Türkiye'nin İklimi ve Bitki Örtüsü
760 questions
Türkiye'nin topografik yapısı ve iklim çeşitliliği, bitki formasyonlarının dikey yönde farklı kuşaklar oluşturmasına neden olur. Özellikle orman yetişme üst sınırının üzerindeki yükseltilerde, düşük sıcaklıklara dayanıklı ot topluluklarından oluşan 'alpin çayırlar' yer alır. Buna göre, alpin çayırların Türkiye'deki dağılışı ve özellikleri ile ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
Türkiye'de ormanların yetişebildiği en yüksek sınırı belirleyen temel faktör sıcaklıktır. Normal şartlarda enlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye doğru gidildikçe orman üst sınırının deniz seviyesine yaklaşması beklenir. Ancak Türkiye'de orman üst sınırı en yüksek seviyesine ( m) enlemin etkisine aykırı bir şekilde Doğu Anadolu'nun iç kısımlarında (Sarıkamış çevresi) ulaşmaktadır.
Bu durumun ortaya çıkmasındaki temel neden aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de etkili olan yerel rüzgârlar, estikleri yönlere göre sıcaklığı artırıcı veya azaltıcı etki yaparlar. Bu rüzgârların isimlerini ve yönlerini hatırlamak için genellikle kuzeybatıdan başlayarak saat yönünde "Kayıp Sakal" (Karayel, Yıldız, Poyraz, Samyeli, Kıble, Lodos) kodlaması kullanılır. Buna göre, Türkiye'ye güneybatı yönünden esen, sıcaklığı artıran, kış aylarında karların erken erimesine ve soba zehirlenmelerine neden olabilen yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?
Havanın belirli bir sıcaklıkta taşıyabileceği en fazla nem miktarına 'maksimum nem' veya 'nem taşıma kapasitesi' denir. Sıcaklık ile maksimum nem arasında doğru bir orantı bulunmaktadır; sıcaklık arttıkça havanın nem taşıma kapasitesi artarken, sıcaklık azaldıkça bu kapasite düşer.
Buna göre, kış mevsiminde Türkiye'nin coğrafi şartları göz önüne alındığında, aşağıdaki illerin hangisinde havanın nem taşıma kapasitesinin (maksimum nem) diğerlerine göre daha düşük olması beklenir?
Türkiye'nin iklimini etkileyen basınç merkezleri, oluşum kökenlerine göre termik (sıcaklığa bağlı) ve dinamik (Dünya'nın günlük hareketine bağlı) olarak iki ana gruba ayrılmaktadır. Bu basınç merkezlerinin Türkiye üzerindeki mevsimsel etkileri ve kökenleri düşünüldüğünde, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Türkiye'nin iklim özelliklerinin şekillenmesinde mutlak (matematik) konum ve göreceli (özel) konum faktörleri birlikte rol oynar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de iklimi etkileyen göreceli (özel) konum faktörleri arasında gösterilemez?
Türkiye'nin güneydoğu yönünden esen, özellikle yaz mevsiminde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde sıcaklığı ve buharlaşmayı şiddetlendirerek tarım ürünlerinde kurumaya yol açan yerel rüzgâr aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de çalı formasyonları; makiler, garigler ve psödomakiler (yalancı maki) olmak üzere üç ana grupta incelenmektedir. Bu toplulukların gelişiminde iklim özelliklerinin yanı sıra mevcut orman örtüsünün çeşitli nedenlerle tahrip edilmesi de belirleyici bir etkendir.
Buna göre, aşağıda verilen bitki türü ve yaygın olarak dahil olduğu çalı formasyonu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Türkiye'nin kış mevsiminde yaşadığı hava koşulları büyük oranda İzlanda ve Sibirya kökenli basınç merkezlerinin birbirine karşı olan etki alanı üstünlüğü ile belirlenir.
Bu basınç merkezlerinin oluşum kökenleri ve Türkiye üzerindeki etkileri dikkate alındığında, aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?
Türkiye'de ormanların coğrafi bölgelere göre dağılışında nem ve yağış koşulları temel belirleyicidir. Bu durumun bir sonucu olarak orman alanlarının toplam yüz ölçümü içindeki payı bölgeler arasında farklılık gösterir.
