Examkin

Yargı

927 questions

Question 701Question →

1982 Anayasası'na göre, adli yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Yargıtay'da görev yapan Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekilinin seçimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay Büyük Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından belirleyeceği beşer aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilirler.

Answer

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili, Yargıtay Genel Kurulu tarafından gösterilen beşer aday arasından Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
1982 Anayasası'na göre Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Cumhuriyet Başsavcıvekili; Yargıtay Büyük Genel Kurulunun kendi üyeleri arasından gizli oyla belirleyeceği beşer aday arasından, Cumhurbaşkanı tarafından dört yıl için seçilir. Bu süreçte hem yüksek yargının (aday gösterme) hem de yürütmenin (seçim) katılımı söz konusudur.

Step-by-Step Solution

1
Yargıtay'ın adli yargıdaki konumunu ve iç yapısını analiz etmek.
Yargıtay, adli yargının temyiz mercidir ve üyelerini HSK seçer.
Genel üyeler ile Başsavcılık makamının seçim usulü arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
2
Cumhuriyet Başsavcısı ve vekili için belirlenen anayasal süreci hatırlamak.
Adayları Yargıtay Genel Kurulu belirler, seçimi Cumhurbaşkanı yapar.
Anayasa madde 154'teki özel düzenlemeyi uygulamak.
3
Aday sayısı ve görev süresi gibi teknik detayları doğrulamak.
5 aday gösterilir ve 4 yıl için seçilirler.
Bilginin tam doğruluğunu teyit ederek yanlış seçenekleri elemek.

Key Concept

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın Seçim Usulü

Hints

1
Yargıtay üyelerini HSK seçse de, Başsavcı için Cumhurbaşkanı'nın onayının gerektiği bir süreci düşünün.
2
Bu seçimde Yargıtay Genel Kurulu doğrudan atama yapmaz, sadece bir aday listesi sunar.
3
Genel Kurul kendi içinden 5 isim belirler ve bu isimlerden birini Cumhurbaşkanı 4 yıl için görevlendirir.

Practice More

Yargıtay üyelerinin tamamının HSK tarafından seçildiğini, ancak Danıştay üyelerinin bir kısmının Cumhurbaşkanı tarafından seçildiğini karşılaştırarak çalışabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 702Question →

1982 Anayasası’nın “Mahkemelerin Bağımsızlığı” başlıklı 138. maddesi hükümleri ile bu hükümlerin yargı yetkisinin korunmasındaki mutlak ve nisbi sınırları dikkate alındığında; aşağıdakilerden hangisi yasama veya yürütme organının yargı bağımsızlığına yönelik anayasal bir ihlali olarak değerlendirilemez?

Show answer & explanation

Answer: Kesinleşmiş bir mahkeme kararının hukuki sonuçları veya toplumsal etkileri üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda siyasi bir görüşme gerçekleştirilmesi

Answer

Kesinleşmiş bir mahkeme kararının hukuki sonuçları veya içeriği hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde siyasi bir görüşme yapılması herhangi bir anayasal ihlal teşkil etmez.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 138. maddesinin 3. fıkrasındaki ince ayrımı yakalamaktadır. Bu hükme göre; 'Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz.' Buradaki anahtar ifade 'görülmekte olan' ibaresidir. Bir dava kesin hükme bağlandıktan sonra, o davanın içeriği veya sonuçları Meclis platformunda siyasi tartışma konusu yapılabilir. Bu, kuvvetler ayrılığı ilkesiyle çelişmez çünkü yargısal süreç tamamlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138. maddesinin üçüncü fıkrasındaki kısıtlamayı analiz et.
Yasama meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin soru, görüşme ve beyan yasağının sadece 'görülmekte olan bir dava' (derdest dava) için geçerli olduğu tespit edilir.
Anayasal yasağın kapsamını ve zaman sınırını belirlemek gereklidir.
2
Yürütme organının mahkeme kararları üzerindeki yetkisini değerlendir.
Yürütmenin mahkeme kararlarını değiştiremeyeceği veya yerine getirilmesini geciktiremeyeceği kuralının mutlak olduğu görülür.
138/4. fıkra uyarınca yürütme için bir istisna tanınmamıştır.
3
Seçeneklerdeki 'kesinleşmiş' ve 'derdest' ayrımını kontrol et.
Kesinleşmiş kararlar üzerine yapılan görüşmelerin 138/3 kapsamındaki yasağa girmediği anlaşılır.
Hukuk devletinde kesinleşmiş yargı kararları kamusal ve siyasi eleştiriye açıktır; yasak sadece yargılamanın bağımsız seyrini korumak için 'devam eden' davalarla sınırlıdır.

Key Concept

Anayasa Madde 138 uyarınca yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin yasama kısıtlamasının 'görülmekte olan dava' şartına bağlı olması.

Hints

1
Anayasa'nın 138. maddesindeki yasama kısıtlamasının hangi 'dava aşaması' için geçerli olduğuna dikkat edin.
2
Bir davanın 'görülmekte olması' (derdestlik) ile 'kesinleşmiş olması' arasındaki hukuki fark, Meclisin tartışma yetkisini nasıl etkiler?
3
Meclisteki soru, görüşme ve beyan yasağı mutlak bir zaman dilimini mi kapsar, yoksa sadece yargısal sürecin devam ettiği dönemi mi?

