Examkin

Yürütme

642 questions

Question 581Question →

1982 Anayasası'nın 118. maddesinde yer alan güncel düzenlemelere göre, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) gündeminin belirlenmesi sürecinde Cumhurbaşkanına öneride bulunma yetkisine sahip olan makamlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı

Answer

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı, MGK gündeminin belirlenmesinde Cumhurbaşkanına öneride bulunma yetkisine sahip anayasal makamlardır.
1982 Anayasası'nın 118. maddesinin 4. fıkrasına göre; Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanının önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca düzenlenir. Bu nedenle doğru yanıt bu iki makamı içeren seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın ilgili maddesini belirleme
1982 Anayasası'nın 118. maddesi MGK'yı düzenler.
Kurulun işleyişi ve gündem belirleme usulü bu maddede açıkça yazılıdır.
2
Gündemi belirleyen makamı saptama
Kurulun gündemi Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir.
Yürütmenin başı ve MGK'nın başkanı Cumhurbaşkanıdır.
3
Öneri verme yetkisini kontrol etme
Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri alınır.
Anayasa metninde bu iki makam 'önerileri dikkate alınır' şeklinde özel olarak vurgulanmıştır.

Key Concept

MGK Gündeminin Belirlenmesi ve Öneri Yetkisi

Hints

1
MGK gündemini Cumhurbaşkanı belirler ancak iki makamın fikrini alması anayasal bir zorunluluktur.

Practice More

MGK üyeleri listesini sivil ve askeri üyeler olarak kategorize ederek tekrar edin; özellikle 2017 değişikliği ile Başbakanlık makamının kalktığını ve Cumhurbaşkanı yardımcılarının eklendiğini unutmayın.
Estimated Time:45s
Question 582Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nin milli güvenlik siyasetinin tayini ve tespiti hususunda tavsiye kararları alan Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) güncel yapısına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: 2017 Anayasa değişikliği sonucunda Cumhurbaşkanı Yardımcıları Kurulun asli üyesi olmuştur.

Answer

2017 Anayasa değişikliği ile birlikte Cumhurbaşkanı Yardımcıları Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) asli üyeleri arasına dahil edilmiştir.
1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan sistem değişikliği ile Başbakanlık makamı kaldırılmış ve yerine ihdas edilen Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Kurulun sivil kanat üyeleri arasına dahil edilmiştir. Bu, Kurulun yapısındaki en güncel ve temel değişikliklerden biridir.

Step-by-Step Solution

1
MGK'nın sivil üyelerini hatırla.
Sivil üyeler: Cumhurbaşkanı (Başkan), Cumhurbaşkanı Yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Milli Savunma Bakanlarıdır.
Kurulun sivil ve askeri kanat ayrımını yapmak üyeleri doğru tasnif etmeyi sağlar.
2
2016 ve 2017 anayasa değişikliklerinin üye yapısına etkisini analiz et.
2016'da Jandarma Genel Komutanı çıkarıldı; 2017'de Başbakanlık kaldırıldı ve Cumhurbaşkanı Yardımcıları eklendi.
Güncel mevzuat bilgisi, eski bilgilerden (Jandarma üyeliği gibi) arınmak için gereklidir.
3
Katılımcı ile üye arasındaki farkı ayırt et.
MGK Genel Sekreteri toplantılara katılır ancak oylamaya katılan bir 'üye' statüsünde değildir.
Genel Sekreterin hukuki statüsündeki yaygın hatayı belirlemek sorunun doğru çözümü için kritiktir.

Key Concept

MGK Üye Yapısı ve 2017 Değişiklikleri

Hints

1
2017 yılında Türkiye'de yürütme yapısında gerçekleşen en büyük değişikliği ve bu değişiklikle gelen yeni makamları hatırlayın.

Practice More

MGK'nın kararlarının niteliğini (tavsiye kararı) ve bu kararların kime bildirildiğini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 583Question →

Cumhurbaşkanı, resmi bir ziyaret kapsamında yurt dışına çıkacağı sırada yerine vekâlet etmek üzere toplamda üç adet olan yardımcılarından birini görevlendirmek istemektedir. 19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda vekâlet süreciyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının geçici ayrılıklarında, bizzat kendisinin görevlendirdiği yardımcısı vekâlet görevini üstlenir.
Anayasa'nın 106106. maddesine göre Cumhurbaşkanı; hastalık ve yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrıldığında, yerine kendi görevlendirdiği yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Birden fazla yardımcı olması durumunda hangi yardımcının vekil olacağı tamamen Cumhurbaşkanının takdirindedir.

Step-by-Step Solution

1
Olayın niteliğini belirle
Durumun 'makamın boşalması' değil, 'geçici ayrılma' (yurt dışı ziyareti) olduğu tespit edilir.
Anayasa, vekâlet usulünü ayrılmanın geçici mi yoksa kalıcı mı olduğuna göre farklı düzenlemiştir.
2
Güncel anayasal kuralı hatırla
20172017 değişikliği ile vekâlet yetkisinin TBMM Başkanı'ndan alınarak Cumhurbaşkanı yardımcılarına verildiği saptanır.
Hükümet sistemi değişikliği ile yürütme organının bütünlüğü korunmak istenmiştir.
3
Seçim yöntemini uygula
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının 'görevlendirme' yetkisi olduğu, makam boşalmasında ise 'en yaşlı yardımcının' vekâlet edeceği kuralı uygulanır.
Adayın belirlenmesinde Cumhurbaşkanının takdir yetkisi anayasal bir dayanaktır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet Usulü

