XX. Yüzyıl Başlarında Osmanlı Devleti

$I.$ Balkan Savaşı'nda alınan ağır yenilgiler devam ederken, büyük devletlerin Edirne'nin Bulgarlara bırakılmasını talep eden "Londra Notası" Osmanlı Devleti'ne ulaşmıştır. Bu diplomatik baskıyı ve ordudaki huzursuzluğu bir iktidar hamlesine dönüştüren İttihat ve Terakki Cemiyeti, $23$ Ocak $1913$ tarihinde gerçekleştirdiği Bâb-ı Âli Baskını ile hangi sadrazamı silah zoruyla istifaya zorlamış ve yerine kimin getirilmesini sağlamıştır?

$1909$ yılında patlak veren $31$ Mart Vakası’nın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından Meclis-i Mebusan ve Meclis-i Ayan'ın "Meclis-i Umumi-i Milli" adıyla ortak bir heyet olarak toplanarak $II$. Abdülhamid’in tahttan indirilmesine ve $V$. Mehmed Reşad’ın tahta çıkarılmasına karar vermesi, Türk siyasi tarihi açısından bir dönüm noktasıdır.

Bu gelişme ve sonrasında yapılan anayasa değişiklikleri göz önüne alındığında, Osmanlı devlet yapısında aşağıdakilerden hangisinin "hukuken ve fiilen" güç kazandığı savunulabilir?

$1909$ yılında yaşanan $31$ Mart Vakası’nın Hareket Ordusu tarafından bastırılmasının ardından, meclis üyeleri Yeşilköy'de toplanmış ve bu kurula "Meclis-i Umumi-i Milli" adı verilmiştir. Bu meclisin aldığı karar ve Şeyhülislam'dan alınan fetva doğrultusunda $II.$ Abdülhamid tahttan indirilmiş, yerine $V.$ Mehmed Reşad getirilmiştir.

Bu gelişme, Osmanlı siyasi tarihinde aşağıdakilerden hangisinin ilk örneği olarak kabul edilir?

$II. Meşrutiyet$ döneminin çok partili siyasi atmosferinde, İttihat ve Terakki'nin takip ettiği Osmanlıcılık politikasının imparatorluğun bütünlüğünü korumaya yetmeyeceğini savunarak Türkçü bir programla ortaya çıkan; tüzüğünde açıkça "Türklerin siyasi ve iktisadi haklarını savunmak" ilkesine yer veren ve kurucuları arasında Akçuraoğlu Yusuf ile Müfit Ratip gibi isimlerin bulunduğu siyasi parti aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti, $1912$ yılında İtalya ile imzaladığı Uşi Antlaşması’na; Trablusgarp ve Bingazi halkının dini bakımdan Osmanlı halifesine bağlı kalacağı ve bölgeye "Nâibü’s-Sultan" adıyla bir temsilci gönderileceği maddesini ekletmiştir. Osmanlı Devleti’nin bu madde ile ulaşmak istediği temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

II. Balkan Savaşı'nın seyri, savaşa katılan devletlerin amaçları ve savaş sonunda imzalanan antlaşmaların hukuki nitelikleri dikkate alındığında, bu dönemin siyasi sonuçlarına ilişkin aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

$I.$ Balkan Savaşı'nı sona erdiren Londra Antlaşması'na ($1913$) göre; Osmanlı Devleti'nin Batı sınırı Midye-Enez hattı olarak kabul edilmiş; Edirne, Kırklareli ve Trakya toprakları Bulgaristan'a bırakılmıştır. Antlaşmanın bir diğer önemli maddesi ise bazı bölgelerin sınırlarının ve nihai statüsünün belirlenmesinin Avrupalı büyük devletlerin (Düvel-i Muazzama) takdirine bırakılmasıdır.

Buna göre, savaşın devam ettiği süreçte Osmanlı Devleti'nden ayrılarak bağımsızlığını ilan eden ve geleceği Londra Antlaşması ile büyük devletlerin kararına bırakılan Balkan devleti aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin son döneminde, $I.$ Balkan Savaşı'nın yarattığı ağır koşullar altında gerçekleşen Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde modern anlamdaki ilk "hükümet darbesi" örneği olarak kabul edilir. Bu olayın aşağıdaki özelliklerinden hangisi, söz konusu eylemin bir "rejim değişikliği" değil, yalnızca bir "hükümet darbesi" olarak nitelendirilmesinin temel dayanağıdır?

Trablusgarp Savaşı ve sonrasında imzalanan Uşi Antlaşması ile ilgili aşağıdaki tabloyu inceleyiniz:

Tablodaki bilgilere göre, soru işareti ($[ ? ]$) ile gösterilen yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

$I. Balkan Savaşı$ sonrasında Batı Trakya ve Balkan topraklarının büyük bir kısmını kaybeden Osmanlı Devleti, $II. Balkan Savaşı$ sürecindeki karmaşadan yararlanarak kaybettiği bazı yerleri geri almış; savaşın sonunda ise Bulgaristan, Yunanistan ve Sırbistan ile ikili antlaşmalar imzalamıştır. Bu antlaşmalarda sınır düzenlemelerinin yanı sıra bölgede kalan Türk nüfusun hakları da detaylı bir şekilde ele alınmıştır.

