Examkin

Yürütme

642 questions

Question 601Question →

19821982 Anayasası'nın güncel hükümleri dikkate alındığında, görev süresi dolan veya herhangi bir sebeple görevinden ayrılan bir Cumhurbaşkanının, görevde bulunduğu dönemde işlediği iddia edilen suçlardan dolayı cezai sorumluluğuna ilişkin izlenmesi gereken hukuki yol aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Görev süresi bitmiş olsa dahi, görev dönemindeki fiilleri için sadece Meclis soruşturması usulüyle Yüce Divan'da yargılanabilir.

Answer

Cumhurbaşkanının görev süresi bittikten sonra da görev döneminde işlediği iddia edilen suçlar için Meclis soruşturması usulüyle Yüce Divan'da yargılanması mümkündür.
Anayasa'nın 105105. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanının görevde bulunduğu süre içerisinde işlediği iddia edilen suçlar için Meclis soruşturması açılması usulü benimsenmiştir. Bu madde metninde açıkça 'Cumhurbaşkanının görev süresi bittikten sonra da bu madde hükmü uygulanır' ifadesi yer almaktadır. Bu durum, anayasal hesap verebilirlik ilkesinin bir gereğidir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanının görev dönemine ait bir suç iddiasının tespiti.
Cezai sorumluluk sürecinin hukuki zemini oluşur.
Anayasal denetim mekanizmasının işletilmesi için ön şarttır.
2
TBMM üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301 milletvekili) ile soruşturma önergesi verilmesi.
Süreç resmi olarak Meclis gündemine taşınır.
Soruşturmanın başlatılabilmesi için gereken ilk sayısal eşiktir.
3
Meclis soruşturması açılmasına karar verilmesi ve komisyon kurulması.
Üye tamsayısının beşte üçünün (360360 milletvekili) gizli oyuyla soruşturma açılır ve 1515 kişilik bir komisyon kurulur.
İddiaların incelenmesi ve raporlaştırılması için uzman bir kurul oluşturulması gerekir.
4
Raporun Genel Kurulda görüşülmesi ve Yüce Divan'a sevk oylaması.
Üye tamsayısının üçte ikisinin (400400 milletvekili) gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınır.
Yargılamanın nihai mercii olan Anayasa Mahkemesi'ne (Yüce Divan) sevk için en yüksek nitelikli çoğunluk aranır.

Key Concept

Meclis Soruşturması ve Cezai Sorumluluğun Sürekliliği

Hints

1
Cumhurbaşkanının cezai sorumluluğu için öngörülen 'Meclis Soruşturması' usulünü hatırlayın.
2
Görev süresinin dolması, görev başında işlenen suçların yargılanma usulünü değiştirir mi, yoksa aynı özel yol mu izlenir?
3
Anayasa Madde 105105'e göre, soruşturma süreci kişi görevden ayrılsa bile görev dönemine ait eylemler için aynen uygulanır.

Practice More

Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkumiyetin görevdeki bir Cumhurbaşkanı için sonuçlarını (görevin sona ermesi gibi) inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 602Question →

19821982 Anayasası'nın 124124. maddesine göre; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelik çıkarabilirler.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin tek başına yönetmelik çıkarma yetkisi yoktur?

Show answer & explanation

Answer: Emniyet Genel Müdürlüğü

Answer

Emniyet Genel Müdürlüğü, ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmadığı ve bir bakanlık birimi olduğu için yönetmelik çıkarma yetkisine sahip değildir.
Anayasa'nın 124124. maddesine göre yönetmelik çıkarabilmek için ya Cumhurbaşkanı/Bakanlık olmak ya da ayrı bir 'Kamu Tüzel Kişiliğine' sahip olmak gerekir. Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığına bağlı bir hizmet birimidir (Genel Müdürlük) ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği bulunmamaktadır. Bu nedenle kendi adına yönetmelik çıkarma yetkisi yoktur; bu yetki bağlı olduğu İçişleri Bakanlığı tarafından kullanılır.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 124124. maddesindeki yetkili mercileri belirlemek.
Yönetmelik çıkarabilenler: Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileridir.
Anayasal dayanağın doğru tespiti sorunun çözüm anahtarıdır.
2
Seçeneklerdeki kurumların hukuki statülerini (tüzel kişilik yapılarını) analiz etmek.
Ticaret Bakanlığı bir bakanlıktır; TRT, Belediye ve Cumhurbaşkanlığı doğrudan veya dolaylı yetkiye sahiptir. Emniyet Genel Müdürlüğü ise İçişleri Bakanlığı bünyesinde bir birimdir.
Hangi kurumların 'Devlet Tüzel Kişiliği' içinde sadece bir birim olduğunu, hangilerinin 'Ayrı Kamu Tüzel Kişiliği' olduğunu ayırt etmek gerekir.
3
Tüzel kişiliği olmayan birimi elemek.
Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığına bağlı 'merkezden yönetim' birimidir ve ayrı bir kamu tüzel kişiliği yoktur.
Tüzel kişiliği olmayan birimler (valilik, kaymakamlık, genel müdürlükler vb.) kendi başlarına yönetmelik çıkaramazlar; bağlı oldukları bakanlık adına işlem yaparlar.

Key Concept

Yönetmelik Çıkarma Yetkisi ve Kamu Tüzel Kişiliği İlişkisi

Hints

1
Anayasa'nın 124124. maddesinde sadece üç grup merci sayılmıştır: Cumhurbaşkanı, Bakanlıklar ve Kamu Tüzel Kişileri.
2
Bir kurumun yönetmelik çıkarabilmesi için ya bir bakanlık olması ya da kendine ait bir bütçesi ve 'tüzel kişiliği' olması gerekir.
3
Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı'nın bir parçasıdır; tıpkı bir Valilik gibi devlet tüzel kişiliğinin içinde yer alır.