Hints

1
Ayrılığın geçici (yurt dışı) mi yoksa kalıcı (boşalma) mı olduğuna dikkat edin.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa nedeniyle boşalması durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılacağını inceleyin.
Estimated Time:50s
Question 584Question →

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğunun verdiği önergeyle Meclis soruşturması açılması istenmiştir. TBMM Genel Kurulu'nun, söz konusu önergeyi görüşerek soruşturma açılmasına karar verebilmesi için aranan asgari oy sayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Üye tamsayısının beşte üçü (360360 milletvekili)

Answer

Cumhurbaşkanı hakkında soruşturma açılmasına karar verilebilmesi için üye tamsayısının beşte üçünün (360360 milletvekili) gizli oyu gerekmektedir.
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu kapsamında Meclis soruşturması süreci üç temel sayısal eşiğe dayanır: 301301 (önerge), 360360 (soruşturma açılması kararı) ve 400400 (Yüce Divan'a sevk). Soru soruşturma açılmasına karar verilmesini istediği için doğru cevap üye tamsayısının beşte üçü olan 360360 sayısıdır.

Step-by-Step Solution

1
Sürecin hangi aşamasında olunduğunu belirleyin.
Soruşturma önergesi verilmiş (301 aşaması geçilmiş), şimdi soruşturma açılıp açılmayacağına karar verilecek (ikinci aşama).
Anayasal süreçte her aşamanın farklı bir oy eşiği vardır.
2
2017 Anayasa değişikliği ile belirlenen kademeli sayıları hatırlayın.
Önerge için 301301, Soruşturma Kararı için 360360, Yüce Divan'a Sevk için 400400 oy gerekir.
Bu kademeli yapı Cumhurbaşkanlığının cezai sorumluluğunu düzenleyen 105. maddede sabittir.
3
Soruşturma açılması kararı için gereken oranı seçin.
Üye tamsayısının beşte üçü (360360) sonucuna ulaşılır.
Kanun koyucu, yürütmenin başı hakkındaki soruşturmanın ciddiyetine binaen nitelikli çoğunluk öngörmüştür.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Meclis Soruşturması Kademeleri ve Eşik Sayıları

Hints

1
Cumhurbaşkanı için soruşturma süreci üç basamaklıdır ve her basamakta oy sayısı artar.

Practice More

Yüce Divan'da yapılacak yargılama sonucunda Cumhurbaşkanı'nın seçilmeye engel bir suçtan mahkum olması durumunda ne olacağını inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:45s
Question 585Question →

Türkiye Cumhuriyeti’nde yürürlükte olan anayasal düzenlemeler çerçevesinde, Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu ve Meclis soruşturması usulü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlış bir bilgidir?

Show answer & explanation

Answer: Soruşturma süreci sonunda Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi, sevk kararı alındığı anda kendiliğinden sona erer.

Answer

Soruşturma süreci sonunda Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi, sevk kararı alındığı anda değil, mahkûmiyet kararı ile sona erer.
Anayasa'ya göre, Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanının görevi sevk kararıyla değil, ancak yargılama sonucunda 'seçilmeye engel bir suçtan mahkûm edilmesi' halinde sona erer. Sevk kararının tek doğrudan kısıtlayıcı sonucu, Cumhurbaşkanının artık seçimlerin yenilenmesine karar verememesidir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluk kapsamını değerlendir.
Cumhurbaşkanı hem görevle ilgili hem de kişisel tüm suçlarından dolayı sorumludur.
Anayasa'nın 105105. maddesi uyarınca kapsam 'tüm suçlar' olarak belirlenmiştir.
2
Meclis soruşturması sürecindeki karar yeter sayılarını kontrol et.
Önerge için 301301, soruşturma açılması ve Yüce Divana sevk için ise üye tamsayısının üçte ikisi (400400) gerekir.
Bu yüksek oranlar yürütme istikrarını korumak için getirilmiş nitelikli çoğunluklardır.
3
Yüce Divana sevk edilmenin hukuki sonuçlarını analiz et.
Sevk kararı sadece seçimlerin yenilenmesine karar verilmesini engeller; görevi sonlandırmaz.
Görevin sona ermesi için yargılama sonucunda seçilmeye engel bir suçtan mahkûmiyet şarttır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Cezai Sorumluluğu ve Yüce Divan Yargılaması

Hints

1
Cumhurbaşkanının yargılanma sürecindeki her aşama (önerge, karar, sevk) farklı bir meclis çoğunluğu gerektirir.
2
Yüce Divana sevk edilmek bir 'yargılanma' aşamasıdır; suçluluğun ispatı ve cezanın kesinleşmesi değildir.
3
Cumhurbaşkanının görevinin sona ermesi için Anayasa'nın seçilme yeterliliğini kaybedecek bir mahkûmiyet şartı koştuğunu unutmayın.

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluk usulü ile Cumhurbaşkanının usulünü karşılaştıran sorulara göz atabilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 586Question →

Cumhurbaşkanı, Anayasa'da yer alan 'sosyal ve ekonomik haklar' grubuna giren bir konuda Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) çıkarmıştır. Ancak bir süre sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) aynı konuda, CBK hükümleriyle açıkça çelişen yeni bir kanun kabul etmiştir.

1982 Anayasası'ndaki yürütme yetkisine ilişkin düzenlemeler uyarınca, bu hukuki çatışma durumunda aşağıdakilerden hangisi uygulanmalıdır?

Show answer & explanation

Answer: Kanun hükümleri uygulanır ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin kanunla çelişen hükümleri hükümsüz hale gelir.