Practice More

Anayasa'nın 139. maddesinde yer alan hâkimlik ve savcılık teminatının istisnalarını (yaş sınırı, suç işleme, meslekten çıkarılma) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 703Question →

Türk anayasa hukukunda bir yargı yerinin 'Yüksek Mahkeme' statüsünde kabul edilebilmesi için 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümündeki ilgili başlık altında tahdidi (sınırlı) olarak sayılmış olması gerekir. Bazı anayasal kurumlar, kararlarının kesinliği ve bağlayıcılığı bakımından üst derece merci niteliği taşısa da bu anayasal sınıflamanın dışında tutulmuştur. Özellikle 20172017 anayasa değişiklikleri ile yargıdaki askeri kanadın tasfiye edilmesi neticesinde bu liste güncellenmiştir. Bu bilgiler ışığında, güncel anayasal sistematiğimizde aşağıdakilerden hangisi bir 'Yüksek Mahkeme' olarak düzenlenmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Uyuşmazlık Mahkemesi

Answer

Uyuşmazlık Mahkemesi, 19821982 Anayasası'na göre güncel sistemdeki dört yüksek mahkemeden biridir.
Doğru seçenek olan Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı kolları arasındaki uyuşmazlıkları çözmekle görevli olup Anayasa'nın 146−160146-160. maddeleri arasında düzenlenen 'Yüksek Mahkemeler' listesinde açıkça yer almaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın Yargı bölümünü incelemek.
19821982 Anayasası'nın 'Yüksek Mahkemeler' başlığı altında yer alan kurumlar tespit edilir.
Yüksek mahkeme statüsü anayasal bir sınıflamadır.
2
20172017 değişikliklerini kontrol etmek.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi'nin (AYİM) kaldırıldığı görülür.
Güncel bilgilerin doğrulanması gerekir.
3
Kalan kurumları listelemek.
Mevcut yüksek mahkemeler: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yargı sistemindeki yüksek dereceli organların netleştirilmesi sağlanır.
4
Diğer kurumların statüsünü ayırt etmek.
Sayıştay, HSK ve YSK'nın kararları kesin olsa da bu listede yer almadıkları belirlenir.
Fonksiyonel yetki ile anayasal statü farkının anlaşılması gerekir.

Key Concept

Yüksek Mahkemelerin Tahdidi Sayımı

Hints

1
Bir kurumun kararlarının kesin olması, onun mutlaka 'Yüksek Mahkeme' başlığı altında yer aldığı anlamına gelmez.
2
20172017 yılındaki anayasa değişikliği ile yüksek mahkeme sayısı dörde indirilmiştir.
3
AYM, Yargıtay ve Danıştay dışındaki dördüncü yüksek mahkeme, farklı yargı kolları arasındaki uyuşmazlıklara bakar.

Practice More

Yüksek mahkemelerin üyelerinin kimler tarafından seçildiğini ve başkanlarının belirlenme usullerini inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 704Question →

19821982 Anayasası'nın "Mahkemelerin bağımsızlığı" başlıklı 138138. maddesine göre, görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde (TBMM) aşağıdakilerden hangisinin yapılması anayasal olarak yasaklanmıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin beyanda bulunulması

Answer

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin beyanda bulunulması yasaktır.
Anayasa'nın 138138. maddesinin 33. fıkrası gereğince; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veya herhangi bir beyanda bulunulamaz. Bu kural, davanın sonucunu etkileyecek siyasi baskıları engellemeyi hedefler.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın mahkemelerin bağımsızlığını düzenleyen maddesini hatırla.
19821982 Anayasası'nın 138138. maddesi yargı bağımsızlığı ve mahkemelerin işleyişini düzenler.
Sorunun yasal dayanağını tespit etmek için gereklidir.
2
Madde metninde yasama organı (TBMM) için getirilen özel kısıtlamayı incele.
Görülmekte olan bir dava hakkında Meclis'te soru sorulması, görüşme yapılması veya beyanda bulunulması açıkça yasaklanmıştır.
Yargı sürecine yasama organı tarafından müdahale edilmesini önlemek ve kuvvetler ayrılığını korumak amaçlanır.
3
Seçenekler arasında bu yasaklı faaliyetlerden birini bul.
Yargı yetkisinin kullanılmasına ilişkin beyanda bulunulması, anayasal yasak kapsamında yer alan bir eylemdir.
Doğru seçeneğe ulaşmak için madde metni ile seçenekler karşılaştırılır.

Key Concept

Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Yasama Yasağı

Hints

1
Anayasa'nın 138138. maddesi yargı bağımsızlığını korumak için Yasama Meclisi'ne bazı sınırlar getirmiştir.
2
Bu sınır, özellikle henüz sonuçlanmamış (görülmekte olan) davaları etkileyecek sözlü veya yazılı faaliyetlerle ilgilidir.
3
Mahkemede devam eden bir süreç hakkında milletvekillerinin fikir beyan etmesi veya soru önergesi vermesi bu yasak kapsamına girer.

Practice More

Hakimlik teminatı kapsamında, hakimlerin görev süreleri dolmadan görevden alınamaması ve mali haklarının korunması kurallarını tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 705Question →

1982 Anayasası’nda düzenlenen ve bir normun yürürlüğe girmesinden sonra doğrudan doğruya Anayasa Mahkemesinde açılan soyut norm denetimi (iptal davası) mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuksal açıdan doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hem şekil hem de esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla açılacak iptal davaları, kararnamenin Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde açılmalıdır.

Answer

Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hem şekil hem de esas bakımından denetimi için dava açma süresi yayımdan itibaren altmış gündür.
Doğru ifade, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) denetim sürecini anlatmaktadır. 1982 Anayasası'na göre CBK'lar için 'şekil' ve 'esas' denetimi ayrımında farklı süreler öngörülmemiştir; her iki durum için de genel dava açma süresi olan altmış gün geçerlidir. Ayrıca CBK'lar yargı denetimine tabi normlar arasındadır.

Step-by-Step Solution

1
Dava konusu normun türünü belirleyin.
Norm; Kanun, Anayasa Değişikliği, CBK veya TBMM İçtüzüğü olabilir.
Her normun dava açma yetkilileri ve süreleri farklılık gösterebilir.
2
Dava açma sürelerini karşılaştırın.
Genel süre 60 gündür; ancak kanunların ve Anayasa değişikliklerinin şekil denetimi için bu süre 10 gündür.
Anayasa'nın 148. ve 151. maddeleri arasındaki özel-genel hüküm ilişkisini saptamak gerekir.
3
Yetkili mercilerin kapsamını kontrol edin.
Siyasi parti grupları kanunlar, CBK'lar ve İçtüzük için yetkiliyken, Anayasa değişikliklerinin şekil denetimi için yetkili değildir.
Dava ehliyeti, soyut norm denetiminin en temel geçerlilik şartıdır.

