Examkin

Kan ve Lenfoid Sistem

301 questions

Question 141Question →

Dalak histolojisinde beyaz pulpa yapısı incelendiğinde, santral arteriyolü bir kılıf şeklinde saran ve temel olarak T-lenfositlerden oluşan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Periarteriyel lenfatik kılıf (PALS)

Answer

Periarteriyel lenfatik kılıf (PALS)
Dalağın beyaz pulpasında yer alan santral arteriyol, lenfositlerden oluşan kalın bir kılıfla sarılıdır. Bu yapıya 'Periarteriyel Lenfatik Kılıf' (PALS) denir ve bu bölge dalağın T-bağımlı alanı olarak kabul edilir. İçeriğinde ağırlıklı olarak T-helper hücreleri bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Dalağın beyaz pulpa organizasyonunu değerlendir.
Beyaz pulpa; santral arteriyol, onu saran lenfoid doku (PALS) ve lenfoid nodüllerden (Malpighi cisimciği) oluşur.
Dalağın fonksiyonel bölgelerini ayırmak doğru yapıyı bulmak için gereklidir.
2
Arteriyol çevresindeki lenfosit dağılımını analiz et.
Santral arteriyolü doğrudan bir silindir gibi saran kılıf yapısının T-lenfositlerinden zengin olduğu bilinir.
T-bağımlı ve B-bağımlı alanların ayrımı dalak histolojisinin temelidir.
3
Tanımlanan yapıya karşılık gelen terminolojiyi belirle.
Bu yapıya Periarteriyel Lenfatik Kılıf (PALS) adı verilir.
PALS, santral arteriyolün etrafındaki spesifik anatomik kılıftır.

Key Concept

Dalak beyaz pulpasında T-bağımlı alan olan PALS'ın yeri ve içeriği.

Hints

1
Bu yapı dalağın T-hücre bağımlı bölgesidir.
Estimated Time:45s
Question 142Question →

Dalağın kan dolaşım mekanizması ve mikrosirkülasyonu incelendiğinde; 'açık dolaşım' (open circulation) teorisine göre, kapillerlerden çıkan kanın venöz sinüzoid lümenine girmeden hemen önce geçtiği filtrasyon alanı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Billroth kordonları (Splenik kordonlar)

Answer

Billroth kordonları (Splenik kordonlar)
Dalağın açık dolaşım teorisine göre, terminal arterioller veya kılıflı kapillerler doğrudan venöz sinüzoidlere açılmazlar. Bunun yerine kan, kırmızı pulpanın parankimasını oluşturan retiküler bağ dokusu ağına, yani Billroth kordonlarına (splenik kordonlar) boşalır. Burada kan hücreleri, özellikle yaşlı eritrositlerin esnekliği test edilir ve ardından hücreler sinüzoid duvarındaki endotel hücreleri (çubuk hücreler) arasından geçerek sinüzoid lümenine girerler.

Step-by-Step Solution

1
Dolaşım teorisini belirle
Açık dolaşım (open circulation) teorisi ele alınmalıdır.
Soruda spesifik olarak bu teorideki kan akış yolu sorulmaktadır.
2
Kapillerden sonraki aşamayı analiz et
Kan damar dışına çıkarak retiküler ağ yapısındaki parankim boşluğuna geçer.
Açık dolaşımda kapillerler doğrudan sinüzoidlere bağlanmaz.
3
Filtrasyon alanını isimlendir
Bu alan Billroth kordonlarıdır.
Eritrositlerin sinüzoidlere girmek için geçmek zorunda olduğu retiküler hücre ve liflerden oluşan bölge burasıdır.

Key Concept

Dalağın açık dolaşım teorisinde kanın damar dışı filtrasyon alanı Billroth kordonlarıdır.
Estimated Time:1m 15s
Question 143Question →

Tonsilla palatina’nın histolojik kesitleri incelendiğinde, yüzeydeki çok katlı yassı epitelin kript bölgelerinde yer yer parankim ile kaynaşmış gibi göründüğü ve epitel yapısının seçilmesini zorlaştıracak derecede hücresel bir yapı kazandığı fark edilmiştir. Epitelin bu şekilde "retiküler" bir görünüm kazanmasına neden olan temel olay aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Epitel tabakasının yoğun lenfosit infiltrasyonuna (diapedez) uğraması

Answer

Epitel tabakasının yoğun lenfosit infiltrasyonuna (diapedez) uğraması
Tonsilla palatina gibi ikincil lenfoid organlarda, kriptleri döşeyen epitel tabakası yoğun lenfosit infiltrasyonuna uğrar. Bu süreçte lenfositler epitel hücreleri arasından geçerek (diapedez) mukoza yüzeyine ulaşmaya çalışır. Bu durum, mikroskop altında epitelin normal katmanlı yapısının bozulmasına ve lenfoid parankim ile kaynaşmış, hücresel yoğunluğu artmış bir görünüm (retiküler epitel) kazanmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

1
Doku örneğini tanımla
Doku tonsilla palatina'dır; çok katlı yassı epitel ve derin kriptlere sahiptir.
Soruda verilen histolojik bulgular tonsilla palatina'nın kript yapısını işaret etmektedir.
2
Epitelyal değişikliği analiz et
Epitelin parankimle kaynaşması ve sınırlarının belirsizleşmesi 'retiküler epitel' tanımıyla örtüşür.
Tonsillalarda antijenlerle karşılaşan lenfositler epiteli geçerek lümene doğru hareket eder.
3
Süreci belirle
Bu olay yoğun lenfosit infiltrasyonu veya diapedez olarak adlandırılır.
Hücresel göç, epitel hücreleri arasındaki bağlantıları geçici olarak açarak yapıyı bozar.