Answer

Kanun hükümleri uygulanır ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin kanunla çelişen hükümleri hükümsüz hale gelir.
1982 Anayasası'na göre (2017 değişikliği), Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kanunlarda farklı hükümler bulunması halinde kanun hükümleri uygulanır. Ayrıca TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, o konuda daha önce çıkarılmış olan Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi hükümsüz hale gelir. Bu durum normlar hiyerarşisinin ve yasama organının asli düzenleme yetkisinin bir sonucudur.

Step-by-Step Solution

1
CBK'nın konu bakımından yetkisini kontrol et.
Sosyal ve ekonomik haklar, olağan dönem CBK'sı ile düzenlenebilir (Anayasa m.104).
Yürütmenin düzenleme yetkisinin sınırlarını belirlemek için.
2
Kanun ve CBK arasındaki hiyerarşik ilişkiyi belirle.
Kanunlar, hiyerarşik olarak Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinden üstündür.
Çatışma durumunda hangi normun üstün geleceğini saptamak için.
3
Anayasa'nın 104. maddesindeki çatışma kuralını uygula.
TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa, CBK'nın kanunla çelişen hükümleri hükümsüz hale gelir.
Anayasal çözüm yolunu netleştirmek için.

Key Concept

CBK ve Kanun Çatışmasında Kanunun Üstünlüğü

Hints

1
Normlar hiyerarşisinde kanun mu yoksa Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi mi daha üsttedir?

Practice More

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile hiç düzenlenemeyecek (yasak alan) konuları tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 587Question →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yürütmenin düzenleyici işlemleri (Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve yönetmelik) ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Fakülteler, eğitim-öğretim faaliyetlerini kendi iç işleyişlerine göre düzenlemek amacıyla yönetmelik çıkarma yetkisine sahiptir.

Answer

Fakültelerin yönetmelik çıkarma yetkisine sahip olduğu ifadesi yanlıştır; çünkü yönetmelik çıkarma yetkisi sadece kamu tüzel kişiliği olan birimlere (Üniversite gibi) tanınmıştır.
Doğru yanıt olan seçenek, fakültelerin yönetmelik çıkarabileceğini belirterek bir bilgi hatası içermektedir. 19821982 Anayasası’nın 124124. maddesine göre yönetmelikler; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri tarafından çıkarılabilir. Fakülteler, üniversite tüzel kişiliği altında yer alan birimler olduklarından ve kendilerine ait müstakil bir kamu tüzel kişilikleri bulunmadığından yönetmelik çıkaramazlar.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 124124. maddesini incele.
Yönetmelik çıkarabilecek merciler; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir.
Yönetmelik yetkisinin kaynağını ve sınırlarını tespit etmek.
2
Fakültelerin idari statüsünü analiz et.
Fakülteler üniversiteye bağlı birimlerdir ve ayrı bir 'Kamu Tüzel Kişiliği' bulunmamaktadır.
Yönetmelik çıkarma şartı olan tüzel kişilik sıfatını kontrol etmek.
3
CBK ve Kanun arasındaki hiyerarşiyi değerlendir.
Kanun kararnameden üstündür, aynı konuda kanun çıkarsa kararname hükümsüz olur.
Seçeneklerdeki diğer anayasal kuralların doğruluğunu teyit etmek.

Key Concept

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi

Hints

1
Yönetmelik çıkarabilmek için idari yapıda 'Kamu Tüzel Kişiliği' sıfatına sahip olmak zorunludur.

Practice More

İdari teşkilat yapısını ve hangi kurumların (RTÜK, YÖK, Üniversite, Belediye vb.) kamu tüzel kişiliğine sahip olduğunu tekrar ediniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 588Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı hakkında bir suç işlediği iddiasıyla işletilen Meclis soruşturması sürecinde; TBMM Genel Kurulu tarafından "soruşturma açılmasına karar verilmesi" ve sürecin sonunda "Yüce Divana sevk kararı alınması" için aranan asgari karar yeter sayıları aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla ve doğru olarak verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Üye tamsayısının beşte üçü — Üye tamsayısının üçte ikisi

Answer

Soruşturma açılması için üye tamsayısının beşte üçü (360360), Yüce Divana sevk için ise üye tamsayısının üçte ikisi (400400) oy gereklidir.
Doğru seçenekte belirtilen beşte üç (360360 oy) ve üçte iki (400400 oy) oranları, 19821982 Anayasası'nın 105105. maddesinde Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu kapsamında düzenlenen Meclis soruşturması prosedüründeki sırasıyla ikinci ve üçüncü oylama eşikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Meclis soruşturması sürecinin aşamalarını belirle.
Süreç; önerge, soruşturma açılması kararı, komisyon raporu ve Yüce Divana sevk kararı olmak üzere üç ana oylama eşiğinden oluşur.
Anayasal prosedürdeki hiyerarşik sayısal eşikleri ayırt etmek gerekir.
2
Soruşturma açılması için gereken oyu saptanır.
TBMM üye tamsayısının beşte üçünün (360360 milletvekili) gizli oyu gerekir.
19821982 Anayasası 105105. madde hükmüdür.
3
Yüce Divana sevk aşamasındaki nihai eşiği hatırla.
Soruşturma komisyonu raporunun ardından Genel Kurulda yapılan oylamada üye tamsayısının üçte ikisinin (400400 milletvekili) gizli oyu ile sevk kararı alınır.
Yüce Divan yargılaması en üst düzey hukuki süreç olduğu için en yüksek nitelikli çoğunluk (2/32/3) bu aşamada aranır.

Key Concept

Meclis Soruşturması Karar Yeter Sayıları

Hints

1
Soruşturma önergesi vermek için 301301 milletvekili yeterlidir; ancak soruşturmayı başlatmak ve yargı yolunu açmak için daha yüksek sayılar gerekir.