Key Concept

Soyut Norm Denetiminde Yetki ve Süre İstisnaları

Hints

1
İptal davasında genel süre 60 gündür ancak bazı normların 'şekil' denetimi için çok daha kısa bir süre belirlenmiştir.
2
Anayasa değişiklikleri söz konusu olduğunda, siyasi parti gruplarının (iktidar ve ana muhalefet dahil) dava açma yetkisinin olup olmadığını hatırlayın.
3
Unutmayın: Kanunların şekil denetimi 10 gün, CBK'ların her türlü denetimi ise 60 gündür; ayrıca OHAL CBK'ları hiçbir şekilde denetlenemez.

Practice More

Anayasa Mahkemesinin 'somut norm denetimi' (itiraz yolu) ile 'soyut norm denetimi' (iptal davası) arasındaki farkları, özellikle süre ve başvuru mercileri açısından karşılaştırın.
Estimated Time:2m 0s
Question 706Question →

19821982 Anayasası'nın "Mahkemelerin Bağımsızlığı" başlıklı 138138. maddesinde düzenlenen esaslar uyarınca, görülmekte olan bir dava hakkında yargı yetkisinin kullanılması ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisinin gerçekleştirilmesi anayasal bir yasak kapsamında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Davanın hukuki niteliği üzerine bilimsel ve akademik bir makale yayımlanması

Answer

Davanın hukuki niteliği üzerine bilimsel ve akademik bir makale yayımlanması, anayasal yasak kapsamında yer almaz.
Doğru seçenek olan akademik makale yayımlanması, bilimsel ifade özgürlüğü kapsamındadır ve bir devlet organının mahkemeye yönelik kurumsal baskısı niteliğinde değildir. Anayasa'nın 138138. maddesi; organların, makamların veya kişilerin yargı yetkisini etkilemeye yönelik kurumsal ve resmi müdahalelerini (emir, talimat, genelge, meclis görüşmesi vb.) yasaklamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 138138. maddesini analiz et.
Madde; yargı bağımsızlığını korumak amacıyla yasama ve yürütme organları ile diğer tüm güçlerin mahkemeler üzerindeki etkisini yasaklar.
Yargı bağımsızlığının sınırlarını ve müdahale yasaklarını belirlemek gerekir.
2
Yasama organına getirilen kısıtlamaları incele.
Mecliste görülmekte olan bir dava hakkında soru sorulması, görüşme yapılması veya beyanda bulunulması yasaktır.
Yasama organının yargı süreci üzerinde baskı kurmasını engellemek amaçlanır.
3
Müdahale teşkil etmeyen durumları belirle.
Bireysel fikir hürriyeti ve akademik çalışmalar (bilimsel makaleler), kurumsal bir emir veya tavsiye niteliği taşımadığı sürece yasak kapsamına girmez.
Anayasal yasaklar kurumlar arası hiyerarşik veya siyasi baskıları engellemeye yöneliktir.

Key Concept

Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Müdahale Yasağı

Hints

1
Anayasa'nın 138138. maddesi yargıya yapılacak 'kurumsal' ve 'resmi' müdahaleleri engellemeyi amaçlar.
2
Yasama Meclisinin (TBMM) yargılama sürecine dahil olması (soru, görüşme, beyan) madde metninde özel olarak yasaklanmıştır.
3
Bir profesörün veya hukukçunun davanın hukuki yönlerini bilimsel olarak incelemesi, mahkemeye verilmiş bir 'emir' veya 'talimat' değildir.

Practice More

Hâkimlik teminatının istisnalarını (65 yaş, sağlık durumu, suç işleme) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 707Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümlerine göre, Anayasa Mahkemesi'nin toplam üye sayısı ve bu üyelerin görev süreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Toplam 1515 üyeden oluşur ve üyeler 1212 yıl için seçilir.

Answer

Anayasa Mahkemesi toplam 1515 üyeden oluşur ve bu üyeler 1212 yıl için seçilirler.
Doğru ifadeye göre Anayasa Mahkemesi toplam 1515 üyeden oluşmaktadır. Bu üyelerin 1212 tanesi Cumhurbaşkanı tarafından, 33 tanesi ise TBMM tarafından seçilir. Üyelerin görev süresi 1212 yıl ile sınırlıdır ve bir kimse iki defa Anayasa Mahkemesi üyesi seçilemez.

Step-by-Step Solution

1
Mahkemenin toplam üye sayısını belirle.
1515 üye.
20172017 değişikliği ile askeri üyelikler kaldırılmış ve sayı 1515 olarak sabitlenmiştir.
2
Üyelerin görev süresini teyit et.
1212 yıl.
20102010 değişikliği ile üyelerin görev süresi 1212 yıl olarak sınırlandırılmıştır.
3
Seçim dağılımını gözden geçir.
1212 üye Cumhurbaşkanı, 33 üye TBMM.
Anayasa'nın 146146. maddesi uyarınca seçim yetkisi bu iki makam arasında dağıtılmıştır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi'nin Kuruluş Yapısı

Hints

1
Anayasa Mahkemesi üye sayısı 20172017 yılındaki değişiklikle birlikte azalmıştır.
2
Mahkeme üyeleri ömür boyu değil, belirli bir süre (1212 yıl) için seçilirler.
3
Toplam 1515 üyenin bulunduğu bu sistemde, üyelerin emeklilik yaşı ise 6565'dir.

Practice More

Üyelerin kaç tanesinin hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, Sayıştay vb.) aday gösterildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 708Question →

19821982 Anayasası'na göre, bir kanunun Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla esas bakımından açılacak olan iptal davası (soyut norm denetimi) süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Dava açma süresi 6060 gündür; dava açma yetkisi Cumhurbaşkanına, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve 120120 milletvekiline aittir.

Answer

Dava açma süresi 6060 gündür; bu yetki Cumhurbaşkanına, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri (120120 milletvekili) tutarındaki üyelere aittir.
Anayasa'nın 150150. ve 151151. maddelerine göre; kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğü’nün Anayasa’ya şekil ve esas bakımlarından aykırılığı iddiasıyla açılan davaya iptal davası denir. Kanunların esas bakımından denetimi için dava açma süresi Resmi Gazete’de yayımdan itibaren 6060 gündür. Bu davayı açmaya yetkili olanlar ise Cumhurbaşkanı, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tamsayısının en az beşte biri (120120 milletvekili) tutarındaki üyelerdir.