Key Concept

Tonsillalarda retiküler epitel ve lenfosit infiltrasyonu
Question 144Question →

Kemik iliğinde hematopoez süreci, öncül hücrelerin morfolojik dönüşümleri ile stromal mikroçevrenin (niş) yapısal desteği arasındaki hassas dengeye dayanır. Bu süreçte hücrelerin boyanma özellikleri, sentezlenen protein türleri ve bölünme kapasiteleri belirli evrelerde karakteristik değişimler gösterir. Kemik iliği hemopoez mekanizmaları ve gelişim evreleri dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Eritroid seride hem poliribozomların bazofilisini hem de biriken hemoglobinin asidofilisini sergileyen polikromatofilik eritroblast evresi, bu serinin mitoz yeteneğine sahip son basamağıdır.

Answer

Eritroid seride hem poliribozomların bazofilisini hem de biriken hemoglobinin asidofilisini sergileyen polikromatofilik eritroblast evresi, bu serinin mitoz yeteneğine sahip son basamağıdır.
Doğru ifadeye göre, polikromatofilik eritroblastlar hem hemoglobin sentezine bağlı asidofiliyi hem de mevcut ribozomlara bağlı bazofiliyi bir arada gösterir (polikromatofili). Bu hücreler, eritroid seride mitoz geçirebilen son hücrelerdir; bir sonraki evre olan ortokromatofilik eritroblastlarda nükleus piknotikleşir ve bölünme durur.

Step-by-Step Solution

1
Eritroid serinin boyanma özelliklerini analiz et
Proeritroblast ve bazofilik eritroblast evrelerinde yoğun poliribozomlar nedeniyle bazofili hakimdir; hemoglobin biriktikçe asidofili artar.
Polikromatofilik evre, bu iki boyanma özelliğinin (mavi ve pembe) birleşerek gri-mor bir görünüm oluşturduğu geçiş aşamasıdır.
2
Mitoz kapasitesinin sonlandığı noktayı belirle
Eritropoezde polikromatofilik eritroblast son mitozunu geçirerek ortokromatofilik eritroblasta dönüşür.
Ortokromatofilik eritroblast (normoblast) piknotik nükleusa sahiptir ve artık bölünemez.
3
Diğer sistemlerle karşılaştır ve stromal verileri doğrula
Granülosit serisinde mitozun sonlandığı evre metamiyelosittir; stromal ARH hücreleri dış yüzeydedir ve Tip III kollajen üretir.
Bu sentez, doğru bilginin diğer çeldiricilerden ayırt edilmesini sağlar.

Key Concept

Hemopoetik Seri Diferansiyasyonu ve Mitoz Sınırları

Practice More

Eritropoez ve granülopoez serilerindeki mitoz durma noktalarını (polikromatofilik eritroblast vs metamiyelosit) bir tablo yaparak karşılaştırınız.
Estimated Time:2m 0s
Question 145Question →

Dalak parankimasının histolojik organizasyonu incelendiğinde; beyaz pulpa ile kırmızı pulpa arasındaki sınırda yer alan, kan akımının belirgin şekilde yavaşladığı, dolaşımdaki antijenlerin makrofajlar tarafından ilk kez yakalandığı ve özellikle kapsüllü bakterilere karşı immün yanıtın başlatılmasında kritik öneme sahip olan bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Marjinal zon

Answer

Marjinal zon
Marjinal zon, beyaz pulpa ile kırmızı pulpa arasındaki geçiş bölgesidir. Burada bulunan marjinal sinüsler sayesinde kan akımı yavaşlar; bu durum, dolaşımdaki antijenlerin makrofajlar ve interdijite dendritik hücreler tarafından yakalanarak immün yanıtın başlatılmasına olanak tanır. Özellikle kapsüllü bakterilere karşı savunmada görev alan özelleşmiş B lenfositleri (marjinal zon B hücreleri) burada yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Dalağın yapısal katmanlarını beyaz ve kırmızı pulpa ayrımı üzerinden değerlendiriniz.
Beyaz pulpa (lenfoid doku) ve kırmızı pulpa (kan filtrasyon alanı) belirlenir.
Antijen yakalama fonksiyonunun nerede gerçekleştiğini bulmak için bu iki ana bölgenin etkileşim alanını bilmek gerekir.
2
Kan akımının yavaşladığı ve antijenlerin makrofajlarla ilk temas ettiği bölgeyi tanımlayınız.
Bu bölgenin beyaz pulpayı çevreleyen geçiş bölgesi olan marjinal zon olduğu saptanır.
Marjinal zon, marjinal sinüsler aracılığıyla kanın yavaş süzüldüğü ve immünolojik filtrasyonun başladığı yerdir.

Key Concept

Marjinal Zonun Histofizyolojisi

Practice More

Marjinal zonun splenektomi sonrası sepsis riskindeki (özellikle kapsüllü bakterilerle) rolünü klinik bilgilerinizle birleştiriniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 146Question →

Lenfoid sistem organlarının histolojik yapıları ve antijenle karşılaşma mekanizmaları belirgin farklılıklar gösterir. MALT (Mukozayla İlişkili Lenfoid Doku) kapsamında değerlendirilen yapılar (tonsillalar, Peyer plakları vb.) ile lenf düğümleri arasındaki en temel histofonksiyonel fark aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Antijenlerin afferent lenf damarları yerine, doğrudan epitelyal yüzeyler (M hücreleri veya lenfoepitel) aracılığıyla lümenden alınması

Answer

Antijenlerin afferent lenf damarları yerine doğrudan epitelyal yüzeyler aracılığıyla lümenden alınması
MALT sistemine dahil olan tonsilla, Peyer plağı ve apendiks gibi yapılar, antijenlerin yoğun olduğu mukoza yüzeylerini korumakla görevlidir. Bu yapılar, lenf düğümlerinin aksine afferent lenf damarlarına sahip değildir. Antijenler, lümen yüzeyindeki özelleşmiş epitel hücreleri (Peyer plaklarında M hücreleri, tonsillalarda lenfoepitel) aracılığıyla doğrudan lenfoid dokuya alınır. Bu, MALT'ı lenf düğümlerinden ayıran en temel histofonksiyonel farktır.

