Examkin

Yasama

802 questions

Question 741Question →

19821982 Anayasası'na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) işlemlerinden biri olan parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına tabi değildir ve yargısal denetimleri yapılamaz. Ancak anayasal düzen içerisinde bu kuralın istisnaları bulunmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi niteliği itibarıyla bir parlamento kararı olmasına rağmen Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetimine tabi olmayan işlemlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Savaş ilanına karar verilmesi

Answer

Savaş ilanına karar verilmesi seçeneği doğru cevaptır çünkü bu işlem bir parlamento kararıdır ve yargı yolu kapalı olan işlemler arasında yer alır.
Savaş ilanına karar verilmesi, TBMM'nin bir parlamento kararıdır. 19821982 Anayasası'na göre sadece üç parlamento kararı (İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi) için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulabilir. Savaş ilanı bu istisnalar arasında yer almadığı için üzerinde herhangi bir yargısal denetim mekanizması bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İşlemin niteliğini (Kanun mu, Parlamento Kararı mı) belirle.
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması bir kanundur; diğerleri parlamento kararıdır.
Kanunlar Cumhurbaşkanı onayına tabi iken, parlamento kararları kural olarak değildir.
2
Parlamento kararları için anayasal istisnaları (yargı yolu açık olanlar) hatırla.
İçtüzük, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi istisnalardır.
Anayasa 19821982, bu üç işlem için özel olarak yargı yolunu açık tutmuştur.
3
Seçenekler arasında yargı yolu kapalı olan (istisna dışı) parlamento kararını seç.
Savaş ilanı istisnalar arasında değildir.
Genel kural olan 'yargı yolu kapalıdır' ilkesine tabi kalır.

Key Concept

Parlamento kararlarının yargısal denetimi ve kanunlarla olan farkları

Hints

1
Anayasa'da yargı yolu açık olan sadece üç adet parlamento kararı olduğunu unutmayın: İçtüzük, Dokunulmazlık ve Vekilliğin Düşmesi.

Practice More

Parlamento kararlarının hangilerinin Resmi Gazete'de yayımlanması gerektiğini tekrar edebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 742Question →

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) bilgi edinme ve denetim yolları ile ilgili aşağıda yer alan ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Milletvekilleri, devletin genel siyaseti ve yürütme faaliyetleri hakkında Cumhurbaşkanı'na yazılı soru yönelterek bilgi talep edebilirler.

Answer

Milletvekillerinin Cumhurbaşkanı'na yazılı soru yöneltebileceğini belirten ifade yanlıştır; yazılı soru sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara sorulabilir.
1982 Anayasası'nın 98. maddesi uyarınca yazılı soru; milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak cevaplanmak üzere soru sormalarından ibarettir. Cumhurbaşkanı bu yöntemin muhatabı değildir. Dolayısıyla milletvekillerinin Cumhurbaşkanı'na yazılı soru yöneltebileceğini belirten ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM'nin denetim yollarının muhataplarını belirle.
Yazılı soru ve meclis soruşturmasının muhatapları Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlardır.
2017 Anayasa değişikliği ile yürütme organının yapısı değişmiş ve denetim mekanizmaları yeniden tanımlanmıştır.
2
Cumhurbaşkanı'nın hukuki statüsünü değerlendir.
Cumhurbaşkanı yürütmenin başıdır ancak milletvekillerinin yazılı soru sorma yetkisi dışında tutulmuştur.
Hükümet sisteminin gereği olarak Cumhurbaşkanı sadece siyasi değil, cezai sorumluluk bağlamında Meclis tarafından denetlenebilir (Meclis Soruşturması ile).
3
Seçenekleri analiz ederek hatalı bilgiyi tespit et.
Yazılı sorunun Cumhurbaşkanı'na sorulabileceğini iddia eden ifade hatalıdır.
Anayasa madde 98'e göre yazılı soru sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yöneltilir ve en geç 1515 gün içinde cevaplandırılması gerekir.

Key Concept

Yazılı Soru Muhatapları ve Cumhurbaşkanı'nın Muafiyeti

Hints

1
Denetim yollarının muhataplarını düşünün. Hepsi yürütme organının tüm üyelerini mi kapsıyor?
2
2017 değişikliği ile yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı, milletvekillerine karşı doğrudan 'soru-cevap' mekanizmasıyla sorumlu tutulmuş mudur?
3
Yazılı soru sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara sorulabilir; Cumhurbaşkanı'na yazılı soru sorulamaz.

Practice More

Meclis soruşturmasının oylama aşamalarındaki nitelikli çoğunlukları (301,360,400301, 360, 400) tekrar etmeniz önerilir.
Estimated Time:1m 30s
Question 743Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Başkanlık Divanı’nın kuruluşu, üyelerinin tarafsızlığı ve seçim süreciyle ilgili anayasal düzenlemeler dikkate alındığında, aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Meclis Başkanlığı seçiminin ikinci tur oylamasında, üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 milletvekilinin oyunu alan aday seçilmiş olur.

Answer

Meclis Başkanlığı seçiminin ikinci turunda salt çoğunluğun (301301 oy) yeterli olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu turda da üçte iki çoğunluk (400400 oy) aranmaktadır.
Meclis Başkanlığı seçiminin ikinci turunda salt çoğunluğun (301301 oy) yeterli olduğunu savunan ifade yanlıştır. Anayasa'ya göre, seçim sürecinin ilk iki turunda üye tamsayısının üçte iki çoğunluğu olan 400400 oy aranır. Eğer bu çoğunluk ilk iki turda sağlanamazsa, üçüncü turda üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 oy aranır.