Step-by-Step Solution

1
İptal davasının (soyut norm denetimi) kapsamını belirleme
Kanunların esastan denetimi için kurallar tespit edildi.
Soyut norm denetiminde her norm türü (kanun, CBK, içtüzük) için farklı yetki ve süre kuralları olabilir.
2
Esas bakımından süre sınırını kontrol etme
Sürenin Resmi Gazete'de yayımdan itibaren 6060 gün olduğu anlaşıldı.
Anayasa'da kanunların esas bakımından denetimi için genel süre 6060 gün olarak belirlenmiştir.
3
Dava açmaya yetkili olanları (Meşruiyet) listeleme
Yetkililer: Cumhurbaşkanı, En büyük 22 parti grubu ve 120120 milletvekili.
Anayasa'nın 150150. maddesi iptal davası açabilecek sınırlı sayıdaki süjeyi belirlemiştir.

Key Concept

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası) Yetki ve Süre Kuralları

Hints

1
Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açabilecek olanlar sınırlı sayıdadır; Meclis'in her üyesi veya her organı bu hakka sahip değildir.
2
Dava açma süresi, normun 'şekil' (dış görünüş/süreç) mi yoksa 'esas' (içerik) bakımından mı incelendiğine göre değişir. Esas denetimi için her zaman daha uzun bir süre tanınmıştır.
3
Esas denetimi için sürenin 6060 gün olduğunu ve bu yetkinin 'Sihirli Dörtlü' (Cumhurbaşkanı, 2 büyük grup, 120120 milletvekili) olarak bilinen yapıya ait olduğunu hatırlayın.

Practice More

Kanunların 'şekil' bakımından denetimi ile 'esas' bakımından denetimi arasındaki yetki ve süre farklarını karşılaştıran bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 709Question →

Anayasal düzenimizde kamu maliyesinin denetimi ve mali yargı yetkisinin kullanımı konusunda merkezi bir rol oynayan Sayıştay'ın görev, yetki ve anayasal statüsüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlendiği için anayasal statüsü bakımından bir 'yüksek mahkeme' olarak kabul edilir.

Answer

Sayıştay'ın bir yüksek mahkeme statüsünde olduğu yönündeki ifade yanlıştır.
Sayıştay, anayasal bir yargı/denetim kurumu olmasına ve 'Yargı' bölümünde düzenlenmesine rağmen, 19821982 Anayasası'nda sayılan dört yüksek mahkeme (Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık Mahkemesi) arasında yer almaz. Bu nedenle yüksek mahkeme statüsünde olduğu bilgisi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Sayıştay'ın Anayasa'daki yerini belirlemek.
Sayıştay, 19821982 Anayasası'nın 'Yargı' bölümünde düzenlenmiştir.
Kurumun anayasal statüsünü ve yüksek mahkeme olup olmadığını anlamak için hiyerarşik yerini kontrol etmeliyiz.
2
Anayasa'da sayılan yüksek mahkemeleri kontrol etmek.
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi yüksek mahkemelerdir.
Sayıştay bu grupta yer almadığı için yüksek mahkeme değildir.
3
Sayıştay'ın denetim yetkisini ve kime karşı sorumlu olduğunu teyit etmek.
Sayıştay, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) adına mali denetim yapar.
Denetimin anayasal dayanağını doğrulamak gerekir.
4
Danıştay ile olan çatışma kuralını incelemek.
Mali yükümlülüklerde uyuşmazlık çıkarsa Danıştay kararı esas alınır.
Anayasa'nın 160160. maddesindeki özel hükmü teyit etmek gerekir.

Key Concept

Sayıştay'ın Anayasal Statüsü ve Mali Yargı Yetkisi

Hints

1
Anayasa'da yargı bölümünde yer alan her kurumun 'Yüksek Mahkeme' olup olmadığını düşünün.
2
Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi dışındaki kurumların statüsüne odaklanın.
3
Sayıştay bir mali yargı merciidir ancak anayasal metne göre yüksek mahkemeler listesinde yer almaz.

Practice More

Sayıştay başkan ve üyelerinin kim tarafından seçildiğini ve denetim alanındaki istisnaları (örneğin Silahlı Kuvvetler'in mal varlığı denetimi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 710Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) baro başkanlarının göstereceği adaylar arasından Anayasa Mahkemesine yapacağı üye seçimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Üçüncü tur oylamada üye seçilebilmek için, oylamaya katılanların salt çoğunluğunun oyu aranır.

Answer

Üçüncü tur oylamada herhangi bir salt çoğunluk veya baraj aranmaz; en çok oyu alan aday Anayasa Mahkemesi üyesi olarak seçilir.
Doğru seçenek, üçüncü tur oylamada herhangi bir salt çoğunluk şartı aranmadığını, sadece en çok oyu alan iki aday arasından rakipten fazla oy alanın seçileceğini belirtmektedir. Anayasa'nın 146. maddesine göre bu aşamada seçim basit çoğunlukla tamamlanır.

Step-by-Step Solution

1
Aday Belirleme Sürecini İncele
Baro başkanları, serbest avukatlar arasından gizli oyla her boş yer için 3 aday belirler.
Seçimin ilk aşaması aday gösterme sürecidir.
2
TBMM Birinci Tur Oylamasını Analiz Et
Üye tamsayısının 2/3 çoğunluğu (400400 oy) aranır.
Yüksek mahkeme üyeliği için ilk aşamada yüksek uzlaşı aranmaktadır.
3
TBMM İkinci Tur Oylamasını Analiz Et
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 oy) aranır.
İlk turda sonuç alınamazsa çıta salt çoğunluğa düşürülür.
4
TBMM Üçüncü Tur Oylamasını Analiz Et
En çok oyu alan iki adaydan, oylama sonucunda rakipten daha fazla oy alan kişi seçilir.
Seçimin kilitlenmemesi için üçüncü turda basit çoğunluk yeterli görülmüştür.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi üye seçimindeki kademeli oylama usulü.