Practice More

Kamu tüzel kişiliği olan ve olmayan kurumların listesini (Genel Bütçeli vs. Özel Bütçeli İdareler) gözden geçiriniz.
Estimated Time:50s
Question 603Question →

Anayasal hükümler çerçevesinde, Milli Güvenlik Kurulu (MGKMGK) tarafından devletin güvenliğiyle ilgili alınan tavsiye niteliğindeki kararların nihai olarak sunulduğu ve değerlendirildiği makam aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı

Answer

Milli Güvenlik Kurulu (MGKMGK) kararları, değerlendirilmek üzere Cumhurbaşkanına bildirilir.
Anayasa'nın 118118. maddesinde yer alan 'Milli Güvenlik Kurulu kararları, Cumhurbaşkanınca değerlendirilmek üzere bildirilir.' hükmü gereği, Kurulun aldığı tavsiye kararlarının muhatabı Cumhurbaşkanı'dır.

Step-by-Step Solution

1
MGK kararlarının hukuki niteliğini belirle.
Kararlar 'tavsiye' niteliğindedir, yani bağlayıcı birer kanun veya emir değildir.
Anayasa'nın 118118. maddesi bu kararların niteliğini açıkça tanımlar.
2
Kararların sunulduğu makamı güncel anayasal düzende tespit et.
20172017 Anayasa değişikliği ile yürütme yetkisi tek elde toplandığından, kararlar Cumhurbaşkanına sunulur.
Eski sistemdeki 'Bakanlar Kurulu'na sunulur' ibaresi yürürlükten kalkmıştır.

Key Concept

MGK Kararlarının Tavsiye Niteliği ve Muhatabı

Hints

1
MGK kararları kanun değil, birer 'tavsiye' metnidir.
2
20172017 yılındaki hükümet sistemi değişikliği ile yürütmenin başı kim olduysa kararlar ona gider.
3
Kurulun başkanı olan ve gündemi belirleyen kişi, aynı zamanda kararların sunulduğu son mercedir.

Practice More

MGK toplantılarına Cumhurbaşkanı katılamadığında kimin başkanlık ettiğini ve gündem önerisinde kimlerin bulunabildiğini tekrar ediniz.
Estimated Time:45s
Question 604Question →

Türkiye Cumhuriyeti’nde yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi sürecinde, ikinci oylamaya tek bir adayın katılması durumunda bu oylama referandum usulüyle gerçekleştirilir. Bu referandum sonucunda adayın geçerli oyların salt çoğunluğunu (50%+150\% + 1) alamaması hâlinde izlenecek anayasal süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.

Answer

Anayasa uyarınca referandumda salt çoğunluk alınamazsa sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir.
Doğru cevap, 19821982 Anayasası'nın 101101. maddesinin açık hükmü gereği, referandumda gerekli olan salt çoğunluk (50%+150\% + 1) sağlanamadığı takdirde sadece Cumhurbaşkanlığı seçiminin baştan itibaren yenileneceğini ifade eden seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanı seçimi usulünü belirleyen 19821982 Anayasası'nın 101101. maddesini incele.
İkinci tura tek aday kalması durumunda referandum yapılacağı kuralına ulaşılır.
Seçim sürecindeki özel durumların hukuki sonucunu belirlemek için temel hukuk metnine bakılmalıdır.
2
Referandumun başarısız olma (salt çoğunluğun sağlanamaması) durumunu analiz et.
Anayasa metni bu durumda 'sadece Cumhurbaşkanlığı seçimi yenilenir' ifadesini kullanır.
Yasama seçimlerinin de yenilenip yenilenmeyeceği ayrımı, bu maddenin en kritik noktasıdır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde Referandum ve Seçimin Yenilenmesi

Hints

1
Referandumun başarısız olması durumunda sürecin en başa dönüp dönmeyeceğini düşünün.
2
Anayasa bu durumda yasama organının (TBMM) etkilenip etkilenmeyeceğini net bir şekilde 'sadece' kelimesiyle vurgular.

Practice More

İkinci turdan önce bir adayın ölümü durumunda yerine kimin geleceği konusuna göz atabilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 605Question →

1982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ve 2017 anayasa değişiklikleri sonrası güncel yapı dikkate alındığında, Milli Güvenlik Kurulu (MGKMGK) ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri, Kurulun anayasal olarak sayılan asıl üyeleri arasında yer alır.

Answer

Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri'nin Kurulun asıl üyeleri arasında yer aldığı bilgisi yanlıştır; Genel Sekreter toplantılara katılmasına rağmen bir üye değildir.
Anayasa'nın 118. maddesinde MGK üyeleri tek tek sayılmıştır. Bu listede Cumhurbaşkanı yardımcıları, belirli bakanlar ve yüksek rütbeli komutanlar yer alırken MGK Genel Sekreteri 'üye' olarak belirtilmemiştir. Genel Sekreterlik kurula yardımcı bir birimdir.

Step-by-Step Solution

1
1982 Anayasası Madde 118'deki üye listesini incelemek
Üyeler: Cumhurbaşkanı, Cumhurbaşkanı yardımcıları, Adalet, İçişleri, Dışişleri, Milli Savunma bakanları, Genelkurmay Başkanı, Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlarıdır.
Kurulun anayasal sınırlarını belirlemek için asıl üyelerin kimler olduğunu bilmek gerekir.
2
Genel Sekreter'in statüsünü değerlendirmek
Genel Sekreterliğin teşkilat yapısının Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlendiği ve Genel Sekreterin kurulun bir üyesi olmadığı tespit edilir.
Katılımcı ile üye arasındaki hukuki farkı (oy hakkı vb.) ayırt etmek gerekir.
3
Seçeneklerdeki bilgileri güncel anayasal metinle karşılaştırmak
Diğer seçeneklerin güncel anayasal hükümlerle uyumlu olduğu, ancak Genel Sekreterin üye olarak tanımlanmasının yanlış olduğu görülür.
Doğru analizi yaparak yanlış seçeneği işaretlemek.