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların cezai sorumluluğundaki karar yeter sayılarının Cumhurbaşkanı ile aynı olup olmadığını inceleyin.
Estimated Time:50s
Question 589Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri anayasal işleyiş bakımından "yasama", "yürütme" ve "yargı" ile ilgili olmak üzere çeşitli kategorilere ayrılmaktadır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan yürütme alanına ilişkin görev ve yetkileri arasında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek

Answer

Danıştay üyelerinin dörtte birini seçmek, Cumhurbaşkanının yargı organının yapılanmasıyla ilgili olan yetkileri arasındadır; yürütme alanına ilişkin bir yetki değildir.
Danıştay üyelerinin dörtte birini seçme yetkisi, 1982 Anayasası'nın 104. maddesinde Cumhurbaşkanının 'Yargı ile ilgili' görev ve yetkileri arasında açıkça düzenlenmiştir. Yürütme yetkileri ise daha çok devletin idaresi, dış politika ve milli savunma gibi alanları kapsar.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının görevlerini kategorize et
Görevler; Yasama, Yürütme ve Yargı ile ilgili olmak üzere üç ana başlıkta incelenir.
Soruda sadece 'yürütme' alanına girmeyen yetkiyi bulmamız istenmektedir.
2
Seçeneklerdeki yetkilerin niteliğini analiz et
DDK üyelerini atama, antlaşma onayı, ceza hafifletme ve bürokrat atama yürütme başlığındadır; Danıştay üye seçimi ise yüksek yargı ile ilgilidir.
Yargı kurumlarına üye seçme yetkisi, her ne kadar bir 'atama' işlemi olsa da kategorik olarak yargı yetkisi başlığı altında toplanır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yetkilerinin Gruplandırılması

Hints

1
Cumhurbaşkanının yetkilerini Yasama, Yürütme ve Yargı olmak üzere üç grupta düşünün.
2
Bir mahkemeye veya yargı kuruluna (AYM, Danıştay, HSK gibi) üye seçmek hangi kategoriye daha yakındır?
3
Yüksek mahkemelerin (Danıştay, Anayasa Mahkemesi) üyelerini belirleme yetkisi 'Yargı ile ilgili' görevler arasında sayılır.

Practice More

Cumhurbaşkanının TBMM'yi açış konuşması yapması veya seçimleri yenilemesi gibi yetkilerinin 'Yasama ile ilgili' olduğunu unutmayın.
Estimated Time:45s
Question 590Question →

1982 Anayasası'na göre, yürütme organının sahip olduğu düzenleme yetkisi kapsamında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) sınırları ve kanunlar ile olan hiyerarşik ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, yürürlükteki Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, yürürlükteki Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
1982 Anayasası'nın 104. maddesinde yapılan 2017 değişikliğine göre; TBMM tarafından aynı konuda kanun çıkarılması durumunda, mevcut Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir. Bu kural, yasama organının yürütme organı üzerindeki hiyerarşik üstünlüğünü ve kanunların normlar hiyerarşisindeki daha yüksek konumunu teyit etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
CBK'lerin düzenleme yetkisinin anayasal sınırlarını belirle.
Olağan dönem CBK'leri; temel haklar, kişi hakları ve siyasi hakları düzenleyemez. Sadece sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebilir.
Anayasa m. 104 uyarınca yürütmenin düzenleme alanı sınırlanmıştır.
2
Kanun ve CBK arasındaki hiyerarşik çatışma kurallarını analiz et.
Kanunlar CBK'lerden üstündür. Çatışma durumunda kanun uygulanır ve meclis aynı konuda kanun çıkarırsa CBK hükümsüz kalır.
Yasama organının asliligi ve kanunların üstünlüğü ilkesi gereğidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin Kanunlar Karşısındaki Durumu ve Hükümsüzlük Kuralı

Hints

1
Normlar hiyerarşisinde kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesi arasında bir alt-üst ilişkisi olduğunu ve meclisin yetkisinin asilliğini hatırla.

Practice More

Olağanüstü hal (OHAL) döneminde çıkarılan CBK'lerin hak ve özgürlükleri kısıtlama yetkisi bakımından olağan dönem CBK'lerinden farklarını inceleyebilirsin.
Estimated Time:1m 15s
Question 591Question →

19821982 Anayasası'na göre; millî güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan makam ile Genelkurmay Başkanının yürüttüğü görevlerden dolayı sorumlu olduğu makam aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı - Millî Savunma Bakanı

Answer

Millî güvenliğin sağlanmasından TBMM'ye karşı sorumlu olan Cumhurbaşkanı ile Genelkurmay Başkanının sorumlu olduğu Millî Savunma Bakanı seçeneği doğrudur.
Cumhurbaşkanı, Başkomutanlık makamını TBMM adına temsil eder ve millî güvenliğin sağlanmasından Meclise karşı sorumludur. Genelkurmay Başkanı ise 1515 Temmuz sonrası yapılan düzenlemelerle Millî Savunma Bakanına bağlanmış ve ona karşı sorumlu kılınmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 117. maddesini analiz et.
Milli güvenliğin sağlanmasından ve TSK'nın savaşa hazırlanmasından TBMM'ye karşı Cumhurbaşkanının sorumlu olduğu tespit edilir.
Yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına ait olduğu için temsil ve sorumluluk bu makamdadır.
2
Genelkurmay Başkanının hiyerarşik konumunu belirle.
Genelkurmay Başkanının Millî Savunma Bakanına bağlı ve sorumlu olduğu belirlenir.
2017 değişikliği ve sonrasındaki düzenlemelerle askeri komuta yapısı sivil otoriteye (Bakanlığa) bağlanmıştır.

