Examkin

İki Noktanın Kullanımı

123 questions

Question 61Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve buna bağlı yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Müfettişin hazırladığı denetim raporundaki nihai sonuç şudur: kurumun idari ve mali süreçlerinde bazı usul hataları saptanmıştır.

Answer

Müfettişin denetim raporundaki nihai sonucu belirten seçenekte hata yapılmıştır çünkü iki noktadan sonra gelen açıklama tam bir cümledir ve büyük harfle başlamalıdır.
İnceleme raporundan bahseden seçenekteki 'kurumun' ifadesiyle başlayan kısım, yüklemi olan ('saptanmıştır') bağımsız bir cümledir. Türk Dil Kurumu'nun 'İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.' kuralı gereği, bu ifadenin ilk harfi büyük olmalıdır. Küçük harf kullanıldığı için bu cümle hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İki noktadan sonraki kısmın yapısını incele
'kurumun idari ve mali süreçlerinde bazı usul hataları saptanmıştır' ifadesinin bir yüklemi (saptanmıştır) olduğu ve bağımsız bir cümle kurduğu görülür.
Yazım kuralını belirlemek için açıklamanın cümle olup olmadığı tespit edilmelidir.
2
Büyük harf kullanım kuralını uygula
TDK'ye göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğindeyse büyük harfle başlar.
Noktalama işaretine bağlı yazım kuralının doğruluğunu denetlemek.
3
Hatalı kullanımı tespit et
'kurumun' kelimesinin küçük harfle başlaması kurala aykırıdır; 'Kurumun' şeklinde olmalıdır.
Cümle niteliğindeki açıklamalarda küçük harf kullanımı bir yazım yanlışıdır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük Harf Kullanımı
Question 62Question →

Noktalama kuralları çerçevesinde iki nokta (:); kendisinden sonra örnek verilecek, açıklama yapılacak veya alıntı yapılacak cümlelerin sonuna konur. İki noktadan sonra gelen bölüm bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, sadece örneklerden oluşuyorsa küçük harfle başlar.

Bu kurallar ve iki noktanın yapısal işlevleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Daire başkanlığında şu üç birim oluşturuldu: planlama, uygulama ve denetim: bu birimlerin her birinde beşer uzman personel görevlendirildi.

Answer

Daire başkanlığında şu üç birim oluşturuldu: planlama, uygulama ve denetim: bu birimlerin her birinde beşer uzman personel görevlendirildi. cümlesindeki ikinci iki nokta kullanımı yanlıştır.
Daire başkanlığına dair birimlerin listelendiği cümlede, listenin bittiği ve yeni bir yargının başladığı noktada iki nokta (:) kullanılmıştır. Ancak Türkçede iki nokta; açıklama, örnekleme veya alıntı yapılacağı zaman kullanılır. Örnekleme grubu sona erdiğinde ve ardından yeni bir bağımsız cümle geldiğinde, bu iki yapı arasına noktalı virgül (;) konulmalıdır. Bu cümlede iki noktanın ardı ardına kullanılması noktalama kuralı ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci iki noktanın işlevini kontrol etme
Cümlede 'şu üç birim oluşturuldu' ifadesinden sonra gelen 'planlama, uygulama ve denetim' bir örnekleme grubudur. Dolayısıyla ilk iki noktanın kullanımı doğrudur.
Örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
Örnekleme grubunun yazımını kontrol etme
Sıralanan birimler ('planlama, uygulama ve denetim') özel isim değildir ve tam bir cümle kurmazlar. Bu nedenle küçük harfle başlamaları doğrudur.
İki noktadan sonra gelen bölüm cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
3
İkinci iki noktanın işlevini kontrol etme
Örneklemeden sonra gelen 'bu birimlerin her birinde...' kısmı bir açıklama veya alıntı değil, önceki yargıya bağlı yeni bir bağımsız cümledir. Bu durumda iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılmalıdır.
Örnekleme yapılan bir cümlenin ardından gelen ve bu örneklerle ilgili genel bir yargı bildiren ikinci bir cümle, noktalı virgül veya nokta ile ayrılır; iki nokta üst üste yığılmaz.

Key Concept

İki Nokta ve Noktalı Virgül Ayrımı

Practice More

İki nokta ile noktalı virgülün karıştırıldığı karmaşık cümle yapılarını incelemek konuyu pekiştirmenize yardımcı olacaktır.
Estimated Time:1m 30s
Question 63Question →

İki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu Görevlileri Etik Kurulu tarafından hazırlanan rehberde şu temel ilke yer alır: her ne ad altında olursa olsun hediye almak ve menfaat sağlamak kesinlikle yasaktır.