Step-by-Step Solution

1
Meclis Başkanlığı seçim turlarını incele.
Seçim 4 turdan oluşur: 1. ve 2. turlarda 400400 oy (2/32/3), 3. turda 301301 oy (salt çoğunluk) aranır.
Anayasa'nın 94. maddesi seçim turlarındaki nitelikli çoğunlukları açıkça belirlemiştir.
2
Seçimdeki yasakları ve tarafsızlık kurallarını kontrol et.
Siyasi parti grupları aday gösteremez, Başkan ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamaz.
Meclis'in tarafsız ve düzenli işleyişini sağlamak için bu kısıtlamalar getirilmiştir.
3
Görev sürelerini değerlendir.
Görev süreleri 22 yıl + yasama döneminin geri kalanı şeklindedir.
Bir yasama döneminde iki seçim yapılması anayasal bir zorunluluktur.

Key Concept

Meclis Başkanlığı seçim turları ve salt çoğunluk ayrımı

Hints

1
Meclis Başkanı seçilmek için gereken nitelikli çoğunlukların hangi turlarda değiştiğine ve salt çoğunluğun (301) kaçıncı turda devreye girdiğine dikkat edin.

Practice More

Meclis Başkanlığı seçimi 4. tura kalırsa, hangi iki adayın yarışacağını ve hangi çoğunluğun arandığını gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 744Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yürütülen yasama faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan irade açıklamaları, hukuki niteliklerine göre farklı usul ve denetim yollarına tabidir. 19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, Meclis tarafından kabul edilen bir düzenlemenin "kanun" niteliğinde olmasının zorunlu bir sonucu olarak aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmelidir?

Show answer & explanation

Answer: Düzenlemenin yayımlanması veya yeniden görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi amacıyla Cumhurbaşkanına sunulması

Answer

Düzenlemenin yayımlanması veya yeniden görüşülmek üzere Meclise geri gönderilmesi amacıyla Cumhurbaşkanına sunulması
Anayasa uyarınca, TBMM Genel Kurulu tarafından kabul edilen kanunlar, Cumhurbaşkanına gönderilir. Cumhurbaşkanı 1515 gün içinde kanunu ya yayımlar ya da bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderir. Bu süreç, düzenlemenin kanun niteliğinde olmasının en belirleyici prosedürel özelliğidir.

Step-by-Step Solution

1
Kanun teklifinin sunulması
En az bir milletvekilinin imzasıyla teklif TBMM Başkanlığına sunulur.
Yasama sürecinin başlaması için yetkili organın harekete geçmesi gerekir.
2
Komisyon ve Genel Kurul aşamaları
Teklif ilgili komisyonlarda görüşülür ve Genel Kurulda oylanarak kabul edilir.
Meclis iradesinin oluşması için anayasal çoğunluklarla kabul gereklidir.
3
Cumhurbaşkanına gönderilme
Kabul edilen kanun metni 1515 gün içinde incelenmek üzere Cumhurbaşkanına gönderilir.
Kanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanının yayımlama veya geri gönderme (veto) yetkisini kullanması zorunludur.

Key Concept

Kanun ve Parlamento Kararı Ayrımı

Hints

1
Kanunların yürürlüğe girmesi için Cumhurbaşkanının rolünü düşünün.

Practice More

Cumhurbaşkanının geri gönderdiği bir kanunun Meclis tarafından 'aynen kabul' edilmesi için gereken üye tam sayısı salt çoğunluğu (301301) kuralını inceleyin.
Estimated Time:1m 30s
Question 745Question →

1982 Anayasası’na göre, milletvekillerinin Meclis çalışmalarındaki oy ve sözlerinden dolayı sahip oldukları koruma (yasama sorumsuzluğu) ile işledikleri iddia edilen suçlar nedeniyle sahip oldukları koruma (yasama dokunulmazlığı) arasındaki farklar göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama sorumsuzluğu mutlak ve sürekli (ömür boyu) bir nitelik taşırken; yasama dokunulmazlığı Meclis kararıyla kaldırılabilen geçici bir korumadır.

Answer

Yasama sorumsuzluğu mutlak ve sürekli bir nitelik taşırken, yasama dokunulmazlığı meclis kararıyla kaldırılabilen geçici bir korumadır.
Yasama sorumsuzluğu, milletvekillerinin yasama faaliyetleri sırasındaki oy ve sözlerinden dolayı hiçbir zaman sorumlu tutulamayacaklarını ifade eder. Bu koruma mutlaktır (kaldırılamaz) ve milletvekilliği bitse dahi o dönemdeki sözler için ömür boyu devam eder. Yasama dokunulmazlığı ise milletvekilinin meclis dışındaki cezai fiilleri için bir koruma sağlar, ancak bu koruma TBMM kararıyla kaldırılabilir ve kural olarak milletvekilliği süresince geçerlidir.

Step-by-Step Solution

1
Kavramları tanımlayın.
Yasama sorumsuzluğu (söz hürriyeti) ve yasama dokunulmazlığı (yargılanma engeli).
Soruda istenen farkları belirlemek için önce kavramların neyi koruduğunu anlamak gerekir.
2
Nitelik farkını karşılaştırın.
Sorumsuzluk mutlaktır (TBMM tarafından kaldırılamaz), dokunulmazlık nispidir (TBMM tarafından kaldırılabilir).
Anayasal korumanın gücünü belirlemek için mutlaklık/nispi farkı kritiktir.
3
Süre farkını karşılaştırın.
Sorumsuzluk ömür boyu sürer, dokunulmazlık üyelik süresince geçerlidir.
Korumanın ne kadar süreyle devam ettiğini bilmek sınavda en çok sorulan ayrıntılardan biridir.

Key Concept

Yasama bağışıklıklarının süreklilik ve mutlaklık açısından farkları

Hints

1
Yasama sorumsuzluğu milletvekilinin 'söz ve oy' hürriyetiyle ilgilidir.
2
Hangi korumanın TBMM kararıyla kaldırılabileceğini düşünün.
3
Yasama sorumsuzluğu ömür boyu sürerken, dokunulmazlık geçicidir ve TBMM tarafından kaldırılabilir.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması durumunda milletvekilinin AYM'ye başvuru sürecini inceleyiniz.