Key Concept

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) Anayasal Üye Yapısı ve İşleyişi

Hints

1
MGK'nın üyeleri Anayasa'da 'Cumhurbaşkanı, yardımcıları, bakanlar ve komutanlar' şeklinde gruplandırılmıştır.
2
Kurulda oy hakkı olan 'asıl üyeler' ile kurulun sekreterya işlerini yürüten bürokratik yapıyı karıştırmayın.
3
Genel Sekreter toplantılara katılır ancak Anayasa'nın 118. maddesindeki üye listesinde adı geçmez.

Practice More

MGK Genel Sekreterliği'nin teşkilat yapısının hangi düzenleyici işlemle (CBK) belirlendiğini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:1m 5s
Question 606Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) toplantı gündeminin belirlenmesi ve toplantılara başkanlık edilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ile Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca belirlenir.

Answer

Kurulun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ile Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanınca belirlenir.
1982 Anayasası'na göre Milli Güvenlik Kurulu'nun gündemi; Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı'nın önerileri dikkate alınarak Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Bu, anayasal bir kuraldır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 118. maddesini analiz et.
MGK'nın yapısı, gündemi ve başkanlık usulü bu maddede düzenlenmiştir.
Yasal dayanağın tespit edilmesi doğru cevaba ulaşmanın ilk adımıdır.
2
Gündem belirleme sürecindeki aktörleri belirle.
Belirleyici: Cumhurbaşkanı. Öneri sunanlar: Cumhurbaşkanı yardımcıları ve Genelkurmay Başkanı.
Gündemin kim tarafından ve kimlerin görüşüyle hazırlandığı sorunun merkezidir.
3
Başkanlık ve toplantı sıklığı verilerini kontrol et.
Başkan: Cumhurbaşkanı (Yokluğunda yardımcı). Sıklık: İki ayda bir.
Çeldiricilerdeki yanlış bilgileri elemek için bu teknik detaylar gereklidir.

Key Concept

MGK Gündem ve Başkanlık Usulü

Hints

1
Gündemi belirleme yetkisi her zaman yürütmenin başı olan kişidedir.
2
Cumhurbaşkanı'na gündem konusunda kimlerin 'öneri' sunabileceği anayasada sınırlı sayıda sayılmıştır: Yardımcılar ve Genelkurmay Başkanı.
3
Toplantılara başkanlık etme sırası; Cumhurbaşkanı, o yoksa yardımcısı şeklindedir.

Practice More

MGK'nın 2017 değişikliği ile üyelikten çıkarılan tek makamı (Jandarma Genel Komutanlığı) tekrar gözden geçirin.
Estimated Time:45s
Question 607Question →

19821982 Anayasası hükümleri uyarınca, hakkında bir suç işlediği iddiasıyla Meclis soruşturması açılan Cumhurbaşkanı'nın Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Yüce Divan'a sevk edilmesine karar verilmesi durumunda ortaya çıkan hukuki sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Seçimlerin yenilenmesine karar veremez.

Answer

Yüce Divan'a sevk edilen Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar veremeyeceği hükmü, anayasal bir kısıtlamadır.
1982 Anayasası'nın 105. maddesinin 4. fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, hakkında soruşturma açılan ve Yüce Divan'a sevk edilen Cumhurbaşkanı'nın seçimlerin yenilenmesine karar verme (fesih) yetkisi kısıtlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Meclis soruşturması sürecinin aşamalarını analiz etme.
Cumhurbaşkanı hakkında suç işlediği iddiasıyla TBMM üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun (400400 milletvekili) gizli oyuyla Yüce Divan'a sevk kararı alınabilir.
Cezai sorumluluğun en üst aşaması Yüce Divan sevkidir.
2
Sevk kararının hukuki sonuçlarını belirleme.
Anayasa Madde 105105 uyarınca: 'Yüce Divana sevk edilen Cumhurbaşkanı seçim kararı alamaz.'
Yargılama sürecindeki bir yürütme başının, yasama organını feshederek (seçimleri yenileyerek) yargılamayı etkilemesini veya siyasi bir manevra yapmasını engellemek amaçlanmıştır.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Yüce Divan'a sevki durumunda seçim kararı alma yasağı.

Hints

1
Cumhurbaşkanı'nın Yüce Divan'a sevk edilmesi durumunda yasama organı ile olan bir yetki ilişkisi kısıtlanır.

Practice More

Meclis soruşturması komisyonunun üye sayısını ve partilerin temsil edilme usulünü gözden geçirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 608Question →

Devlet Denetleme Kurulu (DDK), idarenin hukuka uygunluğunun sağlanması ve verimliliğinin artırılması amacıyla Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak faaliyet gösteren anayasal bir üst denetim organıdır. Buna göre, 19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler ışığında, aşağıdakilerden hangisi Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim, inceleme ve idari soruşturma yetkisi kapsamında yer almaz?

Show answer & explanation

Answer: Adli ve idari yargı mercileri

Answer

Devlet Denetleme Kurulu'nun denetim yetkisi dışındaki tek anayasal istisna yargı organlarıdır.
Doğru seçenek olan yargı organları, 19821982 Anayasası'nın 108108. maddesinde açıkça 'Yargı organları, Devlet Denetleme Kurulunun görev alanı dışındadır.' ifadesiyle belirtilen tek istisnadır. Bu durum yargı bağımsızlığını korumayı amaçlar.

Step-by-Step Solution

1
Kurumun anayasal dayanağını ve bağlılığını tespit et.
DDK, 19821982 Anayasası m. 108108 uyarınca Cumhurbaşkanlığına bağlıdır.
Kurulun hiyerarşik konumu denetim yetkisinin sınırlarını belirler.
2
Denetim kapsamındaki kurum ve kuruluşları listele.
Tüm kamu kurumları, meslek kuruluşları, sendikalar, TSK ve kamu yararına çalışan vakıf/dernekler kapsamdadır.
İdarenin bütünlüğü ilkesi gereği geniş bir denetim alanı öngörülmüştür.
3
Anayasal istisnayı belirle.
Yargı organları (mahkemeler) bu denetimin dışındadır.
Mahkemelerin bağımsızlığı ve yargı yetkisinin ayrılığı ilkesi uyarınca yürütme organına bağlı bir kurul yargıyı denetleyemez.