Buna göre, Türkiye'de toplam orman varlığının yaklaşık 'ine sahip olan ve bu alanda ilk sırada yer alan bölge aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'yi etkileyen basınç merkezleri oluşum nedenlerine göre termik ve dinamik kökenli olarak gruplandırılmaktadır. Bu merkezlerin etkili oldukları dönemler ve Türkiye iklimi üzerindeki sonuçları farklılık göstermektedir.
Buna göre; kış aylarında karasallığın etkisiyle oluşup dondurucu soğuklar ve ayaza neden olan basınç merkezi ile enlemleri çevresinde yıl boyunca etkili olan ancak yazın etkisini artırarak kuraklığa yol açan basınç merkezinin oluşum kökenleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
Türkiye'nin iklimini etkileyen basınç merkezleri; oluşum kökenleri, geldikleri yönler ve hava durumuna etkileri bakımından farklılık gösterir. Buna göre, aşağıda verilen basınç merkezi ve özellik eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
Türkiye’nin iklim özellikleri üzerinde mutlak (matematik) ve göreceli (özel) konum faktörleri birlikte etkili olmaktadır. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye iklimi üzerinde mutlak konumun bir sonucu olarak gösterilemez?
Türkiye'nin Ocak ayı indirgenmiş sıcaklık haritası incelendiğinde; Samsun ve çevresindeki sıcaklık değerlerinin, kendisinden daha güneyde yer alan Konya ve çevresinden daha yüksek olduğu görülmektedir.
Samsun'un Konya'ya göre daha kuzeyde yer almasına rağmen kış aylarında daha yüksek "indirgenmiş" sıcaklığa sahip olması, aşağıdakilerden hangisinin sıcaklık üzerindeki etkisini kanıtlamaktadır?
Türkiye'de yıllık toplam yağış miktarının dağılışında yer şekillerinin uzanış doğrultusu ve yükseltisi belirleyici bir rol oynamaktadır. Akdeniz kıyısında yer alan Antalya'nın yıllık ortalama yağış miktarının ( mm'den fazla), Karadeniz kıyı kuşağında bulunmasına rağmen Samsun'un yıllık yağış miktarından ( mm civarı) belirgin şekilde daha fazla olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Türkiye'nin Ocak ayı deniz seviyesine indirgenmiş izoterm haritası incelendiğinde; izoterm eğrilerinin enlemlere tam uygunluk göstermediği, kıyı kuşağı ile iç kesimler arasında belirgin sapmalar (menderesler) yaptığı görülmektedir.
Bu haritadaki izoterm eğrilerinin enlemlerden sapma göstererek farklı uzanış sergilemesinde aşağıdakilerden hangisinin etkisi yoktur?
Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de yer alması nedeniyle rüzgarların sıcaklık üzerindeki etkisi esiş yönüne göre değişir. Bu rüzgarların yönleri ve isimleri, coğrafya derslerinde genellikle 'Kayıp Sakal' kısaltmasıyla kodlanmaktadır. Buna göre, Türkiye'de estiği yerin sıcaklığını artırması beklenen yerel rüzgar aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'de çalı formasyonları (maki, garig, psödomaki) üzerine saha çalışması yürüten bir araştırmacı; Antalya'dan başlayarak Ege kıyıları üzerinden İstanbul'a, oradan da Doğu Karadeniz kıyılarına kadar uzanan bir güzergâhı takip etmiştir.
Araştırmacının tuttuğu gözlem notlarında yer alan aşağıdaki bilgilerden hangisi coğrafi gerçeklerle çelişmektedir?
Bir meteoroloji uzmanı kış mevsiminde yaptığı tahminde; 'Türkiye'nin kuzeydoğusundan sokulan soğuk bir hava kütlesinin etkisiyle iç kesimlerde bulutluluğun azaldığı, geceleri yer radyasyonu nedeniyle sıcaklıkların ekstrem seviyelere düştüğü ve şiddetli ayazın yaşanacağı bir döneme girilecektir.' ifadesini kullanmıştır. Bu hava durumuna neden olan basınç merkezinin oluşum karakteri ve dikey yönlü hava hareketi aşağıdakilerden hangisidir?
Türkiye'nin deniz etkisinden uzak iç kesimlerinde geniş alanlarda etkili olan; yıllık yağış miktarının az olduğu, en fazla yağışın ilkbahar aylarında yükselim (konveksiyonel) yağışları şeklinde düştüğü iklim tipi aşağıdakilerden hangisidir?