Alternative Method

Bağışıklıkları 'S' harfi üzerinden kodlayabilirsiniz: Sorumsuzluk = Söz/Sürekli/Sınırsız (Mutlak). Dokunulmazlık ise daha çok dışarıdaki suç iddialarıyla ilgilidir ve geçicidir.
Estimated Time:50s
Question 746Question →

Milletvekillerinin hiçbir baskı ve tehdit altında kalmadan parlamento çalışmalarına katılmalarını sağlamak amacıyla öngörülen yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Yasama sorumsuzluğu sadece milletvekilliği süresince koruma sağlar; yasama dokunulmazlığı ise milletvekilliği sona erdikten sonra da ömür boyu devam eder.

Answer

Yasama sorumsuzluğunun sadece milletvekilliği süresince geçerli olduğunu, dokunulmazlığın ise ömür boyu devam ettiğini savunan ifade yanlıştır.
Yasama sorumsuzluğu 'sürekli' (daimi) bir nitelik taşırken, yasama dokunulmazlığı sadece milletvekilliği süresince geçerli olan 'geçici' bir korumadır. Yanlış olan seçenek, bu iki bağışıklığın süre özelliklerini tam tersi şekilde eşleştirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Yasama sorumsuzluğunun süresini belirle
Yasama sorumsuzluğu 'sürekli' bir korumadır; milletvekilliği sona erse bile o dönemdeki yasama çalışmaları nedeniyle sorumluluk doğmaz.
Milletvekilinin görev süresinden sonra da hür iradesiyle konuşabilmesi için bu korumanın kalıcı olması gerekir.
2
Yasama dokunulmazlığının süresini belirle
Yasama dokunulmazlığı 'geçici' bir korumadır; kural olarak milletvekilliği sıfatıyla başlar ve bu sıfatın sona ermesiyle biter.
Dokunulmazlık, sadece yasama görevinin kesintiye uğramamasını amaçlayan, şahsa değil makama tanınan bir korumadır.
3
Seçeneklerdeki zaman kavramlarını karşılaştır
Sorumsuzluk için 'geçici', dokunulmazlık için 'ömür boyu' diyen ifade, kavramların temel özelliklerini birbirine karıştırmıştır.
Öğrencinin süreklilik ve geçicilik kavramlarını hangi bağışıklığa ait olduğunu ayırt etmesi beklenmektedir.

Key Concept

Yasama Bağışıklıklarının Süre ve Nitelik Bakımından Karşılaştırılması

Hints

1
Milletvekilinin kürsüde söylediği bir sözden dolayı emekli olduktan sonra yargılanıp yargılanamayacağını düşünün.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının istisnaları olan Anayasa'nın 14. maddesindeki durumları ve ağır cezayı gerektiren suçüstü halini tekrar edin.
Estimated Time:1m 0s
Question 747Question →

1982 Anayasası'nda düzenlenen yasama bağışıklıkları (yasama sorumsuzluğu ve yasama dokunulmazlığı) arasındaki temel farklar dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki faaliyetleri nedeniyle ömür boyu süren mutlak bir koruma sağlarken; yasama dokunulmazlığı sadece üyelik süresince geçerli olan geçici bir korumadır.

Answer

Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis çalışmalarındaki faaliyetleri nedeniyle ömür boyu süren mutlak bir koruma sağlarken; yasama dokunulmazlığı sadece üyelik süresince geçerli olan geçici bir korumadır.
Doğru ifade, her iki bağışıklığın hem süre hem de nitelik bakımından temel farklarını özetlemektedir. Yasama sorumsuzluğu, milletvekilinin Meclis'teki ifadeleri nedeniyle milletvekilliği bittikten sonra bile sorumlu tutulmamasını garanti eden mutlak bir haktır. Yasama dokunulmazlığı ise sadece milletvekilliği süresince cezai kovuşturmalara karşı sağlanan ve Meclis kararıyla kaldırılabilen geçici bir korumadır.

Step-by-Step Solution

1
Bağışıklık türlerinin niteliğini belirle.
Yasama sorumsuzluğu 'mutlak' (kaldırılamaz), yasama dokunulmazlığı 'nisbi' (kaldırılabilir) bir haktır.
Her iki kurumun hukuki gücünü anlamak için bu ayrım temeldir.
2
Bağışıklıkların sürelerini karşılaştır.
Sorumsuzluk ömür boyu (sürekli), dokunulmazlık ise milletvekilliği sıfatı devam ettiği sürece (geçici) koruma sağlar.
Bağışıklığın ne zaman sona ereceğini belirlemek için süre kriteri kullanılır.
3
Kapsam ayrımını yap.
Sorumsuzluk meclis içindeki 'söz ve oyları', dokunulmazlık ise meclis dışındaki 'suç iddialarını' (fiilleri) kapsar.
Hangi eylemin hangi korumadan yararlanacağını saptamak için kapsam önemlidir.

Key Concept

Yasama Bağışıklıklarının Karşılaştırılması

Hints

1
Bağışıklıklardan hangisinin 'mutlak' (hiçbir şekilde dokunulamaz) ve hangisinin 'nisbi' (Meclis kararıyla kaldırılabilir) olduğunu hatırlayın.

Practice More

Yasama dokunulmazlığı kaldırılan bir milletvekilinin bu karara karşı Anayasa Mahkemesi'ne başvurma sürecini ve sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 748Question →

19821982 Anayasası'nın hükümleri dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Başkanlık Divanı'nın kuruluşu ve üyelerinin tarafsızlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösterebilirler.