Key Concept

Devlet Denetleme Kurulu'nun (DDK) denetim yetkisinin kapsamı ve yargı muafiyeti.

Hints

1
DDK, yürütme organı içerisinde yer alan bir denetim birimidir.
2
Kuvvetler ayrılığı ilkesini düşünün; yürütmeye bağlı bir kurul hangi erki denetleyemez?
3
Anayasa'nın 108108. maddesinde kurum sayılırken 'yargı organları' açıkça kapsam dışı bırakılmıştır.

Practice More

DDK üyelerinin kim tarafından atandığını ve kurulun işleyişinin hangi hukuki metinle (CBK) düzenlendiğini tekrar ediniz.
Estimated Time:50s
Question 609Question →

1982 Anayasası'na göre, yürütme organının düzenleyici işlemlerinden biri olan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin (CBK) kapsamı ve kanunlarla olan ilişkisi bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisinin aynı konuda kanun çıkarması durumunda, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz hale gelir.
1982 Anayasası'nın 104. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, yasama organının (TBMM) bir konuda kanun çıkarması, o konuda daha önce çıkarılmış olan Cumhurbaşkanlığı kararnamesini geçersiz ve hükümsüz hale getirir. Bu, yasama organının yürütme üzerindeki önceliğini gösterir.

Step-by-Step Solution

1
CBK ve Kanun arasındaki hiyerarşiyi belirleme
Kanunlar, normlar hiyerarşisinde olağan dönem CBK'larından üstündür.
Yasal düzenlemenin demokratik meşruiyeti yürütme işleminden önceliklidir.
2
Çatışma çözüm kuralını uygulama
Aynı konuyu düzenleyen bir kanun çıktığında CBK'nın alanı daralır veya ortadan kalkar.
Anayasa madde 104 gereği yasama organının müdahalesi yürütme işlemini hükümsüz kılar.

Key Concept

CBK ve Kanun Arasındaki İlişki

Hints

1
Normal dönemde bir kanun ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çatışırsa hangisi kazanır?
2
TBMM, Cumhurbaşkanı'nın kararname ile düzenlediği bir alanı kanunla yeniden düzenlerse ne olur?
3
Anayasa madde 104'teki 'TBMM'nin aynı konuda kanun çıkarması durumunda Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükümsüz kalır' hükmünü hatırlayın.

Practice More

Olağan dönem CBK'ları ile OHAL dönemi CBK'ları arasındaki yetki ve yargısal denetim farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 610Question →

19821982 Anayasası'na göre, Cumhurbaşkanının "Başkomutanlık" sıfatı ve bu yetkinin kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.

Answer

Başkomutanlık, Türkiye Büyük Millet Meclisinin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil olunur.
Anayasa'nın 117117. maddesine göre Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve bu makam Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Bu, devletin birliğini ve ordunun milletin emrinde olduğunu simgeleyen sembolik ama hukuki bir yetkidir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın yürütme bölümündeki "Silahlı Kuvvetler" başlığını (117117. Madde) inceleyin.
Başkomutanlığın kime ait olduğu ve nasıl temsil edildiği bilgisine ulaşılır.
Anayasal yetkilerin sınırlarını ve hiyerarşisini belirlemek için temel metne başvurulmalıdır.
2
"Temsil" ve "Fiili Görev" ayrımını yapın.
Temsilin Cumhurbaşkanında olduğu, savaşta fiili komutanlığın Genelkurmay Başkanında olduğu saptanır.
KPSS sorularında sıklıkla sorulan 'kimin adına' ve 'kim tarafından' ayrımı bu maddede kritiktir.
3
Genelkurmay Başkanının savaş sırasındaki statüsünü belirleyin.
Genelkurmay Başkanının bu görevi Cumhurbaşkanı adına yürüttüğü teyit edilir.
Yürütme organının bütünlüğünü ve Başkomutanlık makamının kaynağını anlamak için gereklidir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının Başkomutanlık Temsil Yetkisi

Hints

1
Başkomutanlık makamının kime ait olduğu ile savaşta bu görevi kimin fiilen yürüttüğünü birbirinden ayırın.
2
Anayasa'nın 117117. maddesi, bu yetkinin TBMM'nin 'manevi varlığı' ile olan bağını açıkça belirtir.
3
Unutmayın; Cumhurbaşkanı temsil eder, Genelkurmay Başkanı ise savaşta Cumhurbaşkanı adına görevi icra eder.

Practice More

Genelkurmay Başkanının ve Kuvvet Komutanlarının kime bağlı ve sorumlu olduğunu (Milli Savunma Bakanlığı) tekrar ederek idari yapıyı pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 611Question →

1982 Anayasası'nın güncel hükümleri uyarınca, Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü hal (OHAL) kararının süresinin uzatılmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir.

Answer

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemi üzerine her defasında dört ayı geçmemek üzere süreyi uzatabilir.
Doğru ifade, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin Cumhurbaşkanı'nın talebi üzerine OHAL süresini her seferinde en fazla dört ay olacak şekilde uzatabildiğini belirten ifadedir. Bu durum 1982 Anayasası'nın 119. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Step-by-Step Solution

1
OHAL ilan yetkisini belirle.
OHAL ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanı'na aittir (en fazla 6 ay).
Anayasa'nın 119. maddesi gereği yürütme organı bu kararı alır.
2
Meclis onay ve müdahale sürecini incele.
İlan edilen OHAL kararı aynı gün TBMM'nin onayına sunulur.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetimini sağlamak için.
3
Süreyi uzatma yetkisini ve sınırını tespit et.
TBMM, Cumhurbaşkanının istemiyle her defasında en fazla 4 ay uzatma yapabilir.
OHAL rejiminin hukuki sınırlarını korumak amacıyla anayasal kısıtlama getirilmiştir.
4
İstisnai durumları (savaş) kontrol et.
Savaş halinde 4 aylık sınır aranmaz.
Savaşın getirdiği olağanüstü şartlar süre sınırlamasını imkansız kılabilir.