Key Concept

Anayasal Sorumluluk ve Başkomutanlık Temsili

Hints

1
Başkomutanlık makamı TBMM adına kim tarafından temsil edilir?
2
Genelkurmay Başkanı 20172017 değişikliğinden sonra hangi sivil bakanlığa bağlanmıştır?
3
Unutmayın: TBMM'ye karşı sorumlu olan Cumhurbaşkanıdır, ancak Genelkurmay Başkanı işleri için Bakanına hesap verir.

Practice More

Genelkurmay Başkanının savaş zamanındaki Başkomutanlık görevlerini kimin adına yürüttüğünü inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 592Question →

Türkiye Cumhuriyeti’nde 19821982 Anayasası’nın 119119. maddesinde düzenlenen Olağanüstü Hal (OHALOHAL) rejimi, ilan ve denetim süreçleri bakımından belirli hukuki kurallara bağlanmıştır. Bu anayasal düzenleme çerçevesinde, OHALOHAL ilanı ve sürelerin uzatılmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü halin devamı isteniyorsa, süreyi her defasında 66 ayı geçmemek üzere uzatma yetkisi münhasıran Cumhurbaşkanına aittir.

Answer

Olağanüstü hal süresini uzatma yetkisi TBMM'ye aittir ve bu süre her defasında en fazla 44 ay olabilir.
Olağanüstü hal süresini uzatma yetkisi Cumhurbaşkanına değil, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMMTBMM) aittir. Ayrıca uzatma süresi her defasında en fazla 66 ay değil, 44 ay olarak sınırlandırılmıştır. Cumhurbaşkanı sadece ilk ilanı (66 ayı geçmemek üzere) yapar.

Step-by-Step Solution

1
OHALOHAL İlan Yetkisini Belirle
Cumhurbaşkanı, 66 ayı geçmemek üzere ilan eder.
Yürütme organının hızlı müdahale etmesi gereken durumlar için anayasal yetki Cumhurbaşkanına verilmiştir.
2
Onay Mekanizmasını Kontrol Et
İlan kararı aynı gün TBMMTBMM onayına sunulur.
Demokratik denetim gereği meclisin onay süreci zorunludur.
3
Uzatma Prosedürünü İncele
TBMMTBMM, Cumhurbaşkanının talebiyle süreyi her defasında en fazla 44 ay uzatabilir.
İlan yetkisi yürütmede olsa da, rejimin devamlılığına karar verme yetkisi yasama organına (TBMMTBMM) aittir.

Key Concept

Olağanüstü Hal (OHAL) Süreleri ve Yetkili Makamlar

Hints

1
İlan yetkisi ile uzatma yetkisi farklı anayasal organlara aittir.
2
Cumhurbaşkanı süreci başlatır (66 ay), ancak Meclis onayından sonraki uzatmalarda süre sınırı farklıdır (44 ay).
3
Uzatma kararı Cumhurbaşkanının istemi üzerine Meclis tarafından verilir ve normal durumlarda 44 ayı geçemez.

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin yargısal denetim rejimini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 593Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm veya istifa gibi nedenlerle boşalması (infisahı) halinde, yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayıncaya kadar yürütülecek vekâlet süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığına en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda vekâlet görevi en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısına aittir ve bu kişi Cumhurbaşkanının tüm yetkilerini kullanır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder ve yetkileri kullanır. Bu kural, makamın boşalması durumunda subjektif tercihler yerine objektif bir kriter olan 'en yaşlılık' esasını getirmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Durumun Niteliğini Belirle
Makamın boşalması (Ölüm, istifa vb.)
Geçici ayrılma ile makamın boşalması durumlarında vekâlet kuralları farklıdır.
2
Anayasal Kuralı Uygula (Madde 106)
En yaşlı yardımcının vekil olması
Birden fazla yardımcı olması durumunda anayasal kriter 'en yaşlılık'tır.
3
Yetki Kapsamını Kontrol Et
Tam yetki kullanımı
Vekil olan kişi, asilin tüm anayasal yetkilerini kullanma hakkına sahiptir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Yetki Kullanımı

Hints

1
Makamın boşalması ile geçici ayrılma arasındaki farkı düşünün.
2
2017 Anayasa değişikliklerinden sonra TBMM Başkanı'nın vekâlet yetkisinin kalmadığını hatırlayın.
3
Anayasa birden fazla yardımcı olması durumunda 'en yaşlı' olanı işaret eder.

Practice More

Cumhurbaşkanı yardımcılarının atanma şartları ve TBMM üyeliği ile ilişkisini inceleyen bir soru çözebilirsiniz.