Step-by-Step Solution

1
Lenfoid organların antijen alma yollarını karşılaştır.
Lenf düğümleri afferent lenf damarlarına sahipken, MALT (tonsillalar, Peyer plakları) afferent lenf damarlarına sahip değildir.
MALT yapıları organ duvarlarına yerleşmiştir ve antijeni doğrudan mukozal yüzeyden (lümen) alır.
2
MALT yapılarındaki özelleşmiş histolojik yapıları tanımla.
Peyer plaklarında M hücreleri, tonsillalarda ise lenfosit infiltrasyonu gösteren lenfoepitel antijen örneklemesi yapar.
Bu yapılar lümendeki antijenlerin epiteli geçerek lenfoid folliküllere ulaştırılmasını sağlar.
3
Seçeneklerdeki ortak ve ayırt edici özellikleri analiz et.
Germinal merkezler, HEV yapıları ve B/T bölgeleri her iki lenfoid yapı tipi için de ortaktır.
En temel fark, antijenin dokuya giriş yolu ve kapsül varlığıdır.

Key Concept

MALT (Mukozayla İlişkili Lenfoid Doku) ve Lenf Düğümü Farkı
Estimated Time:1m 15s
Question 147Question →

Eozinofil granülositlerin spesifik granülleri, elektron mikroskobunda karakteristik olarak kristaloid bir çekirdek (internum) ve bunu çevreleyen bir matriks (eksternum) yapısı sergiler. Bu granüllerin matriks kısmında yer alan, ribonükleaz aktivitesine sahip olan ve özellikle helminthlere (parazit solucanlar) karşı güçlü sitotoksik etki gösteren protein aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Eozinofil katyonik protein (ECP)

Answer

Eozinofil katyonik protein (ECP), eozinofillerin spesifik granüllerinin matriks kısmında bulunan ve ribonükleaz aktivitesiyle parazitlere karşı sitotoksik etki gösteren proteindir.
Eozinofillerin spesifik granülleri ultrastrüktürel olarak iki bölgeden oluşur. Matriks (eksternum) kısmında Eozinofil Katyonik Protein (ECP), Eozinofil Türevli Nörotoksin (EDN) ve Eozinofil Peroksidaz (EPO) yer alır. Bunlardan ECP ve EDN ribonükleaz aktivitesine sahiptir. Özellikle ECP, helminthler (parazitler) üzerinde güçlü bir sitotoksik etki gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Eozinofil spesifik granül yapısını analiz et
Granül; kristaloid internum (çekirdek) ve amorf eksternum (matriks) olmak üzere iki bölümlüdür.
Hücrenin efektör fonksiyonlarını yerine getiren proteinler bu iki bölgeye spesifik olarak dağılmıştır.
2
Matriks (eksternum) proteinlerini belirle
Matrikste Eozinofil Katyonik Protein (ECP), Eozinofil Türevli Nörotoksin (EDN) ve Eozinofil Peroksidaz (EPO) bulunur.
Bu proteinler granül sentezi sırasında matriks alanında depolanır.
3
Enzimatik aktiviteyi eşleştir
ECP ve EDN, RNase A süperailesinin üyeleridir ve ribonükleaz aktivitesine sahiptir.
ECP, hem ribonükleaz aktivitesi hem de parazitlerin hücre membranında delikler açma (por oluşturma) yeteneği ile helminthlere karşı güçlü bir silahtır.

Key Concept

Eozinofil spesifik granül içeriği ve bölgesel dağılımı
Question 148Question →

Eritrositlerin plazma membranında yoğun olarak bulunan, içerdiği terminal sialik asit grupları sayesinde hücre yüzeyine negatif bir yük (zeta potansiyeli) kazandırarak eritrositlerin birbirine yapışmasını ve damar duvarına tutunmasını engelleyen integral membran proteini aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Glikoforin A

Answer

Glikoforin A proteini, eritrosit yüzeyine negatif yük kazandırarak hücrelerin birbirine yapışmasını önleyen temel moleküldür.
Glikoforin A, eritrosit membranındaki en bol integral sialoglikoproteindir. İçerdiği yoğun sialik asit molekülleri sayesinde hücre dış yüzeyine negatif bir elektrik yükü (zeta potansiyeli) kazandırır. Bu durum, eritrositlerin damar içinde birbirlerine ve damar duvarına yapışmasını (rulo oluşumu) engelleyerek kan akışkanlığının korunmasını sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Eritrosit yüzey yükünün kaynağını belirlemek
Eritrositlerin dış yüzeyi sialik asit nedeniyle yüksek oranda negatif yüklüdür.
Bu negatif yük 'zeta potansiyeli' olarak adlandırılır ve hücrelerin elektrostatik olarak birbirini itmesini sağlar.
2
Bu yükten sorumlu olan membran proteinini tanımlamak
Glikoforin A, eritrosit membranındaki en bol integral sialoglikoproteindir.
Molekülün %60'ı karbonhidrattır ve sialik asit içeriği yüzey yükünün ana kaynağını oluşturur.
3
Diğer integral ve periferik proteinlerin görevlerini ayırt etmek
Spektrin ve ankirin yapısal stabilite, Bant 3 ise anyon değişimi ile ilgilidir.
Bu proteinlerin primer görevi yüzey yükü oluşturmak veya rulo oluşumunu engellemek değildir.