Key Concept

Olağanüstü Hal (OHAL) Uzatma Süreci ve Yetki Dağılımı

Hints

1
OHAL ilanını Cumhurbaşkanı yapar, ancak sürenin kontrolü Meclis'tedir.
2
TBMM'nin bir seferde yapabileceği en uzun uzatma süresi kaç aydır?
3
Anayasa'da OHAL uzatma süresi için 'her defasında dört ayı geçmemek üzere' ifadesi kullanılır.

Practice More

Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (OHAL CBK) yargısal denetimi konusuna çalışarak OHAL rejimini daha kapsamlı öğrenebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 612Question →

Cumhurbaşkanının hastalık, yurt dışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması durumunda Cumhurbaşkanlığı makamına vekâlet edilmesi süreciyle ilgili 19821982 Anayasası hükümleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Cumhurbaşkanı, kendisine vekâlet etmek üzere yardımcılarından birini görevlendirir.

Answer

Cumhurbaşkanının geçici olarak görevinden ayrılması halinde, makama vekâlet edecek yardımcı Cumhurbaşkanı tarafından bizzat görevlendirilir.
Doğru ifadeye göre Cumhurbaşkanı, hastalık veya yurt dışı seyahati gibi geçici nedenlerle makamından ayrıldığında, yardımcılarından herhangi birini vekil olarak tayin edebilir. Bu süreçte bir kıdem veya yaş şartı aranmaz, tamamen Cumhurbaşkanının takdir yetkisindedir.

Step-by-Step Solution

1
Görevden ayrılma nedenini analiz edin.
Hastalık veya yurt dışına çıkma gibi durumlar 'geçici ayrılma' kapsamında değerlendirilir.
Anayasa'da 'geçici ayrılma' ile 'makamın boşalması' durumları için farklı vekâlet usulleri öngörülmüştür.
2
1982 Anayasası'nın 106. maddesindeki ilgili hükmü uygulayın.
Geçici ayrılmalarda Cumhurbaşkanının bir yardımcısını görevlendirmesi gerektiği sonucuna ulaşılır.
Makamın sahibi olan Cumhurbaşkanı, kendi yokluğunda yerine kimin bakacağını seçme yetkisine sahiptir.
3
Diğer usullerin hangi durumlarda geçerli olduğunu kontrol edin.
En yaşlı yardımcının kendiliğinden vekâlet etmesi kuralının 'makamın boşalması' (ölüm, istifa vb.) hali için olduğu teyit edilir.
Anayasal boşluk oluşmaması için makam boşaldığında kesin bir kural (en yaşlılık) getirilmiştir, ancak geçici durumlarda Cumhurbaşkanının iradesi esastır.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığına Vekâlet Usulleri

Hints

1
Geçici ayrılma ile makamın tamamen boşalması (ölüm, istifa) durumları arasındaki farka odaklanın.
2
Eski sistemde (2017 öncesi) TBMM Başkanı vekâlet ederdi; yeni sistemde ise yürütme organının kendi içinden bir çözüm üretilir.
3
Anayasa'nın 106. maddesine göre, geçici ayrılmalarda vekili bizzat Cumhurbaşkanı seçer; 'en yaşlılık' kuralı burada işlemez.

Practice More

Makamın boşalması (ölüm/istifa) durumunda seçimlerin ne kadar sürede yapılması gerektiğini ve bu süredeki vekâlet usulünü tekrar edin.
Estimated Time:1m 15s
Question 613Question →

Bir bakanlık, kendi görev alanı dahilinde olan bir kanunun uygulanmasını kolaylaştırmak ve detaylandırmak amacıyla yeni bir yönetmelik yayımlamayı planlamaktadır.

19821982 Anayasası'nın "Yönetmelikler" başlıklı maddesi ve normlar hiyerarşisi ilkeleri göz önüne alındığında, hazırlanan bu düzenleme ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Bu yönetmelik, hem ilgili kanun hükümlerine hem de yürürlükteki Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı hükümler içeremez.

Answer

Hazırlanan yönetmelik, normlar hiyerarşisindeki üst normlar olan hem kanunlara hem de Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine aykırı olamaz.
Doğru seçenek, yönetmeliklerin hem kanunlara hem de Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine uygun olması gerektiğini belirten ifadedir. 19821982 Anayasası'nın 124124. maddesi, yürütmenin düzenleyici işlemlerinden biri olan yönetmeliklerin, kendisinden üstte yer alan bu iki normun uygulanmasını sağlamak için ve onlara aykırı olmamak kaydıyla çıkarılabileceğini açıkça hükme bağlamıştır.

Step-by-Step Solution

1
Anayasa'nın 124124. maddesinin kapsamını belirlemek.
Bu madde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin yönetmelik çıkarma yetkisini düzenler.
Yönetmelik çıkarma yetkisinin dayanağını ve sınırlarını anlamak için temel maddedir.
2
Yönetmeliklerin dayandığı normları analiz etmek.
Yönetmeliklerin "kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin" uygulanmasını sağlamak üzere çıkarıldığı görülür.
20172017 anayasa değişikliği ile yönetmeliklerin dayanakları arasına CBK'lar da eklenmiştir.
3
Normlar hiyerarşisi içindeki geçerlilik şartını kontrol etmek.
Bir alt norm olan yönetmeliğin, üstündeki her iki norma da aykırı olamayacağı sonucuna varılır.
Hukuk devleti ilkesi gereği alt düzenlemeler üst hukuk kurallarıyla çelişemez.