Answer

Kamu Görevlileri Etik Kurulu tarafından hazırlanan rehberde şu temel ilke yer alır: her ne ad altında olursa olsun hediye almak ve menfaat sağlamak kesinlikle yasaktır.
İlgili cümlede iki noktadan sonra gelen 'her ne ad altında olursa olsun hediye almak ve menfaat sağlamak kesinlikle yasaktır' ifadesi, kendi içinde bir yükleme sahip olan tam bir cümledir. Yazım kuralları uyarınca, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa mutlaka büyük harfle başlatılmalıdır. Bu cümlede 'her' sözcüğünün küçük harfle yazılması kurala aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın kullanım amacını belirlemek.
İki noktanın, kendisinden sonra bir açıklama yapılacağını göstermek amacıyla kullanıldığı tespit edilmiştir.
Kural gereği açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
İki noktadan sonra gelen bölümün yapısal özelliğini (cümle mi yoksa örnek listesi mi) analiz etmek.
Gelen bölümün '...yasaktır' yüklemiyle biten, tam ve bağımsız bir cümle niteliğinde olduğu belirlenmiştir.
Yazım kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, sadece örneklerden oluşuyorsa küçük harfle başlar.
3
Yazım kuralının uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek.
Cümle niteliğindeki açıklamanın 'her' sözcüğüyle (küçük harf) başladığı saptanmıştır.
Bağımsız bir cümle olan bu bölümün 'Her' şeklinde büyük harfle başlaması gerekirdi; küçük harf kullanımı bir yazım yanlışıdır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı
Estimated Time:1m 30s
Question 64Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve bu işaretlerden sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Akademik raporda şu temel görüş savunulmaktadır: Eğitim politikaları yerel ihtiyaçlara göre şekillendirilmelidir.

Answer

Akademik bir raporun içeriğinden bahsedilen ve açıklamanın tam bir cümleyle yapıldığı seçenek doğru kullanım içermektedir.
Doğru olan cümlede, kendisinden sonra bir açıklama yapılacağı için iki nokta yerinde kullanılmıştır. Ayrıca iki noktadan sonra gelen 'Eğitim politikaları...' ifadesi bağımsız bir cümle olduğu için büyük harfle başlatılması kurala uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin yapısını incele
Cümlelerin hangisinin açıklama veya örnekleme gerektirdiğini tespit et.
İki nokta; kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konur.
2
Noktalama işaretlerini kontrol et
Açıklama ve örnekleme öncesinde kullanılan noktalı virgül veya virgül gibi işaretlerin hatalı olduğunu belirle.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre bu işlevler sadece iki noktaya aittir.
3
Yazım kuralını uygula
İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle olup olmadığını kontrol et.
İki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle ise büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük Harf Kuralı
Estimated Time:50s
Question 65Question →

Noktalama işaretlerinin kullanımı ve buna bağlı yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımına veya kendisinden sonraki bölümün yazımına ilişkin bir hata yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Başarılı bir mülakat süreci için adaylarda şu temel özellikler aranmalıdır: Öz güven, etkili iletişim becerisi, liyakat ve temsil yeteneği.

Answer

Başarılı bir mülakat süreci için adaylarda şu temel özellikler aranmalıdır: Öz güven, etkili iletişim becerisi, liyakat ve temsil yeteneği.
İki noktadan sonra gelen bölüm bağımsız bir cümle değil de sadece örneklerden oluşuyorsa, bu örneklerin ilk harfi küçük yazılır. 'Başarılı bir mülakat süreci...' ile başlayan cümlede 'öz güven' kelimesiyle başlayan kısım tam bir cümle değil, adaylarda aranan özelliklerin sıralandığı bir listedir. Bu nedenle 'Öz güven' değil, 'öz güven' şeklinde yazılmalıydı. Diğer seçeneklerde ise cümle niteliğindeki açıklamalar büyük harfle, örnekler ise küçük harfle başlatılarak kurallara tam uyum sağlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın görevini analiz etmek.
Tüm cümlelerde iki nokta, kendisinden sonra açıklama yapılacağını veya örnekler verileceğini belirtmek amacıyla doğru yerde kullanılmıştır.
İki noktanın temel işlevini belirlemek, sonrasındaki yazım kuralını kontrol etmek için ilk adımdır.
2
İki noktadan sonra gelen bölümün yapısını (cümle mi, örnek mi) kontrol etmek.
'Adaylarda şu temel özellikler aranmalıdır' ifadesinden sonra gelen 'Öz güven...' kısmı tam bir cümle değil, bir örnekler dizisidir.
Yazım kuralı (büyük/küçük harf), iki noktadan sonra gelen bölümün cümle olup olmamasına bağlıdır.
3
TDK'nin büyük/küçük harf kuralını uygulamak.
TDK'ye göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, cümle niteliğinde olmayan örnekler ise küçük harfle başlar.
Kuralın uygulanması hatalı olan seçeneği ortaya çıkaracaktır.
4
Hatalı seçeneği belirlemek.
'Öz güven' ifadesi özel isim olmadığı ve tam bir cümle başlatmadığı halde büyük harfle yazılmıştır; bu bir yazım hatasıdır.
Kural ihlali tespit edilerek doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük ve Küçük Harf Kullanımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen özel isimlerin (örneğin şehir adları) her zaman büyük harfle başlayacağını, ancak cins isimlerden oluşan örneklerin kural gereği küçük harfle başlaması gerektiğini unutmayın.
Estimated Time:1m 30s
Question 66Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yazışmalarda noktalama işaretlerinin kullanımı, bilginin netliği ve kurumsal dilin ciddiyeti açısından büyük önem taşır. Bu bağlamda, noktalama kuralları ve bu kurallara bağlı yazım ilkeleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Başvuru esnasında adaylardan istenen evraklar şunlardır: Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi.

