Anlam Bilgisi

Bir durumun veya olayın süreç içinde adım adım, kademeli olarak değiştiğini belirten cümlelere 'aşamalı durum bildiren cümleler' denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde aşamalı bir durum söz konusudur?

Kamu hizmetlerinin sunumunda karşılaşılan aksaklıklar, vatandaşın devlete olan güveninde ağır tahribatlara yol açabilmektedir.

Bu cümledeki "ağır" sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Gerçek sanatçı, zihninde filizlenen o saf ve kusursuz imgeyi kelimelere dökerken derin bir iç çatışma yaşar; çünkü o, aslında zihindeki imgeyi dilin paslı aynasında yansıtmaya çalışmaktadır. Ne kadar uğraşırsa uğraşsın, o aynadaki oksitlenmiş lekeler ve pürüzler, hakikatin berraklığını gölgelemekten ve imgenin netliğini bozmaktan geri durmaz.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Sanatçı, dili miras aldığı bir hazır kalıplar yığını olarak değil; işlenmeyi bekleyen ham bir cevher olarak görür. Onun asıl başarısı, sözcükleri kendi dar hacimlerinden çıkarıp onlara yeni yaşantılar yükleyebilmesinde gizlidir. Bu sayede okur, her gün kullandığı bir kelimenin içinde daha önce hiç fark etmediği bir dünyanın kapılarını aralar.

Bu parçadaki altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Usta, tezgahının başına geçip önlüğünü bağladı. Çekicini örsün üzerine bırakıp ocağa yöneldi. Kor halindeki demiri uzun bir maşayla kavrayıp su dolu fıçıya daldırdı. Yükselen buharın arasından demiri tekrar çıkarıp dövmeye başladı. Her vuruşta demir biraz daha şekilleniyor, ustanın alnından ter damlaları süzülüyordu.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi ağır basmaktadır?

Bir kamu kurumunun idari başarısı, yazılı mevzuatın katılığı ile personelin uygulama safhasındaki özgün yaklaşımları arasındaki hassas dengenin korunabilmesine endekslidir. Kuralların mutlak hükümranlığı sistemi hantallaştırırken, denetlenemeyen inisiyatifler kurumsal bütünlüğü zedeler. Dolayısıyla modern yönetim anlayışı, bu iki zıt kutbu birbirini besleyen birer kaldıraç olarak kullanmayı gerektirir.

Bu parçada vurgulanmak istenen temel düşünce aşağıdakilerden hangisidir?

Kamu yönetiminde verimlilik, sadece modern binalar inşa etmek veya en son teknolojik yazılımları kullanmakla elde edilemez. Bir kurumun başarısının temelinde, o kurumdaki personelin sahip olduğu mesleki etik değerler ve liyakat prensibi yatar. Teknik bilgi zamanla öğrenilebilir; ancak dürüstlük, tarafsızlık ve kamu yararını her şeyin üstünde tutma bilinci, bir memurun kimliğini oluşturan asıl unsurlardır. Dolayısıyla, kurumsal yapının sağlamlığı, teknolojik altyapıdan ziyade insan kaynağının niteliğine ve bu kaynağın ahlaki pusulasına bağlıdır.

Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Türkçede sözcükler, kullanıldıkları bağlama göre temel anlamlarının yanı sıra yan ve mecaz anlamlar kazanabilirler.

Buna göre, "bırakmak" sözcüğü aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bir işi daha sonraki bir zamana ertelemek" anlamında kullanılmıştır?

(I) Post-yapısalcı kuramda metin, yazarın mutlak otoritesinden bağımsız, anlamın sürekli ertelendiği ve yeniden üretildiği bir oyun alanı olarak kurgulanır. (II) Bu yaklaşımda "yazarın ölümü", metnin önceden belirlenmiş tek bir hakikatle sınırlandırılmasına karşı bir başkaldırıdır. (III) Okur, kendi öznel deneyimleri ve kültürel sermayesiyle metne dahil olduğunda, pasif bir alıcı olmaktan çıkıp anlamın aktif kurucusu haline gelir. (IV) Kristeva tarafından kavramsallaştırılan metinlerarasılık ise hiçbir metnin sıfırdan var olmadığını, her metnin bir alıntılar mozaiği olduğunu savunur. (V) Dolayısıyla anlam, metnin satırları arasına gizlenmiş ve keşfedilmeyi bekleyen statik bir veri değil; her okuma pratiğinde yeniden inşa edilen devingen bir yapıdır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Annales Okulu’nun tarih yazımına getirdiği en radikal dönüşüm, "olay" odaklı geleneksel tarihçiliği dışlayarak "yapı" ve "zihniyet" unsurlarını merkeze almasıdır. Fernand Braudel’in "uzun süre" (longue durée) yaklaşımı; coğrafi verilerin ve kolektif inanışların tarihsel süreçteki asli belirleyiciliğine işaret eder. Bu bakışa göre bireysel hamleler veya resmi kararlar, tarihin derinindeki devasa bir nehrin yüzeyindeki geçici köpüklerdir. Dolayısıyla bir çağı anlamak, hükümdarların stratejik hamlelerinden ziyade, sıradan insanların gündelik pratiklerini şekillendiren görünmez zihniyet kalıplarını çözümlemekle mümkündür.