Key Concept

Yönetmeliklerin Hukuki Dayanağı ve Sınırları

Hints

1
Yönetmelikler normlar hiyerarşisinde kanun ve Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin altında yer alır.
2
20172017 Anayasa değişiklikleri ile yürütme organının düzenleme yetkisi genişlemiş, yönetmeliklerin dayanakları arasına CBK'lar da girmiştir.
3
Anayasa'nın 124124. maddesinin ilk cümlesini hatırlayın: '...kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere...'

Practice More

Resmi Gazete'de yayımlanma zorunluluğu olan yönetmelikler ile yargısal denetim merciinin belirlenmesi kriterlerini inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 614Question →

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri (CBK) ile düzenlenebilecek alanlar, 19821982 Anayasası'nda "negatif alan" ilkesine göre sınırlandırılmıştır. Bu ilkeye göre; Anayasa'nın ikinci kısmının birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan "temel haklar ve kişi hakları" ile dördüncü bölümünde yer alan "siyasi haklar" CBK ile düzenlenemezken, üçüncü bölümdeki "sosyal ve ekonomik haklar" bu kararnamelerle düzenlenebilmektedir.

Bu anayasal sınırlamalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi olağan bir Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile doğrudan düzenlenebilir?

Show answer & explanation

Answer: Konut hakkı

Answer

Konut hakkı
Konut hakkı, Anayasa'nın "Sosyal ve Ekonomik Haklar ve Ödevler" (üçüncü bölüm) kısmında yer almaktadır. 19821982 Anayasası'nın 104104. maddesine göre, bu bölümdeki haklar olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile düzenlenebilen yegane hak kategorisidir.

Step-by-Step Solution

1
19821982 Anayasası'nın 104104. maddesinde belirtilen Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (CBK) çıkarma yetkisinin konu bakımından sınırlarını analiz edin.
Olağan dönem CBK'ları ile kişi hakları ve siyasi hakların düzenlenemeyeceği, yalnızca sosyal ve ekonomik hakların düzenlenebileceği tespit edilir.
CBK'nın anayasal sınırlarını belirlemek için.
2
Seçeneklerde sunulan hakların Anayasa'nın hangi bölümlerinde yer aldığını sınıflandırın.
Konut hakkının üçüncü bölümde (Sosyal ve Ekonomik Haklar), diğerlerinin ise ikinci veya dördüncü bölümlerde olduğu belirlenir.
Düzenleme yasağının kapsamına girip girmediklerini anlamak için.
3
Elde edilen verilerle CBK yetkisini eşleştirerek doğru seçeneği belirleyin.
Üçüncü bölümdeki haklar düzenlenebildiği için doğru cevap konut hakkıdır.
Anayasal kuralı somut seçeneğe uygulamak için.

Key Concept

CBK'nın Konu Bakımından Sınırlandırılması

Hints

1
Olağan dönem CBK'ları ile Anayasa'daki hangi bölümdeki hakların düzenlenebildiğini hatırlayın.
2
Anayasa'nın 104104. maddesine göre sadece 'Sosyal ve Ekonomik Haklar' CBK ile düzenlenebilir; kişi hakları ve siyasi haklar düzenlenemez.
3
Seçenekler arasında hangisinin sosyal/ekonomik, hangisinin siyasi veya kişi hakkı olduğunu ayırt edin. Konut hakkı devletin sağlaması beklenen bir sosyal haktır.

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde bu hak sınırlamalarının geçerli olup olmadığını araştırınız.
Estimated Time:1m 15s
Question 615Question →

Türkiye Cumhuriyeti'nin mevcut hükümet sisteminde, yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanının seçilme yeterliliği ve adaylık usulleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi adaylık süreci için hukuki bir engel teşkil eder?

Show answer & explanation

Answer: 3939 yaşındaki, yükseköğrenim mezunu ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip bir Türk vatandaşının seçmenler tarafından aday gösterilmesi

Answer

Otuz dokuz yaşındaki bir kişinin aday gösterilmesi hukuki bir engeldir çünkü Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak anayasal bir şarttır.
1982 Anayasası'nın 101. maddesine göre, Cumhurbaşkanı seçilebilmek için kırk yaşını doldurmuş olmak zorunludur. Dolayısıyla otuz dokuz yaşındaki bir bireyin aday gösterilmesi anayasal bir engeldir.

Step-by-Step Solution

1
Adaylık niteliklerini kontrol et
Cumhurbaşkanı adayı olabilmek için; Türk vatandaşı olmak, 4040 yaşını doldurmuş olmak, yükseköğrenim yapmış olmak ve milletvekili seçilme yeterliliğine sahip olmak gerekir.
Anayasal niteliklerin eksiksiz karşılanması adaylığın kabulü için ilk şarttır.
2
Aday gösterme yetkisini incele
Adaylar; siyasi parti grupları, en az %5\%5 oy alan partiler veya 100.000100.000 seçmen tarafından gösterilebilir.
Adaylığın usulüne uygun şekilde başlatılması için yetkili mercilerce teklif edilmesi şarttır.
3
Seçeneklerdeki verileri anayasal sınırlarla karşılaştır
3939 yaşındaki aday, 'kırk yaşını doldurmuş olma' kriterine takılmaktadır.
Yaş şartı mutlak bir kriterdir ve sağlanmaması durumunda adaylık başvurusu YSK tarafından reddedilir.

Key Concept

Cumhurbaşkanı Seçilme Yeterliliği ve Adaylık Usulleri
Question 616Question →

19821982 Anayasası'nda yer alan düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci oylamasına katılmaya hak kazanan adaylardan birinin, oylama öncesinde ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi durumunda izlenecek hukuki süreç aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: İkinci oylamanın, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılması

Answer

İkinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.
Doğru yanıt, anayasal kural olan 'ikame' yöntemini açıklamaktadır. 19821982 Anayasası'nın 101101. maddesi uyarınca, ikinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi hâlinde, boşalan adaylık birinci oylamadaki sıraya göre doldurulur.