Key Concept

Eritrosit membran proteinlerinin fonksiyonel özellikleri (Glikoforin A ve yüzey yükü)

Hints

1
Eritrositlerin birbirine yapışmasını önlemek için yüzeylerinde itici bir güç (negatif yük) bulunması gerekir.
Estimated Time:45s
Question 149Question →

Dalağın mikroskobik anatomisi ve fonksiyonel organizasyonu dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Billroth kordonları (splenik kordonlar), venöz sinüzoidlerin lümenini döşeyen ve kan hücrelerinin geçişine izin veren yarıklar barındıran özelleşmiş endotel hücreleridir.

Answer

Billroth kordonlarının (splenik kordonlar) venöz sinüzoidlerin lümenini döşeyen endotel hücreleri olduğunu belirten ifade yanlıştır.
Billroth kordonları (splenik kordonlar) endotel hücreleri değildir; venöz sinüzoidlerin arasında yer alan, retiküler lifler, makrofajlar, plazma hücreleri ve kan hücrelerinden zengin hücresel kordonlardır. Sinüzoidlerin iç yüzeyini döşeyen hücreler ise 'stave cells' (stab hücreleri) olarak adlandırılan özelleşmiş endotel hücreleridir. Bu nedenle bu kordonların endotel hücrelerinden oluştuğunu söyleyen ifade hatalıdır.

Step-by-Step Solution

1
Dalağın beyaz pulpa bileşenlerini (PALS ve Malpighi cisimciği) değerlendir.
PALS'ın T hücre kılıfı olduğu ve nodüllerin santral arter barındırdığı doğrulanır.
Beyaz pulpa yapısal organizasyonunun T ve B hücre bölgelerini ayırt etmek için.
2
Marjinal zonun konumunu ve işlevini kontrol et.
Beyaz ve kırmızı pulpa arasındaki geçiş bölgesi olduğu ve immün filtrasyonda görev aldığı doğrulanır.
Antijenik sunumun başladığı bölgeyi tanımlamak için.
3
Kırmızı pulpa bileşenleri olan venöz sinüzoidler ile Billroth kordonlarını karşılaştır.
Billroth kordonlarının stromal bir yapı olduğu, sinüzoidlerin ise endotel ile döşeli vasküler boşluklar olduğu belirlenir.
Hücresel kordonlar ile vasküler endotel arasındaki farkı netleştirmek için.

Key Concept

Dalak Histolojik Organizasyonu ve Hücresel Bileşenleri
Estimated Time:1m 0s
Question 150Question →

Kemik iliği mikroçevresinde (stroma) yer alan yapısal bileşenler ve gelişmiş kan hücrelerinin vasküler bölmeye (sinüzoid lümenine) geçiş mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Olgunlaşan hemopoetik hücrelerin lümene geçişi, endotel hücreleri arasındaki bağlantı komplekslerinden (paraselüler yol) ziyade, endotel hücresinin gövdesi içinde oluşturulan geçici "migrasyon porları" (transselüler yol) aracılığıyla gerçekleşir.

Answer

Olgunlaşan hemopoetik hücrelerin sinüzoid lümenine geçişi, endotel hücresinin gövdesi içinden geçen geçici migrasyon porları (transselüler yol) üzerinden gerçekleşir.
Kemik iliğinde olgunlaşan eritrosit, lökosit ve trombosit öncülleri (proplateletler), sinüzoid lümenine girmek için endotel hücrelerinin içinden geçen geçici migrasyon porlarını kullanır. Bu durum, diğer dokulardaki lökosit diapedezinden (genellikle hücreler arası geçiş) farklılık gösterir ve sinüzoidin yapısal bütünlüğünün korunmasına yardımcı olur.

Step-by-Step Solution

1
Kemik iliği sinüzoid yapısının analiz edilmesi
Sinüzoidler, kan hücrelerinin dolaşıma katıldığı ince duvarlı, süreksiz kapillerlerdir.
Hücre geçişinin gerçekleştiği bariyerin özelliklerini anlamak için temel yapıyı tanımlamak gerekir.
2
Diapedez (hücre geçişi) mekanizmasının incelenmesi
Kan hücreleri, endotel hücrelerinin birleşim yerlerinden (paraselüler) değil, hücre sitoplazmasını delerek geçen geçici kanallar (transselüler) oluşturarak geçer.
Kemik iliği bariyerinin bütünlüğünü korurken hücre trafiğine izin veren özelleşmiş mekanizmayı saptamak.
3
Adventisyel retiküler hücrelerin (ARC) rolünün değerlendirilmesi
ARC'ler sinüzoid dış yüzeyini tam kaplamaz (%60\%60) ve hücre geçişi sırasında büzülerek yolu açarlar.
Stroma hücrelerinin bariyer fonksiyonu üzerindeki dinamik etkisini belirlemek.

Key Concept

Kemik iliği-kan bariyeri ve transselüler migrasyon mekanizması

Practice More

Eritropoez sürecinde nükleus ekstrüzyonunun hangi evrede gerçekleştiğini ve bu çekirdeklerin kemik iliği makrofajları tarafından nasıl temizlendiğini inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 151Question →

Lenf düğümü sinüslerinin yapısal organizasyonu ve lenfoid parankim ile olan ilişkisi incelendiğinde, filtrasyon mekanizması ve hücre göçü açısından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sinüslerin kapsül veya trabeküle bakan dış duvarı kesintisiz bir endotel ile döşeliyken, parankime bakan iç duvarı süreksizdir ve lenf sıvısı ile doku arasında serbest geçişe izin verir.

