Milli Mücadele Muharebeler Dönemi

Büyük Taarruz'un başarıyla sonuçlanması ve Batı Anadolu'nun tamamen işgalden kurtarılmasının ardından, İtilaf Devletleri Türk tarafına ateşkes teklifinde bulunmuştur. Bu askerî zaferin sonucunda imzalanan, Millî Mücadele'nin silahlı safhasını resmen sona erdiren ve İstanbul, Boğazlar ile Doğu Trakya'nın savaşılmadan kurtarılmasını sağlayan belge aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Paşa’nın "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır." emriyle Türk ordusunun stratejik savunmadan stratejik taarruza geçişinin zeminini hazırlayan ve "Melhame-i Kübra" olarak da adlandırılan Sakarya Meydan Muharebesi, diplomatik alanda TBMM'nin elini oldukça güçlendirmiştir.

Aşağıdakilerden hangisi, Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından TBMM'nin uluslararası alandaki meşruiyetini artıran ve Batı Cephesi'ndeki yükünü hafifleten siyasi sonuçlardan biri değildir?

Batı Cephesi'nde 1921 yılı Temmuz ayında gerçekleşen Kütahya-Eskişehir Savaşları sonucunda Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi, askeri bir krizin yanı sıra TBMM bünyesinde çok yönlü sonuçlar doğurmuştur. Bu mağlubiyetin ardından orduyu yeniden toparlamak ve milli mücadeleyi sürdürmek amacıyla alınan kararlar veya yaşanan gelişmeler arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

Lozan Barış Antlaşması sürecinde Osmanlı borçlarının (Düyun-u Umumiye) tasfiyesi konusu, Türk heyeti ile özellikle Fransa arasında en sert tartışmaların yaşandığı alanlardan biri olmuştur. Antlaşmada bu sorunun çözümü için kabul edilen temel ilke ve uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

I. İnönü Muharebesi'nin kazanılması, TBMM Hükûmeti'ne hem iç hem de dış politikada önemli kazanımlar sağlamıştır. Bu zaferin ardından yaşanan gelişmelerden hangisi, TBMM'nin uluslararası diplomasideki etkinliğini gösteren sonuçlar arasında yer almaz?

Lozan Barış Antlaşması'nda Boğazlar ile ilgili alınan kararlar, Türkiye’nin egemenlik haklarına ve ulusal güvenliğine yönelik bazı kısıtlamalar içermekteydi. Bu kısıtlamalar, ancak $1936$ yılında imzalanan Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile ortadan kaldırılarak Boğazlar üzerinde tam Türk hâkimiyeti sağlanabilmiştir.

Buna göre, Lozan Antlaşması'nın aşağıdaki hükümlerinden hangisinin Türkiye'nin Boğazlar üzerindeki askerî denetimini ve savunma kabiliyetini doğrudan kısıtladığı savunulabilir?

Millî Mücadele Dönemi’nde Doğu Cephesi’nde Ermenilere karşı kazanılan askeri zaferin ardından 3 Aralık 1920’de imzalanan Gümrü Antlaşması, TBMM’nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı olmasının yanı sıra stratejik açıdan Batı Cephesi’nin de güçlenmesine doğrudan katkı sağlamıştır.

Bu antlaşmanın Batı Cephesi’ndeki mücadeleyi kolaylaştıran temel sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Batı Cephesi'nde Yunan işgaline karşı başlangıçta önemli bir direniş gösteren Kuva-yi Milliye birliklerinin zamanla yetersiz kalması üzerine TBMM tarafından düzenli ordunun kurulmasına karar verilmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Kuva-yi Milliye’den düzenli orduya geçilmesini zorunlu kılan askeri veya siyasi gerekçelerden biri değildir?

Kurtuluş Savaşı döneminde Kazım Karabekir komutasındaki 15. Kolordu'nun Ermeni kuvvetlerini yenilgiye uğratması sonucunda 3 Aralık 1920 tarihinde Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma, yeni kurulan TBMM hükümeti için askeri bir başarının ilk kez diplomatik bir zafere dönüşmesi niteliğindedir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Gümrü Antlaşması'nın TBMM adına sağladığı kazanımlar arasında yer almaz?

Millî Mücadele’nin 'kesin sonuçlu' askerî operasyonu olarak kabul edilen Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Meydan Muharebesi, sadece Anadolu'daki işgalin sona ermesini sağlamamış, aynı zamanda Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin diplomatik gücünü de doruğa ulaştırmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi bu zaferin ardından yaşanan askerî veya siyasi gelişmelerden biri değildir?

Milli Mücadele Dönemi’nde, başlangıçta İngiliz işgalinde bulunan ancak $15$ Eylül $1919$ tarihli Suriye İtilafnamesi ile Fransızlara devredilen Güney Cephesi illerinde (Antep, Urfa, Maraş), Fransız işgalinin İngiliz işgalinden farklı olarak çok daha sert ve topyekûn bir silahlı halk direnişiyle karşılaşmasında aşağıdakilerden hangisinin etkisi diğerlerinden daha büyüktür?