Step-by-Step Solution

1
Seçim turu ve aday durumunun tespiti
İkinci oylamaya iki aday kalmıştır ancak adaylardan biri çekilmiştir (vefat/yeterlik kaybı).
Sürecin hangi aşamada olduğunu anlamak, uygulanacak anayasal kuralı belirler.
2
İkame kuralının uygulanması
Birinci oylamadaki oy oranına göre üçüncü sırada yer alan aday, ikinci oylamaya katılmaya hak kazanır.
Anayasa m. 101 uyarınca aday eksilmesi durumunda alttaki adayın kaydırılması zorunludur.
3
Referandum şartının değerlendirilmesi
Eğer ikame edilecek aday yoksa veya tek aday kalırsa halk oylaması (referandum) yapılır.
Referandumun bir istisna, ikamenin ise temel kural olduğunu teyit etmek gerekir.

Key Concept

Cumhurbaşkanlığı Seçiminde İkame (Kaydırma) Usulü

Hints

1
Cumhurbaşkanlığı seçimleri iki turlu bir sistemdir ve adaylar arasında boşluk oluşması durumunda seçimin devam etmesi hedeflenir.
2
Anayasa, ikinci tura katılacak adaylardan biri elenirse, onun yerine başka birinin gelip gelemeyeceğini 'sıralama' üzerinden düzenler.
3
Aday eksilmesi durumunda alttaki adayın yukarı çıkmasına 'ikame' denir ve bu, referandumdan önceki adımdır.

Practice More

İkinci oylamaya tek adayın kalması durumunda referandumda aranan oy oranı şartını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 15s
Question 617Question →

19821982 Anayasası’na göre, yurdun tamamında veya bir bölgesinde ilan edilen Olağanüstü Hal (OHALOHAL) rejiminde uygulanan süreler ve bu süreçte yetkili olan mercilerle ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Olağanüstü Hal’i kendiliğinden (re'sen) kaldırma yetkisi — Anayasa Mahkemesi

Answer

Olağanüstü Hal’i kendiliğinden (re'sen) kaldırma yetkisi — Anayasa Mahkemesi
Olağanüstü Hal’i (OHAL) ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanına verilmişken; bu süreyi onaylama, her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatma, süreyi kısaltma veya OHAL’i tamamen kaldırma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) aittir. Anayasa Mahkemesi'nin OHAL rejimini kendiliğinden sona erdirme veya kaldırma gibi bir yetkisi anayasal olarak bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
İlan yetkisini kontrol et.
Cumhurbaşkanı yetkilidir.
19821982 Anayasası 119119. madde hükmüdür.
2
İlk ilan süresini değerlendir.
En fazla 66 aydır.
Anayasal üst sınır budur.
3
Meclis'in (TBMM) yetkilerini analiz et.
Onaylama, süreyi uzatma, kısaltma veya kaldırma yetkisi TBMM'dedir.
Yürütmenin bu kararı yasama organının denetimine tabidir.
4
Yargı organının (Anayasa Mahkemesi) OHAL sürecindeki yetkisini incele.
AYM'nin OHAL'i kaldırma yetkisi yoktur.
OHAL ilanı siyasi/idari bir karar olup, kaldırılması yasama organının takdirindedir.

Key Concept

OHAL Süreçlerinde Yetki Dağılımı ve Zaman Sınırları

Hints

1
OHAL sürecinde 'ilan eden' ile 'uzatan veya kaldıran' makamların farklı olduğunu hatırlayın.
2
İlan süresi için üst sınır 66 ay iken, Meclis'in yaptığı uzatmalar için bu sınır daha kısadır (44 ay).
3
OHAL rejimini kaldırma yetkisi bir yargı organı olan Anayasa Mahkemesi'ne mi yoksa yasama organı olan Meclis'e mi aittir?

Practice More

OHAL döneminde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinin (OHAL CBK) yargısal denetimindeki özel durumu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Question 618Question →

1982 Anayasası'nda yer alan "Milli Savunma" hükümleri ve mevcut yasal düzenlemeler dikkate alındığında, Genelkurmay Başkanı'nın hukuki statüsü ve Başkomutanlık makamı ile olan ilişkisi hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Genelkurmay Başkanı Cumhurbaşkanınca atanır ve görevlerinden dolayı Milli Savunma Bakanına sorumludur.

Answer

Genelkurmay Başkanı'nın Cumhurbaşkanı tarafından atanması ve Milli Savunma Bakanına karşı sorumlu olması doğru bir ifadedir.
Anayasa'nın 117. maddesine göre Genelkurmay Başkanı, Silahlı Kuvvetlerin komutanı olup savaşta Başkomutanlık görevlerini Cumhurbaşkanlığı namına yerine getirir. Ataması Cumhurbaşkanı tarafından yapılır ve barış zamanında Milli Savunma Bakanı'na karşı sorumludur. Bu durum, sivil otoritenin ordu üzerindeki denetimini pekiştiren bir yapı oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Başkomutanlık temsilini belirle.
Cumhurbaşkanı, TBMM'nin manevi varlığından ayrılmayan Başkomutanlığı temsil eder.
Anayasa'nın 117. maddesi gereği bu temsil TBMM adına gerçekleştirilir.
2
Genelkurmay Başkanı'nın atama makamını kontrol et.
Genelkurmay Başkanı Cumhurbaşkanı tarafından atanır.
Yürütme organının başı olarak Cumhurbaşkanı, üst kademe kamu yöneticilerini atama yetkisine sahiptir.
3
Hiyerarşik sorumluluk zincirini tespit et.
Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanına sorumludur.
2017 Anayasa değişiklikleri ve ilgili CBK düzenlemeleriyle Genelkurmay Başkanlığı, Milli Savunma Bakanlığına bağlanmıştır.

Key Concept

1982 Anayasası'na göre Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı'nın hiyerarşik konumu.

Hints

1
Başkomutanlık makamı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin manevi şahsiyetinde saklıdır.
2
Genelkurmay Başkanı'nın barış zamanında hangi bakanlığın hiyerarşisi altında olduğuna dikkat edin.
3
Cumhurbaşkanı Başkomutanlığı temsil ederken, Genelkurmay Başkanı savaşta bu görevi onun adına yürütür.