Bu parçadan Annales Okulu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

Günün değişen şartlarını ve bilimsel gerçekleri görmezden gelerek eski yöntemlerde ısrar etmek, akıntıya kürek çekmekten başka bir şey değildir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğiyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

Eğitim sistemindeki yenilikçi projelerin başarısı, yalnızca müfredat değişikliği ile değil; öğretmenlerin ders işleme süreçlerinde ezber bozan bir tutum sergilemeleriyle de yakından ilgilidir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

(I) Dijital beşerî bilimler, hesaplamalı yöntemlerin klasik disiplinlerle bütünleşmesiyle akademik araştırmaların metodolojik zeminini yeniden kurgulamaktadır. (II) Bu disiplinler arası etkileşim sayesinde, devasa veri setleri üzerinden yürütülen analizler, beşerî ürünlerdeki gizli örüntülerin keşfedilmesine olanak tanımaktadır. (III) Başka bir deyişle, niceliksel veri işleme gücü, araştırmacıların metinler arasındaki ilişkileri geleneksel yöntemlerle mümkün olmayan bir ölçekte görmesini sağlar. (IV) Oysaki yapay zekâ tabanlı dil modellerinin metin üretimindeki etkinliği, akademik üretkenliğin doğasına dair etik kaygıları ön plana çıkarmıştır. (V) Bu yüzden, teknolojik imkânların sunduğu geniş ufuk ile insan odaklı eleştirel yorum arasındaki sentez, bu yeni alanın bilimsel geçerliliğinin teminatı olacaktır.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

Kamu hizmetlerinde verimliliği ve etkinliği artırmak amacıyla, görevin gerektirdiği niteliklere sahip kişilerin seçilmesi ve atanması ilkesine liyakat denir.

Bu cümlede aşağıdaki anlam özelliklerinden hangisine başvurulmuştur?

Hukuk sisteminde bir davanın hakkaniyetle karara bağlanması, toplanan delillerin ince eleyip sık dokunarak değerlendirilmesini ve adaletin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde tesis edilmesini gerektirir.

Bu cümledeki altı çizili söz öbeğinin cümleye kattığı anlam aşağıdakilerden hangisidir?

Geleneksel el sanatları, seri üretimin ruhsuz çarkları arasında her geçen gün kan kaybediyor. Eskiden bir ustanın haftalarca emek vererek nakış gibi işlediği bir bakır ibrik, şimdilerde fabrikalarda dakikalar içinde binlerce adet basılıyor. El emeği göz nuru ürünlerde sanatçının ruhu ve o anki duyguları saklıyken, fabrikasyon ürünlerde sadece mekanik bir kusursuzluk hakimdir. Örneğin, el dokuması bir halının her düğümünde farklı bir hikâye gizliyken, makine halıları birbirinin kopyası olan desenlerden ibarettir. Bu durum, nesnelerin sadece kullanım değerini değil, aynı zamanda kültürel belleğimizi de zayıflatmaktadır.

Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisinden yararlanılmamıştır?

I. Kamu hizmetlerinde dijitalleşmenin yaygınlaşması, bürokratik süreçleri kısaltarak vatandaşın hizmete erişimini kolaylaştırmıştır.
II. Toplumsal refah düzeyini yükseltmek isteyen hükümetler, sosyal politika araçlarını daha etkin kullanma yoluna giderler.
III. Nitelikli iş gücünün yurt dışına göç etmesi, stratejik sektörlerdeki Ar-Ge çalışmalarının sekteye uğramasına yol açmıştır.
IV. Sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmak adına doğal kaynakların verimli kullanımı konusunda yeni yasal düzenlemeler yapılmıştır.
V. Döviz kurlarındaki dalgalanmaların ithalat maliyetlerini artırması, iç piyasadaki ürün fiyatlarının yükselmesine neden olmuştur.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde eylem, bir amaç doğrultusunda gerçekleştirilmiştir?

Türkçede bazı yargılar, bir eylemin hangi hedef doğrultusunda yapıldığını bildirirken (amaç-sonuç); bazı yargılar ise eylemin gerçekleşme gerekçesini (neden-sonuç) ortaya koyar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde eylemin gerçekleştirilme 'amacı' belirtilmiştir?

Bireysel kimliğini korumak adına modern hayatın dayatılan kalıplarına karşı direnç gösteren yazar, bu tavrıyla geniş halk kitlelerinin takdirini kazandığı için yapıtlarının geleceğe taşınmasını garantilemiştir.

Bu cümleyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Şehir merkezindeki hava kirliliğini minimize etmek amacıyla hazırlanan eylem planı, yerel yönetimler arasındaki koordinasyon eksikliği sebebiyle uygulamada beklenen başarıyı yakalayamadı.

Bu cümledeki anlam ilişkilerinin (amaç-sonuç ve neden-sonuç) bir arada kullanımı aşağıdakilerin hangisinde benzer şekilde kurgulanmıştır?