Answer

Sinüslerin kapsül veya trabeküle bakan dış duvarı kesintisiz bir endotel ile döşeliyken, parankime bakan iç duvarı süreksizdir ve lenf sıvısı ile doku arasında serbest geçişe izin verir.
Lenf düğümü sinüslerinin en karakteristik özelliklerinden biri endotel tabakasının polaritesidir. Subkapsüler ve trabeküler sinüslerin kapsül/trabekül tarafındaki endotel hücreleri birbirine sıkıca tutunarak kesintisiz bir hat oluşturur. Ancak kortikal parankime bakan taraftaki endotel tabakası deliklidir ve bazal laminası süreksizdir. Bu 'açık' yapı, lenf sıvısının içindeki antijenlerin lenfatik nodüllere (B bölgesi) ve parakortekse (T bölgesi) kolayca diffüze olmasını, ayrıca lenfositlerin dolaşıma girmesini sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Lenf düğümü sinüs duvarlarının endotel yapısını analiz edin.
Sinüslerin asimetrik bir yapıya sahip olduğu, bir yüzünün sürekli (continuous) diğer yüzünün süreksiz (discontinuous) olduğu belirlenir.
Filtrasyonun gerçekleşmesi için parankimle temasın sağlanması gerekir.
2
Dış ve iç duvar farkını ayırt edin.
Kapsül tarafındaki endotelin lenf sızıntısını önlemek için kapalı, korteks tarafındaki endotelin ise antijen geçişi için açık olduğu saptanır.
Hücrelerin ve büyük moleküllü antijenlerin parankime süzülmesi bu yapısal farka bağlıdır.
3
Seçeneklerdeki diğer lenfoid organ özelliklerini eleyin.
Hassall korpuskülleri (timus) ve santral arter (dalak) gibi yapıların lenf düğümünde bulunmadığı doğrulanır.
Lenfoid organların histolojik ayırımı TUS için kritik bir bilgidir.

Key Concept

Lenf Düğümü Sinüs Polaritesi ve Histofizyolojik Filtrasyon
Question 152Question →

Trombositlerin ultrastrüktürel organizasyonu incelendiğinde; kalsiyum iyonlarının depolanması (sekestrasyonu) ve prostaglandin sentezinden sorumlu olan, düz endoplazmik retikulumdan köken aldığı bilinen ve kas hücrelerindeki sarkoplazmik retikulumun fonksiyonel analoğu olarak kabul edilen yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Yoğun tübüler sistem

Answer

Yoğun tübüler sistem, trombositlerde kalsiyum iyonlarını depolayan ve düz endoplazmik retikulum kökenli olan sarkoplazmik retikulum analoğudur.
Yoğun tübüler sistem (Dense Tubular System - DTS), trombositlerin granülomer bölgesinde yer alan, düz endoplazmik retikulumdan köken alan bir yapıdır. Bu sistem, kalsiyum iyonlarının sekestrasyonunu (hücre içi depolanmasını) sağlar ve prostaglandin sentezi için gerekli enzimleri barındırır. Bu özellikleri nedeniyle, çizgili kas hücrelerinde kalsiyum depolayan sarkoplazmik retikulumun fonksiyonel analoğu olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Trombositlerin membran sistemlerini ayırt et.
Trombositlerde yüzeye açılan 'açık kanaliküler sistem' (OCS) ve yüzeye açılmayan 'yoğun tübüler sistem' (DTS) bulunur.
Fonksiyonel analojiyi kurabilmek için ultrastrüktürel yapıların belirlenmesi gerekir.
2
Kalsiyum depolama ve organel kökenini değerlendir.
Yoğun tübüler sistemin düz endoplazmik retikulumdan (DER) geliştiği ve kalsiyum iyonlarını depoladığı tespit edilir.
Kaslardaki sarkoplazmik retikulum da DER kökenli bir kalsiyum deposudur, bu durum fonksiyonel benzerliği açıklar.

Key Concept

Trombositlerin Ultrastrüktürel Membran Sistemleri
Estimated Time:1m 0s
Question 153Question →

Kemik iliği sinüzoidlerinin dış yüzeyinde yer alan, retiküler lifleri sentezleyerek hemopoetik mikroçevrenin yapısal desteğini sağlayan ve sitoplazmasında yağ depolayarak kemik iliği hacmini regüle edebilen hücre aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Adventisiyel retiküler hücre

Answer

Kemik iliği stromasında retiküler lifleri sentezleyen ve hacim regülasyonu yapan hücre adventisiyel retiküler hücredir.
Doğru cevap olan adventisiyel retiküler hücreler, kemik iliği sinüzoidlerinin dış yüzeyini kısmen örterek retiküler lifleri (Tip III kollajen) sentezler. Ayrıca bu hücreler sitoplazmalarında yağ biriktirerek adipositlere dönüşebilir ve böylece hemopoetik alanın hacmini (aktif iliğin pasif iliğe dönüşümü) regüle edebilirler.

Step-by-Step Solution

1
Kemik iliği stromasının yapısal elemanlarını tanımlayın.
Stroma; retiküler lifler (Tip III kollajen) ve bu lifleri sentezleyen hücrelerden oluşur.
Hücrelerin yerleşimini ve görevini belirlemek için öncelikle doku yapısını anlamak gerekir.
2
Sinüzoidal kapillerlerin dış duvarı ile ilişkili hücreyi belirleyin.
Sinüzoidlerin dış yüzeyini adventisiyel retiküler hücreler (perisite benzer hücreler) örter.
Bu hücreler hemopoetik hücrelerin damara geçişini (trans-endotelyal göç) ve iliğin yağ içeriğini kontrol eder.

Key Concept

Kemik İliği Mikroçevresi ve Stroma Hücreleri

Hints

1
Bu hücreler kemik iliğindeki gümüşlenen liflerin ana kaynağıdır.
Estimated Time:45s
Question 154Question →

Kemik iliği mikroçevresi (stroma), sinüzoid yapısı ve hemopoetik hücrelerin gelişim süreçleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Sinüzoidlerin dış yüzeyinde yer alan adventisyel retiküler hücreler, hemopoetik hücrelerin maturasyonunu destekleyen faktörleri salgılamanın yanı sıra, hacimlerini küçülterek olgunlaşan kan hücrelerinin diyapedez yoluyla dolaşıma geçişine olanak sağlarlar.