Answer

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösterebileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü anayasal olarak siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday göstermesi yasaklanmıştır.
Meclis Başkanlığı için adaylık süreci tamamen bireyseldir. 19821982 Anayasası'na göre, siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler. Bu kural, Meclis Başkanı'nın partiler üstü ve tarafsız konumunu korumak amacıyla getirilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Başkanlık Divanı'nın oluşumunu analiz etme
Divan; Başkan, Başkanvekilleri, Katip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur ve tamamı milletvekilidir.
Anayasa'nın 9494. maddesindeki kurumsal yapıyı doğrulamak için.
2
Tarafsızlık kurallarını değerlendirme
Başkan ve oturumu yöneten vekil oy kullanamaz, tartışmalara katılamaz ve parti faaliyetlerinde bulunamazlar.
Yasama organının yönetimindeki objektifliği tespit etmek için.
3
Adaylık sürecini kontrol etme
Siyasi parti gruplarının aday gösterme yetkisinin olmadığı, adaylığın bireysel olduğu belirlendi.
Hangi ifadenin anayasaya aykırı olduğunu kesinleştirmek için.

Key Concept

TBMM Başkanlık Divanı'nın Tarafsızlığı ve Adaylık Usulü

Hints

1
Meclis Başkanı'nın seçim sürecinde siyasi partilerin kurumsal olarak müdahale edip edemeyeceğini düşünün.
2
Başkanlık Divanı üyelerinin tamamının TBMM bünyesinden (milletvekillerinden) seçilmesi gerektiğini hatırlayın.
3
Anayasa, Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını sağlamak için siyasi parti gruplarına 'aday gösterme' yasağı getirmiştir.

Practice More

Meclis Başkanlığı seçiminin tur sayılarını ve gereken nitelikli çoğunlukları çalışarak bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 749Question →

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yasama faaliyetleri kapsamında aldığı parlamento kararları ile kanunlar arasında belirgin farklar bulunur. Buna göre, parlamento kararlarının hukuki niteliği ve denetimi hakkında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi bu kuralın istisnalarıdır.

Answer

Parlamento kararları genel kural olarak yargısal denetime tabi olmamakla birlikte; Meclis İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararları bu kuralın yargı yolu açık olan üç istisnasını oluşturur.
Parlamento kararlarının hukuki rejimi 'kural olarak yargı yolu kapalı, ancak üç istisna hariç' şeklinde özetlenir. Bu istisnalar Meclis İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi işlemleridir. Ayrıca bu kararların Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulmaması, onları kanunlardan ayıran en temel idari farktır.

Step-by-Step Solution

1
Parlamento kararlarının genel tanımını ve Cumhurbaşkanı ile ilişkisini belirlemek.
Parlamento kararları Meclisin kendi iç düzenine yönelik irade açıklamalarıdır. Kanunların aksine, bu kararlar kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına (onaylama veya veto) tabi değildir.
Kanun ve parlamento kararı arasındaki temel usul farkını ayırt etmek için gereklidir.
2
Bu kararların yargısal denetim (Anayasa Mahkemesi) durumunu analiz etmek.
Anayasa'ya göre parlamento kararları kural olarak yargı denetimi dışındadır. Ancak bu kuralın 33 temel istisnası (Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması, vekilliğin düşmesi) bulunur.
Konunun en kritik ayırt edici noktasını belirlemek için bu adım zorunludur.
3
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğunu kural ve istisnalar çerçevesinde karşılaştırmak.
Doğru olan seçeneğin, hem genel kuralı (denetim yokluğu) hem de bu kuralın anayasal istisnalarını doğru tanımlayan ifade olduğu görülür.
Soru kökündeki 'doğrudur' ifadesine yanıt vermek için son değerlendirme yapılır.

Key Concept

Parlamento kararlarının kanunlardan farkı ve yargısal denetim istisnaları.

Hints

1
Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki en büyük farklardan biri, onay makamı ve yargı yolu denetimidir.
2
Cumhurbaşkanı'nın parlamento kararlarını veto etme yetkisi olmadığını, sadece kanunları geri gönderebildiğini hatırlayın.
3
Anayasa Mahkemesi'nin sadece üç özel parlamento kararını (İçtüzük ve vekillikle ilgili iki durum) denetleyebildiğini düşünün.

Practice More

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararına karşı Anayasa Mahkemesine kaç gün içinde ve kimlerin başvurabileceğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 750Question →

19821982 Anayasası uyarınca Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinin yenilenmesi ile üyeliklerde boşalma olması durumunda gidilen ara seçim süreçlerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda TBMM genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte yapılır.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (360360 oy) seçimlerin yenilenmesine karar verebileceğini ve bu durumda hem meclis hem de cumhurbaşkanlığı seçimlerinin aynı gün (birlikte) yapılacağını belirten ifade doğrudur.
Doğru ifade, 19821982 Anayasası'nın 116116. maddesinde düzenlenen seçimlerin yenilenmesi usulünü tam olarak yansıtmaktadır. Meclis, üye tamsayısının 3/53/5 çoğunluğuyla (360360 milletvekili) karar aldığında her iki seçim de birlikte icra edilir.

Step-by-Step Solution

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) yetkisini analiz etme
Anayasa Madde 116116 uyarınca TBMM 3/53/5 çoğunlukla veya Cumhurbaşkanı dilediği zaman bu kararı alabilir.
Yetki paylaşımını ve gereken nitelikli çoğunluğu doğrulamak.
2
Seçimlerin birlikte yapılması kuralını kontrol etme
Karar kimin tarafından alınırsa alınsın, her iki seçimin eş zamanlı yapılması anayasal zorunluluktur.
Yürütme ve yasama organlarının uyumlu belirlenmesi ilkesini doğrulamak.
3
Ara seçim (by-election) kısıtlamalarını ve istisnalarını karşılaştırma
Genel kural 3030 ay geçmeden ve 11 yıl kala yapılamamasıdır. %5\%5 kuralında 11 yıl yasağı sürerken, temsilcisiz il istisnasında tüm yasaklar kalkar.
Diğer seçeneklerdeki hata paylarını eleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Key Concept

Anayasal Seçim Türleri ve Yenilenme Usulü

Hints

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) ile üyelik boşalması nedeniyle yapılan ara seçimi birbirinden ayırt edin.

