılaştırın.

Practice More

Benzer şekilde 'yanı sıra' ve 'yurt dışı' kelimelerinin geçtiği örnek cümleler kurarak kuralı pekiştirebilirsiniz.

Alternative Method

Birleşik kelimeyi oluşturan kelimelerden ikincisi anlamını koruyorsa veya 'dış, iç, sıra' gibi belirli anahtar kelimeler içeriyorsa genellikle ayrı yazıldığını unutmayın.
Estimated Time:50s
PreviousPage 50 / 68Next
Yazım ve Noktalama Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 50 | Examkin