Alternative Method

Karşılaştırma Tablosu Yöntemi: Geçici Ayrılma -> CB tarafından görevlendirilen yardımcı; Makamın Boşalması -> En yaşlı yardımcı.
Estimated Time:1m 0s
Question 594Question →

1982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması durumunda, Cumhurbaşkanlığına vekâlet edilmesi ve yetkilerin kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Answer

Cumhurbaşkanının görevlendireceği yardımcısı vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
1982 Anayasası'nın 106. maddesine göre; Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle makamından geçici olarak ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Step-by-Step Solution

1
Vekâlet gerektiren durumun niteliğini belirle.
Durum 'geçici ayrılma' (hastalık, yurt dışı seyahat) olarak tanımlanmıştır.
Geçici ayrılma ile makamın boşalması (ölüm, istifa) durumlarında vekilin belirlenme usulü farklıdır.
2
Anayasal kuralı (Madde 106) uygula.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanı, yardımcılarından birini vekil olarak görevlendirir.
Anayasa, geçici durumlarda inisiyatifi Cumhurbaşkanına bırakmıştır.
3
Vekilin yetki sınırlarını kontrol et.
Vekil olan yardımcısı, Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.
Devlet işlerinin aksamaması için vekilin tam yetkili olması esastır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekalet ve Yetki Kullanımı

Hints

1
2017 Anayasa değişikliğinden sonra TBMM Başkanı artık Cumhurbaşkanına vekâlet etmemektedir.
2
Cumhurbaşkanı geçici olarak ayrıldığında vekilini bizzat 'görevlendirerek' seçer.
3
Vekil olan Cumhurbaşkanı Yardımcısı, makamın asıl sahibinin tüm yetkilerini kullanma hakkına sahiptir; yetkileri kısıtlı değildir.

Practice More

Makamın ölüm veya istifa nedeniyle 'boşalması' durumundaki vekâlet usulünü (en yaşlı yardımcı kuralı) tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 595Question →

19821982 Anayasası uyarınca "Cumhurbaşkanlığına vekâlet" müessesesi ve vekâlet sürecindeki yetki kullanımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilip göreve başlayıncaya kadar Cumhurbaşkanının önceden görevlendirdiği yardımcısı vekâlet eder.

Answer

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda vekâletin Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcı tarafından yürütüleceğini belirten ifade yanlıştır.
19821982 Anayasası'nın 106106. maddesine göre; Cumhurbaşkanlığı makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilip göreve başlayıncaya kadar "en yaşlı" Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder. Cumhurbaşkanının bizzat bir yardımcısını görevlendirmesi usulü ise sadece hastalık veya yurt dışına çıkma gibi "geçici ayrılma" durumları için geçerlidir. Dolayısıyla makamın boşalması durumunda 'görevlendirilen yardımcının' vekâlet edeceği ifadesi hukuken yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Vekâlet hallerini kategorize et.
Vekâlet durumu; 'Geçici Ayrılma' (hastalık, yurt dışı) ve 'Makamın Boşalması' (ölüm, istifa) olarak ikiye ayrılır.
Anayasa bu iki durum için farklı usuller öngörmüştür.
2
Geçici ayrılma kuralını kontrol et.
Geçici ayrılmada Cumhurbaşkanı, yardımcılarından birini bizzat görevlendirir.
Cumhurbaşkanı görev başında olduğu için iradesini yansıtabilir.
3
Makamın boşalması kuralını kontrol et.
Makam boşaldığında (ölüm, istifa vb.) en yaşlı yardımcı vekâlet eder.
Makam boşaldığı için bir görevlendirme yapılamaz, Anayasa objektif bir kriter (yaş) belirlemiştir.
4
Yetki kapsamını değerlendir.
Vekâlet eden kişi, asilin tüm yetkilerini kullanır.
Yürütme faaliyetlerinin kesintiye uğramaması ilkesi esastır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet Usulleri (20172017 Değişiklikleri)

Hints

1
Cumhurbaşkanlığı makamının 'boşalması' ile 'geçici olarak ayrılması' durumlarındaki vekil belirleme yöntemlerini karşılaştırın.
2
Makam boşaldığında görevlendirme yapacak bir Cumhurbaşkanı bulunmadığı için Anayasa'nın otomatik bir kural (yaş şartı) getirdiğini hatırlayın.

Practice More

Vekâlet eden yardımcının, Cumhurbaşkanı seçilme yeterliliğine sahip olması gerekip gerekmediğini ve vekâlet süresince milletvekilliği statüsünü araştırınız.
Estimated Time:1m 0s
Question 596Question →

Bir kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşunun idari ve mali işlemlerinin incelenmesi amacıyla bir denetim süreci başlatılmak istenmektedir. Bu denetimi gerçekleştirecek olan Devlet Denetleme Kurulu (DDK) ile ilgili 19821982 Anayasası hükümleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kurul, denetim ve inceleme faaliyetlerini Cumhurbaşkanının istemi üzerine gerçekleştirir.

Answer

Kurulun faaliyetlerini ancak Cumhurbaşkanının istemi üzerine gerçekleştirebileceği ifadesi doğrudur.
Devlet Denetleme Kurulu, 1982 Anayasası'nın 108. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlıdır ve ancak Cumhurbaşkanının istemi doğrultusunda denetleme, inceleme ve idari soruşturma faaliyetlerini yürütür. Bu kurumun kendi başına denetim başlatma yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
DDK'nın hiyerarşik konumunu belirleyin.
DDK, doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı anayasal bir kuruluştur.
Kurulun bağımsız mı yoksa bir makama bağlı mı olduğunu bilmek görev alanını belirler.
2
Kurulun harekete geçme usulünü analiz edin.
Kurul re'sen denetim yapamaz; Cumhurbaşkanının istemi şarttır.
Anayasa'nın 108. maddesi faaliyetin başlangıcını bu şarta bağlamıştır.
3
Kurulun yasal dayanağını kontrol edin.
Tüm düzenlemeler Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) ile yapılır.
2017 yılındaki köklü değişiklikle kanun esası terk edilmiştir.
4
Denetim kapsamındaki istisnaları değerlendirin.
Yargı organları denetim dışıdır; TSK ise kapsam içindedir.
Yargı bağımsızlığı gereği mahkemeler DDK tarafından denetlenemez.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulu'nun Çalışma Usulü ve Hukuki Dayanağı

Hints

1
DDK'nın kime bağlı olduğunu ve kimin talimatıyla çalıştığını hatırlayın.
2
2017 anayasa değişikliklerinin kurumun yetki alanı ve yasal dayanağı (Kanun vs CBK) üzerindeki etkilerini düşünün.