Answer

Sinüzoidlerin dış yüzeyinde yer alan adventisyel retiküler hücreler, hemopoetik faktör salgılamanın yanı sıra fiziksel değişimlerle hücre geçişini regüle ederler.
Doğru ifade, adventisyel retiküler hücrelerin hem biyokimyasal destek (sitokinler) sağlaması hem de hacimsel değişimlerle kan hücrelerinin sinüzoid lümenine geçişini kolaylaştırmasıdır. Bu hücreler sinüzoid duvarının dış kısmını kaplayarak bir nevi kapı görevi görürler.

Step-by-Step Solution

1
Kemik iliği sinüzoid yapısının incelenmesi
Sinüzoidler, tek katlı endotel, kesintili bir bazal lamina ve dışta adventisyel retiküler hücrelerden oluşur.
Hücre geçişinin gerçekleştiği 'kan-kemik iliği bariyeri' bu yapıdadır.
2
Adventisyel retiküler hücrelerin fonksiyonlarının analizi
Bu hücreler retiküler lif (Tip III kollajen) sentezler ve hemopoetik büyüme faktörleri salgılar.
Mikroçevrenin kimyasal ve mekanik desteği için gereklidir.
3
Hücre göçü (diyapedez) mekanizmasının değerlendirilmesi
Hücreler lümene gireceği zaman adventisyel hücreler küçülerek endotel yüzeyini açıkta bırakır.
Matur hücrelerin dolaşıma geçişi için fiziksel alan yaratılması gerekir.

Key Concept

Kemik İliği Sinüzoid ve Stroma Etkileşimi
Estimated Time:2m 0s
Question 155Question →

Bir lenfoid organın histolojik kesiti incelendiğinde; parankimanın korteks ve medulla olarak belirgin bir şekilde ayrıldığı, ancak yapıda afferent lenf damarlarının ve lenfoid foliküllerin (germinal merkezlerin) bulunmadığı gözlenmiştir. Bu morfolojik özelliklere sahip olan organ aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Timus

Answer

Timus
Doğru seçenek olan timus, vücudun primer lenfoid organıdır. Histolojik olarak korteks ve medullaya ayrılmasına rağmen, antijenden bağımsız bir ortam sağladığı için lenfoid folikül (germinal merkez) oluşturmaz. Ayrıca lenf süzme görevi olmadığı için afferent lenf damarları bulunmaz; sadece efferent damarlar mevcuttur.

Step-by-Step Solution

1
Lenfoid organın yapısal özelliklerini analiz et.
Organın korteks ve medullaya sahip olduğu ancak lenfoid folikül ve afferent lenf damarı içermediği belirlendi.
Bu özellikler primer ve sekonder lenfoid organlar arasındaki en temel histolojik farkları yansıtır.
2
Primer lenfoid organ özellikleriyle eşleştir.
Antijenden bağımsız olgunlaşma merkezi olan timusun folikül içermediği ve afferent lenfatiklerinin olmadığı doğrulandı.
Timus, lenfi filtre etmez (afferent damar yok) ve antijenle karşılaşma yeri değildir (folikül yok).

Key Concept

Timusun primer lenfoid organ olarak ayırt edici histolojik özellikleri (folikül ve afferent lenfatik yokluğu).

Hints

1
Organın primer mi yoksa sekonder mi lenfoid organ olduğunu düşünün.
2
Sadece T-lenfositlerin antijenden bağımsız olgunlaştığı organı hatırlayın.

Practice More

Timus medullasındaki Hassall cisimciklerinin yapısını ve kan-timus bariyerinin katmanlarını gözden geçirin.
Estimated Time:45s
Question 156Question →

Eritrositlerin bikonkav şeklinin korunması ve yüksek esneklik kapasitesinin sağlanması, hücre iskeleti proteinlerinin integral membran proteinlerine belirli bölgelerden tutunmasıyla gerçekleşir. Bu yapısal organizasyon düşünüldüğünde, eritrosit hücre zarı iskeletini oluşturan spektrin tetramerlerinin distal (uç) kısımlarının, integral bir protein olan glikoforin C'ye tutunmasını sağlayan protein kompleksi ve mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Spektrin tetramerlerinin uç kısımları; aktin oligomerleri, protein 4.1 ve adusin içeren bir 'junctional complex' (bağlantı kompleksi) aracılığıyla glikoforin C'ye bağlanır.

Answer

Spektrin tetramerlerinin uç kısımları; aktin oligomerleri, protein 4.1 ve adusin içeren bir 'junctional complex' (bağlantı kompleksi) aracılığıyla glikoforin C'ye bağlanır.
Eritrosit membranı, spektrin ağının iki ana protein kompleksiyle integral proteinlere bağlanması sayesinde stabilize edilir. Spektrin filamanlarının distal uçları; kısa aktin filamentleri, protein 4.1, adusin, tropomiyozin ve tropomodulin ile bir araya gelerek 'bağlantı kompleksi' (junctional complex) oluşturur. Bu kompleks, integral bir membran proteini olan glikoforin C'ye tutunarak iskeleti zar tabakasına bağlar.