Millî Mücadele Dönemi’nde Güney Cephesi'nde düzenli bir ordu bulunmaması nedeniyle yerel halk; Sütçü İmam, Şahin Bey ve Ali Saip Bey gibi isimlerin öncülüğünde Maraş, Antep ve Urfa’da büyük bir direniş başlatmıştır. Bu şehirlerin daha sonra sırasıyla 'Kahraman', 'Gazi' ve 'Şanlı' unvanlarıyla onurlandırılmasına zemin hazırlayan bu kahramanlıklar, Sakarya Meydan Muharebesi’nin ardından imzalanan 1921 Ankara Antlaşması ile taçlanmıştır. Bu antlaşmanın Millî Mücadele’nin siyasi seyri üzerindeki en belirleyici diplomatik sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele'de Güney Cephesi; düzenli bir ordunun görev yapmadığı, buna karşın Sütçü İmam, Rıdvan Hoca ve Şahin Bey gibi yerel kahramanların liderliğinde halkın topyekûn direniş gösterdiği tek cephedir. Fransız işgal güçlerine karşı kazanılan bu bölgesel başarılar, ilerleyen süreçte Maraş'ın 'Kahraman', Antep'in 'Gazi' ve Urfa'nın 'Şanlı' unvanlarını almasını sağlamıştır.

Buna göre, Güney Cephesi'ndeki silahlı mücadelenin resmen sona ermesini ve Fransızların işgal ettikleri topraklardan çekilmesini sağlayan diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Milli Mücadele Dönemi’nde Maraş (Kahraman), Antep (Gazi) ve Urfa (Şanlı) şehirlerinde halkın ve Kuvayı Milliye birliklerinin gösterdiği yerel direniş, Batı Cephesi’nde kazanılan Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından Fransa ile imzalanan 1921 Ankara Antlaşması ile sonuçlanmıştır. Güney Cephesi'nin bu antlaşmayla resmen kapanmasının Milli Mücadele'nin askeri stratejisi açısından sağladığı temel avantaj aşağıdakilerden hangisidir?

Mustafa Kemal Paşa tarafından 'Melhame-i Kübra' olarak nitelendirilen ve Türk ordusunun II. Viyana Kuşatması'ndan bu yana devam eden geri çekilişini durduran Sakarya Meydan Muharebesi, askeri sonuçlarının yanı sıra TBMM'nin uluslararası saygınlığını artıran önemli diplomatik gelişmelere zemin hazırlamıştır. Bu zaferin ardından Batı Cephesi'ndeki başarıların siyasi alana yansımasıyla pek çok devlet ile ikili antlaşmalar imzalanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Sakarya Meydan Muharebesi'nin kazanılmasının ardından gerçekleşen siyasi veya diplomatik gelişmelerden biri değildir?

Kütahya-Eskişehir Savaşları'ndan sonra Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi TBMM'de çok sert tartışmalara yol açmış; meclisin Kayseri'ye taşınması ve orduya komuta etmesi beklenen Mustafa Kemal Paşa'ya yönelik eleştiriler artmıştır. Bu süreçte, meclisteki muhalif grubun (II. Grup), Mustafa Kemal Paşa'nın yasama ve yürütme yetkilerini kendi şahsında toplama teklifine -normalde 'milli egemenlik' anlayışına aykırı bulmalarına rağmen- destek vermelerinin altında yatan temel siyasi beklenti aşağıdakilerden hangisidir?

Birinci İnönü Muharebesi'nin kazanılmasının ardından İtilaf Devletleri, TBMM Hükûmeti'ni Londra Konferansı'na başlangıçta dolaylı yoldan davet etmişlerse de TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa'nın kararlı tutumu karşısında bu kararlarından vazgeçerek doğrudan bir davet göndermek zorunda kalmışlardır.

İtilaf Devletleri'nin TBMM Hükûmeti'ni konferansa doğrudan davet etmeleri, aşağıdakilerden hangisinin kesin bir göstergesidir?

Batı Cephesi'nde kazanılan $II.$ İnönü Muharebesi’nin ardından Mustafa Kemal Paşa’nın Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’ya gönderdiği tebrik telgrafında yer alan; "Siz orada yalnız düşmanı değil, milletin makus talihini de yendiniz." sözü, askerî zaferin yarattığı büyük psikolojik etkinin yanı sıra diplomatik bir kırılmanın da işaretçisidir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $II.$ İnönü Zaferi’nin ardından İtilaf Devletleri arasındaki blok birliğinin sarsılmaya başladığını ve TBMM’nin uluslararası alandaki diplomatik gücünün arttığını gösteren somut bir gelişmedir?

Birinci İnönü Zaferi, Batı Cephesi'nde düzenli ordunun kazandığı ilk askerî başarı olmasının yanı sıra, TBMM'nin hem ulusal hem de uluslararası alanda saygınlığını artıran pek çok siyasi sonucu da beraberinde getirmiştir. Bu zaferden sonra yaşanan gelişmelerden hangisi, İtilaf Devletleri'nin TBMM Hükümetini resmen muhatap aldığını ve hukuki varlığını ilk kez tanıdığını kanıtlayan bir gelişmedir?

Batı Cephesi'nde Yunan taarruzu karşısında Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesiyle sonuçlanan Kütahya-Eskişehir Savaşları, TBMM'de askeri ve siyasi bir krizin doğmasına yol açmıştır. Bu krizin aşılması amacıyla 5 Ağustos 1921'de kabul edilen Başkomutanlık Kanunu ile meclisin yasama ve yürütme yetkileri üç ay süreyle Mustafa Kemal Paşa'ya devredilmiştir.

Bu düzenleme ile ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?