Practice More

DDK'nın denetlediği diğer kurumları (sendikalar, vakıflar vb.) ve 2017 ile eklenen 'idari soruşturma' yetkisini tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 597Question →

19821982 Anayasası'nın mevcut hükümleri çerçevesinde, Cumhurbaşkanlığı makamına vekâlet edilmesi ve bu süreçteki yetki kullanımıyla ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrıldığı hallerde, TBMM Başkanı Anayasa gereği kendiliğinden Cumhurbaşkanı vekili sıfatını kazanır.

Answer

Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrıldığı hallerde TBMM Başkanı'nın kendiliğinden vekil sıfatını kazandığını belirten ifade yanlıştır.
Cumhurbaşkanının geçici olarak ayrıldığı durumlarda TBMM Başkanı değil, Cumhurbaşkanının bizzat görevlendireceği Cumhurbaşkanı yardımcısı vekâlet eder. Bu nedenle 'TBMM Başkanı kendiliğinden vekil sıfatını kazanır' bilgisi güncel anayasal düzenlemelere aykırıdır.

Step-by-Step Solution

1
Vekâlet makamındaki değişikliği hatırla.
20172017 Anayasa değişikliği ile vekâlet yetkisi Yasama organından (TBMM Başkanı) Yürütme organına (Cumhurbaşkanı Yardımcıları) geçmiştir.
Yeni hükümet sisteminde yürütmenin istikrarı ve bütünlüğü için vekâletin yürütme içinden karşılanması esastır.
2
Geçici ayrılma ve makamın boşalması durumlarını ayırt et.
Geçici ayrılmada 'görevlendirilen' yardımcı, makamın boşalmasında ise 'en yaşlı' yardımcı vekâlet eder.
Anayasa'nın 106106. maddesi bu iki durumu farklı usullere bağlamıştır.
3
Yetki kapsamını kontrol et.
Vekil, asilin tüm yetkilerini (CBK çıkarma, atama yapma vb.) kullanabilir.
Devlet yönetiminde boşluk oluşmaması için vekile tam yetki tanınmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet ve Yetki Kullanımı

Hints

1
20172017 yılındaki Anayasa değişikliği ile yürütme organının yapısındaki köklü değişiklikleri düşünün.
2
Eski sistemde vekâlet yetkisi TBMM Başkanı'ndaydı; ancak şu an vekâlet görevi sadece Cumhurbaşkanı yardımcıları tarafından yerine getirilir.
3
Makamın boşalması durumunda 'en yaşlı' kuralı, geçici ayrılmada ise 'görevlendirme' kuralı geçerlidir; her iki durumda da TBMM'den bir isim vekâlet edemez.

Practice More

Makamın boşalması durumunda seçimlerin ne kadar sürede (4545 gün) yapılması gerektiğini de gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 598Question →

Günümüz Türkiye Cumhuriyeti anayasal düzeni içerisinde, yürütme erkinin yapısal unsurları olan Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanların hukuki statüleri ile Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) ile olan ilişkilerine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atananların milletvekilliği sıfatı sona ermez, her iki görevi birlikte yürütürler.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri arasından Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atananların milletvekilliği sıfatı sona erer ve her iki görevi birlikte yürütmeleri mümkün değildir.
Mevcut anayasal düzende yasama ve yürütme arasındaki ayrım kesinleştirilmiştir. Anayasa'nın 106. maddesi uyarınca, bir milletvekili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atandığı anda milletvekilliği sıfatı kendiliğinden sona erer. Bu durum, iki görevin aynı kişi üzerinde birleşemeyeceğini kesin hükme bağlamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Yürütme organının güncel yapısındaki kuvvetler ayrılığı ilkesini inceleyin.
Yasama ve yürütme organları arasında personelin ayrılığı (sert ayrılık) benimsenmiştir.
Bir kişinin her iki erkte de görev alması demokratik denetim ve güçler ayrılığına aykırıdır.
2
Anayasa'nın 106. maddesinin ilgili hükmünü kontrol edin.
Maddede 'Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri, Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanırlarsa Meclis üyeliği sona erer' ifadesi yer almaktadır.
Hukuki statü netleştirilerek personelin meclis bağı kesilmektedir.

Key Concept

Güçler Ayrılığı ve Üyelik Bağdaşmazlığı

Hints

1
Türkiye'de uygulanan mevcut hükümet sisteminde yasama ve yürütme arasındaki 'personel ayrılığı' kuralını hatırlayın.
2
Bir kişi hem halkın temsilcisi (milletvekili) olup hem de aynı anda yürütme organında (bakan) icraat yapabilir mi?
3
Anayasa Madde 106, meclis üyeleri arasından yapılan atamalarda vekillik sıfatının 'sona ereceğini' açıkça belirtir.

Practice More

Bakanların görevleriyle ilgili suçlardan dolayı Yüce Divan'a sevk süreçlerini ve gerekli oy sayılarını inceleyerek sorumluluk hukukunu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 599Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal düzenlemeleri ve devlet teşkilatı içindeki konumu değerlendirildiğinde, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGKMGK) görev ve yetkileri arasında aşağıdakilerden hangisi sayılamaz?