Practice More

Milli Güvenlik Kurulu'nun (MGK) güncel üyelerini ve sivil-asker dengesini inceleyiniz.
Estimated Time:50s
Question 619Question →

1982 Anayasası'na göre, yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, devletin başı sıfatıyla birçok anayasal kurum ve idari birim üzerinde geniş atama ve denetim yetkilerine sahiptir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Cumhurbaşkanının doğrudan üye seçtiği veya idari hiyerarşisi (bağlılık/ilgili olma) içerisinde yer alan kuruluşlardan biri değildir?

Show answer & explanation

Answer: Sayıştay

Answer

Sayıştay, Cumhurbaşkanının doğrudan atama veya hiyerarşik denetim yetkisi dışında kalan bir kurumdur.
Doğru yanıt olan seçenek, Sayıştay'ın anayasal konumunu doğru tespit etmektedir. Sayıştay, kamu idarelerinin mali hesaplarını TBMM adına denetleyen bir kuruluştur ve bu nedenle üyeleri bizzat TBMM tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının bu kurum üzerinde doğrudan bir hiyerarşik veya atama yetkisi bulunmamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cumhurbaşkanına bağlı kurumları belirle.
Devlet Denetleme Kurulu, Diyanet İşleri Başkanlığı, MGK Genel Sekreterliği ve Strateji ve Bütçe Başkanlığı gibi kurumlar doğrudan Cumhurbaşkanlığı teşkilatı içindedir veya Cumhurbaşkanına bağlıdır.
1982 Anayasası ve ilgili Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri yürütme organını bu şekilde yapılandırmıştır.
2
Sayıştay'ın anayasal statüsünü incele.
Sayıştay, Anayasa'nın 160. maddesine göre TBMM adına denetim yapmakla görevlidir.
Sayıştay bir 'hesap mahkemesi' niteliğinde olup, mali denetim yetkisini yasama organı adına kullanır.
3
Atama yetkisini kontrol et.
Sayıştay Başkanı ve üyeleri TBMM Genel Kurulu tarafından seçilir.
Kurumsal bağımsızlığın ve yasama adına denetimin gereği olarak atama yetkisi Cumhurbaşkanına değil, TBMM'ye verilmiştir.

Key Concept

Cumhurbaşkanının hiyerarşik yetki alanı ile TBMM adına çalışan denetim organlarının ayrımı.

Hints

1
Cumhurbaşkanı yürütme organının başıdır; ancak bazı kurumlar mali denetim yapmak üzere yasama organına (TBMM) yardımcı olur.
2
Anayasa Mahkemesi veya Danıştay üyelerinin bir kısmını Cumhurbaşkanı seçerken, mali denetimden sorumlu olan bu kurumun üyelerini Meclis seçer.
3
İlgili kurum, Anayasa'nın 160. maddesinde 'Türkiye Büyük Millet Meclisi adına' denetim yapmakla görevlendirilmiş olan Sayıştay'dır.

Practice More

Cumhurbaşkanının yargı alanındaki diğer atama yetkilerini (AYM, Danıştay, HSK ve Yargıtay C. Başsavcısı) gözden geçiriniz.

Alternative Method

Hangi kurumun bütçesinin ve denetim raporlarının doğrudan TBMM'ye sunulduğunu hatırlamak, o kurumun CB'ye mi yoksa TBMM'ye mi daha yakın olduğunu anlamanızı sağlar.
Estimated Time:50s
Question 620Question →

19821982 Anayasası'nın "Milli Savunma" başlığı altında düzenlenen Başkomutanlık ve Genelkurmay Başkanlığı'na ilişkin hükümler dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Savaşta Başkomutanlık görevlerini yerine getirme yetkisi, Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı'na aittir.

Answer

Savaşta Başkomutanlık görevlerinin Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı tarafından yerine getirilmesi anayasal bir kuraldır.
Anayasa'nın 117117. maddesine göre Başkomutanlık, TBMM'nin manevi varlığından ayrılamaz ve Cumhurbaşkanı tarafından temsil edilir. Ancak savaş halinde bu görevlerin fiilen yürütülmesi Cumhurbaşkanı namına Genelkurmay Başkanı tarafından gerçekleştirilir.

Step-by-Step Solution

1
Başkomutanlık temsilini belirle
Başkomutanlık TBMM'nin manevi varlığındadır, temsilcisi Cumhurbaşkanı'dır.
Anayasa 117117. madde temel tanımı budur.
2
Savaş durumundaki istisnayı incele
Savaşta Başkomutanlık görevleri Genelkurmay Başkanı'na geçer.
Cumhurbaşkanı sivil bir makam olduğundan, fiili komuta savaşta askeri uzmana (Genelkurmay Başkanı) devredilir.
3
Hiyerarşik sorumluluğu kontrol et
Genelkurmay Başkanı, Milli Savunma Bakanı'na sorumludur.
20172017 Anayasa değişikliği ile hiyerarşik yapı bu şekilde düzenlenmiştir.

Key Concept

Başkomutanlık Temsili ve Genelkurmay Başkanlığı'nın Hiyerarşik Konumu

Hints

1
Başkomutanlığın barış ve savaş zamanındaki temsilcilerini düşünün.
2
Cumhurbaşkanı Başkomutanlığı temsil eder ancak savaşta bu yetkiyi bir askeri makama devreder.
3
Genelkurmay Başkanı'nın hiyerarşik olarak kime bağlı olduğunu ve savaşta kimin adına hareket ettiğini hatırlayın.

Practice More

Milli Güvenlik Kurulu üyelerini ve 20172017 sonrası değişen yapılarını inceleyerek bu konuyu pekiştirebilirsiniz.
Estimated Time:50s
PreviousPage 31 / 33Next
Yürütme — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Page 31 | Examkin