Answer

Doğru cevap, başvuru esnasında istenen evrakların sıralandığı ve 'Öğrenim belgesi' ifadesiyle başlayan seçenektir.
Türk Dil Kurumu'nun noktalama kurallarına göre; iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşımıyorsa ve özel ad değilse küçük harfle başlar. 'Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği ve yerleşim yeri belgesi' ifadesi bir cümle değil, bir örnekler dizisidir. Bu nedenle 'öğrenim' sözcüğünün ilk harfi küçük olmalıdır. Diğer seçeneklerdeki büyük harf kullanımları ya cümlenin bağımsız bir yargı bildirmesinden ya da doğrudan aktarma (alıntı) olmasından dolayı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın kullanım amacını belirle.
Cümlelerin bir kısmında açıklama yapılmış (cümle niteliğinde), bir kısmında ise örnekler sıralanmıştır.
İki noktadan sonraki yazım kuralı, gelen ifadenin cümle mi yoksa örnek mi olduğuna göre değişir.
2
İki noktadan sonra gelen bölümlerin yapısal özelliğini kontrol et.
Başvuru evraklarının sıralandığı cümlede 'Öğrenim belgesi, nüfus kayıt örneği...' ifadesi bir cümle niteliği taşımaz, sadece bir listedir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse ve özel isim içermiyorsa küçük harfle başlar.
3
Yazım kuralları açısından hatalı olan seçeneği tespit et.
Öğrenim belgesi ifadesinin 'Ö' harfiyle büyük başlatılması kurala aykırıdır; 'öğrenim belgesi' şeklinde yazılmalıdır.
Sıralanan maddeler birer cümle yapısında olmadığı için küçük harf kuralı ihlal edilmiştir.

Key Concept

İki Noktadan Sonraki Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Alternative Method

İki noktadan sonra gelen kısmın sonuna nokta koyup koyamayacağınızı kontrol edin. Eğer bağımsız bir yargı (cümle) ise nokta konulabilir ve büyük harf gerekir; ancak sadece bir liste (örnekler) ise küçük harfle devam edilir.
Estimated Time:50s
Question 67Question →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yahya Kemal Beyatlı'nın şu dizesi her şeyi özetler: 'Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul!'

Answer

Yahya Kemal Beyatlı'nın dizesini içeren cümle, hem iki noktanın kullanımı hem de büyük harf kuralı bakımından doğrudur.
Alıntıların tanıtımında iki nokta kullanımı uygundur. Ayrıca tırnak içinde verilen alıntı cümleler büyük harfle başlar. Yahya Kemal Beyatlı'nın dizesinin yer aldığı seçenek hem noktalama hem de büyük harf kurallarına tam uyum sağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın (veya yerine kullanılan işaretlerin) görevini belirleyin.
Cümlelerde açıklama, örnekleme ve alıntı yapma görevlerinin üstlenildiği görülmektedir.
Doğru noktalama işaretini seçmek için cümlenin amacını anlamak gerekir.
2
İki noktadan sonra gelen bölümlerin cümle niteliği taşıyıp taşımadığını kontrol edin.
Seçeneklerde bağımsız bir cümle, alıntı dize ve kavram grupları (öbekler) bulunmaktadır.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen ifade cümle ise büyük harfle, örnek ise küçük harfle başlar.
3
Seçeneklerdeki büyük/küçük harf ve işaret tercihlerini kurallar doğrultusunda denetleyin.
Alıntı yapılan dize dışındaki seçeneklerde ya işaret yanlışı (noktalı virgül, virgül) ya da büyük/küçük harf hatası yapıldığı saptanmıştır.
Hatalı kullanımları eleyerek doğru seçeneğe ulaşılır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük Harf Kuralı
Estimated Time:1m 30s
Question 68Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun stratejik hedefleri arasında şu maddeler yer almaktadır: dijitalleşme, verimlilik ve sürdürülebilirlik.