Practice More

Seçimlerin savaş sebebiyle geriye bırakılması (erteleme) kararının kim tarafından ve hangi süreyle alınabileceğini inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 751Question →

1982 Anayasası’nda 2017 yılında yapılan değişiklikler neticesinde Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) bilgi edinme ve denetim yolları yeniden düzenlenmiştir.

Buna göre, güncel anayasal hükümler çerçevesinde TBMM’nin bilgi edinme ve denetim yolları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Yazılı soru, milletvekilleri tarafından Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlara yöneltilen ve en geç 1515 gün içinde cevaplanması gereken bir denetim yoludur.

Answer

Yazılı soru, milletvekillerince Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yöneltilen, en geç on beş gün içinde cevaplanması gereken bilgi edinme yoludur.
Doğru ifade, yazılı sorunun kapsamını ve süresini tam olarak yansıtmaktadır. Yazılı soru, bir milletvekilinin Cumhurbaşkanı yardımcıları veya bakanlara, bir konu hakkında bilgi istemek amacıyla sunduğu ve muhatabınca 15 gün içinde cevaplanması zorunlu olan yoldur.

Step-by-Step Solution

1
Yürütme organının denetim öznelerini belirle.
Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar.
Her denetim yolunun muhatabı farklıdır; yazılı soruda Cumhurbaşkanı muhatap alınamaz.
2
Güncel denetim yollarını ve sınırlarını kontrol et.
Yazılı Soru, Meclis Araştırması, Genel Görüşme ve Meclis Soruşturması mevcuttur; Gensoru kaldırılmıştır.
2017 değişiklikleri ile parlamenter sistemden Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemine geçilmiştir.
3
Yazılı soru süresini ve usulünü teyit et.
Cevaplama süresi 15 gündür.
Anayasa Madde 98 uyarınca süre kısıtı kesin bir hükümdür.

Key Concept

TBMM Bilgi Edinme ve Denetim Yolları (2017 Değişiklikleri Sonrası)

Hints

1
2017 anayasa değişikliklerinden sonra 'yürütme' artık tek bir kişiden (Cumhurbaşkanı) oluşmaktadır ve bazı eski denetim yolları kaldırılmıştır.

Practice More

Meclis soruşturması için gerekli olan 301, 360 ve 400 milletvekili sayılarını ve bu sayıların hangi aşamalar (önerge, karar, sevk) için kullanıldığını tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 752Question →

Türk anayasa hukukunda Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yaptığı işlemler 'kanun' ve 'parlamento kararı' olmak üzere iki ana kategoriye ayrılır. Parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanı'nın onayına (vetosuna) tabi değildir ve yine kural olarak yargısal denetim dışındadır. Ancak Anayasa, sınırlı sayıdaki bazı parlamento kararları için Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yolunu açık tutmuştur.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi TBMM'nin bir parlamento kararı niteliğindeki işlemi olmasına rağmen yargısal denetime tabi olan işlemlerden biridir?

Show answer & explanation

Answer: Yasama dokunulmazlığının kaldırılması

Answer

Yasama dokunulmazlığının kaldırılması işlemi, hem bir parlamento kararı niteliğindedir hem de yargısal denetime tabidir.
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, TBMM'nin bir parlamento kararıdır. Normalde parlamento kararları yargı denetimi dışındadır ancak Anayasa'nın 85. maddesi; dokunulmazlığın kaldırılması, milletvekilliğinin düşmesi ve TBMM İçtüzüğü için Anayasa Mahkemesine iptal davası açılmasına izin vermiştir.

Step-by-Step Solution

1
TBMM işlemlerini niteliklerine göre (kanun/parlamento kararı) sınıflandırın.
Para basılması, antlaşmaların uygun bulunması ve af ilanı 'kanun'dur. Dokunulmazlığın kaldırılması ve savaş ilanı ise 'parlamento kararı'dır.
Sorunun ilk aşaması, işlemin parlamento kararı olup olmadığını belirlemeyi gerektirir.
2
Parlamento kararları arasından yargısal denetimi olanları ayırt edin.
Yargısal denetime tabi olan parlamento kararları: TBMM İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesidir.
Anayasa, kural olarak parlamento kararlarını yargı denetimi dışında tutsa da bu üç işlemi istisna olarak belirlemiştir.
3
Savaş ilanı kararının yargısal durumunu analiz edin.
Savaş ilanı bir parlamento kararı olsa da yargı denetimi yoktur.
İstisnalar arasında yer almayan parlamento kararları için Anayasa Mahkemesine gidilemez.

Key Concept

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim İstisnaları

Hints

1
Unutmayın; Meclis'in sadece üç tane parlamento kararı yargı denetimine tabidir: İçtüzük değişikliği, dokunulmazlığın kaldırılması ve vekilliğin düşmesi.

Practice More

Diğer iki yargısal denetim istisnası olan 'TBMM İçtüzüğü' ve 'Milletvekilliğinin düşmesi' kararlarının iptal başvuru sürelerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 753Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği hükümleri dikkate alındığında, aşağıdaki durumlardan hangisi kişinin milletvekili adayı olmasına engel teşkil eder?

Show answer & explanation

Answer: Kasten işlenen bir suçtan dolayı 1313 ay hapis cezası almış ve bu cezası ertelenmiş olmak

Answer

Kasten işlenen bir suçtan dolayı 1313 ay hapis cezası almış ve bu cezası ertelenmiş olmak milletvekili seçilmesine engel teşkil eder.
Kasten işlenen suçlardan dolayı alınan 11 yıl (1212 ay) veya daha fazla süreli hapis cezaları, anayasal bir engeldir. Cezanın ertelenmiş (infazının geri bırakılmış) olması, kişinin mahkûm olduğu gerçeğini ve bu mahkûmiyetin hak yoksunluğu doğuran sonuçlarını değiştirmez.

