Temel İmmünoloji

İmmün sistemin periferik tolerans ve inflamasyon dengesinde naif $CD4^+$ T hücrelerinin farklılaşması kritik öneme sahiptir. Ortamda bulunan TGF-$\beta$, tek başına "FoxP3" ekspresyonunu uyararak regülatör T hücre (Treg) gelişimini sağlarken; TGF-$\beta$'ya IL-6 veya IL-21 gibi proinflamatuar sitokinlerin eklenmesi bu süreci baskılar ve hücreyi farklı bir efektör yolağa sevk eder. Bu değişim sonucunda hücrede baskın hale gelen ana transkripsiyon faktörü aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal bağışıklık sisteminde örüntü tanıma reseptörleri ($PRR$), mikroorganizmalara özgü yapısal bileşenleri saptayarak yanıtı başlatır. Buna göre, $Gram$-$negatif$ bakterilerin hücre duvarında bulunan lipopolisakkarit ($LPS$) molekülünü özgül olarak tanıyan ve inflamatuar sinyal yolaklarını aktive eden Toll-benzeri reseptör ($TLR$) aşağıdakilerden hangisidir?

B lenfositlerin antijene özgü aktivasyonu ve ağır zincir izotip değişimi (class switching) gerçekleştirebilmesi için yardımcı T hücreleri ile kurması gereken en kritik yüzey molekülü etkileşimi aşağıdakilerden hangisidir?

İnsan immünoglobulin izotiplerinin biyokimyasal yapıları, polipeptit zincir organizasyonları ve bu yapıların üstlendiği efektör fonksiyonlar arasındaki ilişki dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

İmmün sistemin kendi dokularına zarar vermesini önleyen periferik tolerans mekanizmalarından biri, öz antijenlerle (self-antijen) ko-stimülatör sinyal olmaksızın sürekli ve tekrarlayan şekilde karşılaşan olgun T lenfositlerin apoptozis yoluyla ortadan kaldırılmasıdır. "Aktivasyonun indüklediği hücre ölümü" (AICD) olarak adlandırılan bu süreci başlatan temel moleküler etkileşim aşağıdakilerden hangisidir?

İntrasellüler patojenlere karşı gelişen hücresel immün yanıtta, naif $CD4^+$ T lenfositlerin Th1 alt grubuna farklılaşmasını başlatan temel sitokin ve bu sinyal ile hedef hücrede indüklenen ana transkripsiyon faktörü eşleşmesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Antijen sunan hücrelerde (APC) eksojen antijenlerin işlenmesi ve $MHC\ sınıf\ II$ molekülleri ile sunulması sürecinde görev alan moleküler bileşenler ve mekanizmalar düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi biyolojik olarak doğrudur?

Antijen sunan hücreler tarafından işlenmeksizin, MHC Sınıf II molekülleri ile T hücre reseptörü ($TCR$) arasındaki etkileşime dışarıdan katılarak T hücrelerinin poliklonal aktivasyonuna ve masif sitokin salınımına neden olan süperantijenlerin, $TCR$ üzerinde bağlandığı spesifik bölge aşağıdakilerden hangisidir?

Doğal bağışıklık sisteminin hücre yüzeyinde yer alan reseptörlerinden Toll-benzeri reseptör 2 ($TLR2$), farklı ligand tiplerini tanıyabilmek için diğer $TLR$ üyeleriyle heterodimerler oluşturur. Sinyal iletiminde $MyD88$ adaptör molekülünü kullanan bu reseptör, özellikle bakteriyel 'triasil' lipopeptitlerin tanınmasında görev alır.

Buna göre, $TLR2$ ile birleşerek triasil lipopeptitlerin tanınmasını sağlayan reseptör aşağıdakilerden hangisidir?