Answer

Kurumun stratejik hedefleri arasında şu maddeler yer almaktadır: dijitalleşme, verimlilik ve sürdürülebilirlik.
Stratejik hedeflerin sıralandığı cümlede, örneklerin geleceğini bildirmek için iki nokta doğru kullanılmıştır. Ayrıca 'dijitalleşme' sözcüğü bir özel isim olmadığı ve burada bir liste sunulduğu için küçük harfle başlatılarak yazım kurallarına uyulmuştur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.
Cümlelerde açıklama mı yapılacağı yoksa örnek mi sıralanacağı tespit edilir.
İki noktanın kullanım amacı, sonrasındaki yazım kuralını (büyük/küçük harf) belirler.
2
İşaret seçimini kontrol edin.
Açıklama ve örnekleme öncesinde sadece iki nokta (:) kullanılabilir; noktalı virgül (;) veya virgül (,) kullanılamaz.
Noktalama işaretlerinin görevlerini birbiriyle karıştırmamak gerekir.
3
İşaretten sonraki ilk kelimenin harf büyüklüğünü denetleyin.
Örnekler sıralanıyorsa küçük harf, tam bir cümle kuruluyorsa büyük harf kuralı uygulanır.
TDK yazım kurallarına göre iki noktadan sonraki büyük/küçük harf ayrımı en sık yapılan hata türüdür.

Key Concept

İki Noktanın Kendisinden Sonra Örnek Verilecek veya Açıklama Yapılacak Cümlelerin Sonunda Kullanılması
Question 69Question →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Romanın en etkileyici cümlesi şuydu: 'Hayat, insanın kendi hikâyesini yazma çabasıdır.'

Answer

Romanın en etkileyici cümlesi şuydu: 'Hayat, insanın kendi hikâyesini yazma çabasıdır.' ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenekte, iki nokta işareti bir alıntı cümlesinden önce kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre alıntılardan önce iki nokta konur ve alıntı yapılan cümle tırnak içinde büyük harfle başlatılır. Bu kullanımda herhangi bir hata yoktur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın kullanım amacını belirle.
İki nokta, kendisinden sonra bir alıntı yapılacağını göstermektedir.
Türkçede aktarma cümlelerinden (alıntılardan) önce iki nokta konulur.
2
İki noktadan sonraki kısmın yazım kurallarına uygunluğunu denetle.
Tırnak içindeki ifade tam bir cümle olduğu için büyük harfle başlamıştır.
Alıntılar cümle niteliğindeyse büyük harfle başlar; bu kurala uyulmuştur.

Key Concept

İki noktanın açıklama, örnekleme ve alıntılardaki kullanımı ile büyük harf kuralı.
Estimated Time:50s
Question 70Question →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadenin büyük ya da küçük harfle başlamasıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Gelecek kuşaklara bırakacağımız en değerli miras şudur: doğayı koruma bilinci.

Answer

Doğayı koruma bilinci ifadesinin küçük harfle başladığı ve öncesinde iki noktanın kullanıldığı seçenek doğrudur.
Gelecek kuşaklara bırakılacak mirasın açıklandığı cümlede, 'şudur' ifadesinden sonra yapılan açıklama bir tam cümle olmadığı için küçük harfle (doğayı...) başlatılmıştır ve işaret olarak iki nokta seçilmiştir. Bu kullanım TDK kurallarına tamamen uygundur.

Step-by-Step Solution

1
Noktalama işareti kontrolü
Cümlede bir açıklama veya örnekleme yapılacağı için iki nokta (:) kullanımı tespit edilmiştir.
Türkçede kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
Yazım kuralı (büyük/küçük harf) kontrolü
İki noktadan sonra gelen ifade bir cümle niteliği taşımadığı ve özel isim olmadığı için küçük harfle başlamıştır.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse küçük harfle başlar.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Gelen İfadelerin Yazımı

Alternative Method

İki noktadan sonra gelen kısmın bir 'cümle' olup olmadığını anlamak için yüklemi olup olmadığına bakabilirsiniz. Yüklem varsa büyük harf, sadece örnek sıralanıyorsa küçük harf (özel isim hariç) kullanılır.
Estimated Time:45s
Question 71Question →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bu yörenin en meşhur ürünleri şunlardır; incir, zeytin ve üzüm.