Show answer & explanation

Answer: Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olmak

Answer

Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM'ye karşı sorumlu olma görevi Milli Güvenlik Kurulu'na değil, Cumhurbaşkanı'na aittir.
Anayasa'nın 117117. maddesi açıkça belirtir ki; milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan makam Cumhurbaşkanı'dır. Milli Güvenlik Kurulu ise bir danışma organı olup, aldığı kararlar tavsiye niteliğindedir ve siyasi/hukuki bir sorumluluğu TBMM'ye karşı bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 118118. maddesinde düzenlenen Milli Güvenlik Kurulu'nun görevlerini analiz et.
MGK'nın görevleri; milli güvenlik siyasetinin tayini, tespiti, uygulanması ve koordinasyonu konularında görüş bildirmek ve bu görüşleri Cumhurbaşkanına sunmaktır.
Kurulun anayasal yetki sınırlarını belirlemek için temel maddeyi incelemek gerekir.
2
Seçeneklerde yer alan 'sorumluluk' ifadesini Anayasa'nın 117117. maddesiyle karşılaştır.
Anayasa'nın 117117. maddesine göre; milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasından TBMM'ye karşı 'Cumhurbaşkanı' sorumludur.
Yürütme organı içindeki bireysel sorumluluk ile kurul halindeki danışma organının farkını ayırt etmek gerekir.
3
Doğru seçeneği belirle.
MGK bir danışma organıdır ve siyasi sorumluluğu yoktur; oysa yurt savunması hazırlığı doğrudan yürütmenin başının sorumluluğundadır.
Anayasal görev dağılımındaki bu nüans, sorunun çözüm anahtarıdır.

Key Concept

Milli Güvenlik Kurulu'nun Danışma Niteliği ve Cumhurbaşkanının Siyasi Sorumluluğu Ayrımı

Hints

1
Milli Güvenlik Kurulu'nun kararlarının 'tavsiye' niteliğinde olduğunu ve bir kurulun meclise karşı doğrudan sorumlu tutulup tutulamayacağını düşünün.
2
Anayasa'da 'TBMM'ye karşı sorumluluk' ifadesi genellikle yürütmenin başı olan makam için kullanılır.
3
Silahlı Kuvvetlerin yurt savunmasına hazırlanmasıyla ilgili sorumluluk Anayasa'nın 117117. maddesinde Cumhurbaşkanı'na verilmiştir, 118118. maddedeki MGK'ya değil.

Practice More

Cumhurbaşkanının Başkomutanlık yetkileri ve Genelkurmay Başkanının bu yapıdaki yerini inceleyerek yürütmenin savunma kanadını pekiştirin.

Alternative Method

Soru kökündeki 'sayılamaz' ifadesine odaklanarak, seçenekleri 'Danışma Görevi' vs 'Siyasi Sorumluluk' olarak ikiye ayırın. Sadece bir tanesi (sorumluluk bildiren) diğerlerinden farklı bir anayasal kategoriye girmektedir.
Estimated Time:1m 15s
Question 600Question →

19821982 Anayasası'nın "Milli Savunma" başlığı altında düzenlenen hükümleri dikkate alındığında, Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Genelkurmay Başkanı; milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından dolayı TBMM'ye karşı sorumludur.

Answer

Genelkurmay Başkanı'nın milli güvenliğin sağlanmasından dolayı TBMM'ye karşı sorumlu olduğunu belirten ifade yanlıştır; bu sorumluluk Cumhurbaşkanı'na aittir.
Anayasa'nın 117117. maddesine göre, milli güvenliğin sağlanmasından ve Silahlı Kuvvetlerin savaşa hazırlanmasından dolayı Türkiye Büyük Millet Meclisine karşı sorumlu olan makam Cumhurbaşkanı'dır. Genelkurmay Başkanı ise kendi görev ve yetkilerinden dolayı Milli Savunma Bakanı'na sorumludur.

Step-by-Step Solution

1
Başkomutanlık makamının anayasal statüsünü analiz etme
Başkomutanlığın TBMM'ye ait olduğu ancak Cumhurbaşkanı tarafından temsil edildiği saptandı.
Anayasa madde 117117'nin temel hükmüdür.
2
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik bağını kontrol etme
Genelkurmay Başkanı'nın Milli Savunma Bakanı'na bağlı ve sorumlu olduğu görüldü.
20172017 Anayasa değişiklikleri hiyerarşiyi bu şekilde yeniden düzenlemiştir.
3
Savaş hali yetkilerini değerlendirme
Fiili komutanlığın savaşta Genelkurmay Başkanı'na geçtiği teyit edildi.
Cumhurbaşkanı'nın temsili yetkisinin savaşta icrai karşılığı Genelkurmay Başkanı'dır.
4
TBMM'ye karşı sorumluluk makamını belirleme
Milli güvenlik ve hazırlık konularında TBMM'ye karşı sorumlu makamın Cumhurbaşkanı olduğu anlaşıldı.
Anayasa'nın açık hükmü gereği yürütmenin başı olan Cumhurbaşkanı meclise karşı sorumludur.

Key Concept

Başkomutanlık Temsili ve Savunma Sorumluluğu

Hints

1
Başkomutanlık makamının asıl sahibinin TBMM, temsilcisinin ise Cumhurbaşkanı olduğunu hatırlayın.
2
20172017 Anayasa değişiklikleriyle Genelkurmay Başkanı'nın hangi bakanlığa bağlandığını ve kime sorumlu olduğunu düşünün.
3
Anayasa'nın 117117. maddesinde 'TBMM'ye karşı sorumlu olan' kişinin kim olarak belirtildiğini kontrol edin.

Practice More

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) yapısı ve üyelerini inceleyerek yürütme içindeki savunma hiyerarşisini pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:1m 15s
PreviousPage 30 / 33Next
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 30 | Examkin