Step-by-Step Solution

1
Eritrosit membran iskeleti tutunma bölgelerinin analiz edilmesi
İki temel kompleks belirlendi: Ankirin kompleksi ve Bağlantı (junctional) kompleksi.
Eritrosit bütünlüğü bu iki farklı protein etkileşimine dayanır.
2
Ankirin kompleksinin bileşenlerinin kontrolü
Spektrin + Ankirin + Band 3 proteinlerinin dikey etkileşimi.
Ankirin, spektrini anyon değiştirici olan Band 3'e bağlar.
3
Bağlantı (junctional) kompleksinin bileşenlerinin ve hedef proteininin belirlenmesi
Spektrin ucu + Aktin + Protein 4.1 + Glikoforin C etkileşimi.
Glikoforin C, hücre iskeletinin bağlantı kompleksi üzerinden bağlandığı ana integral proteinlerden biridir.
4
Metabolik ve boyanma özelliklerinin elenmesi
Mitokondri yokluğu (anaerobik yolak) ve hemoglobinin boyanma etkisi onaylandı.
Eritrosit biyolojisindeki temel ayırıcı özellikler doğrulanarak yanlış seçenekler elenir.

Key Concept

Eritrosit Hücre Zarı İskelet Organizasyonu

Practice More

Kalıtsal sferositozda en sık mutasyona uğrayan proteinler (ankirin, spektrin) ile bu iskelet yapısının klinik korelasyonunu inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s
Question 157Question →

Periferik kan yaymalarında 'agranülosit' olarak sınıflandırılan hücrelerin yapısal ve fonksiyonel özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Dolaşımdaki küçük lenfositlerin yoğun heterokromatin içeren nükleusu ve dar sitoplazması, bu hücrelerin metabolik olarak istirahat (G0) fazında olduklarını yansıtır

Answer

Dolaşımdaki küçük lenfositlerin yoğun heterokromatin içeren nükleusu ve dar sitoplazması, bu hücrelerin metabolik olarak istirahat (G0) fazında olduklarını yansıtır
Periferik kanda en sık görülen agranülosit tipi olan küçük lenfositler, tipik olarak küresel ve yoğun heterokromatin içeren (koyu boyanan) bir nükleusa sahiptir. Sitoplazmaları oldukça dardır ve sadece ince bir halka şeklinde görülür. Bu morfolojik yapı (heterokromatin bolluğu ve organel azlığı), hücrenin antijenik uyarım alana kadar metabolik olarak inaktif (G0 fazında) olduğunu yansıtır. Uyarıldıklarında lenfoblastlara dönüşerek ökromatik nükleusa ve geniş sitoplazmaya sahip olurlar.

Step-by-Step Solution

1
Agranülosit tanımını hatırla
Agranülositler (lenfosit ve monosit), spesifik granül içermeyen ancak azurofilik granül (lizozom) içerebilen lökositlerdir.
Seçenekleri elemek için temel tanım gereklidir.
2
Lenfosit morfolojisi ve fonksiyonunu eşleştir
Küçük lenfositler büyük bir nükleus/sitoplazma oranına sahiptir. Koyu boyanan (heterokromatik) nükleus, transkripsiyonel aktivitenin düşük olduğunu (istirahat hali) gösterir.
Doğru seçeneğin biyolojik temelini doğrulamak için.
3
Diğer seçeneklerdeki hataları tespit et
Monosit-makrofaj dönüşümünde aktivite artar (B yanlış), T-B ayrımı morfolojik yapılamaz (D yanlış), monosit nükleusu parçalı değildir (E yanlış).
Çeldiricileri kesin olarak elemek için.

Key Concept

Agranülositlerin (Lenfosit ve Monosit) Yapısal ve Fonksiyonel Özellikleri

Hints

1
Hücre nükleusunun koyu boyanması (heterokromatin), DNA'nın sıkı paketlendiğini ve aktif okunmadığını gösterir.
2
Agranülosit grubunda 'spesifik' granül yoktur ancak genel temizlikçi granüller (lizozomlar) bulunabilir. Ayrıca lenfositlerin çoğu kanda 'bekleme' modundadır.

Practice More

NK hücrelerinin (büyük granüllü lenfositler) sitotoksik etki mekanizmasını ve granül içeriklerini (perforin/granzim) inceleyiniz.
Estimated Time:1m 0s
Question 158Question →

Sağlıklı bir erişkinin periferik kan yayması incelendiğinde; toplam lökositlerin %1\%1'inden daha azını oluşturan, nükleusu genellikle iri ve bazofilik granüller tarafından örtülmüş olan ve plazma membranında IgEIgE antikorlarına karşı yüksek afiniteli reseptörler (FcϵRIFc\epsilon RI) taşıyan hücre tipinin spesifik (sekonder) granülleri içerisinde aşağıdakilerden hangisi bulunur?

Show answer & explanation

Answer: Heparin ve histamin

Answer

Bazofillerin spesifik granülleri heparin ve histamin içerir.
Soruda tanımlanan hücre tipi bazofildir. Bazofillerin spesifik granülleri, sülfatlanmış glikozaminoglikanlar (heparin ve kondroitin sülfat) nedeniyle metakromatik boyanır ve içeriğinde vazodilatör olan histamin ile antikoagülan olan heparin bulunur.

Step-by-Step Solution

1
Hücre tipini tanımla
Düşük oran (%1 altı), nükleusu örten bazofilik granüller ve IgE reseptörü varlığı hücrenin bir 'bazofil' olduğunu kanıtlar.
Bazofiller periferik kanda en nadir bulunan lökositlerdir ve tipik olarak nükleusu örten büyük metakromatik granüllere sahiptirler.
2
Granül içeriğini analiz et
Bazofillerde iki tip granül bulunur: Azurofilik (lizozomlar) ve Spesifik (metakromatik).
Soru spesifik granüllerin içeriğini sormaktadır.
3
Spesifik granül mediyatörlerini eşleştir
Heparin ve histamin bu granüllerin ana bileşenleridir.
Bu maddeler bazofillerin tip I hipersensitivite ve inflamasyon süreçlerindeki fonksiyonlarından sorumludur.