Hints

1
TBMM'nin üye seçimi toplamda üç tura kadar uzayabilir.
2
İlk iki turda nitelikli ve salt çoğunluklar (400400 ve 301301) aranırken, son turda amaç seçimi sonuçlandırmaktır.
3
Üçüncü tura sadece en çok oy alan iki aday katılır ve bu aşamada rakipten bir oy fazla almak yeterlidir.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin diğer 12 üyesinin Cumhurbaşkanı tarafından hangi kurumlardan (Yargıtay, Danıştay, YÖK vb.) seçildiğini tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 711Question →

1982 Anayasası'nda düzenlenen "Mahkemelerin bağımsızlığı" ilkesi uyarınca; yasama ve yürütme organları ile idarenin, kesinleşmiş mahkeme kararları karşısındaki hukuki yükümlülüğü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar kararları hiçbir suretle değiştiremez ve yerine getirilmesini geciktiremezler.

Answer

Yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğunu, bu kararları hiçbir şekilde değiştiremeyeceğini ve yerine getirilmesini geciktiremeyeceğini belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 138. maddesinin son fıkrasına göre; yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır. Bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez. Bu hüküm, yargının diğer erkler karşısındaki bağımsızlığını ve hukuk devleti niteliğini güvence altına alır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 138. maddesini analiz et.
Maddenin son fıkrasında yasama, yürütme ve idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu belirtilmiştir.
Yargı bağımsızlığı ve hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak yargı kararları diğer erkler üzerinde bağlayıcıdır.
2
Kararlar üzerindeki müdahale yasaklarını belirle.
Bu organların kararları 'hiçbir suretle değiştiremeyeceği' ve 'yerine getirilmesini geciktiremeyeceği' kuralına ulaşılır.
Kararın içeriğine müdahale edilmesi veya uygulanmasının ertelenmesi yargı bağımsızlığını işlevsiz kılar.
3
Seçenekleri anayasal metinle karşılaştır.
Hükmü eksiksiz ve doğru yansıtan ifadenin kararların değiştirilemezliği ve geciktirilemezliği olduğu görülür.
Hukuki kesinlik ve adil yargılanma hakkı kararların tam olarak uygulanmasını gerektirir.

Key Concept

Mahkeme Kararlarının Bağlayıcılığı ve Dokunulmazlığı

Hints

1
Anayasa'nın 138. maddesinin son fıkrasındaki 'Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır' ifadesini hatırlayın.
2
Bu kuralın sadece 'uymak' ile yetinmeyip, kararların değiştirilmesi ve uygulanma süresi hakkında da kesin yasaklar getirdiğini düşünün.
3
Hukuk devletinde hiçbir organın mahkeme kararını değiştirme veya geciktirme yetkisinin olmadığını vurgulayan seçeneğe odaklanın.

Practice More

Hakimlik teminatı kapsamındaki 'azlolunamazlık' ve 'maaş güvencesi' gibi diğer koruyucu unsurları inceleyerek yargı bağımsızlığı konusunu tamamlayabilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 712Question →

19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde yapılan düzenlemelerle Türk hukuk sistemindeki yüksek mahkemelerin sayısı ve nitelikleri kesin olarak belirlenmiştir. Buna göre, anayasal sistematiğimizde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında düzenlenen kurumlar ile bu kurumların temel görev alanlarına ilişkin aşağıdaki eşleşmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay — Mali Yargı ve Denetim

Answer

Sayıştay ve Mali Yargı eşleşmesi yanlıştır çünkü Sayıştay bir yüksek mahkeme değil, yüksek denetim organıdır.
Türk anayasal düzeninde yalnızca dört adet yüksek mahkeme bulunmaktadır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi. Sayıştay, anayasada yargı bölümünde düzenlenmesine ve hesap yargılaması yapmasına rağmen teknik olarak "Yüksek Mahkeme" statüsünde kabul edilmez. Bu nedenle Sayıştay'ın yüksek mahkemeler ve görev alanları listesinde yer alması sistematiğe aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'ndaki "Yüksek Mahkemeler" başlığını incele.
Anayasa'da sadece dört kurum bu başlık altındadır: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkeme statüsü anayasal sistematiğe göre belirlenir.
2
Seçeneklerdeki kurumların anayasal konumlarını kontrol et.
Sayıştay, anayasanın "Yargı" bölümünde yer alsa da "Yüksek Mahkemeler" listesinde sayılmamıştır.
Sayıştay'ın temel işlevi mali denetimdir ve kararları üzerinde yargı yolu kapalı olsa da mahkeme statüsü farklıdır.
3
Eşleşmenin doğruluğunu teyit et.
Sayıştay ve Mali Yargı eşleşmesi, kurumun statüsü bakımından bu listeye dahil edilemez.
Soruda "Yüksek Mahkemeler başlığı altında düzenlenen" kriteri aranmaktadır.

Key Concept

Anayasal Yüksek Mahkeme Statüsü

Hints

1
19821982 Anayasası'nda ismen sayılan yüksek mahkeme sayısı dörttür.
2
Bir kurumun yargı bölümünde yer alması, onun mutlaka bir 'Yüksek Mahkeme' olduğu anlamına gelmez (Örn: HSK, Sayıştay).
3
Yüksek mahkemeler arasında AYM, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi bulunur; Sayıştay bir denetim organıdır.

Practice More

Askeri yargı kollarının 20172017 değişikliği ile kaldırıldığını ve bu mahkemelerin artık yüksek mahkeme listesinde olmadığını unutmayın.
Estimated Time:45s
Question 713Question →

19821982 Anayasası uyarınca Hakimler ve Savcılar Kurulunun (HSKHSK) kurumsal yapısı ve üyelerinin seçim usulüyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: TBMMTBMM Genel Kurulunda yapılan seçimlerde, ikinci oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 oy) sağlanması üye seçimi için yeterlidir.

Answer

TBMMTBMM Genel Kurulundaki seçimlerin ikinci turunda salt çoğunluk değil, beşte üç çoğunluk (360360 oy) aranması gerektiği için ilgili ifade yanlıştır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu üyelerinin TBMMTBMM tarafından seçilmesi sürecinde, Genel Kurulda yapılacak oylamaların ikinci turunda üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu (360360 oy) aranır. Salt çoğunluk (301301 oy) bu seçim türünde bir karar yeter sayısı olarak belirlenmemiştir; eğer beşte üç çoğunluk sağlanamazsa doğrudan kura (ad çekme) aşamasına geçilerek üye belirlenir.