Step-by-Step Solution

1
Suçun niteliğini ve süresini kontrol et.
Suç 'kasten' işlenmiş ve süresi 1313 ay (11 yıldan fazla) olarak belirlenmiş.
Anayasa'ya göre taksirli suçlar hariç toplam 11 yıl veya daha fazla hapis cezası alanlar seçilemezler.
2
Cezanın ertelenme durumunun etkisini değerlendir.
Cezanın ertelenmesi mahkûmiyet hükmünü ortadan kaldırmaz.
Seçilme yeterliliği için 'hüküm giymiş olmak' kriteri esastır; infazın ertelenmesi bu engeli gidermez.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği: Adli Sicil ve Kamu Görevinden Çekilme İstisnaları

Hints

1
Kasten işlenen suçlar ile taksirli suçlar arasındaki anayasal farkı hatırlayın.
2
Hangi kamu çalışanlarının adaylık için istifa etmek zorunda olduğunu, kimlerin ise istisna tutulduğunu düşünün.
3
Cezanın ertelenmesi, bir mahkûmiyet hükmünün varlığını ortadan kaldırır mı yoksa sadece infazı mı geciktirir?

Practice More

Seçilemeyen kamu görevlilerinden hangilerinin görevine geri dönemeyeceğini (yüksek yargı ve TSK mensupları gibi) inceleyebilirsiniz.

Alternative Method

Eleme yöntemiyle; tecilin, taksirli suçun ve işçi statüsünün engel olmadığını belirleyerek doğru sonuca ulaşılabilir.
Estimated Time:1m 0s
Question 754Question →

Milletvekili (A), Cumhurbaşkanı tarafından bir bakanlığa atanmış; Milletvekili (B) ise kendi isteğiyle milletvekilliğinden istifa etmiştir. 19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, bu kişilerin milletvekilliği sıfatlarının sona erme usulüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: (A)'nın üyeliği atama ile kendiliğinden sona ererken, (B)'nin üyeliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu karar verir.

Answer

(A) şahsının üyeliği bakan olarak atanmasıyla birlikte kendiliğinden sona ererken, (B) şahsının milletvekilliğinden istifası ancak TBMM Genel Kurulu'nun bu yönde bir karar almasıyla kesinleşir.
Doğru yanıt, her iki durumun anayasal usulünü tam olarak yansıtmaktadır. Bir milletvekilinin bakan olarak atanması, milletvekilliği sıfatını atama anında kendiliğinden (otomatik olarak) sona erdirir. Buna karşılık, bir milletvekilinin istifa etmesi durumunda, üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu'nun bu istifayı oylayıp kabul etmesi (düşürme kararı alması) zorunludur.

Step-by-Step Solution

1
Bakanlığa atanmanın hukuki sonucunu belirle.
Milletvekilliği kendiliğinden sona erer.
19821982 Anayasası uyarınca bakanlık ve milletvekilliği aynı anda yürütülemez; atama işlemi gerçekleştiği an üyelik düşer.
2
Milletvekilliğinden istifanın usulünü belirle.
TBMM Genel Kurulu kararı gerekir.
İstifa tek taraflı bir beyan olsa da Meclis'in bu iradeyi onaylaması ve üyeliğin düşürülmesine dair parlamento kararı alması şarttır.
3
İki durumu kıyaslayarak doğru usul eşleştirmesini seç.
Birinci durum kendiliğinden, ikinci durum Meclis kararıyladır.
Anayasal prosedürler farklı sona erme halleri için farklı usuller öngörmüştür.

Key Concept

Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri: Kendiliğinden (Otomatik) vs. Meclis Kararı

Hints

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerini; 'kendiliğinden', 'TBMM kararıyla' ve 'bildirimle' olarak üç kategoriye ayırarak düşünün.

Practice More

Devamsızlık ve bağdaşmazlık hallerinde aranan oylama usullerini ve yargı yolu denetimini tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 755Question →

19821982 Anayasası'nın hükümleri ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) İçtüzüğü dikkate alındığında, Meclis Başkanlık Divanı'nın kuruluşu, üyelerinin seçimi ve görevleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Meclis Başkanlığı seçimi için yapılacak başvurular bireysel nitelikte olup, siyasi parti grupları bu makam için aday gösteremezler.

Answer

Meclis Başkanlığı seçimi için yapılacak başvurular bireysel nitelikte olup, siyasi parti grupları bu makam için aday gösteremezler.
Doğru ifade, Meclis Başkanlığı adaylığının tamamen bireysel bir başvuruya dayandığını ve hiçbir siyasi parti grubunun resmi olarak aday öneremeyeceğini belirtmektedir. Bu kural, Meclis Başkanı'nın partiler üstü tarafsızlığını simgeleyen en temel anayasal engeldir.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık sürecini değerlendir.
Siyasi parti gruplarının aday gösterme yasağı tespit edildi.
Anayasa, Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak adına parti gruplarının aday belirlemesini engeller.
2
Seçim turlarını ve gerekli çoğunlukları analiz et.
Üçüncü turda 301301 oy (saltc\cog˘unluksalt çoğunluk) gerektiği doğrulandı.
Dört turlu seçim sisteminde nitelikli çoğunluktan salt çoğunluğa doğru bir azalma vardır.
3
Oy kullanma yetkilerini kontrol et.
Oturumu yöneten Başkanvekilinin oy kullanamayacağı belirlendi.
Yöneten makamın oylama sonucunu etkilememesi tarafsızlık ilkesinin bir gereğidir.
4
Görev sürelerini incele.
İlk devre için görev süresinin 22 yıl olduğu görüldü.
20172017 değişikliği öncesi farklı olan bu süre, güncel düzenlemede 2+kalansu¨re2 + kalan süre şeklindedir.

Key Concept

TBMM Başkanlık Divanı'nın tarafsızlık ve yapısal kuralları

Hints

1
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını sağlamak için adaylık sürecinde grupların rolüne ve oylama turlarındaki sayısal farklara dikkat edin.