Bu bilgilere dayanarak, $II. Balkan Savaşı$ sonrasında imzalanan antlaşmaların Türk tarihi ve dış politikası açısından doğurduğu en temel sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

Trablusgarp Savaşı’nda Mustafa Kemal (Şerif Bey) ve Enver Paşa (Kuyumcu Hamdi) gibi gönüllü subaylar, bölgeye gizlice giderek yerel halkı İtalyanlara karşı teşkilatlandırmış ve Derne-Tobruk-Bingazi hatlarında önemli başarılar elde etmişlerdir. Ancak Osmanlı Devleti, Balkan Savaşları’nın başlamasıyla oluşan stratejik tehdit nedeniyle İtalya ile Uşi Antlaşması’nı imzalamak zorunda kalmıştır. Antlaşmaya eklenen bir maddeyle; Trablusgarp ve Bingazi halkının dini bakımdan Osmanlı halifesine bağlı kalması ve bölgeye padişah adına "Naibü’s-Sultan" unvanlı bir temsilci atanması kararlaştırılmıştır.

Bu bilgilere dayanarak Trablusgarp Savaşı süreci ve Uşi Antlaşması’nın sonuçları hakkında yapılabilecek en kapsamlı değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?

$I.$ Balkan Savaşı'nın ardından imzalanan Londra Antlaşması ile belirlenen Midye-Enez sınır hattı, kısa bir süre sonra patlak veren $II.$ Balkan Savaşı ile geçerliliğini yitirmiştir. Osmanlı Devleti'nin bu kargaşa ortamından yararlanarak Edirne ve Kırklareli'yi geri almasını sağlayan temel askeri ve siyasi zemin aşağıdakilerden hangisidir?

$I.$ Balkan Savaşı'nı sona erdiren $30$ Mayıs $1913$ tarihli Londra Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin batı sınırı Midye-Enez hattı olarak belirlenmiş ve bu hattın batısında kalan tüm topraklar Balkan devletlerine bırakılmıştır.

Buna göre, Londra Antlaşması'nın getirdiği sınır düzenlemesi dikkate alındığında aşağıdaki yerleşim yerlerinden hangisinin Osmanlı Devleti'nin egemenliği altında kalmaya devam ettiği söylenebilir?

Osmanlı Devleti’nde $23$ Ocak $1913$ tarihinde Enver Bey önderliğindeki bir grup İttihatçı subayın hükümet binasını basarak Sadrazam Kâmil Paşa’yı silah zoruyla istifaya zorlamasıyla sonuçlanan Bâb-ı Âli Baskını, Türk siyasi tarihinde ordunun sivil yönetime doğrudan müdahalesinin ilk örneği olarak kabul edilir.

Bu olayın Osmanlı siyasi hayatı üzerindeki en belirgin etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp'ı savunmak için aralarında Mustafa Kemal ve Enver Paşa gibi gönüllü subayları gizlice bölgeye gönderdiği savaşın sonunda imzalanan $1912$ Uşi Antlaşması'nda; "On İki Ada'nın Balkan Savaşları sonuna kadar geçici olarak İtalya'ya bırakılması" kararlaştırılmıştır.

Osmanlı Devleti'nin bu kararı almasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

$I.$ Balkan Savaşı sonunda imzalanan Londra Antlaşması ile Midye-Enez hattının batısındaki topraklarını kaybeden Osmanlı Devleti, $II.$ Balkan Savaşı sırasında Bulgaristan'ın diğer Balkan devletleri ve Romanya ile mücadele etmesinden faydalanarak Edirne ve Kırklareli'yi geri almıştır. Savaşın ardından imzalanan diplomatik bir belge ile bu kazanımlar resmileşmiş, Meriç Nehri sınır kabul edilmiş ve bölgede kalan Türk azınlığın dini ve kültürel hakları güvence altına alınmıştır.

Bu bilgilere dayanarak; Osmanlı Devleti'nin $II.$ Balkan Savaşı sonunda Bulgaristan ile imzaladığı ve Doğu Trakya topraklarının statüsünü kesinleştiren antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti, $1912$ yılında İtalya ile imzaladığı Uşi Antlaşması'nda On İki Ada'nın Balkan Savaşları sonuna kadar geçici olarak İtalya'nın koruyuculuğunda kalmasını kabul etmiştir. Osmanlı Devleti'nin bu uygulama ile aşağıdakilerden hangisini amaçladığı savunulabilir?

$II. Balkan Savaşı$ sonrasında Osmanlı Devleti; Bulgaristan ile $1913$ İstanbul, Yunanistan ile $1913$ Atina ve Sırbistan ile $1914$ İstanbul antlaşmalarını imzalamıştır. Bu üç antlaşmanın içerikleri ve imzalanma gerekçeleri dikkate alındığında; Osmanlı Devleti'nin bu devletlerle yaptığı sözleşmelerdeki en önemli ortak hüküm aşağıdakilerden hangisidir?

$II. Meşrutiyet$ döneminin sağladığı demokratik ortamda çok sayıda siyasi parti kurulmuştur. Bu partiler arasında; yayın organı olan "İştirak" dergisi etrafında teşkilatlanan, programında grev hakkı, çalışma saatlerinin düzenlenmesi ve kadın hakları gibi dönemine göre radikal sosyal reformlara yer veren, kuruculuğunu ise İştirakçi Hilmi Bey'in üstlendiği siyasi fırka aşağıdakilerden hangisidir?

Londra Konferansı sürecinde büyük devletlerin sunduğu bir nota ile Edirne'nin Bulgarlara bırakılacağı şayiası, Osmanlı başkentinde büyük bir siyasi krize yol açmıştır. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin bu krizi gerekçe göstererek gerçekleştirdiği Bâb-ı Âli Baskını sonucunda Osmanlı yönetiminde yaşanan temel değişiklik aşağıdakilerden hangisidir?