Temel İmmünoloji

Antijen sunan hücreler tarafından sunulan spesifik antijeni tanıyan ve gerekli ko-stimülatör sinyalleri alan saf ($naive$) $T$ lenfositlerin; hücre siklusuna girerek klonal genişleme (proliferasyon) yapabilmesi için sentezledikleri ve bizzat kendi üzerlerindeki yüksek afiniteli reseptörlere ($CD25$) bağlanarak otokrin büyüme faktörü olarak işlev gören sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan bağışıklık sisteminde antijenlerin işlenmesi ve T lenfositlere sunulması sürecinde görev alan moleküler bileşenler ve fonksiyonları ile ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

İnsan lökosit antijenleri ($HLA$) ve antijen sunum yolakları arasındaki fonksiyonel ilişkiler düşünüldüğünde, aşağıdaki eşleşmelerden hangisi doğrudur?

İmmün sistem hücreleri ve bu hücrelerin fonksiyonel belirteçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Kompleman sisteminin regülasyonunda kritik rol oynayan Faktör I ($C3b/C4b$ inaktivatörü), Faktör H ve MCP ($CD46$) gibi kofaktörlerin varlığında $C3b$ molekülünü parçalayarak inaktif $iC3b$ formuna dönüştürür. Bu proteinin genetik eksikliği olan bir hastada, kompleman sisteminin kontrolsüz aktivasyonu ve buna bağlı gelişen serum profili ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sekonder lenfoid organların germinal merkezlerinde gerçekleşen B hücresi aktivasyonu; klonal ekspansiyon, somatik hipermutasyon, affinite matürasyonu ve izotip değişimi gibi kritik basamakları içeren dinamik bir süreçtir. Bu süreçte B hücreleri "sentroblast" ve "sentrosit" olarak adlandırılan morfolojik ve fonksiyonel evrelerden geçerler. Germinal merkez reaksiyonu ve B hücrelerinin bu süreçteki maturasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

T lenfosit aktivasyonu, antijenik uyarı ile birlikte kostimülatör ve inhibitör sinyaller arasındaki hassas dengeye dayanır. Antijen sunan hücreler (ASH) üzerinde bulunan $B7-1$ ($CD80$) ve $B7-2$ ($CD86$) moleküllerinin T hücresi üzerindeki reseptörleri ile etkileşimi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

B lenfositlerin sekonder lenfoid organlarda gerçekleşen antijene bağımlı aktivasyonu, germinal merkez reaksiyonları ve efektör hücrelere diferansiyasyon süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Virüslerin hücre içerisine endositoz yoluyla girişi sonrasında, endozomal lümende açığa çıkan tek iplikli $RNA$ ($ssRNA$) molekülleri özgül reseptörler tarafından algılanır. Özellikle plazmasitoid dendritik hücrelerde ($pDC$) yoğun olarak bulunan, guanozinden zengin $ssRNA$ dizilerini tanıyarak $MyD88$ adaptör molekülü üzerinden güçlü bir Tip I interferon ($IFN$-$\alpha/\beta$) yanıtı başlatan reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan lökosit antijen (HLA) sisteminde, eksojen kaynaklı patojenlere ait proteinlerin işlenerek CD4+ T lenfositlere sunulması süreci oldukça karmaşık ve sıkı denetlenen bir mekanizmadır. Bu süreçte, MHC Sınıf II molekülleri endoplazmik retikulumda sentezlendikten sonra peptit bağlama olukları bir protein tarafından maskelenir ve veziküler sisteme aktarılır. Endozomal kompartmanlarda bu maskeleyici proteinin yıkımı sonrası geriye kalan CLIP (class II-associated invariant chain peptide) fragmentinin ayrılmasını sağlayarak, uygun antijenik peptitlerin MHC oluğuna yüklenmesini katalizleyen "şaperon benzeri" molekül aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal bağışıklık sisteminde, bakteriyel ve viral genomlarda memeli $DNA$'sına kıyasla çok daha yüksek oranda bulunan ve genellikle metillenmemiş halde olan sitozin-guanin dinükleotid ($CpG$) dizilerini endozomal lümen içerisinde saptayarak yanıt başlatan reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Timusta T lenfosit öncüllerinin gelişimi sırasında, fonksiyonel bir antijen reseptörü oluşturulması için gen segmentlerinin yeniden düzenlenmesi ($V(D)J$ rekombinasyonu) sıkı bir denetim altındadır. İlk olarak $\beta$ zincir gen dizilimi tamamlanan hücrelerde, bu zincirin kalitesi 'Beta-seleksiyon' adı verilen bir süreçle test edilir.