Step-by-Step Solution

1
Kurulun toplam üye sayısını ve doğal üyelerini belirle.
Toplam 1313 üye. Başkan: Adalet Bakanı, Doğal Üye: Adalet Bakan Yardımcısı.
Kurulun temel yapısını anlamak için gereklidir.
2
Seçilen üyelerin dağılımını analiz et.
77 üye TBMMTBMM, 44 üye Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Seçim yetkilerinin paylaşımını doğrulamak gerekir.
3
TBMMTBMM seçim sürecindeki nitelikli çoğunlukları kontrol et.
Birinci tur: 2/32/3 (400400 oy), İkinci tur: 3/53/5 (360360 oy).
Anayasal seçim usulündeki sayısal sınırları belirlemek için kritiktir.
4
İkinci turda sonuç alınamazsa ne yapılacağını saptar.
İkinci turda 360360 oy alınamazsa, en çok oyu alan iki aday arasında kura (ad çekme) çekilir.
Seçimin nihai aşamasını doğrulamak içindir.

Key Concept

HSKHSK Üye Seçiminde Nitelikli Çoğunluk ve Karma Komisyon Yapısı

Hints

1
TBMMTBMM Genel Kurulunda yapılan seçimlerde aranılan çoğunluk oranlarını hatırlayın (2/32/3 ve 3/53/5).

Practice More

HSK Kararnameleri ve hangi kararlara karşı yargı yolunun açık olduğunu (Meslekten çıkarma) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Question 714Question →

İdari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın hem yargısal hem de idari nitelikte çeşitli görevleri bulunmaktadır. Yargısal görevleri kapsamında; Danıştay dava dairelerinin veya bölge idare mahkemelerinin kararları arasındaki aykırılıkları gidermek, hukuk kurallarının yorumunda ve uygulanmasında birliği sağlamak amacıyla toplanan ve bu konudaki kararları tüm idari yargı mercileri için bağlayıcı olan organ aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İçtihadı Birleştirme Kurulu

Answer

İdari yargıdaki görüş ayrılıklarını gideren ve bağlayıcı kararlar veren organ İçtihadı Birleştirme Kurulu'dur.
İçtihadı Birleştirme Kurulu, Danıştay Kanunu uyarınca dava dairelerinin veya kurulların birbirine aykırı kararları arasındaki uyuşmazlıkları gidermek ve hukuk kurallarının yorumunda birliği sağlamakla görevlidir. Bu kurulun verdiği kararlar, idari yargı mercilerini ve idareyi bağlar.

Step-by-Step Solution

1
Kurumun belirlenmesi
Soruda idari yargı kolunun en yüksek mercii olan Danıştay bünyesindeki bir organ sorulmaktadır.
Danıştay, idari yargının en üst karar organıdır.
2
Görevin analiz edilmesi
Farklı mahkemeler veya daireler arasındaki karar aykırılıklarını (içtihat farklarını) giderme görevi tanımlanmıştır.
Hukuki kesinlik için kararların birbiriyle tutarlı olması gerekir.
3
Doğru kurulun seçilmesi
İçtihadı Birleştirme Kurulu, bu görevi yerine getiren ve kararları bağlayıcı olan tek kuruldur.
Adından da anlaşılacağı üzere 'içtihatları birleştirmek' yani uygulama birliği sağlamak bu kurulun temel varlık sebebidir.

Key Concept

İçtihat Birliği

Hints

1
Danıştay hem bir yargı mahkemesi hem de bir danışma organıdır; ancak bu soru hukuk birliğini sağlayan spesifik bir kurulla ilgilidir.
2
Farklı mahkemelerin aynı konuda farklı kararlar vermesi 'içtihat farklılığı' olarak adlandırılır.
3
Cevap seçeneği, yapılan işlemin adını (içtihatları birleştirmek) bizzat kendi adında taşımaktadır.

Practice More

Danıştay üyelerinin kaçının Cumhurbaşkanı, kaçının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından seçildiğini tekrar edin.
Estimated Time:1m 0s
Question 715Question →

1982 Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi belirli makamlarda bulunan kişileri görevleriyle ilgili suçlardan dolayı "Yüce Divan" sıfatıyla yargılama yetkisine sahiptir. 2017 yılı anayasa değişiklikleri de göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdaki devlet görevlilerinden hangisinin Yüce Divan'da yargılanma yetkisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri

Answer

Milletvekilleri (TBMM üyeleri), görev suçları nedeniyle Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasında yer almazlar.
Anayasa'nın 148. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar, yüksek mahkeme üyeleri, Başsavcılar, HSK ve Sayıştay başkan ve üyeleri, Genelkurmay Başkanı ile kuvvet komutanları görev suçlarından dolayı Yüce Divan'da yargılanır. Milletvekilleri bu listede yer almadığı için doğru cevaptır.

Step-by-Step Solution

1
Yüce Divan yetkisini tanımla
Anayasa Mahkemesi, Yüce Divan sıfatıyla üst düzey kamu görevlilerini yargılar.
Yargı yetkisinin kapsamını belirlemek için gereklidir.
2
2017 değişiklikleri sonrası güncel listeyi incele
Listede Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar ve yüksek yargı organı üyeleri bulunur.
Güncel anayasal düzenlemeye uygunluk sağlamak için.
3
Yasama organı üyelerinin durumunu kontrol et
Sadece TBMM Başkanı listede yer alırken, diğer milletvekilleri kapsam dışıdır.
Doğru ayrımı yapmak ve soruyu cevaplamak için.

Key Concept

Yüce Divan'da yargılanacak kişiler listesi (Anayasa Madde 148)

Hints

1
Yüce Divan listesinde sadece en üst düzey yürütme, yargı ve bazı askeri makamlar yer alır.
2
Yasama organından (TBMM) bu listede sadece bir tek makam bulunur, o da TBMM Başkanı'dır.
3
Milletvekilleri görevleri gereği dokunulmazlığa sahip olsalar da, suç işlediklerinde Anayasa Mahkemesi'nde (Yüce Divan) değil, dokunulmazlıkları kaldırılırsa genel mahkemelerde yargılanırlar.