Answer

İncir, zeytin ve üzüm örneklerinin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanılması yanlıştır; burada iki nokta kullanılmalıdır.
İncir, zeytin ve üzüm örneklerinin verildiği cümlede, kendisinden sonra örnek verilecek ifadenin sonuna noktalı virgül (;) getirilmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin görevini belirle.
Cümlede 'şunlardır' ifadesinden sonra örnekler sıralanmaktadır.
Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
Noktalı virgül ve iki nokta ayrımını kontrol et.
Cümlede örneklerden önce noktalı virgül (;) kullanıldığı görülmektedir.
Noktalı virgül, tür veya takımları ayırmak ya da ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır; örnek vermeye giriş için kullanılmaz.
3
Yazım kuralları açısından doğruluğu teyit et.
Örneklerin sıralandığı yerlerde iki nokta (:) kullanımı zorunludur.
Kural ihlali tespit edilmiştir.

Key Concept

İki Noktanın Kullanım Alanları ve Büyük Harf Kuralı
Question 72Question →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kurumun yeni hizmet politikası şu üç temel ilkeye dayanmaktadır; inovasyon, yerlilik ve verimlilik.

Answer

Kurumun yeni hizmet politikası şu üç temel ilkeye dayanmaktadır; inovasyon, yerlilik ve verimlilik.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Seçeneklerdeki kurum politikasıyla ilgili ilkelerin sıralandığı cümlede ise iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Bu durum temel bir noktalama hatasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın (:) kullanım amaçlarını (açıklama, örnekleme, alıntı) belirleyin.
Cümlelerin bir kısmında alıntı, bir kısmında örnekleme ve bir kısmında açıklama yapıldığı görülmektedir.
İki noktanın farklı kullanım işlevlerini ayırt etmek, doğru noktalama işaretini seçmek için gereklidir.
2
İki noktadan sonra gelen bölümlerin büyük-küçük harf durumunu kontrol edin.
Tam cümlelerin ve özel isimlerin büyük harfle, cins isimlerden oluşan listelerin ise küçük harfle başladığı doğrulanır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonraki yazım düzeni, gelen ifadenin niteliğine bağlıdır.
3
İki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılan hatalı yapıyı tespit edin.
Kurum politikasıyla ilgili ilkelerin sıralandığı cümlede, örnekleme öncesinde noktalı virgül kullanıldığı görülmüştür.
Açıklama ve örnekleme gerektiren durumlarda noktalı virgül kullanımı Türkçede bir noktalama hatasıdır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük Harf Kuralları
Estimated Time:50s
Question 73Question →

Resmî yazışmalarda ve akademik metinlerde noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, metnin anlaşılırlığı açısından kritik bir öneme sahiptir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya bu işaretten sonra başlayan bölümün yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Show answer & explanation

Answer: Toplantıda şu karara varıldı: Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak.

Answer

İki noktanın doğru kullanıldığı ve yazım hatası içermeyen cümle: 'Toplantıda şu karara varıldı: Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak.'
Doğru kabul edilen cümlede iki nokta, bir açıklamayı başlatmak amacıyla işlevine uygun kullanılmıştır. İki noktadan sonra gelen ifade tam bir cümle yapısında olduğu için ('Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak') kural gereği büyük harfle başlatılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki noktanın (veya yerine kullanılan işaretlerin) kullanım amacını analiz edin.
C seçeneğinde iki nokta, bir açıklamadan önce kullanılmıştır.
İki nokta; kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konur.
2
İki noktadan sonra gelen kısmın bir cümle mi yoksa örnekler dizisi mi olduğunu kontrol edin.
C seçeneğinde 'Yeni binanın inşaatı önümüzdeki ay başlayacak' ifadesi tam bir cümledir.
İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlar.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalama ve yazım hatalarını değerlendirin.
Noktalı virgül hatası (A), küçük harfle başlama hatası (B), virgül hatası (D) ve özel isim yazımı hatası (E) tespit edilmiştir.
Türk Dil Kurumu'nun güncel noktalama ve yazım kurallarına göre doğru kullanım doğrulanır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanımı ve Sonrasındaki Yazım Kuralları

Hints

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin bağımsız bir cümle olup olmadığına bakın.
2
Cümle niteliği taşımayan örneklerin küçük harfle, cümlelerin ve özel isimlerin ise büyük harfle başladığını hatırlayın.
3
Açıklama ve örnekleme başlangıcında noktalı virgül kullanımının hatalı olduğunu göz önünde bulundurun.

Practice More

İki noktanın doğrudan aktarma cümlelerinde (alıntılarda) kullanım kurallarını ve noktalı virgülden ayrılan yönlerini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 74Question →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Belediye başkanının projesi şuydu; 'Tarihi kent meydanını aslına uygun şekilde restore etmek.'