Bu aşamada, sentezlenen $\beta$ zincirinin hücre yüzeyine taşınmasını ve proliferasyon sinyallerinin iletilmesini sağlayan, $\alpha$ zinciri henüz sentezlenmediği için onun yerini tutan molekül aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan bağışıklık sisteminde, özellikle dalakta beyaz pulpa ile kırmızı pulpa arasındaki sınırda konumlanan ve kapsüllü bakterilerin polisakkarit antijenlerine karşı hızlı yanıt oluşturulmasında kritik rol oynayan hücre grubu aşağıdakilerden hangisidir?

İmmün sistemin kendi antijenlerine karşı saldırısını önleyen periferik tolerans mekanizmalarında regülatör T ($Treg$) hücreleri merkezi bir rol oynar. Bu hücrelerin hem timusta doğal olarak gelişimi hem de periferde indüklenmesi için zorunlu olan, eksikliğinde IPEX (İmmün disregülasyon, Poliendokrinopati, Enteropati, X-linked) sendromu olarak bilinen ağır otoimmün tabloya yol açan ana transkripsiyon faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Dalak dokusunda antijen sunumu ve T hücre aktivasyonunun gerçekleştiği beyaz pulpa içerisinde, santral arteriyolleri kılıf şeklinde çevreleyen ve yoğun olarak $CD3^+$ T lenfositlerini barındıran anatomik bölge aşağıdakilerden hangisidir?

$38$ yaşında bir kadın hasta, Crohn hastalığı tedavisi kapsamında uygulanan infliksimab (anti-TNF-$\alpha$ monoklonal antikor) infüzyonundan $9$ gün sonra ateş, halsizlik, yaygın ürtikeryal döküntüler ve simetrik poliartralji şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde servikal ve aksiller lenfadenopatiler saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum $C3$ ve $C4$ düzeylerinin düşük olduğu, idrar analizinde ise hafif proteinüri saptandığı görülüyor. Bu hastada gelişen klinik tablo ve patofizyolojik süreçle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Daha önce çok sayıda kan transfüzyonu öyküsü bulunan bir hastaya, $HLA$ (A, B, C, DR, DQ) ve $ABO$ açısından tam uyumlu bir donörden böbrek nakli yapılıyor. Ancak nakil sonrası cerrahi operasyon devam ederken, greftin perfüzyonunun bozulduğu, renginin siyanotik bir hal aldığı ve vasküler tromboza bağlı hiperakut rejeksiyon geliştiği gözleniyor. Bu hastada $HLA$ ve $ABO$ tam uyumuna rağmen gelişen hiperakut rejeksiyon tablosundan, alıcının aşağıdaki antijenlerden hangisine karşı önceden oluşmuş antikorları en olası sorumludur?

T lenfosit reseptörü ($TCR$), antijeni spesifik olarak tanıyan değişken polipeptit zincirlerinden oluşur. Ancak $TCR$ molekülünün sinyal iletme kapasitesi sınırlıdır. $TCR$ kompleksi içerisinde, antijen tanıma sinyalini hücre içine iletmekle görevli olan temel molekül aşağıdakilerden hangisidir?

B hücrelerinin antijenle karşılaşmadan önce kemik iliğinde tamamladıkları matürasyon sürecinde, hücre yüzeyindeki immünglobülin ekspresyonu evrelere göre değişkenlik gösterir. Buna göre, bir B lenfositin olgun (matür) B hücresi evresine ulaştığını gösteren en karakteristik özellik aşağıdakilerden hangisidir?

Sekiz yaşında erkek çocuk, yaklaşık iki hafta önce geçirdiği ateşli boğaz ağrısından sonra idrar renginde belirgin koyulaşma, göz kapaklarında şişlik ve baş ağrısı şikayetleriyle polikliniğe getirilmiştir. Fizik muayenesinde kan basıncı $140/90$ $mmHg$ (yüksek) saptanmış; laboratuvar incelemelerinde serum kompleman ($C3$) düzeyinin düşük olduğu ve idrar mikroskopisinde eritrosit silindirlerinin bulunduğu gözlenmiştir. Bu hastada böbrek hasarının oluşumundan sorumlu temel immünolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?