Practice More

Jandarma Genel Komutanı'nın 2017 değişikliği ile Yüce Divan listesinden çıkarıldığını da not ediniz.
Estimated Time:45s
Question 716Question →

Anayasal sistemimizde devletin üst kademesinde yer alan belirli görevlilerin, görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılanmaları "Yüce Divan" adı verilen özel bir yargılama makamı tarafından gerçekleştirilir. 19821982 Anayasası uyarınca, TBMM Başkanı'nın görevinden doğan suçlar nedeniyle yargılamasını Yüce Divan sıfatıyla yapmaya yetkili olan kurum aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Anayasa Mahkemesi

Answer

TBMM Başkanı'nı görevinden doğan suçlar nedeniyle yargılama yetkisi, Yüce Divan sıfatıyla Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre, Anayasa Mahkemesi; Cumhurbaşkanını, TBMM Başkanını, Bakanları ve yüksek yargı organlarının üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan sıfatıyla yargılar. Bu yetki doğrudan anayasal bir görevdir.

Step-by-Step Solution

1
Yargılanacak makamı belirleyin.
Soruda belirtilen kişi TBMM Başkanı'dır.
Yüce Divan'da kimlerin yargılanacağı Anayasa'da açıkça belirtilmiştir.
2
"Yüce Divan" sıfatının hangi mahkeme tarafından kullanıldığını hatırlayın.
Yüce Divan sıfatı sadece Anayasa Mahkemesi'ne aittir.
19821982 Anayasası'nın 148148. maddesi uyarınca bu görev Anayasa Mahkemesi'ne verilmiştir.
3
Hiyerarşiyi kontrol edin.
TBMM Başkanı, 20102010 anayasa değişikliği ile Yüce Divan'da yargılanacak kişiler arasına dahil edilmiştir.
Güncel anayasal düzenlemelere göre TBMM Başkanı görev suçlarından dolayı burada yargılanır.

Key Concept

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan Sıfatıyla Yargılama Yetkisi

Hints

1
Türkiye'de sadece bir tane mahkeme 'Yüce Divan' sıfatını kullanarak yargılama yapabilir.
2
Bu mahkeme aynı zamanda siyasi partilerin kapatılması davalarına da bakmakla görevlidir.
3
Kanunların anayasaya uygunluğunu denetleyen en üst yargı organını düşünün.

Practice More

Anayasa Mahkemesi'nin Yüce Divan sıfatıyla yargıladığı diğer devlet görevlilerini (Genelkurmay Başkanı, Kuvvet Komutanları vb.) listeleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 717Question →

Bir asliye ceza veya asliye hukuk mahkemesi tarafından verilen kararların temyiz incelemesini yapmakla görevli olan, adli yargı kolunun en üst dereceli mahkemesi aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yargıtay

Answer

Adli yargı kolunun en üst dereceli mahkemesi Yargıtay'dır.
Yargıtay, adli yargı kolunda görev yapan hukuk ve ceza mahkemelerinden verilen kararların temyiz (son inceleme) merkezidir. Anayasamıza göre üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.

Step-by-Step Solution

1
Yargı kolunu belirleyin.
Asliye ceza ve asliye hukuk mahkemeleri 'Adli Yargı' kolunda yer alır.
Soruda bahsedilen alt mahkemelerin hangi yargı düzenine ait olduğunu bilmek doğru yüksek mahkemeyi bulmayı sağlar.
2
Son inceleme merciini (temyiz) hatırlayın.
Adli yargının son inceleme mercii Yargıtay'dır.
1982 Anayasası'na göre her yargı kolunun kendine ait bir en üst mahkemesi bulunur.

Key Concept

Adli yargı kolunun en üst dereceli mahkemesi olan Yargıtay'ın tanımı ve işlevi.

Hints

1
Davaların 'adli' mi yoksa 'idari' mi olduğuna dikkat edin.
2
Bu mahkemenin üyelerinin tamamı Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK) tarafından seçilir.
3
Hukuk ve ceza mahkemelerinin kararlarını onayan veya bozan en yüksek yargı organıdır.

Practice More

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı'nın kim tarafından ve nasıl seçildiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 718Question →

İdari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın hem yargısal hem de idari nitelikteki görevleri ve kurumsal yapısı dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay tarafından bildirilen görüşler, idareyi bağlayan kesin hüküm niteliğindedir.

Answer

Kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında Danıştay tarafından bildirilen görüşlerin idareyi bağlayan kesin hüküm niteliğinde olduğu ifadesi yanlıştır; bu görüşler danışma amaçlıdır.
Danıştay, 19821982 Anayasası'na göre kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmeleri hakkında iki ay içinde 'düşüncesini bildirmekle' görevlidir. Bu görev Danıştay'ın idari görevleri arasında yer alır ve bildirilen bu görüşler birer 'yargı kararı' (hüküm) olmadığı için ilgili idari makamlar üzerinde doğrudan hukuki bir bağlayıcılığa sahip değildir.

Step-by-Step Solution

1
Danıştay'ın üye seçim yapısını analiz et.
Üyelerin 3/43/4'ü HSK, 1/41/4'ü Cumhurbaşkanı tarafından seçilir.
Anayasal seçilme usulünü doğrulamak.
2
Görev süreleri arasındaki farkı ayırt et.
Üyeler 1212 yıl (tekrar seçilemez), Başkan 44 yıl (tekrar seçilebilir) görev yapar.
Üye ve başkanlık divanı ayrımını kontrol etmek.
3
Danıştay'ın idari (danışma) görevlerini değerlendir.
İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek Danıştay'ın yargısal değil, idari bir görevidir.
Görevin niteliğini belirlemek.
4
Görüşlerin bağlayıcılığını sorgula.
İdari görüşler 'istatistiksel' veya 'danışma' mahiyetindedir, mahkeme ilamı gibi bağlayıcı değildir.
Hukuki sonucu tespit etmek.