Practice More

Meclis Başkanlığı seçiminin 4. turunda hangi çoğunluğun arandığını ve en çok oyu alan iki aday arasındaki süreci inceleyin.
Estimated Time:1m 15s
Question 756Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama yetkisi ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) görevleri kapsamında; kanun yapma, denetleme ve çeşitli devlet makamlarına üye seçme yetkileri bulunmaktadır. Bu yetkilerin kullanım usulü ve sınırları Anayasa ile açıkça belirlenmiştir.

Buna göre, TBMM'nin genel görev ve yetkileri ile bu yetkilerin kullanımına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen Bütçe Kanunu'nu, içeriğini devletin mali çıkarlarına uygun bulmadığı takdirde bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderebilir.

Answer

Cumhurbaşkanı'nın Bütçe Kanunu'nu geri gönderme yetkisinin olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü Bütçe Kanunu veto edilemeyen tek kanundur.
1982 Anayasası'nın 89. maddesine göre Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları bir daha görüşülmek üzere geri gönderebilir (veto edebilir). Ancak aynı madde 'Bütçe kanunları bu hükme tabi değildir' diyerek bütçe kanununu bu yetkinin dışında bırakmıştır. Bu nedenle, bütçe kanununun geri gönderilebileceğini belirten ifade hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM'nin kanunlarla ilgili yetkilerini analiz et.
Meclis kanunları kabul eder ve yayımlanmak üzere Cumhurbaşkanı'na sunar.
Yasama sürecinin standart işleyişini belirlemek için.
2
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki 'geri gönderme' (veto) yetkisini incele.
Cumhurbaşkanı kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya geri gönderir; ancak Bütçe Kanunları bu hükmün dışındadır.
Anayasa'nın 89. maddesindeki istisnayı belirlemek için.
3
Bütçe Kanunu'nun özel statüsünü teyit et.
Bütçe Kanunu, mali yılın başında yürürlüğe girmesi zorunlu olduğu için geciktirilemez; bu nedenle geri gönderilemez.
Yanlış olan bilginin neden yanlış olduğunu akademik olarak temellendirmek için.

Key Concept

Bütçe Kanunu'nun Veto Edilemezliği

Hints

1
Anayasa'da kanunların yayımlanma sürecinde, devletin mali sürekliliğini korumak için bir kanun türüne özel bir kısıtlama getirilmiştir.
Estimated Time:50s
Question 757Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen milletvekili seçilme yeterliliği şartları ve bu hakka engel teşkil eden durumlar dikkate alındığında, aşağıda özellikleri belirtilen kişilerden hangisinin milletvekili seçilmesinin önünde anayasal bir engel bulunmamaktadır?

Show answer & explanation

Answer: Taksirli bir suçtan dolayı toplamda 1818 ay hapis cezasına hüküm giymiş olan bir kişi

Answer

Taksirli bir suçtan dolayı toplamda 1818 ay hapis cezasına hüküm giymiş olan kişi milletvekili seçilebilir.
Taksirli bir suçtan dolayı hüküm giymiş olan kişi, aldığı cezanın süresi ne olursa olsun milletvekili seçilme yeterliliğini kaybetmez. 19821982 Anayasası'nın 7676. maddesinde kasten işlenen suçlar için 'toplam bir yıl veya daha fazla' hapis cezası alma şartı getirilmiş, ancak parantez içinde taksirli suçlar bu kapsamın dışında bırakılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Suç türünün değerlendirilmesi
Taksirli suçlar kategorisine giren mahkûmiyetler tespit edilir.
Anayasa, taksirli suçları milletvekili seçilme engeli olan 'kasten işlenen suçlar' kapsamından hariç tutmuştur.
2
Ceza süresinin kontrol edilmesi
1818 aylık ceza, taksirli suç kapsamında olduğu için engel oluşturmaz.
Bir yıl veya daha fazla hapis cezası alma engeli sadece kasten işlenen suçlar için geçerlidir.
3
Diğer adayların engel durumlarının karşılaştırılması
Hırsızlık (yüz kızartıcı), kısıtlılık, eğitim eksikliği ve istifa etmeme gibi durumların engel teşkil ettiği teyit edilir.
Anayasa'nın 7676. maddesindeki kesin sınırlamalar her aday adayının durumuna uygulanır.

Key Concept

Milletvekili Seçilme Yeterliliği ve Taksirli Suç İstisnası

Hints

1
Suçun kasten mi yoksa taksirle mi işlendiği, seçilme yeterliliği açısından en kritik ayrımı oluşturur.
2
Bir yıl veya daha fazla hapis cezası engeli sadece kasten işlenen suçlar için geçerlidir; taksirli suçlarda süre sınırı yoktur.

Practice More

Seçilme yeterliliği ile ilgili olarak, hangi kamu görevlilerinin istifa ettikten sonra seçilemezlerse görevlerine geri dönemeyeceklerini (Yüksek yargı mensupları, TSK mensupları vb.) mutlaka tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 758Question →

19821982 Anayasası'nın hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Başkanlık Divanı üyelerinin seçimi, görev süreleri ve hukuki statüleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Başkanlık Divanı üyeleri, tarafsızlıklarını korumak amacıyla üyesi bulundukları siyasi partiden istifa etmek zorundadırlar.