Malign bir tümörün mikroçevresinde, tümöre özgü $T$ lenfositlerin infiltre olmasına rağmen antitümör etkinliğin kaybolduğu ve bu hücrelerin 'tükenmişlik' (exhaustion) fenotipine girdiği saptanmıştır. Bu tabloya neden olan ve esas olarak periferik dokularda efektör fazdaki $T$ hücre yanıtını kısıtlayan immün kontrol noktası (immune checkpoint) mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında, uzun süredir astım tanısıyla takip edilen bir kadın hasta; son birkaç aydır kontrol altına alınamayan öksürük, hırıltı ve zaman zaman balgamında kahverengi tıkaçlar fark etmesi üzerine başvuruyor. Fizik muayenede bilateral yaygın ronküsler duyuluyor. Akciğer tomografisinde santral bronşektazi ve "parmak eldiven" (finger-in-glove) manzarası izleniyor. Laboratuvar tetkiklerinde total $IgE$ düzeyi $1200$ $IU/mL$, periferik eozinofili $1800/\mu L$ ve *Aspergillus fumigatus*'a yönelik hem $IgE$ hem de $IgG$ (presipitan) tipi antikorlar pozitif saptanıyor. Bu hastanın klinik tablosunda rol oynayan temel hipersensitivite mekanizmaları, Coombs ve Gell sınıflandırmasına göre aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

İnflamasyonun sistemik etkilerinin düzenlenmesinde farklı sitokinler özgül görevler üstlenirler. Özellikle hepatositler üzerinde doğrudan etki göstererek C-reaktif protein ($CRP$) ve fibrinojen gibi akut faz reaktanlarının sentezini indükleyen temel sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

Kompleman sistemi aktivasyonunun kontrol altında tutulması, konak dokuların "self-hasar"dan korunması için kritik öneme sahiptir. Serin bir proteaz olan Faktör I'in, hem klasik hem de lektin/alternatif yolaklarda oluşan $C3b$ ve $C4b$ moleküllerini proteolitik olarak inaktive edebilmesi için kofaktör olarak kullandığı membrana bağlı (integral) regülatör protein aşağıdakilerden hangisidir?

Saf ($naive$) $T$ lenfositlerin kan dolaşımından sekonder lenfoid organlara göçü ($homing$) ve bu organlardan ayrılma süreçlerinde rol oynayan moleküler etkileşimler düşünüldüğünde, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Sitokinler, immün yanıtın kontrolünde pleiotropik etkiler gösteren ve karmaşık geri bildirim döngüleri oluşturan moleküllerdir. Özellikle $IL-12$ sitokin ailesi üyeleri, yapısal benzerliklerine rağmen oldukça farklı efektör fonksiyonlara sahiptirler. Sinyal iletiminde $STAT1$ ve $STAT3$ yolaklarını kullanarak erken evrede $T-bet$ ekspresyonunu indükleyip $Th1$ farklılaşmasını destekleyen, ancak aynı zamanda inflamasyonun kontrolü amacıyla $T$ hücrelerinden $IL-10$ üretimini uyararak $Th17$ yanıtını baskılayan sitokin aşağıdakilerden hangisidir?

İmmünoglobulin izotiplerinin antijen bağlama dışındaki biyolojik efektör fonksiyonları (kompleman aktivasyonu, hücre reseptörlerine bağlanma vb.), ağır zincirlerin sabit ($C_H$) domainleri tarafından yürütülür. Bu domainlerin organizasyonu ve fonksiyonel karşılıkları izotipler arasında farklılık gösterse de yapısal bir homoloji mevcuttur. Buna göre, klasik yoldan kompleman aktivasyonu için gerekli olan C1q bağlama bölgesi; $IgG$ molekülünde ve menteşe (hinge) bölgesi içermeyen $IgM$ molekülünde sırasıyla hangi domainlerde yer alır?

İnsan bağışıklık sisteminde, antijenlerin işlenmesi ve MHC ($Major\ Histocompatibility\ Complex$) molekülleri aracılığıyla T lenfositlere sunulması süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?