Key Concept

Danıştay'ın İdari ve Yargısal Fonksiyon Ayrımı

Hints

1
Danıştay'ın sadece bir mahkeme olmadığını, aynı zamanda yürütmeye yardımcı bir danışma organı olduğunu hatırla.
2
Üyelerin görev süresi ile Başkan'ın görev süresinin birbirinden farklı olup olmadığını kontrol et.
3
İmtiyaz sözleşmeleri hakkındaki görüşlerin mahkeme kararı mı yoksa sadece bir tavsiye/düşünce mi olduğuna odaklan.

Practice More

Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı davalar ile Bölge İdare Mahkemelerinden gelen temyiz başvurularını karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsin.
Estimated Time:1m 30s
Question 719Question →

Vatandaşlık dersinde yüksek mahkemeler konusunu işleyen bir öğrenci, 20172017 Anayasa değişiklikleri sonrası güncel yapıyı not almaktadır. Bu öğrencinin hazırladığı listede yer alan aşağıdaki kurumlardan hangisi, 19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılan dört mahkemeden biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay

Answer

Sayıştay, kararlarının kesin olması ve yargısal işlev görmesine rağmen anayasal olarak yüksek mahkemeler arasında sayılmaz.
Doğru yanıt olan seçenek (Sayıştay), Türkiye Büyük Millet Meclisi adına kamu idarelerinin mali denetimini yapan ve hesap yargılaması gerçekleştiren bir kurumdur. Kararlarına karşı başka bir mercie başvurulamaz (kesindir) ancak 1982 Anayasası'nın sistematiğinde "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında sayılan dört mahkemeden biri değildir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın "Yargı" bölümünde yer alan "Yüksek Mahkemeler" başlığını incele.
Anayasa'nın ilgili maddelerinde dört adet yüksek mahkeme sayıldığı görülür: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi.
Yüksek mahkemelerin listesi anayasal bir tanımdır ve bu liste dışında kalan kurumlar, kararları kesin olsa bile bu statüde değildir.
2
20172017 Anayasa değişikliklerinin yargı sistemine etkisini değerlendir.
Askeri Yargıtay ve Askeri Yüksek İdare Mahkemesi (AYİM) kaldırılarak yüksek mahkeme sayısı dörde düşmüştür.
Askeri yargının tasfiye edilmesi, yüksek mahkeme listesini daraltmıştır.
3
Sayıştay, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK) ve Yüksek Seçim Kurulu (YSK) gibi kurumların statüsünü karşılaştır.
Bu kurumların kararları kesin olsa da, Anayasa'da "Yüksek Mahkemeler" başlığı altında değil, kendilerine özgü başlıklar altında düzenlenmişlerdir.
Bir kurumun yüksek mahkeme olması için Anayasa'nın ilgili başlığı altında açıkça sayılması gerekir.

Key Concept

1982 Anayasası'na göre yüksek mahkemeler sadece Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi'nden ibarettir.

Hints

1
Şu anki anayasal sistemde toplamda 4 tane yüksek mahkeme bulunmaktadır.
2
20172017 yılında askeri yargının kaldırılmasıyla Askeri Yargıtay ve AYİM bu listeden çıkmıştır.
3
Soruda aranan kurum, mali denetim yapan bir hesap mahkemesidir ancak anayasal olarak yüksek mahkeme başlığı altında değildir.

Practice More

Uyuşmazlık Mahkemesi'nin başkanının hangi yüksek mahkeme üyeleri arasından seçildiğini araştırarak konuyu derinleştirebilirsiniz.

Alternative Method

Yüksek mahkemeleri 'AYDU' (Anayasa, Yargıtay, Danıştay, Uyuşmazlık) şeklinde kodlayarak hafızanızda tutabilir, listede olmayan Sayıştay veya HSK gibi seçenekleri kolayca eleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 720Question →

19821982 Anayasası ve Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca, idari yargı kolunun en yüksek mahkemesi olan Danıştay'ın yapısı, üyelerinin seçimi ve görev alanına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan iptal davalarında Danıştay, ilk derece mahkemesi sıfatıyla görev yapar.

Answer

Bakanlıkların ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlerine karşı açılan davalarda Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak görev yaptığı ifadesi doğrudur.
Danıştay Kanunu uyarınca, Bakanlıkların tüm ülkeyi ilgilendiren düzenleyici işlemlerine (yönetmelik vb.) karşı açılan iptal davaları, bölge idare mahkemelerinde değil doğrudan Danıştay'da ilk derece mahkemesi sıfatıyla görülür.

Step-by-Step Solution

1
Danıştay'ın üye seçim oranlarını analiz et.
Üyelerin 1/41/4'ü Cumhurbaşkanı, 3/43/4'ü HSK tarafından seçilir.
Anayasal dağılımın doğru bilinmesi gerekir.
2
Görev süresi ve yeniden seçilme kuralını kontrol et.
Süre 1212 yıldır ve yeniden seçilmek mümkün değildir.
Yüksek mahkeme üyelerinin bağımsızlığını korumak adına getirilen sınırlamayı teyit etmek.
3
Yargısal ve idari görev ayrımını yap.
İmtiyaz sözleşmeleri hakkında görüş bildirmek idari bir görevdir.
Danıştay'ın sadece bir mahkeme değil, aynı zamanda devletin en yüksek danışma organı olduğunu ayırt etmek.
4
İlk derece mahkemesi sıfatını değerlendir.
Bakanlıkların ülke çapındaki düzenleyici işlemleri Danıştay'da başlar.
Danıştay'ın hem ilk derece hem de temyiz mahkemesi olma özelliğini doğrulamak.

Key Concept

Danıştay'ın Çift Fonksiyonlu Yapısı (Yargısal ve İdari Görevler)

Hints

1
Danıştay'ın üyelerinin seçim oranlarını ve görev sürelerini Anayasa'nın 155155. maddesi kapsamında düşünün.

Practice More

Danıştay'ın hangi durumlarda 'ilk derece mahkemesi' hangi durumlarda 'temyiz mercii' olduğunu listeleyen bir tablo hazırlayarak konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 36 / 47Next