Answer

Belediye başkanının projesinin anlatıldığı cümlede, açıklama ve alıntı öncesinde noktalı virgül kullanılması hatalıdır; burada iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, belediye başkanının projesine dair bir açıklama ve alıntı yapılmaktadır. Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya alıntı yapılacak sözlerin sonuna noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) konulmalıdır. Bu nedenle noktalama yanlışı yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerdeki iki nokta (:) ve noktalı virgül (;) kullanımlarını tespit et.
Dört cümlede iki nokta kullanılırken bir cümlede açıklama öncesi noktalı virgül kullanıldığı belirlendi.
İki noktanın en temel görevlerinden biri, kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna konulmasıdır.
2
İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük/küçük harf durumunu kontrol et.
Tam cümle niteliğindeki açıklamaların büyük, sadece örnek sıralanan ifadelerin küçük harfle başladığı görüldü.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlanır.
3
Yanlış kullanılan noktalama işaretini belirle.
Belediye başkanının projesinin açıklandığı cümlede noktalı virgülün yanlışlıkla iki nokta yerine kullanıldığı tespit edildi.
Noktalı virgül (;) açıklama yapmak için değil, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri veya tür ve takımları ayırmak için kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Kullanım Alanları ve Yazım Kuralları
Estimated Time:50s
Question 75Question →

Noktalama işaretleri, metnin anlamını ve yapısını düzenleyen en önemli unsurlardan biridir. Bu işaretler arasında yer alan iki noktanın (:) kullanımı, kendisinden sonra yapılacak açıklama veya sıralanacak örneklere göre belirli kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya iki noktadan sonraki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: İşe alım sürecinde adaylarda şu temel yetkinlikler aranmaktadır: Analitik düşünme, ekip çalışmasına yatkınlık ve zaman yönetimi.

Answer

İşe alım sürecinde adaylarda aranan yetkinliklerin sıralandığı cümlede 'Analitik' kelimesi küçük harfle başlamalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar. Ancak iki noktadan sonra cümle niteliğinde olmayan örnekler sıralanıyorsa bu örnekler küçük harfle başlamalıdır. Yetkinliklerin sıralandığı seçenekte 'Analitik düşünme...' bir cümle değil, örnekler dizisi olduğu için 'analitik' şeklinde küçük harfle yazılmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın işlevini belirlemek.
İki nokta, kendisinden sonra gelecek örnekleri sıralamak amacıyla kullanılmıştır.
Yetkinliklerin (analitik düşünme, ekip çalışması vb.) neler olduğu açıklanmaktadır.
2
İki noktadan sonraki kısmın yapısını analiz etmek.
Sıralanan 'Analitik düşünme, ekip çalışmasına yatkınlık ve zaman yönetimi' ifadesi bağımsız bir cümle değil, bir örnekler dizisidir.
Bu ifade bir yükleme sahip değildir ve yargı bildirmemektedir.
3
Yazım kuralını uygulamak.
İki noktadan sonra cümle niteliğinde olmayan örnekler sıralanıyorsa bunlar küçük harfle başlamalıdır.
TDK Yazım Kılavuzu'na göre, sadece bağımsız cümleler ve özel isimler iki noktadan sonra büyük harfle başlar.
4
Yanlışlığı saptamak.
'Analitik' sözcüğünün 'analitik' şeklinde küçük harfle yazılması gerektiği tespit edilir.
Bu sözcük bir özel isim değildir ve bir cümleyi başlatmamaktadır.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı
Question 76Question →

Noktalama işaretleri içerisinde iki nokta (:), kendisinden sonra açıklama yapılacağını veya örnek verileceğini bildiren işleviyle öne çıkar. Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle niteliğinde ise büyük harfle, örnek niteliğindeki kelime veya kelime gruplarından oluşuyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya iki noktadan sonra gelen ifadenin yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Ders çalışma programında bu hafta şu konulara ağırlık verilecek: Yazım kuralları, noktalama işaretleri ve paragrafta yapı.

Answer

Ders çalışma programında bu hafta şu konulara ağırlık verilecek: Yazım kuralları, noktalama işaretleri ve paragrafta yapı.
C seçeneğinde iki noktadan sonra gelen 'Yazım kuralları, noktalama işaretleri ve paragrafta yapı' ifadesi bağımsız bir cümle niteliği taşımayıp örnekleme görevi üstlendiği için küçük harfle başlamalıydı. 'Yazım' kelimesinin büyük harfle başlatılması kural ihlalidir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.
İki nokta, kendinden önceki 'şu konulara' ifadesini açıklayan örnekleri sıralamak için kullanılmıştır.
Kullanım amacı örneklemedir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını inceleyin.
'Yazım kuralları, noktalama işaretleri ve paragrafta yapı' ifadesi bir yükleme sahip değildir ve bağımsız bir cümle niteliği taşımaz.
Bu ifade sadece bir örnek listesidir.
3
Yazım kuralını uygulayın.
Örnek niteliğindeki kelimelerle başlayan açıklamalarda ilk harf küçük olmalıdır. 'Yazım' sözcüğü özel isim olmadığına ve cümle kurmadığına göre 'yazım' şeklinde yazılmalıdır.
TDK'nin 'iki noktadan sonra gelen örnekler küçük harfle başlar' kuralı gereğidir.