Key Concept

Bazofillerin morfolojik özellikleri ve spesifik granül içerikleri (Heparin, Histamin)
Estimated Time:1m 15s
Question 159Question →

Dalak parankimasının histofizyolojik organizasyonu ve kan filtrasyon mekanizması incelendiğinde; PALS, Malpighi cisimciği, marjinal zon ve kırmızı pulpa sinüzoidlerinin yapısal özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Kırmızı pulpa sinüzoidlerini döşeyen çubuk (stave) hücreleri damar lümenine paralel boyuna uzanırken; retiküler lifler ve bazal lamina materyali bu hücreleri dik kesecek şekilde 'çember lifleri' (hoop fibers) olarak düzenlenmiştir.

Answer

Kırmızı pulpa sinüzoidlerini döşeyen çubuk (stave) hücreleri damar lümenine paralel boyuna uzanırken; retiküler lifler ve bazal lamina materyali bu hücreleri dik kesecek şekilde 'çember lifleri' (hoop fibers) olarak düzenlenmiştir.
Doğru ifade, dalak venöz sinüzoidlerinin eşsiz histolojik yapısını tarif eder. Sinüzoidleri döşeyen endotel hücreleri (çubuk hücreleri), kan akış yönüne paralel uzunlamasına dizilirken, bazal lamina materyali ve retiküler lifler bu hücreleri enlemesine (dik) saran halkalar oluşturur. Bu 'fıçı' benzeri yapı, hücrelerin arasından sadece esnek olan sağlıklı eritrositlerin geçmesine izin veren mekanik bir filtre görevi görür.

Step-by-Step Solution

1
Dalağın venöz sinüzoid duvar yapısını analiz et.
Sinüzoidlerin endotel hücrelerinin (çubuk/stave hücreleri) damar eksenine paralel, uzunlamasına dizildiği görülür.
Bu dizilim, hücreler arasında dar aralıklar (slit) oluşmasını sağlar.
2
Bazal lamina ve retiküler lif organizasyonunu incele.
Bazal lamina materyali ve retiküler liflerin (Tip III kollajen), endotel hücrelerini dik kesecek şekilde enlemesine halkalar oluşturduğu saptanır.
Bu yapı 'çember lifleri' (hoop fibers) olarak adlandırılır ve sinüzoidin bütünlüğünü korurken filtrasyon aralıklarını açık tutar.
3
Filtrasyon mekanizması ile ilişkilendir.
Eritrositlerin kordonlardan sinüzoid lümenine girmek için bu dar aralıklardan geçmek zorunda olduğu anlaşılır.
Yaşlı veya esnekliğini yitirmiş eritrositler bu mekanik süzgeçten geçemez ve makrofajlarca fagosite edilir.
4
Beyaz pulpa ve marjinal zon özelliklerini karşılaştırarak diğer seçenekleri ele.
PALS'ın T-zonu olduğu, santral arterin eksantrik yerleştiği ve marjinal zonun hücreden zengin olduğu doğrulanır.
Diğer lenfoid organ özellikleriyle karışıklığı önlemek için spesifik lokalizasyonlar kritiktir.

Key Concept

Dalağın venöz sinüzoidlerinin 'fıçı benzeri' (barrel-like) yapısal organizasyonu ve mekanik filtrasyon bariyeri.
Estimated Time:2m 0s
Question 160Question →

Timusun yapısal ve fonksiyonel organizasyonu ile diğer lenfoid organların (lenf düğümü, dalak) histolojik özellikleri karşılaştırıldığında, timus parankimi ve hücreleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Korteks ile medulla arasındaki sınırı (kortikomedüller bileşke) oluşturmak amacıyla birbirlerine sıkı bağlantılarla (tight junction) tutunan hücreler Tip III ve Tip IV epitelyal retiküler hücrelerdir.

Answer

Korteks ile medulla arasındaki sınırı (kortikomedüller bileşke) oluşturmak amacıyla birbirlerine sıkı bağlantılarla (tight junction) tutunan hücreler Tip III ve Tip IV epitelyal retiküler hücrelerdir.
Doğru ifade, Tip III ve Tip IV epitelyal retiküler hücrelerin kortikomedüller bileşkede okluden (sıkı) bağlantılarla bir araya gelerek bu iki bölge arasında bariyer oluşturmasıdır. Tip III hücreler korteks tarafında, Tip IV hücreler ise medulla tarafında yer alır.

Step-by-Step Solution

1
Timusun diğer lenfoid organlardan farklarını hatırla.
Timus afferent lenf damarı içermez, lenfoid folikül (germinal merkez) yapısı yoktur ve retiküler lif yerine epitelyal retiküler hücre (ERC) çatısı kullanır.
Timus bir primer lenfoid organdır ve antijenik uyarıdan ari bir ortamda T-lenfosit olgunlaşmasını sağlar.
2
Epitelyal retiküler hücre (ERC) tiplerini ve yerleşimlerini analiz et.
Tip I (sınır tabakalar), Tip II (orta korteks), Tip III ve IV (kortikomedüller sınır), Tip V (medulla iskeleti), Tip VI (Hassall cisimciği).
Her ERC tipi timus parankiminde spesifik bir bölgeyi ve fonksiyonu (bariyer, seçim süreci vb.) temsil eder.
3
Korteks-medulla ayrımını sağlayan spesifik hücreleri belirle.
Tip III ve Tip IV hücrelerin tight junction (sıkı bağlantı) yaparak bir bariyer oluşturduğu sonucuna ulaşılır.
Bu bariyer, korteksteki hassas T-lenfosit eğitim ortamını medulladan ayırır.

Key Concept

Timus Epitelyal Retiküler Hücre (ERC) Organizasyonu

Practice More

Kan-timus bariyerinin (blood-thymus barrier) tüm katmanlarını ve Tip I ERC'lerin bu bariyerdeki spesifik konumunu tekrar edin.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 8 / 16Next
Kan ve Lenfoid Sistem — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı — Page 8 | Examkin