Answer

Başkanlık Divanı üyelerinin tarafsızlığı, partilerinden istifa etmeleri yoluyla değil; görevleri süresince üyesi oldukları partinin Meclis içindeki ve dışındaki faaliyetlerine katılmamaları yoluyla sağlanır.
1982 Anayasası'nın 94. maddesine göre, TBMM Başkanlık Divanı üyeleri üyesi bulundukları siyasi partinin Meclis içindeki veya dışındaki faaliyetlerine katılamazlar. Ancak bu üyelerin partilerinden istifa etmeleri gerektiğine dair bir hüküm bulunmamaktadır. Tarafsızlık, istifa ile değil, faaliyet yasağı ile sağlanmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
TBMM Başkanlık Divanı'nın yapısını ve oluşum ilkelerini incelemek.
Divan; Meclis Başkanı, başkanvekilleri, kâtip üyeler ve idare amirlerinden oluşur ve siyasi parti gruplarının gücü oranında temsil edilir.
Anayasal yapının temel unsurlarını doğru tespit etmek gerekir.
2
Siyasi parti gruplarının seçim sürecindeki kısıtlamalarını değerlendirmek.
Siyasi parti grupları aday gösteremez ve bağlayıcı grup kararı alamazlar.
Meclis Başkanlığı seçiminin özerkliğini korumak amaçlanır.
3
Divan üyelerinin siyasi parti üyelik statüsünü kontrol etmek.
Anayasa'da Divan üyeleri için bir istifa zorunluluğu öngörülmemiştir; sadece faaliyet yasağı getirilmiştir.
Milletvekillerinin siyasi kimliklerini koruma hakları ile tarafsızlık yükümlülüğü arasındaki farkı ayırt etmek gerekir.
4
Seçim dönemlerini ve süreleri teyit etmek.
İlk devre 2 yıl, ikinci devre ise yasama döneminin sonuna kadardır.
Yasama dönemi içindeki seçim periyotlarını doğrulamak gerekir.

Key Concept

TBMM Başkanlık Divanı Üyelerinin Tarafsızlığı ve Siyasi Hakları

Hints

1
Divan üyelerinin tarafsızlığı için getirilen yasakların kapsamını (istifa mı yoksa faaliyet yasağı mı) düşünün.
2
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi öncesinde Cumhurbaşkanı için geçerli olan 'partiden istifa' kuralı ile Divan üyelerini karıştırmayın.

Practice More

Meclis Başkanı'nın hangi durumlarda oy kullanamayacağını ve Meclis tartışmalarına katılıp katılamayacağını tekrar edin.
Estimated Time:50s
Question 759Question →

19821982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda bir kanun teklifinin oylanması sırasında toplantıya 240240 milletvekilinin katıldığı tespit edilmiştir. Buna göre, söz konusu kanunun kabul edilebilmesi için gereken en az kabul oyu sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 151151

Answer

Kanunun kabul edilebilmesi için gereken en az kabul oyu sayısı 151151'dir.
Anayasa'nın 9696. maddesi uyarınca, TBMM yapacağı oylamalarda toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak bu sayı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151151'den az olamaz. Soruda verilen 240240 sayısının salt çoğunluğu 121121 olsa da, bu rakam 151151 sınırının altında kaldığı için kabul için en az 151151 oy gerekmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Toplantı yeter sayısının kontrol edilmesi
240≥200240 \geq 200
TBMM'nin toplanabilmesi için üye tamsayısının en az üçte biri (600/3=200600 / 3 = 200) hazır bulunmalıdır. 240240 milletvekili bu şartı sağlar.
2
Toplantıya katılanlar üzerinden adi çoğunluğun hesaplanması
240/2+1=121240 / 2 + 1 = 121
Karar yeter sayısı normal şartlarda toplantıya katılanların salt çoğunluğudur.
3
Anayasal alt sınır (blok sayı) kontrolünün yapılması
600/4+1=151600 / 4 + 1 = 151
19821982 Anayasası'nın 9696. maddesine göre karar yeter sayısı, üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından (151151) az olamaz.

Key Concept

TBMM Karar Yeter Sayısı ve Anayasal Alt Sınır (151151 Kuralı)

Hints

1
TBMM'de kararların geçerli olabilmesi için sadece oylamaya katılanların yarısından bir fazlası yeterli olmayabilir; bir de anayasal 'alt sınır' vardır.
2
Üye tamsayısı 600600 olduğuna göre, herhangi bir kararın kabulü için gereken en az oy sayısı 600600'ün dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.

Practice More

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun Meclis tarafından 'aynen kabulü' için gereken sayıyı (301301) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 760Question →

Bir milletvekilinin bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü izinsiz ve özürsüz olarak Meclis çalışmalarına katılmadığının tespit edilmesi durumunda, milletvekilliğinin sona ermesiyle ilgili 19821982 Anayasası hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 oy) kararıyla milletvekilliğinin düşmesine karar verilebilir.

Answer

Üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301 oy) kararıyla milletvekilliğinin düşmesine karar verilebilir.
1982 Anayasası'nın 8484. maddesine göre; Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin milletvekilliğinin düşmesine, durumun Meclis Başkanlık Divanınca tespit edilip Genel Kurula sunulması üzerine, üye tamsayısının salt çoğunluğunun oyuyla (301301 oy) karar verilebilir.

Step-by-Step Solution

1
Devamsızlık miktarını kontrol et.
Bir ay içinde toplam 55 birleşim günü.
Anayasa'da belirtilen asgari devamsızlık süresidir.
2
Karar alma usulünü belirle.
Meclis Genel Kurulu oylama yapmalıdır.
Devamsızlık kendiliğinden düşme sebebi değil, Meclis kararı gerektiren bir sebeptir.
3
Gerekli oy sayısını (nisabı) saptan.
Üye tamsayısının salt çoğunluğu (600/2+1=301600/2 + 1 = 301).
Devamsızlık sebebiyle düşme için Anayasa özel bir nitelikli çoğunluk öngörmüştür.

Key Concept

Milletvekilliğinin Meclis Kararıyla Sona Ermesi

Hints

1
Devamsızlık nedeniyle düşmenin gerçekleşmesi için Meclis Genel Kurulunda bir oylama yapılması gerektiğini unutmayın.
2
Bu oylamada gereken sayı, Meclis'teki tüm milletvekillerinin yarısından bir fazlasıdır.
3
Başvuru süresinin 77 gün, mahkemenin karar verme süresinin ise 1515 gün olduğunu hatırlayın.

Practice More

Milletvekilliğinin kendiliğinden sona erdiği durumlar (örneğin Cumhurbaşkanı seçilme) ile Meclis kararı gereken durumları bir tablo yaparak karşılaştırın.
Estimated Time:1m 30s
PreviousPage 38 / 41Next
Yasama Practice Questions — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 38 | Examkin