Key Concept

İki noktadan sonra gelen örneklerin ve cümlelerin yazımı

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle olup olmadığını anlamak için yüklemi olup olmadığını kontrol edin; yüklem varsa mutlaka büyük harfle başlayın.
Estimated Time:1m 15s
Question 77Question →

Kamu kurumlarında hazırlanan resmî raporlarda ve yazışmalarda noktalama işaretlerinin kurallara uygun kullanılması, bilginin netliği ve resmî dilin korunması açısından büyük önem taşır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki nokta (:) doğru kullanılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlık yetkilisi, yeni düzenlemeyi şu sözlerle duyurdu: Kamu binalarında enerji tasarrufu sağlamak için yeni bir proje başlatıyoruz.

Answer

Bakanlık yetkilisi, yeni düzenlemeyi şu sözlerle duyurdu: Kamu binalarında enerji tasarrufu sağlamak için yeni bir proje başlatıyoruz.
Doğru seçenekte iki nokta, bir açıklama cümlesinden önce kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa bu cümle büyük harfle başlar. 'Kamu binalarında...' ile başlayan ifade tam bir cümle olduğu için 'Kamu' kelimesinin büyük harfle başlaması ve iki noktanın kullanımı tamamen doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.
İki nokta, kendisinden sonra bir açıklama yapılacağını veya bir aktarma cümlesi geleceğini bildirmektedir.
Kullanım amacının doğru tespit edilmesi, ardından gelecek kelimenin büyük veya küçük harfle başlaması gerektiğini belirler.
2
İki noktadan sonraki bölümün cümle yapısını analiz edin.
İki noktadan sonra gelen 'Kamu binalarında enerji tasarrufu sağlamak için yeni bir proje başlatıyoruz.' ifadesi bağımsız bir cümledir.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.
3
Hatalı seçeneklerdeki kuralları denetleyin.
Noktalı virgül ile iki noktanın karıştırılması, listelerde gereksiz büyük harf kullanımı ve yapısal olarak noktalama gerektirmeyen yerlerde işaret kullanımı hataları tespit edilmiştir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için yaygın çeldiriciler olan büyük harf ve noktalı virgül hataları elenmelidir.

Key Concept

İki Noktadan Sonra Büyük Harf ve Açıklama Kuralı
Estimated Time:1m 15s
Question 78Question →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili olarak; kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna konur ve bu örnekler cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar. Kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur ve açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya sonrasındaki yazımla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî evrakların dosyalanmasında şu kriterlere dikkat edilmelidir: Tarih sırası, konu başlığı ve gönderen kurum bilgisi.

Answer

İki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde olmadığında küçük harfle başlamalıdır; bu nedenle 'Tarih sırası' ile başlayan seçenek hatalıdır.
Doğru cevap olan seçenekteki iki noktadan sonra gelen ifade ('Tarih sırası, konu başlığı...'), 'kriterler' kelimesine yönelik bir örnekler dizisidir ve bağımsız bir cümle niteliği taşımaz. Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse ve özel isim içermiyorsa küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Tarih' sözcüğünün 'tarih' şeklinde küçük harfle başlatılmaması bir yazım yanlışıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki iki noktanın işlevini tespit ediniz.
İncelenen cümlede iki nokta, 'kriterler' sözcüğüne yönelik örnekleri sıralamak amacıyla kullanılmıştır.
Kullanım amacını belirlemek, sonrasındaki yazım kuralını (büyük/küçük harf) tayin etmek için gereklidir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin dil bilgisel niteliğini kontrol ediniz.
'Tarih sırası, konu başlığı ve gönderen kurum bilgisi' ifadesi yüklemi olmayan bir örnekler dizisidir, bağımsız bir cümle değildir.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle ise büyük, örnekler cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
3
Özel isim kontrolü yapınız.
'Tarih' sözcüğü bir tür ismidir ve cümle başında bulunmadığı sürece (veya özel bir isim grubuna dahil değilse) büyük harfle yazılmasına gerek yoktur.
Özel isimler her durumda büyük harfle başlar, bu durum colon kuralından bağımsızdır.
4
Yazım hatasını saptayınız.
'Tarih' sözcüğü 'tarih' şeklinde küçük harfle başlamalıdır.
İki noktadan sonraki örnek listesi küçük harfle başlamalı kuralı ihlal edilmiştir.

Key Concept

İki noktadan sonra gelen örneklerin ve cümlelerin yazım kuralları
Question 79Question →

Noktalama işaretleri, metnin anlamsal hiyerarşisini kuran ve okuyucuyu yönlendiren temel yapı taşlarıdır. Özellikle iki noktanın (:); açıklama yapma, örnek verme ve aktarma cümlelerini belirtme gibi temel işlevleri bulunur. Bu işlevlerin noktalı virgül (;) ile karıştırılması veya işaretten sonra gelen bölümün büyük/küçük harf kuralına uyulmaması sık yapılan hatalar arasındadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışma kuralları gereği şu hususa özellikle dikkat edilmelidir; gönderilen her belgenin bir standart dosya planı kodu bulunmalıdır.

Answer

Resmî yazışma kuralları gereği... ile başlayan cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede 'şu hususa özellikle dikkat edilmelidir' ifadesinden sonra bir açıklama yapılmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisiyle ilgili açıklama verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur. Cümlede bu kurala aykırı olarak noktalı virgül (;) kullanılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlelerin anlam yapılarını ve noktalama işaretlerinden sonra gelen bölümleri inceleyin.
Dört cümlede örnekleme veya açıklama işlevi doğru işaretle (iki nokta) kurulmuştur.
İki noktanın temel işlevlerini hatırlamak hatayı tespit etmeyi sağlar.
2
'Resmî yazışma kuralları...' ile başlayan cümlede noktalama işaretinin işlevini analiz edin.
İşaretin bulunduğu yerden sonra bir açıklama yapıldığı görülmektedir.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
3
Noktalı virgül ve iki noktanın görev ayrımını kontrol edin.
Cümlede açıklama öncesinde noktalı virgül (;) kullanıldığı için kural ihlali yapılmıştır.
Noktalı virgül açıklama yapmak için değil, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri veya takımları ayırmak için kullanılır.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
Cümlede 'şunlar', 'şu husus', 'şöyle' gibi ifadelerden sonra bir açıklama veya liste geliyorsa iki nokta kullanılması gerektiğini unutmayın.
2
Noktalı virgül (;) genellikle virgülle ayrılmış grupları veya anlamca bağlı cümleleri ayırır, asla açıklama başlatmaz.
3
Hatalı seçenekte 'dikkat edilmelidir' ifadesinden sonra gelen bölüm bir açıklama cümlesidir. Bu durumda hangi işaretin gelmesi gerektiğini düşünün.

Practice More

İki noktadan sonra gelen bölümün büyük veya küçük harfle başlama kuralları üzerine pratik yapmak için 'örnekleme' ve 'açıklama' cümleleri arasındaki yapı farklarını inceleyin.

Alternative Method

Cümledeki noktalama işaretinin yerine 'çünkü' veya 'yani' ifadelerini koymayı deneyin. Eğer bu ifadeler anlamlı oluyorsa, orada iki nokta (:) kullanılması zorunludur.
Estimated Time:1m 30s
Question 80Question →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Resmî yazışmalarda dikkat edilmesi gereken temel hususlar şunlardır; imla kuralları, hiyerarşik düzen ve dilin sadeliği.

Answer

Resmî yazışmalarda dikkat edilmesi gereken temel hususlar şunlardır; imla kuralları, hiyerarşik düzen ve dilin sadeliği.
Resmî yazışmaların anlatıldığı seçenekte, 'şunlardır' ifadesiyle bir sıralama yapılacağı bildirilmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, kendisinden sonra örnek verilecek cümlelerin sonunda noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır. Bu nedenle bu cümledeki kullanım hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki noktalama işaretinin işlevini ve bağlamını analiz edin.
İlgili seçenekte 'şunlardır' ifadesiyle bir listenin veya açıklamanın başlayacağı belirtilmiştir.
Türkçede kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
2
Kullanılan işareti TDK kurallarıyla karşılaştırın.
Cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak veya ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır; açıklama başlatmak için kullanılmaz.

Key Concept

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi

Hints

1
Cümlede bir liste mi başlıyor yoksa bağımsız bir açıklama mı yapılıyor?
2
'Şunlardır' veya 'şöyle der' gibi ifadelerden sonra genellikle hangi noktalama işaretinin gelmesi gerektiğini düşünün.
3
Noktalı virgülün görevlerini hatırlayın; açıklama yapmak veya örnek sıralamak noktalı virgülün görevleri arasında yer almaz.

Practice More

İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük veya küçük harfle başlama kurallarını (cümle vs. örnek listesi ayrımı) tekrar edin.

Alternative Method

Cümledeki işareti kaldırıp yerine 'yani' veya 'şu şekilde' gibi açıklama bağlaçları getirip getiremediğinize bakın. Eğer bu bağlaçlar anlamı karşılıyorsa orada iki nokta kullanılmalıdır.
Estimated Time:45s
PreviousPage 4 / 7Next